RKT-10/2013

1 Katowice, dnia 14 czerwca 2013 r. RKT–61–34/12/BP DECYZJA Nr RKT - 10/2013 Stosownie do art. 33 ust. 5 i 6 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 z późn. zm.) oraz § 2 pkt 4 i § 5 pkt 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 1 lipca 2009 r. w sprawie właściwości miejscowej i rzeczowej delegatur Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 107, poz. 887), – działając w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów: po przeprowadzeniu wszczętego z urzędu postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, przeciwko Adamowi Spalikowi prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą Firma Handlowa HQGSM Adam Spalik w Tarnowskich Górach, I.1. Na podstawie art. 27 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów uznaje się za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów praktykę polegającą na zamieszczeniu w Regulaminie sklepu internetowego www.hqgsm.pl , w zakładce „Zwroty i reklamacje” strony internetowej www.hqgsm.pl oraz w Regulaminie konta aukcyjnego www_HQGSM_pl, w zakładce „o mnie”, znajdującego się na portalu allegro.pl, stosowanych w obrocie z konsumentami, postanowień o treści: „(...) W przypadku chęci zwrotu rzeczy każdy, klient może, zgodnie z obowiązującym prawem, zrezygnować z zakupionego przedmiotu w terminie 10 dni od daty odebrania przesyłki. Przedmiot nie może nosić śladów użytkowania (…) ” oraz „ Zwracany towar nie może nosić śladów używania (…) Ponadto w przypadku akcesoriów, do których dostęp wymaga zniszczenia blistra, kartonika lub folii ochronnej towar musi być zwrócony w nienaruszonym opakowaniu ”, które są niezgodne z art. 7 ust. 3 w zw. z art. 17 ustawy z dnia 2 marca 2000 r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 1225), a poprzez to z art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów i stwierdza się zaniechanie jej stosowania z dniem 19 listopada 2012 r. 2. Na podstawie art. 27 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów uznaje się za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów praktykę polegającą na zamieszczeniu w Regulaminie sklepu internetowego www.hqgsm.pl oraz w Regulaminie konta aukcyjnego www_HQGSM_pl, w zakładce „o mnie”, znajdującego się na portalu allegro.pl, stosowanych w obrocie z konsumentami, postanowień o treści: „ (…) Zwracamy cenę towaru bez kosztów przesyłki (…) ” oraz „ HQGSM zobowiązuje się do zwrotu kwoty równej cenie towaru (bez kosztów przesyłki) ”, które są niezgodne z art. 7 ust. 3 w zw. z art. 17 ustawy z dnia 2 marca 2000 r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 1225), a poprzez to z art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów i stwierdza się zaniechanie jej stosowania z dniem 19 listopada 2012 r. 3. Na podstawie art. 27 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów uznaje się za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów praktykę polegającą na zamieszczeniu w Regulaminie sklepu internetowego www.hqgsm.pl, stosowanym w obrocie z konsumentami, postanowienia o treści: „ Reklamacje rozpatrujemy w ciągu 14 dni roboczych od daty PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA W KATOWICACH 2 otrzymania przesyłki ”, które jest niezgodne z art. 8 ust. 3 ustawy z dnia 27 lipca 2002 r. o szczególnych warunkach sprzedaży konsumenckiej oraz o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. Nr 141, poz. 1176 ze zm.), a poprzez to z art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów i stwierdza się zaniechanie jej stosowania z dniem 19 listopada 2012 r. II. 1. Na podstawie art. 27 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów uznaje się za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów praktykę polegającą na zamieszczeniu w zakładce „Zwroty i reklamacje” sklepu internetowego www.hqgsm.pl, jak również w Regulaminie konta aukcyjnego www_HQGSM_pl, w zakładce „o mnie”, znajdującego się na portalu allegro.pl, postanowienia o treści: „(...) Zgodnie z ustawą z dnia 2 marca 2000r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny (Dz. U. z 2000r. nr 22, poz. 271) klient ma prawo odstąpić od zawartej umowy sprzedaży w terminie 10 dni od daty dostarczenia towaru. Wysyłając towar do sprzedawcy należy dołączyć oświadczenie o odstąpieniu od umowy kupna sprzedaży (…)”, które jest niezgodne z art. 7 ust. 3 w zw. z art. 17 ustawy z dnia 2 marca 2000 