RKR-25/2011

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA UOKIK W KRAKOWIE Pl. Szczepa ń ski 5, 31-011 Kraków Tel./fax (0-12) 421-75-79, 421-74-98, E-mail: krakow@uokik.gov.pl RKR-61-13/11/MS- /11 Kraków, dnia 29 lipca 2011r. DECYZJA Nr RKR - 25/2011 I. Na podstawie art. 28 ust. 1 i 2 w zwi ą zku z art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 oraz stosownie do art. 33 ust. 6 ustawy z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 z pó ź n. zm.), z upowa ż nienia Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, po przeprowadzeniu – wszcz ę tego z urz ę du - post ę powania przeciwko przedsi ę biorcom: Jackowi Jurczewskiemu, Zbigniewowi Skibi ń skiemu, Janinie Kamie ń skiej, Andrzejowi Osuchowskiemu wykonuj ą cym wspólnie dzia ł alno ść gospodarcz ą pod firm ą Zak ł ad Elektroniki „ISKO” s.c. w Ż yrardowie w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, polegaj ą cych na: 1. stosowaniu we wzorcach umowy pod nazw ą : - „Regulamin ś wiadczenia us ł ug telekomunikacyjnych w sieci Zak ł ad Elektroniki „ISKO” s.c.” - „Umowa o abonament nr § 20 Cyfrowy pakiet HD” - „Umowa nr § 20 o zapewnienie mo ż liwo ś ci korzystania z pakietu us ł ug multimedialnych – Internet” - „Umowa nr § 20 o ś wiadczenie us ł ug telekomunikacyjnych do reemisji programów telewizyjnych- „Pakiet Dodatkowy Mini” - „Umowa nr § 20 O ś wiadczenie us ł ug telekomunikacyjnych do reemisji programów telewizyjnych -„Pakiet Podstawowy” oraz - „Cennik” postanowie ń umownych wpisanych na podstawie art. 479 45 k.p.c. do Rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, tj. postanowie ń o tre ś ci: 1) „W terminie 5 dni roboczych od daty rozwi ą zania lub wyga ś ni ę cia Umowy Abonent zobowi ą zuje si ę zwróci ć Urz ą dzenie Abonenckie Dostawcy Us ł ug w stanie nie gorszym, ni ż wynikaj ą cym z normalnej eksploatacji, dostarczaj ą c go na w ł asny koszt do Biura Obs ł ugi Abonenta. W przypadku uchybieniu temu terminowi b ą d ź dostarczenia Urz ą dzenia Abonenckiego uszkodzonego Abonent zobowi ą zany jest do zap ł aty odszkodowania w formie kary umownej w wysoko ś ci okre ś lonej w Cenniku. Je ż eli wysoko ść szkody Dostawcy Us ł ugi przewy ż sza wysoko ść kary umownej, Dostawcy Us ł ugi przys ł uguje prawo dochodzenia odszkodowania przewy ż szaj ą cego wysoko ść kary umownej.” (pkt 8.11 Regulaminu); 2) „Nie dostarczenie rachunku / faktury lub innego dokumentu nie zwalnia Abonenta z obowi ą zku wnoszenia sta ł ej Op ł aty Abonamentowej wynikaj ą cej z zawartej Umowy i w terminie przewidzianym w Umowie.” (pkt 12.1 Regulaminu); 2 3) „W przypadku niedotrzymania tego obowi ą zku wszelkie korespondencje wys ł ane pod wskazany adres uwa ż a si ę za dor ę czone. (…)” (§ 4 zd. 2 „Umowy (…) Cyfrowy pakiet HD”, § 3 zd. 2 „Umowy (…) Pakiet Dodatkowy Mini”, § 3 zd. 2 „Umowy (…) Pakiet Podstawowy”); 4) „Abonent zobowi ą zuje si ę do zwrotu kosztów pocztowych, ponoszonych przez Dostawc ę Us ł ugi z tytu ł u wezwa ń do zap ł aty.” (§ 6 zd. 2 „Umowy (…) Cyfrowy pakiet HD”, § 2 ust. 8 zd. 2 „Umowy (…) Internet”, § 8 zd. 1 „Umowy (…) Pakiet Dodatkowy Mini”, § 6 zd. 2 „Umowy (…) Pakiet Podstawowy”); 5) „Dostawca Us ł ug zastrzega sobie prawo do zmiany uk ł adu oferty programowej, zmiany liczby i rodzaju programów oraz zmiany kana ł ów reemitowanych bez konieczno ś ci zmiany lub wypowiedzenia umowy.” (§ 6 „Umowy o abonament nr § 20 Cyfrowy pakiet HD”, § 10 „Umowy (…) Pakiet Dodatkowy Mini”, § 9 „Umowy (…) Pakiet Podstawowy”); 6) „Zmiana wysoko ś ci abonamentu wynikaj ą ca ze zmian taryf oraz inflacji nie wymaga zmiany umowy.” (§ 8 „Umowy (…) Cyfrowy pakiet HD”, § 2 ust. 11 „Umowy (…) Internet”, § 9 „Umowy (…) Pakiet Dodatkowy Mini”, § 7 „Umowy (…) Pakiet Podstawowy”); 7) „W przypadku zalegania przez Abonenta z zap ł at ą op ł at abonamentowych lub ich cz ęś ci za 2 okresy rozliczeniowe Dostawca Us ł ug jest uprawniony do od łą czenia Abonentowi us ł ugi i rozwi ą zania niniejszej umowy bez zachowania terminu wypowiedzenia.” oraz „W przypadku zalegania przez Abonenta z zap ł at ą op ł at abonamentowych lub ich cz ęś ci za 2 okresy rozliczeniowe Dostawca Us ł ug jest uprawniony do wy łą czenia sieci TVK i rozwi ą zania niniejszej urnowy bez zachowania terminu wypowiedzenia.” (§ 10 zd. 1 „Umowy (…) Cyfrowy pakiet HD”, § 5 zd. 1 „Umowy (…) Pakiet Dodatkowy Mini”, § 5 zd. 1 „Umowy (…) Pakiet Podstawowy”); 8) „61 z ł - Op ł ata przy łą czeniowa za ponowne pod łą czenie po rozwi ą zaniu umowy” („Cennik”); 9) „30 z ł – op ł ata za ponowna aktywacj ę us ł ugi zawieszonej z powodu opó ź nienia Abonenta z op ł at ą ca ł o ś ci lub cz ęś ci op ł at abonamentowych, aktywacyjnych lub innych op ł at okre ś lonych w Cenniku” („Cennik”); 10) „30 z ł - Op ł ata za ponowne pod łą czenie Pakietu Podstawowego po od łą czeniu” (Cennik”) 11) „6 z ł – op ł ata za powiadomienie Abonenta o zaleg ł o ś ciach” („Cennik”); 2. naruszeniu obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji poprzez: 1) zamieszczenie w pkt 10.6 „Regulamin ś wiadczenia us ł ug telekomunikacyjnych w sieci Zak ł ad Elektroniki „ISKO” s.c.” postanowienia tre ś ci: „Reklamacja mo ż e by ć wniesiona w terminie 2 miesi ę cy od ostatniego dnia miesi ą ca, w którym zako ń czy ł a si ę przerwa w ś wiadczeniu Us ł ugi, albo od dnia, w którym Us ł uga zostanie nienale ż ycie wykonana lub mia ł a by ć wykonana, lub od dnia dor ę czenia rachunku zawieraj ą cego nieprawid ł owe obliczenie nale ż no ś ci z tytu ł u ś wiadczenia Us ł ugi. Reklamacj ę wniesion ą po op ł ywie terminów, a których mowa w zdaniu poprzednim, pozastawia si ę bez rozpoznania, o czym Biuro Obs ł ugi Abonenta powiadamia niezw ł ocznie Abonenta.” - co stanowi naruszenie § 6 rozporz ą dzenia Ministra Infrastruktury z dnia 1 pa ź dziernika 2004r. w sprawie trybu post ę powania reklamacyjnego oraz warunków, jakim powinna odpowiada ć reklamacja us ł ugi telekomunikacyjne (Dz. U. Nr 226 poz. 2291); 2) nie zamieszczenie w umowach o ś wiadczenie us ł ug telekomunikacyjnych informacji o polubownych sposobach rozwi ą zywania sporów - co stanowi naruszenie art. 56 ust. 3 3 pkt 15 ustawy z dnia 16 lipca 2004r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. Nr 171, poz. 1800 z pó ź n. zm.). w wyniku którego uprawdopodobniono, ż e Zak ł ad Elektroniki „ISKO” s.c. stosuje praktyki, o jakich mowa w art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 i 2 w/w ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów i przyj ę to zobowi ą zanie Spó ł ki do podj ę cia dzia ł a ń zmierzaj ą cych do zaniechania naruszenia zbiorowych interesów konsumentów poprzez zmian ę tre ś ci kwestionowanych postanowie ń umownych , nak ł ada si ę na przedsi ę biorców Jacka Jurczewskiego, Zbigniewa Skibi ń skiego, Janin ę Kamie ń sk ą , Andrzeja Osuchowskiego wykonuj ą cych wspólnie dzia ł alno ść gospodarcz ą pod firm ą Zak ł ad Elektroniki „ISKO” s.c. w Ż yrardowie obowi ą zek solidarnego wykonania tego zobowi ą zania poprzez 1) zaniechanie stosowania w umowach kwestionowanych postanowie ń poprzez wprowadzenie nowych wzorców umowy do obrotu 2) zaniechanie naruszenia obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji poprzez zamieszczenie w „Regulaminie ś wiadczenia us ł ug telekomunikacyjnych w sieci Zak ł ad Elektroniki „ISKO” s.c.” informacji o prawid ł owym terminie wniesienia reklamacji i zamieszczenie w umowach o ś wiadczenie us ł ug telekomunikacyjnych informacji o polubownych sposobach rozwi ą zywania sporów oraz 3) aneksowanie umów zawartych w oparciu o wzorce zawieraj ą ce kwestionowane zapisy, do dnia 31 pa ź dziernika 2011r. II. Na podstawie przepisu art. 28 ust. 3 ustawy z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331, z pó ź n. zm.), z upowa ż nienia Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów nak ł ada si ę na przedsi ę biorców Jacka Jurczewskiego, Zbigniewa Skibi ń skiego, Janin ę Kamie ń sk ą , Andrzeja Osuchowskiego wykonuj ą cych wspólnie dzia ł alno ść gospodarcz ą pod firm ą Zak ł ad Elektroniki „ISKO” s.c. w Ż yrardowie obowi ą zek z ł o ż enia sprawozdania o stopniu wykonania zobowi ą zania na ł o ż onego w pkt I sentencji decyzji w terminie do dnia 15 listopada 2011r. UZASADNIENIE W dniu 28.01.2011r. Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów - zwany dalej „Prezesem UOKIK” – wszcz ął z urz ę du, w zwi ą zku ze skargami konsumentów, post ę powanie wyja ś niaj ą ce maj ą ce na celu wst ę pne ustalenie, czy warunki ś wiadczenia us ł ug dost ę pu do Internetu stosowane w obrocie z konsumentami przez przedsi ę biorc ę przedsi ę biorców Jacka Jurczewskiego, Zbigniewa Skibi ń skiego, Janin ę Kamie ń sk ą , Andrzeja Osuchowskiego wykonuj ą cych wspólnie dzia ł alno ść gospodarcz ą pod firm ą Zak ł ad Elektroniki „ISKO” s.c. w Ż yrardowie – zwanych dalej łą cznie „Spó ł k ą ” nie naruszaj ą chronionych prawem interesów konsumentów, tj. czy s ą zgodne z przepisami ustawy z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2007r. Nr 50, poz. 331 z pó ź n. zm) - zwanej dalej „ustaw ą o ochronie (…)” oraz przepisami kodeksu cywilnego dotycz ą cymi wzorców umów. 4 W toku post ę powania ustalono, ż e w/w przedsi ę biorca ś wiadczy us ł ugi dost ę pu do Internetu. Dokonano tak ż e analizy stosowanych przez t ę Spó ł k ę wzorców umowy, pod nazw ą : - „Regulamin ś wiadczenia us ł ug telekomunikacyjnych w sieci Zak ł ad Elektroniki „ISKO” s.c.” - „Umowa o abonament nr § 20 Cyfrowy pakiet HD” - „Umowa nr § 20 o zapewnienie mo ż liwo ś ci korzystania z pakietu us ł ug multimedialnych – Internet” - „Umowa nr § 20 o ś wiadczenie us ł ug telekomunikacyjnych do reemisji programów telewizyjnych- „Pakiet Dodatkowy Mini” - „Umowa nr § 20 O ś wiadczenie us ł ug telekomunikacyjnych do reemisji programów telewizyjnych -„Pakiet Podstawowy” oraz - „Cennik” Przeprowadzona analiza wykaza ł a, ż e wzorce umowy stosowane w obrocie z konsumentami zawieraj ą postanowienia, które zosta ł y wpisane do Rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 § 2 k.p.c. – zwanego dalej „Rejestrem”, które mog ą stanowi ć naruszenie zbiorowego interesu konsumentów jako bezprawne dzia ł anie przedsi ę biorcy. Maj ą c powy ż sze na uwadze, postanowieniem nr RKR-86/2011 z dnia 26.04.2011r. Prezes UOKIK wszcz ął - z urz ę du - post ę powanie w sprawie podejrzenia stosowania przez przedsi ę biorców Jacka Jurczewskiego, Zbigniewa Skibi ń skiego, Janin ę Kamie ń sk ą , Andrzeja Osuchowskiego wykonuj ą cych wspólnie dzia ł alno ść gospodarcz ą pod firm ą Zak ł ad Elektroniki „ISKO” s.c. w Ż yrardowie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, okre ś lonych w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 i 2 ustawy o ochronie (…), polegaj ą cych na stosowaniu w w/w wzorcach umowy wykorzystywanych przez t ę Spó ł k ę postanowie ń umownych wpisanych na podstawie art. 479 45 k.p.c. do „Rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone” oraz naruszeniu obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji. Odpowiadaj ą c na zarzuty postawione w zawiadomieniu o wszcz ę ciu post ę powania, Spó ł ka w pismach z dnia 10.05.2011r.oraz 27.06.2011r. potwierdzi ł a fakt stosowania wzorców umów o tre ś ci zakwestionowanej przez organ antymonopolowy oraz wyja ś ni ł a, ż e liczba konsumentów, z którymi zawarte zosta ł y umowy o ś wiadczenie us ł ug telekomunikacyjnych na terenie miasta Ż yrardowa wynosi ok. 4.000 osób. Ponadto Spó ł ka poinformowa ł a, ż e aprobuje stanowisko i zastrze ż enia Prezesa UOKIK odno ś nie zakwestionowanych postanowie ń w stosowanych dotychczas wzorcach umów. W zwi ą zku z powy ż szym stwierdzi ł a, i ż zobowi ą zuje si ę dokona ć zmiany kwestionowanych wzorców umów poprzez wprowadzenie nowych wzorców umowy, aneksowanie dotychczasowych umów zwartych oraz wnosi o wydanie decyzji zobowi ą zuj ą cej w trybie art. 28 ustawy o ochronie (…). Na dowód tego Spó ł ka przed ł o ż y ł a projekty nowych wzorców umowy, które nie zawieraj ą postanowie ń wskazanych w sentencji postanowienia o wszcz ę ciu post ę powania i niniejszej decyzji. Postanowieniem RKR-155/2011 z dnia 4.07.2011r. Prezes UOKIK z urz ę du zaliczy ł w poczet dowodów materia ł y uzyskane w trakcie wymienionego wy ż ej post ę powania wyja ś niaj ą cego. Prezes UOKIK ustali ł nast ę puj ą cy stan faktyczny: 5 Przedsi ę biorcy wykonuj ą wspólnie dzia ł alno ść gospodarcz ą na podstawie wpisu do Ewidencji Dzia ł alno ś ci Gospodarczej prowadzonej przez Prezydenta Miasta Ż yrardowa. Zakres prowadzonej przez nich dzia ł alno ś ci gospodarczej obejmuje m.in. ś wiadczenie us ł ug telekomunikacyjnych, w tym dost ę pu do Internetu na terenie miasta Ż yrardowa. W kontaktach z klientami, w tym konsumentami, utworzona przez nich Spó ł ka pos ł uguje si ę wzorcami umów, które nast ę pnie klienci podpisuj ą , dokonuj ą c zakupu ś wiadczonych przez ni ą us ł ug. Dor ę czane konsumentom wzorce umów s ą sporz ą dzane przez Spó ł k ę przed zawarciem umowy i zawieraj ą gotowe jednolite postanowienia. Oznacza to, i ż stosuje ona w obrocie konsumenckim wzorce umów. Analiza wskazanych wy ż ej dokumentów pozwoli ł a na postawienie Spó ł ce zarzutu naruszenia zbiorowych interesów konsumentów, poprzez zamieszczenie w stosowanych w obrocie z konsumentami wzorcach umowy postanowie ń , o nast ę puj ą cej tre ś ci: 1) „W terminie 5 dni roboczych od daty rozwi ą zania lub wyga ś ni ę cia Umowy Abonent zobowi ą zuje si ę zwróci ć Urz ą dzenie Abonenckie Dostawcy Us ł ug w stanie nie gorszym, ni ż wynikaj ą cym z normalnej eksploatacji, dostarczaj ą c go na w ł asny koszt do Biura Obs ł ugi Abonenta. W przypadku uchybieniu temu terminowi b ą d ź dostarczenia Urz ą dzenia Abonenckiego uszkodzonego Abonent zobowi ą zany jest do zap ł aty odszkodowania w formie kary umownej w wysoko ś ci okre ś lonej w Cenniku. Je ż eli wysoko ść szkody Dostawcy Us ł ugi przewy ż sza wysoko ść kary umownej, Dostawcy Us ł ugi przys ł uguje prawo dochodzenia odszkodowania przewy ż szaj ą cego wysoko ść kary umownej.” (pkt 8.11 Regulaminu); 2) „Nie dostarczenie rachunku / faktury lub innego dokumentu nie zwalnia Abonenta z obowi ą zku wnoszenia sta ł ej Op ł aty Abonamentowej wynikaj ą cej z zawartej Umowy i w terminie przewidzianym w Umowie.” (pkt 12.1 Regulaminu); 3) „W przypadku niedotrzymania tego obowi ą zku wszelkie korespondencje wys ł ane pod wskazany adres uwa ż a si ę za dor ę czone. (…)” (§ 4 zd. 2 „Umowy (…) Cyfrowy pakiet HD”, § 3 zd. 2 „Umowy (…) Pakiet Dodatkowy Mini”, § 3 zd. 2 „Umowy (…) Pakiet Podstawowy”); 4) „Abonent zobowi ą zuje si ę do zwrotu kosztów pocztowych, ponoszonych przez Dostawc ę Us ł ugi z tytu ł u wezwa ń do zap ł aty.” (§ 6 zd. 2 „Umowy (…) Cyfrowy pakiet HD”, § 2 ust. 8 zd. 2 „Umowy (…) Internet”, § 8 zd. 1 „Umowy (…) Pakiet Dodatkowy Mini”, § 6 zd. 2 „Umowy (…) Pakiet Podstawowy”); 5) „Dostawca Us ł ug zastrzega sobie prawo do zmiany uk ł adu oferty programowej, zmiany liczby i rodzaju programów oraz zmiany kana ł ów reemitowanych bez konieczno ś ci zmiany lub wypowiedzenia umowy.” (§ 6 „Umowy o abonament nr § 20 Cyfrowy pakiet HD”, § 10 „Umowy (…) Pakiet Dodatkowy Mini”, § 9 „Umowy (…) Pakiet Podstawowy”); 6) „Zmiana wysoko ś ci abonamentu wynikaj ą ca ze zmian taryf oraz inflacji nie wymaga zmiany umowy.” (§ 8 „Umowy (…) Cyfrowy pakiet HD”, § 2 ust. 11 „Umowy (…) Internet”, § 9 „Umowy (…) Pakiet Dodatkowy Mini”, § 7 „Umowy (…) Pakiet Podstawowy”); 7) „W przypadku zalegania przez Abonenta z zap ł at ą op ł at abonamentowych lub ich cz ęś ci za 2 okresy rozliczeniowe Dostawca Us ł ug jest uprawniony do od łą czenia Abonentowi us ł ugi i rozwi ą zania niniejszej umowy bez zachowania terminu wypowiedzenia.” oraz „W przypadku zalegania przez Abonenta z zap ł at ą op ł at abonamentowych lub ich cz ęś ci za 2 okresy rozliczeniowe Dostawca Us ł ug jest uprawniony do wy łą czenia sieci TVK i rozwi ą zania niniejszej urnowy bez zachowania terminu wypowiedzenia.” (§ 10 zd. 1 „Umowy (…) Cyfrowy pakiet HD”, § 5 zd. 1 „Umowy (…) Pakiet Dodatkowy Mini”, § 5 zd. 1 „Umowy (…) Pakiet Podstawowy”); 8) „61 z ł - Op ł ata przy łą czeniowa za ponowne pod łą czenie po rozwi ą zaniu umowy” 6 („Cennik”); 9) „30 z ł – op ł ata za ponowna aktywacj ę us ł ugi zawieszonej z powodu opó ź nienia Abonenta z op ł at ą ca ł o ś ci lub cz ęś ci op ł at abonamentowych, aktywacyjnych lub innych op ł at okre ś lonych w Cenniku” („Cennik”); 10) „30 z ł - Op ł ata za ponowne pod łą czenie Pakietu Podstawowego po od łą czeniu” (Cennik”) 11) „6 z ł – op ł ata za powiadomienie Abonenta o zaleg ł o ś ciach” („Cennik”); W tym miejscu nale ż y zauwa ż y ć , i ż do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone zosta ł y wpisane, na podstawie art. 479 45 k.p.c ., postanowienia, które s ą to ż same z przedmiotowymi klauzulami zakwestionowanymi przez organ antymonopolowy. S ą to postanowienia o nast ę puj ą cej tre ś ci: Ad 1) - „Uchybienie 7 dniowemu terminowi zwrotu dekodera w razie rozwi ą zania umowy skutkuje obowi ą zkiem zap ł aty kary umownej w wysoko ś ci 1000 z ł . Zwrot uszkodzonego dekodera, którego naprawa nie jest mo ż liwa skutkuje zobowi ą zaniem abonenta do zap ł aty kwoty 1000 z ł .” (wpis nr 1234 dokonany na podstawie wyroku S ą du Najwy ż szego z dnia 25.05.2007r. sygn. akt I CSK 484/06), Ad 2) „ Ramtel zastrzega, ż e nie dor ę czenia faktury za abonament nie zwalnia Abonenta z obowi ą zku op ł aty abonamentowej.” (wpis nr 672 dokonany na podstawie wyroku SOKiK z dnia 5.10.2005r., sygn. akt XVII Amc 73/04), „Brak rachunku nie zwalnia Abonenta z obowi ą zku uiszczenia op ł at w terminie do ko ń ca Okresu rozliczeniowego, za który nie otrzyma ł rachunku.” (wpis nr 821 dokonany na podstawie wyroku SOKiK z dnia 8.06.2006r., sygn. akt XVII Amc 125/05), Ad 3) - „W przypadku zmiany adresu, ka ż da ze stron zobowi ą zana jest niezw ł ocznie pisemnie powiadomi ć o tym drug ą stron ę . W przypadku nie powiadomienia o zmianie adresu, korespondencja kierowana na ostatni znany adres b ę dzie uznawana za skutecznie dor ę czon ą .” (wpis nr 1207 dokonany na podstawie wyroku SOKiK z dnia 16.04.2007r., sygn. akt XVII Amc 43/06), - „O ś wiadczenia i zawiadomienia Activ Investment przes ł ane Kupuj ą cemu na podany adres do korespondencji uwa ż a si ę za skutecznie dor ę czone. Kupuj ą cy zobowi ą zany jest w trakcie trwania niniejszej Umowy do natychmiastowego zawiadomienia Activ Investment o ka ż dej zmianie adresu swego miejsca zamieszkania, pod rygorem uznania za skutecznie dor ę czone o ś wiadcze ń i zawiadomie ń Activ Investment przes ł anych Kupuj ą cemu na adres wskazany w niniejszej umowie.” (wpis nr 1482 dokonany na podstawie wyroku SOKiK z dnia 20.05.2008r., sygn. akt XVII Amc 107/07), - „ Wszelka korespondencja wys ł ana przez Bank do Kredytobiorcy poczt ą lub kurierem na ostatni podany przez niego adres do korespondencji (adres zameldowania, w przypadku, gdy Kredytobiorca nie poda ł adresu do korespondencji), b ę dzie uwa ż ana za dor ę czon ą ." (wpis nr 1681 dokonany na podstawie wyroku SOKiK z dnia 30.06.2009r., sygn. akt XVII Amc 513/09), Ad 4) oraz 11) - „ W przypadku (…) zw ł oki w uiszczeniu op ł aty abonamentowej Us ł ugodawca mo ż e: (…) obci ąż y ć Abonenta kosztami upomnie ń .” (wpis nr 1167 dokonany na podstawie wyroku SOKiK z dnia 12.03.2007r., sygn. akt XVII Amc 1/07), 7 - „Tele 2 uprawniona b ę dzie do (…) obci ąż ania Klienta kosztami wzywania go do zap ł aty (w wysoko ś ci okre ś lonej w cenniku). Klient zobowi ą zany b ę dzie do pokrycia kosztów takiej procedury (w wysoko ś ci okre ś lonej w cenniku). Wniesienie reklamacji nie wstrzymuje obowi ą zku zap ł aty reklamowanej nale ż no ś ci.” (wpis nr 1767 dokonany na podstawie wyroku SOKiK z dnia 16.09.2008r., sygn. akt XVII Amc 13/08), Ad 5) - „Operator Cyfry+ zastrzega sobie prawo do wprowadzenia zmian w tre ś ci programów, oraz zmian liczby i rodzaju programów wchodz ą cych w sk ł ad poszczególnych pakietów wymienionych, odpowiednio w za łą cznikach nr 2, 3, 4, 5, 6 i 7 do umowy. Wy ż ej wymienione zmiany wynikaj ą ce z faktu zaistnienia si ł y wy ż szej, zast ą pienia danego programu programem o porównywalnej tematyce, rezygnacji z danego programu ze wzgl ę du na jego nisk ą ogl ą dalno ść , zaprzestania nadawania programu z przyczyn obci ąż aj ą cych jego nadawc ę .” (wpis nr 1022 dokonany na podstawie wyroku SOKiK z dnia 7.12.2006r., sygn. akt XVII Amc 55/06), - „Operator mo ż e zmieni ć zawarto ść Pakietu programów. O zmianie zawarto ś ci pakietu programów operator powiadomi abonenta poprzez kana ł informacyjny Ś TK, z co najmniej czternastodniowym wyprzedzeniem. Abonent ma prawo wypowiedzie ć umow ę zgodnie z §9 ust. 1 i 3 Regulaminu, je ż eli nie zgadza si ę na zmian ę zawarto ś ci pakietu programów.” (wpis nr 1081 dokonany na podstawie wyroku SOKiK z dnia 9.06.2006r., sygn. akt XVII Amc 90/05), Ad 6) - „Zmiana op ł aty nie powoduje konieczno ś ci zmiany umowy.” (wpis nr 400 dokonany na podstawie wyroku SOKiK z dnia 19.01.2005r., sygn. akt XVII Amc 2/04) - „Zmiana op ł aty za doprowadzenie sygna ł u nie oznacza zmiany warunków Umowy.” (wpis nr 398 dokonany na podstawie wyroku SOKiK z dnia 19.01.2005r., sygn. akt XVII Amc 2/04) - „Operator ma prawo do zmiany wysoko ś ci op ł at abonamentowych, informuj ą c o tym pisemnie minimum na miesi ą c przed dat ą jej wprowadzenia.” (wpis nr 1082 dokonany na podstawie wyroku SOKiK z dnia 9.06.2006r., sygn. akt XVII Amc 90/05) Ad 7) - „W przypadku zw ł oki w op ł acie abonenckiej Us ł ugodawca zastrzega sobie prawo zawieszenia ś wiadczenia us ł ug wymienionych w § 1 bez dodatkowego powiadomienia Abonenta i uaktywni ć us ł ug ę po uregulowaniu przez Abonenta zaleg ł ej nale ż no ś ci wraz z naliczonymi umownymi odsetkami oraz op ł at ą za ponown ą aktywacj ę w kwocie 60 z ł brutto.” (wpis nr 635 dokonany na podstawie wyroku SOKiK z dnia 19.04.2005r., sygn. akt XVII Amc 23/05), - „W przypadku kiedy Abonent nie zap ł aci w terminie i na zasadach okre ś lonych w §13 Regulaminu którejkolwiek z op ł at przewidzianych Umow ą Abonenck ą , Regulaminem lub Cennikiem, Operator mo ż e zawiesi ć b ą d ź ograniczy ć ś wiadczenie wszystkich lub niektórych us ł ug obj ę tych Umow ą Abonenck ą (Zawieszenie Us ł ug). Po uiszczeniu przez Abonenta wszystkich zaleg ł ych op ł at przewidzianych Umow ą Abonenck ą , Regulaminem lub Cennikiem w tym odsetek karnych i op ł at administracyjnych, o których mowa w §13 pkt 8 Regulaminu, Operator wznowi ś wiadczenie na jego rzecz us ł ug na dotychczasowych zasadach. W przypadku kiedy nast ą pi Zawieszenie Us ł ug wynikaj ą ce z opó ź nienia Abonenta w dokonywaniu p ł atno ś ci nale ż nych operatorowi, wznowienie ś wiadczenia Us ł ug na jego rzecz b ę dzie uwarunkowane uiszczeniem przez Abonenta op ł aty dodatkowej w wysoko ś ci okre ś lonej w Cenniku” (wpis nr 823 dokonany na podstawie wyroku SOKiK z dnia 8.06.2006r., sygn. akt XVII Amc 125/05) 8 - „W przypadku dwutygodniowego opó ź nienia p ł atno ś ci, od daty ustalonego terminu, Operator ma prawo przerwa ć ś wiadczone przez siebie us ł ugi i od łą czy ć u ż ytkownika od sieci Internet. Za ca ł y okres tego wy łą czenia Operator pobiera obowi ą zuj ą c ą op ł at ę abonamentow ą , do czasu rozwi ą zania umowy ( łą cznie z okresem jej wypowiedzenia, je ż eli w tym okresie zostanie wypowiedziana przez jedn ą ze stron). Za ponowne w łą czenie Operator pobiera op ł at ę w wysoko ś ci 50 z ł netto (dotyczy klientów, których us ł ugi s ą zablokowane np. ze wzgl ę du na nieregulowane terminowo p ł atno ś ci)” (wpis nr 1027 dokonany na podstawie wyroku SOKiK z dnia 21.11.2006r., sygn. akt XVII Amc 138/05) Ad 8), 9) oraz 10) - „Ponowne w łą czenie do sieci (po rozwi ą zaniu umowy) - 120 z ł .” (wpis nr 2055 dokonany na podstawie wyroku SOKiK z dnia 24.11.2009r., sygn. akt XVII Amc 428/09) - „W przypadku od łą czenia sygna ł u z lokalu z winy abonenta jego ponowne pod łą czenie nast ą pi po uregulowaniu zaleg ł o ś ci i wniesieniu op ł aty za ponown ą aktywacj ę (ponowna aktywacja – wznowienie dostarczania sygna ł u telewizji kablowej w istniej ą cym przy łą czu, podlegaj ą ce op ł acie zgodnie z cennikiem operatora).” (wpis nr 1084 dokonany na podstawie wyroku SOKiK z dnia 9.06.2006r., sygn. akt XVII Amc 90/05) - „Udost ę pnienie pe ł nego zakresu us ł ug po jednostronnym wy łą czeniu z powodu nieuregulowanych op ł at za us ł ugi (…) - 24,40 PLN brutto.” (wpis nr 1948 dokonany na podstawie wyroku SOKiK z dnia 18.11.2009r., sygn. akt XVII Amc 300/09) Ponadto Prezes UOKiK stwierdzi ł , ż e Spó ł ka: 1) stosowa ł a w pkt 10.6 „Regulamin ś wiadczenia us ł ug telekomunikacyjnych