r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 1225), a poprzez to z art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów i stwierdza się zaniechanie jej stosowania z dniem 17 grudnia 2012 r. 2. Na podstawie art. 27 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów uznaje się za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów praktykę polegającą na zamieszczeniu w zakładce „Zwroty i reklamacje” sklepu internetowego www.hqgsm.pl, jak również w Regulaminie konta aukcyjnego www_HQGSM_pl, w zakładce „o mnie”, znajdującego się na portalu allegro.pl, postanowienia o treści: „ Pieniądze za zamówienie zostaną zwrócone w ciągu 10 dni roboczych od momentu otrzymania przez nas przesyłki zwrotnej (…)”, które jest niezgodne z art. 7 ust. 3 w zw. z art. 17 ustawy z dnia 2 marca 2000 r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 1225), a poprzez to z art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów i stwierdza się zaniechanie jej stosowania z dniem 17 grudnia 2012 r. III. Na podstawie art. 27 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów uznaje się za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów praktykę polegającą na zamieszczeniu w Regulaminie konta aukcyjnego www_HQGSM_pl, w zakładce „o mnie”, znajdującego się na portalu allegro.pl, stosowanym w obrocie z konsumentami postanowienia, które zostało wpisane do rejestru postanowień wzorców umów uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 ze zm.) o treści: „ Zastrzegamy sobie prawo do zmiany i błędów w opisach aukcji ”, co jest niezgodne z art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów i stwierdza się zaniechanie jej stosowania z dniem 19 listopada 2012 r. IV. Na podstawie art. 26 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów uznaje się za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów praktykę polegającą na: 1. Niepotwierdzaniu konsumentom na piśmie, najpóźniej w momencie rozpoczęcia spełniania świadczenia, informacji o terminie i sposobie dostawy towaru, co jest niezgodne z art. 9 ust. 3 w zw. z art. 9 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 2 marca 2000 r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 1225), a poprzez to z art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów i nakazuje się zaniechanie jej stosowania. 2. Niepotwierdzaniu konsumentom na piśmie, najpóźniej w momencie rozpoczęcia spełniania świadczenia, informacji o miejscu i sposobie składania reklamacji, co jest niezgodne z art. 9 ust. 3 w zw. z art. 9 ust. 1 pkt 10 ustawy z dnia 2 marca 2000 r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez 3 produkt niebezpieczny (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 1225), a poprzez to z art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów i nakazuje się zaniechanie jej stosowania. V. Na podstawie art. 27 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów uznaje się za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów praktykę polegającą na niepotwierdzaniu konsumentom na piśmie, najpóźniej w momencie rozpoczęcia spełniania świadczenia, informacji o prawie odstąpienia od umowy zawartej na odległość w terminie 10 dni, co jest niezgodne z art. 9 ust. 3 w zw. z art. 9 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 2 marca 2000 r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 1225), a poprzez to z art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów i stwierdza się zaniechanie jej stosowania z dniem 30 września 2012 r. VI. Na podstawie art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nakłada się na Adama Spalika prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Firma Handlowa HQGSM Adam Spalik w Tarnowskich Górach kary pieniężne w wysokości: 1. 1306 zł (jednego tysiąca trzystu sześciu złotych), płatną do budżetu państwa, z tytułu naruszenia zakazu, o jakim mowa w art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w zakresie opisanym w punkcie I. sentencji niniejszej decyzji 2. 871 zł (ośmiuset siedemdziesięciu jeden złotych), płatną do budżetu państwa, z tytułu naruszenia zakazu, o jakim mowa w art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w zakresie opisanym w punkcie II. sentencji niniejszej decyzji, 3. 348 zł (trzystu czterdziestu ośmiu złotych), płatną do budżetu państwa, z tytułu naruszenia zakazu, o jakim mowa w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w zakresie opisanym w punkcie III. sentencji niniejszej decyzji, 4. 