w sieci Zak ł ad Elektroniki „ISKO” s.c.” postanowienie tre ś ci: „Reklamacja mo ż e by ć wniesiona w terminie 2 miesi ę cy od ostatniego dnia miesi ą ca, w którym zako ń czy ł a si ę przerwa w ś wiadczeniu Us ł ugi, albo od dnia, w którym Us ł uga zostanie nienale ż ycie wykonana lub mia ł a by ć wykonana, lub od dnia dor ę czenia rachunku zawieraj ą cego nieprawid ł owe obliczenie nale ż no ś ci z tytu ł u ś wiadczenia Us ł ugi. Reklamacj ę wniesion ą po op ł ywie terminów, a których mowa w zdaniu poprzednim, pozastawia si ę bez rozpoznania, o czym Biuro Obs ł ugi Abonenta powiadamia niezw ł ocznie Abonenta.” - co stanowi naruszenie § 6 rozporz ą dzenia Ministra Infrastruktury z dnia 1 pa ź dziernika 2004r. w sprawie trybu post ę powania reklamacyjnego oraz warunków, jakim powinna odpowiada ć reklamacja us ł ugi telekomunikacyjne (Dz. U. Nr 226 poz. 2291) oraz 2) nie zamieszcza ł a w umowach o ś wiadczenie us ł ug telekomunikacyjnych informacji o polubownych sposobach rozwi ą zywania sporów - co stanowi naruszenie art. 56 ust. 3 pkt 15 ustawy z dnia 16 lipca 2004r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. Nr 171, poz. 1800 z pó ź n. zm.). Maj ą c powy ż sze ustalenia na uwadze Prezes UOKIK zwa ż y ł , co nast ę puje: Tre ść art. 1 ust. 1 ustawy o ochronie (...) ogranicza zastosowanie jej przepisów wy łą cznie do ochrony interesów przedsi ę biorców i konsumentów, podejmowanej w interesie publicznym. Oznacza to, ż e warunkiem koniecznym do uruchomienia procedur i zastosowania instrumentów okre ś lonych w tej ustawie jest zaistnienie takiego stanu faktycznego, w którym dzia ł ania przedsi ę biorców - naruszaj ą c jej przepisy – stanowi ą potencjalne zagro ż enie interesu publicznego. Niniejsze post ę powanie dotyczy tre ś ci wzorców 9 umowy stosowanych przez Spó ł k ę wobec nieograniczonego kr ę gu adresatów, tj. wszystkich zainteresowanych ich tre ś ci ą aktualnych i potencjalnych klientów operatora telekomunikacjnego, którym - na gruncie art. 4 ust. 11 ustawy o ochronie (…) - przys ł uguje status konsumenta. Zdaniem Prezesa UOKIK rozpatrywana sprawa ma charakter publicznoprawny, albowiem wi ąż e si ę z ochron ą interesu wszystkich konsumentów, którzy s ą lub b ę d ą klientami przedsi ę biorców: Jacka Jurczewskiego, Zbigniewa Skibi ń skiego, Janin ę Kamie ń sk ą , Andrzeja Osuchowskiego wykonuj ą cych wspólnie dzia ł alno ść gospodarcz ą pod firm ą Zak ł ad Elektroniki „ISKO” s.c.. Interes publicznoprawny przejawia si ę tak ż e w postaci zbiorowego interesu konsumentów, co oznacza, i ż naruszenie zbiorowego interesu konsumentów jest jednocze ś nie naruszeniem interesu publicznoprawnego. Zatem uzasadnione by ł o w niniejszej sprawie podj ę cie przez organ antymonopolowy dzia ł a ń przewidzianych w ustawie o ochronie (...). W tym stanie rzeczy przyj ąć nale ż y, i ż do oceny stanu faktycznego niniejszej sprawy zastosowanie maj ą przepisy w/w ustawy, a dotycz ą ce jej post ę powanie prowadzone by ł o w interesie publicznym. Stosownie do tre ś ci art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie (…) – „przez praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów rozumie si ę godz ą ce w nie bezprawne dzia ł anie przedsi ę biorcy”. Aby mo ż liwe by ł o zatem stwierdzenie stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, niezb ę dne jest łą czne spe ł nienie dwóch przes ł anek: 1. dzia ł ania przedsi ę biorcy winny mie ć bezprawny charakter, tzn. by ć sprzeczne z prawem, tj. przepisami okre ś lonych aktów prawnych a tak ż e sprzeczne z zasadami wspó łż ycia spo ł ecznego i dobrymi obyczajami, a jednocze ś nie 2. dzia ł ania te musz ą narusza ć zbiorowe interesy konsumentów. Odnosz ą c si ę do pierwszej z przes ł anek art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie (…), tj. bezprawno ś ci dzia ł a ń przedsi ę biorcy, stwierdzi ć nale ż y, i ż bezprawno ść rozumie si ę jako sprzeczno ść zachowania danego podmiotu z przepisami prawa oraz zasadami wspó łż ycia spo ł ecznego. Chodzi tu mianowicie o sprzeczno ść z szeroko rozumianym porz ą dkiem prawnym, jako ca ł o ś ci ą . Bezprawno ść jest czynnikiem o charakterze obiektywnym, tzn. niezale ż nym od wyst ą pienia szkody, czy zaistnienia zamiaru po stronie podmiotu dopuszczaj ą cego si ę dzia ł a ń bezprawnych. Podkre ś lenia wymaga okoliczno ść , ż e przepisy w/w ustawy o ochronie (…) nie definiuj ą poj ę cia bezprawno ś ci dzia ł a ń przedsi ę biorcy, na co zwróci ł uwag ę SOKiK w wyroku z dnia 23.06.2006r. (sygn. akt XVIII Ama 32/05), stwierdzaj ą c, i ż art. 23a ust. 1 ustawy o ochronie (…) z 15 grudnia 2000r. – którego odpowiednikiem w ustawie o ochronie (…) z dnia 16 lutego 2007r. jest art. 24 ust. 2 – nie ma samodzielnego znaczenia prawnego, lecz powinien by ć interpretowany oraz stosowany w okre ś lonym kontek ś cie normatywnym. W zwi ą zku z tym, w celu konkretyzacji przes ł anki bezprawno ś ci nale ż y si ę gn ąć do przepisów innych ustaw, gdy ż dopiero na ich podstawie mo ż liwe jest dokonanie oceny dzia ł a ń przedsi ę biorcy w aspekcie ich zgodno ś ci z prawem. Niemniej, ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów w jednym przypadku wprost identyfikuje dzia ł anie przedsi ę biorcy jako bezprawne – mianowicie, dzia ł anie polegaj ą ce na stosowaniu postanowie ń wzorców umownych uznanych za niedozwolone i wpisanych do rejestru prowadzonego przez Prezesa UOKiK, co SOKIK potwierdzi ł w innym wyroku z dnia 25.03.2004r. (sygn. akt XVII Ama 51/03), stwierdzaj ą c, ż e mo ż na sformu ł owa ć samoistn ą przes ł ank ę bezprawno ś ci, je ż eli ustali si ę , ż e przedsi ę biorca stosowa ł postanowienia wzorców umów, które zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 k.p.c. Zatem wykazanie, ż e przedsi ę biorca wprowadzi ł do obrotu wzorzec umowny zawieraj ą cy postanowienia o tre ś ci ju ż wpisanej do rejestru klauzul abuzywnych stanowi wystarczaj ą c ą przes ł ank ę do stwierdzenia bezprawno ś ci 10 dzia ł ania tego przedsi ę biorcy. Strony post ę powania wykonuj ą wspólnie – w formie spó ł ki cywilnej - dzia ł alno ść gospodarcz ą na podstawie wpisu do Ewidencji Dzia ł alno ś ci Gospodarczej, a zatem s ą przedsi ę biorcami w rozumieniu art. 4 pkt 1 ustawy o ochronie (…). Do stwierdzenia praktyki, okre ś lonej w art. 24 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie (…) konieczne jest wykazanie, i ż przedsi ę biorca stosuje we wzorcu umownym postanowienia, które zosta ł y wpisane do prowadzonego przez Prezesa UOKIK rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone. Pokre ś lenia wymaga, ż e wzorce umowne wykorzystywane przy zawieraniu umów z konsumentami mog ą by ć poddane kontroli abstrakcyjnej. Kontroli abstrakcyjnej wzorca jako takiego (art. 479 36 — 479 45 k.p.c.) dokonuje si ę niezale ż nie od tego, czy postanowienia wzorca by ł y, czy te ż nie by ł zastosowane przy konkretnej umowie. Kontrola taka obejmuje klauzule pojedyncze lub zbiorowe (ca ł y wzorzec lub jego fragment). Oceny postanowie ń w wypadku kontroli abstrakcyjnej dokonuje S ą d Okr ę gowy w Warszawie — S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów i wy łą cznie do kompetencji tego S ą du nale ż y uznanie postanowie ń wzorców umownych za niedozwolone. Art. 479 43 k.p.c. rozszerza prawomocno ść wyroku wydanego w sprawie o uznanie postanowie ń wzorca umowy za niedozwolone na osoby trzecie. Skutek tzw. prawomocno ś ci rozszerzonej nast ę puje od chwili wpisania wzorca umowy do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, prowadzonego przez Prezesa UOKiK, o którym mowa w art. 479 45 § 2 k.p.c. Konsekwencj ą umieszczenia postanowienia umownego w w/w rejestrze jest to, ż e pos ł u ż enie si ę nim b ę dzie mia ł o skutek wprowadzenia do umowy elementu bezwzgl ę dnie przez prawo zakazanego. Wpis do rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych oznacza, ż e od tego momentu stosowanie takiej klauzuli jest zakazane we wszystkich wzorcach umownych, tj. stosowanych tak ż e przez innych przedsi ę biorców. Prezes UOKIK mo ż e stwierdzi ć stosowanie przez przedsi ę biorc ę praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów polegaj ą cej na pos ł ugiwaniu si ę postanowieniem wzorca umownego, które zosta ł o wpisane do rejestru, bez wzgl ę du na to, czy wpis dotyczy tego przedsi ę biorcy, przeciwko któremu jest prowadzone post ę powanie, czy te ż nie. S ą d Apelacyjny w Warszawie w wyroku z dnia 2.12.2005r. (sygn. akt VI ACa 760/05) wskaza ł , ż e zgodnie z art. 23 a ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2005r. Nr 244, poz. 2080 z pó źń . zm.) praktyk ą naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów jest pos ł ugiwanie si ę postanowieniem wpisanym do rejestru w oderwaniu od zagadnienia, czy wpis do rejestru powsta ł w zwi ą zku ze stosowaniem wzorca umowy przez ten podmiot, co do którego bada si ę stosowanie praktyki. S ą d wskaza ł te ż , ż e naruszenie interesów konsumentów mo ż e nast ą pi ć w wyniku dzia ł a ń podmiotów, które stosuj ą klauzule abuzywne wpisane do rejestru, przy czym wpis do rejestru zwi ą zany jest z dzia ł aniami innych kontrahentów konsumentów. Analogicznie orzek ł S ą d Apelacyjny w wyroku z dnia 29.09.2005r. (sygn. akt VI ACa 381/05), gdzie powo ł uj ą c si ę na uchwa łę S ą du Najwy ż szego z dnia 19.12.2003r. (sygn. akt III CZP 95/03), stwierdzi ł , ż e wyrok uwzgl ę dniaj ą cy powództwo przez uznanie postanowie ń wzorca umowy za niedozwolone i zakazanie ich stosowania ma, zgodnie z art. 479 43 k.p.c., od chwili wpisania do odpowiedniego rejestru, skutek tak ż e wobec osób trzecich. Zgodnie ze stanowiskiem SOKiK wyra ż onym w wyroku z dnia 25. 05. 2005r. (sygn. akt XVII Ama 46/04), dla uznania, i ż okre ś lona klauzula jest niedozwolonym postanowieniem umownym wpisanym do rejestru klauzul niedozwolonych wystarczy stwierdzenie, ż e mie ś ci si ę ona w hipotezie klauzuli wpisanej do rejestru i nie jest konieczna literalna zgodno ść porównywanych klauzul. Czynnikiem przes ą dzaj ą cym o podobie ń stwie dwóch klauzul powinien by ć zatem zamiar, cel, jakiemu ma s ł u ż y ć kwestionowane postanowienie. Je ś li cel utworzenia spornej klauzuli odpowiada celowi sformu ł owania klauzuli uznanej za niedozwolon ą , oba zapisy mo ż na uzna ć za to ż same. Takie stanowisko zaj ął tak ż e S ą d Najwy ż szy, który w uchwale z dnia 13.07.2006r. (sygn. akt III SZP 3/06) stwierdzi ł , i ż „(...) stosowanie postanowie ń wzorców umów o tre ś ci to ż samej z tre ś ci ą postanowie ń uznanych za 11 niedozwolone prawomocnym wyrokiem S ą du Okr ę gowego w Warszawie - S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów i wpisanych do rejestru, o którym mowa w art. 479 45 § 2 k.p.c., mo ż e by ć uznane w stosunku do innego przedsi ę biorcy za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów (...)”. W uzasadnieniu do powy ż szej uchwa ł y S ą d uzna ł m.in., ż e „(...) praktyka naruszaj ą ca zbiorowe interesy konsumentów art. 23a uokik [obecnie art. 24 – przyp. w ł asny UOKIK] obejmuje równie ż przypadki wprowadzania jedynie zmian kosmetycznych polegaj ą cych na przestawieniu wyrazów lub zast ą pieniu jednych wyrazów innymi, je ż eli tylko wyk ł adnia postanowienia pozwoli stwierdzi ć , ż e jego tre ść mie ś ci si ę w hipotezie zakazanej klauzuli. Stosowanie klauzuli o zbli ż onej tre ś ci do klauzuli wpisanej do rejestru godzi przecie ż tak samo w interesy konsumentów, jak stosowanie klauzuli identycznej, co wpisana do rejestru (…). Przyj ę ta powy ż ej rozszerzaj ą ca wyk ł adnia art. 23a uokik znajduje równie ż uzasadnienie w dyrektywach 93/13 oraz 98/27 a tak ż e orzecznictwie ETS dotycz ą cym zasady efektywno ś ci (...).” Nie jest zatem konieczna dok ł adna, literalna identyczno ść klauzuli wpisanej do rejestru i klauzuli z ni ą porównywanej i st ą d niedozwolone b ę d ą tak ż e takie postanowienia umów, które mieszcz ą si ę w hipotezie klauzuli wpisanej do rejestru, której tre ść zostanie ustalona w oparciu o dokonan ą jej wyk ł adni ę . Przedmiotem niniejszego post ę powania jest wykazanie, ż e zakwestionowane przez organ antymonopolowy zapisy sze ś ciu wzorców umowy stosowanych przez Spó ł k ę przy ś wiadczeniu us ł ug telekomunikacyjnych, s ą to ż same z tre ś ci ą postanowie ń uznanych za niedozwolone prawomocnymi wyrokami SOKIK wymienionymi w niniejszej decyzji i wpisanych do Rejestru, o którym mowa w art. 479 45 k.p.c. Dodatkowo podkre ś lenia wymaga okoliczno ść , ż e wi ę kszo ść postanowie ń wpisanych do Rejestru, które zosta ł y wskazane w uzasadnieniu niniejszej decyzji dotycz ą bran ż y telekomunikacyjnej, a w szczególno ś ci ś wiadczenia us ł ug internetowych, co oznacza, i ż zachodzi to ż samo ść stosunków prawnych. W ocenie Prezesa UOKIK postanowienie wskazane w pkt I.1.1) sentencji decyzji o tre ś ci: „W terminie 5 dni roboczych od daty rozwi ą zania lub wyga ś ni ę cia Umowy Abonent zobowi ą zuje si ę zwróci ć Urz ą dzenie Abonenckie Dostawcy Us ł ug w stanie nie gorszym, ni ż wynikaj ą cym z normalnej eksploatacji, dostarczaj ą c go na w ł asny koszt do Biura Obs ł ugi Abonenta. W przypadku uchybieniu temu terminowi b ą d ź dostarczenia Urz ą dzenia Abonenckiego uszkodzonego Abonent zobowi ą zany jest do zap ł aty odszkodowania w formie kary umownej w wysoko ś ci okre ś lonej w Cenniku. Je ż eli wysoko ść szkody Dostawcy Us ł ugi przewy ż sza wysoko ść kary umownej, Dostawcy Us ł ugi przys ł uguje prawo dochodzenia odszkodowania przewy ż szaj ą cego wysoko ść kary umownej.” ” mo ż e by ć uznane za to ż same z tre ś ci ą postanowienia wpisanego do Rejestru pod pozycj ą 1234, które zosta ł o wymienione powy ż ej w tre ś ci decyzji Zacytowane powy ż ej postanowienie umowne oraz postanowienie wpisane do Rejestru dotycz ą umo ż liwienia obci ąż ania konsumenta przez operatora telekomunikacyjnego dodatkow ą kar ą na niezwrócenie terminala w wyznaczonym terminie, zwrot uszkodzonego lub ponadnormatywnie zu ż ytego terminala. Dzia ł anie takie – sprzeczne z dobrymi obyczajami – mo ż e ponadto stanowi ć klauzul ę abuzywn ą okre ś lon ą w przepisie art. 385 3 pkt 17 k.c., który za niedozwolone uznaje postanowienie, nak ł adaj ą ce na konsumenta, który nie wykona ł zobowi ą zania lub odst ą pi ł od umowy, obowi ą zek zap ł aty ra żą co wygórowanej kary umownej lub odst ę pnego. Ustalona w ten sposób wysoko ść kary umownej nie pozostaje w zwi ą zku z rzeczywist ą warto ś ci ą terminala. Nawet gdyby przyj ąć , ż e warto ść nowego urz ą dzenia jest zbli ż ona do ustalonej kary umownej, to jego warto ść po okresie kilkumiesi ę cznej, a nawet kilkuletniej eksploatacji jest znacznie ni ż sza ni ż warto ść pocz ą tkowa. Oznacza to, ż e zastrze ż ona kara umowna jest nieekwiwaletna w stosunku do rzeczywistej warto ś ci terminala, a nawet mo ż e by ć od niej wi ę ksza. Dodatkowo nale ż y podnie ść , i ż tre ść analizowanego 12 postanowienia narusza przepis art. 491 § 1 k.c. oraz dobre obyczaje, zgodnie z którymi wierzyciel w przypadku zw ł oki d ł u ż nika w spe ł nieniu ś wiadczenia powinien go wezwa ć do jego spe ł nienia. W ocenie Prezesa UOKIK postanowienia wskazane w pkt I.1.2) sentencji decyzji o tre ś ci: „Nie dostarczenie rachunku / faktury lub innego dokumentu nie zwalnia Abonenta z obowi ą zku wnoszenia sta ł ej Op ł aty Abonamentowej wynikaj ą cej z zawartej Umowy i w terminie przewidzianym w Umowie.” mo ż e by ć uznane za to ż same z tre ś ci ą postanowie ń wpisanych do Rejestru pod pozycj ą 672, 821, które zosta ł y wymienione powy ż ej w tre ś ci decyzji. Zacytowane powy ż ej postanowienia umowne oraz wskazane postanowienia wpisane do Rejestru dotycz ą umo ż liwienia wprowadzenia przez operatora telekomunikacyjnego systemu, w którym konsument (abonent) jest zobowi ą zany do zap ł aty nale ż no ś ci niezale ż nie od faktu otrzymania faktury, przez co pozostaje w niepewno ś ci co do wysoko ś ci kwoty swojego zobowi ą zania. Dzia ł anie takie – sprzeczne z dobrymi obyczajami – mo ż e ponadto stanowi ć klauzul ę abuzywn ą okre ś lon ą w przepisie art. 385 3 pkt 22 k.c., który za niedozwolone postanowienie umowne przewiduje obowi ą zek wykonania zobowi ą zania przez konsumenta mimo niewykonania lub nienale ż ytego wykonania zobowi ą zania przez jego kontrahenta. Nale ż y bowiem mie ć na uwadze, i ż jednym z obowi ą zków, jakie ci ążą na operatorze z tytu ł u realizacji umowy ś wiadczenia us ł ug dost ę pu do Internetu