2439 zł (dwóch tysięcy czterystu trzydziestu dziewięciu złotych), płatną do budżetu państwa, z tytułu naruszenia zakazu, o jakim mowa w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w zakresie opisanym w punkcie IV. sentencji niniejszej decyzji, 5. 871 zł (ośmiuset siedemdziesięciu jeden złotych), płatną do budżetu państwa, z tytułu naruszenia zakazu, o jakim mowa w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w zakresie opisanym w punkcie V. sentencji niniejszej decyzji. VII. Na podstawie art. 77 ust. 1 i art. 80 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz na podstawie art. 263 § 1 i art. 264 § 1 ustawy z dn. 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2013 r., poz. 267), w związku z art. 83 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów postanawia się obciążyć Adama Spalika prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Firma Handlowa HQGSM Adam Spalik w Tarnowskich Górach kosztami przeprowadzonego postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów i zobowiązać ww. przedsiębiorcę do zwrotu na rzecz Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów kwoty 38 zł (trzydziestu ośmiu złotych), w terminie 14 dni od daty uprawomocnienia się niniejszej decyzji. UZASADNIENIE W imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwanego dalej także „Prezesem Urzędu”) przeprowadzono postępowanie wyjaśniające o sygn. akt RKT-405- 22/12/BP w sprawie działalności Adama Spalika prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Firma Handlowa HQGSM Adam Spalik w Tarnowskich Górach (zwanego dalej także „przedsiębiorcą”). W toku przedmiotowego postępowania powzięto podejrzenie, iż ww. przedsiębiorca stosuje praktyki naruszające zbiorowe interesy konsumentów opisane w sentencji niniejszej decyzji. W tych okolicznościach, Postanowieniem nr 1 z dnia 06 listopada 4 2012 r. (dowód: karty nr 2–4) wszczęto z urzędu przedmiotowe postępowanie administracyjne, co uczyniono po uprzednim otrzymaniu Upoważnienia Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dowód: karta nr 1). Postanowieniem nr 3 z dnia 7 grudnia 2012 r. (dowód: karty nr 53-54) rozszerzono z urzędu przedmiotowe postępowanie w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. W toku niniejszego postępowania, w odpowiedzi na postawione zarzuty, przedsiębiorca przedstawił swoje stanowisko w sprawie w pismach z dn. 12 listopada 2012 r. (dowód: karty nr 31-34), z dn. 19 listopada 2012 r. (dowód: karty nr 37-49), z dn. 17 grudnia 2012 r. (dowód: karta nr 57), z dn. 20 marca 2013 r. (dowód: karta nr 63) oraz z dn. 10 maja 2013 r. (dowód: karta nr 68-79). W pierwszym w kolejności piśmie kierowanym do Prezesa Urzędu, przedsiębiorca wskazał, że wszystkie zastrzeżenia dotyczące stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów zawarte na koncie aukcyjnym allegro.pl oraz w sklepie internetowym zostały przez niego skorygowane. W zakresie informowania konsumentów na piśmie o przysługujących im uprawnieniach, przedsiębiorca podniósł, iż taka możliwość nie istnieje – chyba, że Prezes Urzędu taką ewentualność przedstawi (dowód: karta nr 31). W piśmie z dn. 19 listopada 2012 r. przedsiębiorca podniósł, iż zmiany w regulaminie konta aukcyjnego allegro.pl – www_HQGSM_pl – oraz postanowienia zakładki „Zwroty i reklamacje” sklepu internetowego www.hqgsm.pl zostały zmienione ostatecznie w dn. 19 listopada 2012 r., z tym, że stopniowe poprawki były wprowadzane bezpośrednio już po pierwszym zawiadomieniu Prezesa Urzędu (dowód: karta nr 37). W piśmie z dn. 27 grudnia 2012 r. – stanowiącym odpowiedź na zawiadomienie Prezesa Urzędu o rozszerzeniu postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów – przedsiębiorca stwierdził, że „ W zakładce „Zwroty i reklamacje” oraz w Regulaminie konta aukcyjnego www_HQGSM_pl w części zatytułowanej „co zrobić jeśli chciałbym zwrócić zakupiony towar” zawarte przeze mnie postanowienie pozostaje w sprzeczności z treścią art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie niektórych praw konsumentów tylko i wyłącznie ze zwykłej niewiedzy – w/w sformułowanie jak i dostępny do ściągnięcia formularz były odpowiedzią na zapytania klientów i chęcią niesienia im pomocy oraz ułatwienia procesu zwrotu towaru. Nie miałem nigdy na celu oszukiwania klientów bądź utrudniania