jest dostarczenie konsumentowi faktury za dany okres abonamentowy, które stanowi podstaw ę do dokonania zap ł aty, poniewa ż okre ś la kwot ę nale ż no ś ci, do uiszczenia której zobowi ą zany jest konsument oraz termin, w którym powinna ona zosta ć dokonana. Pe ł ni jednocze ś nie funkcj ę wezwania do zap ł aty, co potwierdzi ł S ą d Najwy ż szy w uchwale z dnia 19.05.1992r. (sygn akt III CZP 56/92), uznaj ą c, i ż „dor ę czenie d ł u ż nikowi dokumentu rozliczeniowego (faktury) jest wezwaniem go do spe ł nienia ś wiadczenia pieni ęż nego wówczas, gdy zawarto w nim stosown ą wzmiank ę co do sposobu i czasu zap ł aty”. W ocenie Prezesa UOKIK postanowienie wskazane w pkt I.1.3) sentencji decyzji o tre ś ci: „W przypadku niedotrzymania tego obowi ą zku wszelkie korespondencje wys ł ane pod wskazany adres uwa ż a si ę za dor ę czone. (…)” mo ż e by ć to ż same z tre ś ci ą postanowie ń wpisanych do Rejestru pod pozycj ą 1207, 1482 oraz 1681, które zosta ł y wymienione powy ż ej w tre ś ci decyzji. Postanowienia te o tre ś ci: „W przypadku zmiany adresu, ka ż da ze stron zobowi ą zana jest niezw ł ocznie pisemnie powiadomi ć o tym drug ą stron ę . W przypadku nie powiadomienia o zmianie adresu, korespondencja kierowana na ostatni znany adres b ę dzie uznawana za skutecznie dor ę czon ą .” (vide: wyrok SOKiK z dnia 16.04.2007r., sygn. akt XVII Amc 43/06), „O ś wiadczenia i zawiadomienia Activ Investment przes ł ane Kupuj ą cemu na podany adres do korespondencji uwa ż a si ę za skutecznie dor ę czone. Kupuj ą cy zobowi ą zany jest w trakcie trwania niniejszej Umowy do natychmiastowego zawiadomienia Activ Investment o ka ż dej zmianie adresu swego miejsca zamieszkania, pod rygorem uznania za skutecznie dor ę czone o ś wiadcze ń i zawiadomie ń Activ Investment przes ł anych Kupuj ą cemu na adres wskazany w niniejszej umowie.” (vide: wyrok SOKiK z dnia 20.05.2008r., sygn. akt XVII Amc 107/07) oraz „ Wszelka korespondencja wys ł ana przez Bank do Kredytobiorcy poczt ą lub kurierem na ostatni podany przez niego adres do korespondencji (adres zameldowania, w przypadku, gdy Kredytobiorca nie poda ł adresu do korespondencji), b ę dzie uwa ż ana za dor ę czon ą ." (vide: wyrok SOKiK z dnia 30.06.2009r., sygn. akt XVII Amc 513/09) zosta ł y uznane przez SOKIK za niedozwolone, albowiem S ą d podzieli ł w pe ł ni stanowisko Prezesa UOKIK, ż e s ą one niedozwolonymi postanowieniami umownymi w rozumieniu art. 385 3 pkt 9 k.c. Analogicznie SOKIK uzna ł niedozwolone 13 postanowienie o tre ś ci: „W przypadku zwrotu pisma wys ł anego na adres podany na wst ę pie niniejszej umowy b ą d ź na adres korespondencyjny podany przez Nabywc ę na pi ś mie z adnotacj ą : "nie podj ę te w terminie", "adresat nieznany", "adresat zmieni ł adres" lub inn ą równoznaczno ś ci ą , uznawa ć si ę b ę dzie, ż e adresat zosta ł powiadomiony prawid ł owo i prawnie skutecznie.” (vide: wyrok SOKiK z dnia 17.10.2006r., sygn. akt XVII Amc 122/05) . Przepis ten uznaje za niedozwolone postanowienie, które przyznaje kontrahentowi konsumenta uprawnienie do dokonywania wi ążą cej interpretacji umowy. W postanowieniach tych przedsi ę biorca zastrzeg ł , ż e wysy ł anie zawiadomie ń , tym tak ż e o ś wiadcze ń woli wysy ł ane na znany adres konsumenta b ę dzie równoznaczne z ich dor ę czeniem konsumentowi. Oznacza to, i ż tylko przedsi ę biorca – jako twórca wzorca umowy – de facto decyduje o skuteczno ś ci dor ę cze ń i wynikaj ą cych z nich skutków prawnych. Takie dzia ł anie narusza standardy prawne wynikaj ą ce z przepisów kodeksu cywilnego oraz obowi ą zuj ą cych w obrocie dobrych obyczajów. Stosownie bowiem do tre ś ci art. 61 § 1 k.c. o ś wiadczenie woli, które ma by ć z ł o ż one innej osobie, jest z ł o ż one z chwil ą , gdy dosz ł o do niej w taki sposób, ż e mog ł a zapozna ć si ę z jego tre ś ci ą . W razie w ą tpliwo ś ci, czy o ś wiadczenie zosta ł o z ł o ż one prawid ł owo, a jego tre ść wywo ł uje przewidziane skutki prawne, podmiotem w ł a ś ciwym do rozstrzygni ę cia tych kwestii jest s ą d powszechny, a nie twórca wzorca, który – korzystaj ą c z przewagi kontraktowej - narzuca swoim kontrahentom tre ść wzorca. Za niedopuszczalne w obrocie, zw ł aszcza konsumenckim i sprzeczne z dobrymi obyczajami nale ż y uzna ć zapisy wprowadzaj ą ce dor ę czenie zast ę pcze lub domniemanie dor ę czenia, które nale żą do prawa procesowego i nak ł adaj ą na osoby trzecie okre ś lone obowi ą zki zwi ą zane z dostarczeniem stronom post ę powania pism procesowych. S ą one na ł o ż one w drodze ustawowej i nie mog ą by ć rozszerzane na obrót gospodarczy poprzez postanowienia wzorca umowy, tym bardziej, ż e osoby te nie s ą stron ą umowy i nie ci ążą na nich jakiekolwiek obowi ą zki umowne. Mog ą one odmówi ć przyj ę cia pism kierowanych do konsumenta, lub przyj ąć je i nie dor ę czy ć adresatowi, poniewa ż obowi ą zek dor ę czenia obejmuje wy łą cznie pisma procesowe w post ę powaniu s ą dowym i administracyjnym (urz ę dowe), a nie prywatn ą korespondencj ę . W tym stanie rzeczy nale ż y uzna ć , ż e analizowane postanowienie narusza interesy konsumentów, umo ż liwiaj ą c Spó ł ce dzia ł anie w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, a ponadto jest to ż same z postanowieniami wpisanymi do Rejestru zarówno pod wzgl ę dem tre ś ci, jak i stanu faktycznego. W ocenie Prezesa UOKIK postanowienia wskazane w pkt I.1.4) oraz I.1.11) sentencji decyzji o tre ś ci: „Abonent zobowi ą zuje si ę do zwrotu kosztów pocztowych, ponoszonych przez Dostawc ę Us ł ugi z tytu ł u wezwa ń do zap ł aty.” oraz „6 z ł – op ł ata za powiadomienie Abonenta o zaleg ł o ś ciach” mog ą by ć uznane za to ż same z tre ś ci ą postanowie ń wpisanych do Rejestru pod pozycj ą 1167 oraz 1767, które zosta ł y wymienione powy ż ej w tre ś ci decyzji. Zacytowane powy ż ej postanowienia umowne oraz wskazane postanowienie wpisane do Rejestru dotycz ą umo ż liwienia obci ąż ania konsumenta przez operatora telekomunikacyjnego dodatkowymi op ł atami (karami) z tytu ł u wezwa ń do zap ł aty zaleg ł ej nale ż no ś ci za ś wiadczone us ł ugi telekomunikacyjne. Dzia ł anie takie – sprzeczne z dobrymi obyczajami – mo ż e ponadto stanowi ć klauzul ę abuzywn ą okre ś lon ą w przepisie art. 385 3 pkt 17 k.c., który za niedozwolone uznaje postanowienie, nak ł adaj ą ce na konsumenta, który nie wykona ł zobowi ą zania lub odst ą pi ł od umowy, obowi ą zek zap ł aty ra żą co wygórowanej kary umownej lub odst ę pnego. Nale ż y bowiem mie ć na uwadze, do umów o ś wiadczenie us ł ug telekomunikacyjnych stosuje si ę przepisy kodeksu cywilnego dotycz ą ce zobowi ą za ń , w tym reguluj ą ce skutki niewykonania zobowi ą za ń . Art. 481 w § 1 k.c. stanowi, ż e je ż eli d ł u ż nik opó ź nia si ę ze spe ł nieniem ś wiadczenia pieni ęż nego wierzyciel mo ż e żą da ć odsetek za czas opó ź nienia, chocia ż by nie poniós ł ż adnej szkody. Ustalone odsetki pe ł ni ą w tym przypadku 14 funkcj ę zrycza ł towanej kary umownej. Ponadto przepis art. 481 § 3 k.c. dopuszcza tak ż e mo ż liwo ść żą dania przez wierzyciela – w razie zw ł oki d ł u ż nika - naprawienia szkody na zasadach ogólnych, tj. na postawie art. 471 i nast. k.c. Jednak ż e w ś wietle powo ł anych przepisów brak jest podstaw do pobiera dodatkowych op ł at lub kar umownych z samego tylko tytu ł u wezwanie konsumenta do zap ł aty zaleg ł ej nale ż no ś ci. Pobieranie takich op ł at oraz naliczanie odsetek za zw ł ok ę stanowi w istocie kumulacj ę stosowanych wobec konsumenta kar za nienale ż yte wykonanie przez niego zobowi ą zania, która jest sprzeczna z dobrymi obyczajami. Tak ż e postanowienie wskazane w pkt I.1.5) sentencji decyzji o tre ś ci: „Dostawca Us ł ug zastrzega sobie prawo do zmiany uk ł adu oferty programowej, zmiany liczby i rodzaju programów oraz zmiany kana ł ów reemitowanych bez konieczno ś ci zmiany lub wypowiedzenia umowy.” mo ż e by ć uznane za to ż same z mo ż e by ć uznane za to ż same z tre ś ci ą postanowie ń wpisanych do Rejestru pod pozycj ą 1022, oraz 108, które zosta ł y wymienione powy ż ej w tre ś ci decyzji. W ś wietle zarówno kwestionowanego przez Prezesa UOKIK postanowienia, jak i postanowie ń wpisanych do Rejestru zmiana oferty programowej, w tym liczby i rodzaju programów nie powoduje, ani zmiany umowy ani tym bardziej nie zobowi ą zuje przedsi ę biorcy do poinformowania konsumenta o planowanej zmianie oferty. Dzia ł anie takie jest w ś wietle powo ł anych wyroków SOKIK uznawane za sprzeczne z dobrymi obyczajami, albowiem w rozwa ż anym przypadku oferta programowa jest elementem przedmiotowo istotnym umowy (essentiale negotii) i jakakolwiek zmiana jej struktury, w tym ilo ś ci lub rodzaju programów skutkuje zmian ą umowy. Zatem ka ż da zmiana oferty programowej powinna nast ę powa ć w drodze oferty z ł o ż onej konsumentom. W tym stanie faktycznym klauzula we wzorcu umowy, który dopuszcza zmian ę przez przedsi ę biorc ę oferty programowej bez zmiany umowy lub poinformowania o tym konsumenta stanowi niedozwolone postanowienie umowne w rozumieniu art. 385 1 § 1 k.c., albowiem kszta ł tuje ono prawa i obowi ą zki konsumentów w sposób sprzeczny z obowi ą zuj ą cymi przepisami oraz dobrymi obyczajami, ra żą co naruszaj ą c ich interesy. Zdaniem Prezesa UOKIK tak ż e postanowienie wskazane w pkt I.1.6) sentencji decyzji o tre ś ci: „Zmiana wysoko ś ci abonamentu wynikaj ą ca ze zmian taryf oraz inflacji nie wymaga zmiany umowy.” mo ż e by ć uznane za to ż same z tre ś ci ą postanowie ń wpisanych do Rejestru pod pozycj ą 400, 398 oraz 1082 które zosta ł y wymienione powy ż ej w tre ś ci decyzji. W ś wietle zarówno kwestionowanego przez Prezesa UOKIK postanowienia, jak i postanowie ń wpisanych do Rejestru zmiana ceny nie powoduje, ani zmiany umowy, ani tym bardziej nie zobowi ą zuje przedsi ę biorcy do poinformowania konsumenta o planowanej zmianie ceny. Dzia ł anie takie jest w ocenie SOKIK sprzeczne z dobrymi obyczajami, albowiem cena jest elementem przedmiotowo istotnym umowy (essentiale negotii) i jakakolwiek zmiana jej wysoko ś ci skutkuje zmian ą umowy. Zatem ka ż da zmiana ceny powinna nast ę powa ć w drodze oferty z ł o ż onej konsumentom, umo ż liwiaj ą c im rozwi ą zanie umowy w przypadku, gdy nie akceptuj ą proponowanej zmiany ceny. W tym stanie faktycznym klauzula we wzorcu umowy, który dopuszcza zmian ę przez przedsi ę biorc ę ceny bez zmiany umowy lub poinformowania o tym konsumenta stanowi niedozwolone postanowienie umowne w rozumieniu art. 385 1 § 1 k.c., albowiem kszta ł tuje ono prawa i obowi ą zki konsumentów w sposób sprzeczny z obowi ą zuj ą cymi przepisami oraz dobrymi obyczajami, ra żą co naruszaj ą c ich interesy. 15 Tak ż e postanowienia wskazane w pkt I.1.7) sentencji decyzji o tre ś ci: „W przypadku zalegania przez Abonenta z zap ł at ą op ł at abonamentowych lub ich cz ęś ci za 2 okresy rozliczeniowe Dostawca Us ł ug jest uprawniony do od łą czenia Abonentowi us ł ugi i rozwi ą zania niniejszej umowy bez zachowania terminu wypowiedzenia.” oraz „W przypadku zalegania przez Abonenta z zap ł at ą op ł at abonamentowych lub ich cz ęś ci za 2 okresy rozliczeniowe Dostawca Us ł ug jest uprawniony do wy łą czenia sieci TVK i rozwi ą zania niniejszej umowy bez zachowania terminu wypowiedzenia.” mog ą by ć uznane za to ż same z tre ś ci ą postanowie ń wpisanych do Rejestru pod pozycj ą 635, 823 oraz 1027, które zosta ł y wymienione powy ż ej w tre ś ci decyzji. Zacytowane powy ż ej postanowienia umowne oraz wskazane postanowienia wpisane do Rejestru dotycz ą sytuacji, w której po up ł ywie okre ś lonego w umowie terminu zw ł oki konsumenta w realizacji jego zobowi ą za ń , jak np. zap ł ata op ł at z tytu ł u zap ł aty za ś wiadczone us ł ugi Spó ł ka uzyskuje prawo – bez konieczno ś ci uprzedniego wezwania konsumenta do spe ł nienia ś wiadczenia i wyznaczenia dodatkowego terminu do jego spe ł nienia - prawo zawieszenia lub zaprzestania ś wiadczenia us ł ug. Tego rodzaju klauzule - tj. dopuszczaj ą ce mo ż liwo ść rozwi ą zania umowy przez profesjonalist ę wskutek zw ł oki konsumenta w spe ł nieniu ś wiadczenia pieni ęż nego bez uprzedniego wezwania do zap ł aty – zosta ł y przez SOKiK zakazane w odniesieniu do przedsi ę biorców z ro ż nych bran ż ze wzgl ę du naruszenie dobrych obyczajów. Natomiast postanowienia wskazane w pkt I.1. 8 - 10) sentencji decyzji o tre ś ci: „61 z ł - Op ł ata przy łą czeniowa za ponowne pod łą czenie po rozwi ą zaniu umowy”, „30 z ł – op ł ata za ponowna aktywacj ę us ł ugi zawieszonej z powodu opó ź nienia Abonenta z op ł at ą ca ł o ś ci lub cz ęś ci op ł at abonamentowych, aktywacyjnych lub innych op ł at okre ś lonych w Cenniku” oraz „30 z ł - Op ł ata za ponowne pod łą czenie Pakietu Podstawowego po od łą czeniu” mog ą by ć uznane za to ż same z tre ś ci ą postanowie ń wpisanych do Rejestru pod pozycj ą 1084, 1948 oraz 2055, które zosta ł y wymienione powy ż ej w tre ś ci decyzji. Wszystkie zacytowane powy ż ej postanowienia umowne oraz wskazane postanowienia wpisane do Rejestru dotycz ą sytuacji, w której po up ł ywie okre ś lonego w umowie terminu opó ź nienia dostawca us ł ug internetowych uzyskuje prawo zawieszenia lub zaprzestania ś wiadczenia us ł ug. W takim przypadku na mocy analizowanych postanowie ń przedsi ę biorca przy wznowieniu ś wiadczenia us ł ug uprawniony zostaje do pobrania od konsumenta obok odsetek – w my ś l art. 481 § 1 k.c. stanowi ą cych typow ą sankcj ę kontraktow ą za opó ź nienie przy spe ł nieniu ś wiadczeniu pieni ęż nego – dodatkowo równie ż jednorazowej op ł aty za ponown ą aktywacj ę us ł ugi albo odszkodowania – maj ą cych charakter kary umownej, zastrze ż onej na mocy art. 483 § 1 k.c. do przypadków niewykonania lub nienale ż ytego wykonania zobowi ą zania niepieni ęż nego. Tego rodzaju klauzule zosta ł y przez SOKiK zakazane ze wzgl ę du na przepis art. 385 3 17 k.c., zgodnie z którymi w razie w ą tpliwo ś ci uwa ż a si ę , ż e niedozwolonymi postanowieniami umownymi s ą te, które nak ł adaj ą na konsumenta, który nie wykona ł zobowi ą zania lub odst ą pi ł od umowy, obowi ą zek zap ł aty ra żą co wygórowanej kary umownej lub odst ę pnego. Dokonuj ą c powy ż szej oceny przedmiotowych klauzul Prezes UOKIK uprawdopodobni ł stosowanie przez Spó ł k ę postanowie ń umownych o tre ś ci to ż samej z tre ś ci ą postanowie ń uznanych przez SOKiK za niedozwolone postanowienia umowne i wpisanych do Rejestru. Do stwierdzenia praktyki o której mowa w art. 24 ust. 2 pkt 2 w/w ustawy o ochronie (…) konieczne jest wykazanie, i ż dzia ł ania Przedsi ę biorcy - polegaj ą ce 16 na naruszenia obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji - s ą sprzeczne z przepisami prawa oraz dobrymi obyczajami. Podstawowe znaczenie dla oceny niniejszej sprawy - pod k ą tem wyst ę powania przes ł anki bezprawno ś ci - ma analiza charakteru prawnego umowy, której przedmiotem jest ś wiadczenie us ł ug telekomunikacyjnych oraz przepisów obowi ą zuj ą cych w bran ż y telekomunikacyjnej. Umowa o ś wiadczenie us ł ug telekomunikacyjnych – a w zasadzie jej elementy - zosta ł a zdefiniowana w art. 56 ustawy z dnia 16 lipca 2004r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. Nr 171, poz. 1800 z pó ź n. zm.) – zwanej dalej „Prawem telekomunikacyjnym”, a zatem jest umow ą nazwan ą , do której nale ż y stosowa ć przepisy tej ustawy, a w zakresie nieuregulowanym, przepisy k.c. i inne dotycz ą ce ochrony konsumentów. W szczególno ś ci: - art. 56 ust. 3 pkt 15 Prawa telekomunikacyjnego nak ł ada na operatorów telekomunikacyjnych obowi ą zek zamieszczenia w umowach o ś wiadczenie us ł ug telekomunikacyjnych informacji o polubownych sposobach rozwi ą zywania sporów - § 6 rozporz ą dzenia Ministra Infrastruktury z dnia 1 pa ź dziernika 2004r. w sprawie trybu post ę powania reklamacyjnego oraz warunków, jakim powinna odpowiada ć reklamacja us ł ugi telekomunikacyjne (Dz. U. Nr 226 poz. 2291), nak ł ada na operatora telekomunikacyjnego ś wiadcz ą cego publiczne dost ę pne us ł ugi telekomunikacyjne obowi ą zek przyjmowania reklamacji sk ł adanych w terminie 12 miesi ę cy od ostatniego dnia okresu rozliczeniowego, w którym zako ń czy ł a si ę przerwa w ś wiadczeniu us ł ugi telekomunikacyjnej, lub od dnia, w którym us ł uga zosta ł a nienale ż ycie wykonana lub mia ł a by ć wykonana, lub od dnia dor ę czenia faktury zawieraj ą cej nieprawid ł owe obliczenie nale ż no ś ci z tytu ł u ś wiadczenia us ł ugi telekomunikacyjnej, Analiza przedstawionych przez przedsi ę biorc ę dokumentów wykaza ł a, ż e brak by ł o w umowach informacji o polubownych sposobach rozwi ą zywania sporów, a Regulamin zawiera ł postanowienie, zgodnie z którym reklamacja mog ł a by ć wniesiona w terminie 2 miesi ę cy, a nie 12 miesi ę cy co wynika z powo ł anego § 6 rozporz ą dzenia Ministra Infrastruktury. Powy ż sze dzia ł anie Spó ł ki mog ł o doprowadzi ć do sytuacji, w której konsumenci byli wprowadzeni w b łą d co do przys ł uguj ą cych im uprawnie ń w zakresie terminu wniesienia reklamacji i mo ż liwo ś ci rozstrzygania sporów w sposób polubowny. W zwi ą zku z powy ż szym nale ż a ł o stwierdzi ć , ż e przedsi ę biorca naruszy ł powo ł ane wy ż ej przepisy art. 56 ust. 3 pkt 15 Prawa telekomunikacyjnego oraz § 6 rozporz ą dzenia Ministra Infrastruktury. Warto tak ż e zwróci ć uwag ę na stanowisko ukszta ł towane w orzecznictwie Europejskiego Trybuna ł u Sprawiedliwo ś ci (zwanego dalej „ETS”), zgodnie z którym konsument ma prawo do rzetelnej, nie wprowadzaj ą cej w b łą d informacji, zawieraj ą cej wszelkie niezb ę dne dane wynikaj ą ce z funkcji i przeznaczenia towaru lub us ł ugi, albowiem brak podawania rzetelnych, pe ł nych i prawdziwych informacji uniemo ż liwia konsumentom dokonywanie swobodnej i rzeczowej oceny oferowanych na rynku towarów i us ł ug, co mo ż e wprowadza ć konsumentów w b łą d co do praw przys ł uguj ą cych im w danym stosunku umownym (vide. wyrok ETS z dnia 13.12.1991r., sprawa GB-Inno-BM, sygn.: C-18/88). Przyk ł adowe wyliczenie zakazanych przez ustawodawc ę praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów zosta ł o zawarte w tre ś ci art. 24 ust. 2 ustawy o ochronie (…). Do katalogu tego ustawodawca zaliczy ł w szczególno ś ci naruszenie obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji. Prawo do rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji jest jednym z fundamentalnych praw ka ż dego konsumenta, a brak takiej informacji uniemo ż liwia mu swobod ę oceny i wyboru najlepszej oferty, ograniczaj ą c tym samym wolno ść jego decyzji rynkowych. Profesjonalista – a takim jest bez w ą tpienia Spó ł ka – ma obowi ą zek poinformowa ć konsumenta, b ę d ą cego z zasady s ł absz ą stron ą stosunku 17 prawnego, o istotnych elementach przysz ł ej umowy. Powinno si ę to odbywa ć w sposób prawdziwy, rzeczowy i na tyle wyczerpuj ą cy, na ile jest to mo ż liwe w istniej ą cych warunkach. Przy czym obowi ą zek takiego informowania obejmuje wszystkie etapy stosunku prawnego, od fazy przedkontraktowej, poprzez stadium realizacji umowy, czy wreszcie równie ż proces dochodzenia roszcze ń z tytu ł y niewykonania lub nienale ż ytego wykonania umowy. Jest to fundamentaln ą cech ą prawa umów i wyp ł ywa z obowi ą zku lojalnego kontraktowania (vide.: E. Łę towska „Prawo umów konsumenckich”, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2002, str. 215 i nast.). Reasumuj ą c, nale ż y uzna ć , i ż nie zamieszczenie przez Przedsi ę biorc ę we wzorcach umowy powy ż szej informacji stanowi naruszenie bezwzgl ę dnie obowi ą zuj ą cego przepisu art. 14 ust. 2 pkt 1 ustawy o us ł ugach turystycznych. Odnosz ą c si ę do drugiej przes ł anki, tj. naruszenia zbiorowych interesów konsumentów, stwierdzi ć nale ż y, i ż ustawa o ochronie (...) nie definiuje poj ę cia zbiorowego interesu konsumentów, stwierdzaj ą c jedynie w tre ś ci art. 24 ust. 3, ż e nie jest nim suma indywidualnych interesów konsumentów. W ś wietle - powo ł anego na pocz ą tku uzasadnienia prawnego niniejszej decyzji - art. 1 ust. 1 ustawy o ochronie (...) nale ż y przyj ąć , ż e ze zbiorowymi interesami konsumentów mamy do czynienia wówczas, gdy dzia ł ania przedsi ę biorcy s ą powszechne i mog ą dotkn ąć ka ż dego potencjalnego klienta przedsi ę biorcy – czyli konsumenta. Stanowisko to potwierdzone zosta ł o równie ż w orzecznictwie S ą du Najwy ż szego, który w uzasadnieniu wyroku z dnia 12.09.2003r. (sygn.: I CKN 504/01) stwierdzi ł , i ż nie jest zasadne uznawanie, ż e post ę powanie z tytu ł u naruszenia ustawy antymonopolowej mo ż na wszczyna ć tylko wtedy, gdy zagro ż one s ą interesy wielu odbiorców, a nie jest to mo ż liwe w sytuacji, gdy pokrzywdzonym jest tylko jeden konsument. Wydawane orzeczenie ma bowiem wymiar znacznie szerszy, pe ł ni tak ż e funkcj ę prewencyjn ą , s ł u ż y bowiem ochronie tak ż e nieograniczonej liczby potencjalnych konsumentów. Oceniane w niniejszej decyzji dzia ł ania Przedsi ę biorcy odnosz ą si ę do wszystkich jego aktualnych i przysz ł ych (potencjalnych) klientów, a zatem dotycz ą zbiorowych interesów konsumentów. Uwzgl ę dniaj ą c powy ż szy wywód, organ antymonopolowy uzna ł , ż e zosta ł y spe ł nione wszystkie przes ł anki konieczne do zakwalifikowania dzia ł a ń Przedsi ę biorcy jako praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów, okre ś lonej w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o ochronie (...). Stosowanie do art. 28 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, po uprawdopodobnieniu w toku post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, ż e przedsi ę biorca narusza zakaz okre ś lony w art. 24 w/w ustawy o ochronie (…), a tak ż e po przyj ę ciu zobowi ą zania przedsi ę biorcy do zaniechania zarzucanych im praktyk, jak równie ż do podj ę cia dzia ł a ń zmierzaj ą cych do zapobie ż enia wskazanym naruszeniom, Prezes UOKIK mo ż e, w drodze decyzji, na ł o ż y ć obowi ą zek wykonania tych zobowi ą za ń . Analiza przed ł o ż onych przez Spó ł k ę dokumentów i wyja ś nie ń wykaza ł a, ż e zobowi ą za ł a si ę ona do zaniechania stosowania kwestionowanych przez Prezesa UOKIK postanowie ń umownych, na dowód czego przedstawi ł a nowo opracowane wzorce umowy dostosowane do obowi ą zuj ą cego porz ą dku prawnego. Zobowi ą zuj ą c si ę do podj ę cia dzia ł a ń zmierzaj ą cych do zapobie ż enia wskazanym przez Prezesa UOKIK naruszeniom, Spó ł ka postanowi ł a dokona ć usuni ę cia niedozwolonych postanowie ń umownych poprzez wprowadzenie do obrotu nowych wzorców umowy, stanowi ą cych za łą cznik do pisma z dnia 27.06.2011r., które nie zawieraj ą ju ż kwestionowanych postanowie ń oraz aneksowanie umów dotychczas zawartych z konsumentami, w terminie do dnia 31 pa ź dziernika 2011r. 18 Na podstawie art. 28 ust. 3 w/w ustawy o ochronie (…) Prezes UOKIK na ł o ż y ł na Spó ł k ę obowi ą zek wykonania zobowi ą zania poprzez: 4) zaniechanie stosowania w umowach kwestionowanych postanowie ń poprzez wprowadzenie nowych wzorców umowy do obrotu 5) zaniechanie naruszenia obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji poprzez zamieszczenie w „Regulaminie ś wiadczenia us ł ug telekomunikacyjnych w sieci Zak ł ad Elektroniki „ISKO” s.c.” informacji o prawid ł owym terminie wniesienia reklamacji i zamieszczenie w umowach o ś wiadczenie us ł ug telekomunikacyjnych informacji o polubownych sposobach rozwi ą zywania sporów oraz 6) aneksowanie umów zawartych w oparciu o wzorce zawieraj ą ce kwestionowane zapisy, w terminie do 31 pa ź dziernika 2011r., a na podstawie art. 28 ust. 3 w/w ustawy o ochronie (…) - obowi ą zek z ł o ż enia sprawozdania o wykonaniu zobowi ą zania na ł o ż onego w pkt I sentencji decyzji w terminie do dnia 15 listopada 2011r. W tym przypadku Prezes UOKIK uzna ł , ż e zobowi ą zanie zaproponowane przez Spó ł k ę oraz wyznaczone terminy s ą wystarczaj ą ce do zapobie ż enia wskazanym w sentencji naruszeniom. Maj ą c powy ż sze na uwadze, orzeczono jak w sentencji. Stosownie do tre ś ci art. 81 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji s ł u ż y odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie- S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatura w Krakowie, 31 – 011 Kraków, Pl. Szczepa ń ski 5, w terminie dwutygodniowym od dnia dor ę czenia decyzji. Z upowa ż nienia Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Leszek Piekarz Dyrektor Delegatury UOKIK w Krakowi e Otrzymuj ą : 4 x Jacek Jurczewski, Zbigniew Skibi ń ski, Janina Kamie ń ska, Andrzej Osuchowski Zak ł ad Elektroniki „ISKO” s.c.; ul. Izy Zieli ń skiej 36a, 96-300 Ż yrardów 1 x a/a