im zakupów w jakikolwiek sposób ”. W dalszej części pisma przedsiębiorca przedstawił zmienione postanowienia, które kwestionowano w Postanowieniu nr 3 z dn. 7 grudnia 2012 r. (dowód: karta nr 57). W piśmie z dn. 10 maja 2013 r. przedsiębiorca wskazał, że zmiany w regulaminie sklepu internetowego www.hqgsm.pl zostały wprowadzone w grudniu 2012 r. niezwłocznie po rozszerzeniu postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy. Dodał ponadto, że „ (…) Chciałbym na swoje usprawiedliwienie nadmienić, że sklep HQGSM.pl nie był aktualizowany od dłuższego czasu ponieważ zleciłem wykonanie nowego sklepu, który zostanie ukończony na przełomie lipca/sierpnia 2013 r. Sam kontakt z administratorem sklepu jest też mocno utrudniony. Główna sprzedaż odbywa się przez allegro, gdzie zasady są jasno określone i konsumenci znają swoje prawa, zawsze akceptowałem termin 10 dni, co więcej po Państwa zawiadomieniu zmieniłem ten termin na 30 dni, wszystko dla dobra konsumenta ”. Pismem z dn. 22 maja 2013 r. przedsiębiorca został zawiadomiony o zakończeniu zbierania materiału dowodowego (dowód: karty nr 83-84). W wyznaczonym terminie przedsiębiorca nie skorzystał z uprawnienia do zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym. 5 Prezes Urzędu ustalił następujący stan faktyczny Adam Spalik prowadzi działalność gospodarczą pod nazwą Firma Handlowa HQGSM Adam Spalik w Tarnowskich Górach. Jest przedsiębiorcą wpisanym do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (dowód: karta nr 9). W rubryce „Wykonywana działalność gospodarcza” wypisu z ww. ewidencji wpisano m.in. 47.91.Z Sprzedaż detaliczna prowadzona przez domy sprzedaży wysyłkowej lub Internet. W toku przedmiotowego postępowania ustalono, że przedsiębiorca prowadzi sprzedaż internetową poprzez stronę www.hqgsm.pl, a także za pośrednictwem portalu aukcyjnego allegro.pl dla użytkownika o nazwie www_HQGSM_pl. Zasady sprzedaży w ww. sklepie internetowym www.hqgsm.pl określa Regulamin – aktualna wersja Regulaminu obowiązuje od dn. 1 sierpnia 2012 r. – oraz poszczególne zakładki tej strony internetowej, w tym w szczególności zakładka „Zwroty i reklamacje”. Ustalono, iż w regulaminie tego sklepu internetowego, włącznie z zakładką „Zwroty i reklamacje” przedsiębiorca zamieścił postanowienia o następującej treści:
„(...) W przypadku chęci zwrotu rzeczy każdy, klient może, zgodnie z obowiązującym prawem, zrezygnować z zakupionego przedmiotu w terminie 10 dni od daty odebrania przesyłki. Przedmiot nie może nosić śladów użytkowania (…) ” - § 2 Regulaminu,
„ Zwracany towar nie może nosić śladów używania (…) Ponadto w przypadku akcesoriów, do których dostęp wymaga zniszczenia blistra, kartonika lub folii ochronnej towar musi być zwrócony w nienaruszonym opakowaniu ” – zakładka „Zwroty i reklamacje”,
„ (…) Zwracamy cenę towaru bez kosztów przesyłki (…) ” - § 2 Regulaminu,
„ Reklamacje rozpatrujemy w ciągu 14 dni roboczych od daty otrzymania przesyłki ” - § 2 Regulaminu. Zasady na jakich są zawierane z konsumentami umowy sprzedaży na odległość za pośrednictwem portalu aukcyjnego allegro.pl dla użytkownika o nazwie www_HQGSM_pl określa jego Regulamin znajdujący się w zakładce „o mnie” – obowiązujący od września 2009 r. (dowód: karty nr 16, 19). Ustalono także, że w przedmiotowym regulaminie przedsiębiorca zawarł postanowienia o następującej treści:
„ Zwracany towar nie może nosić śladów używania (…)Ponadto w przypadku akcesoriów, do których dostęp wymaga zniszczenia blistra, kartonika lub folii ochronnej towar musi być zwrócony w nienaruszonym opakowaniu ” – postanowienia konta aukcyjnego allegro.pl dotyczące zwrotu zamówionego towaru,
„ HQGSM zobowiązuje się do zwrotu kwoty równej cenie towaru (bez kosztów przesyłki) ” – postanowienia konta aukcyjnego allegro.pl dotyczące zwrotu zamówionego towaru,
„ Zastrzegamy sobie prawo do zmiany i błędów w opisach aukcji ” – postanowienia konta aukcyjnego allegro.pl dotyczące reklamacji towaru. W toku postępowania ustalono także, iż przedsiębiorca zmodyfikował Regulamin sklepu internetowego www.hqgsm.pl (włącznie z zakładką „Zwroty i reklamacje”) oraz zakładkę „o mnie” konta aukcyjnego allegro.pl dla użytkownika o nazwie www_HQGSM_pl. Analiza przedstawionych dokumentów wykazała, iż wymienione powyżej postanowienia zostało wykreślone z tych regulaminów. Ustalono także, iż ostateczne zmiany zostały wprowadzone w dn. 19 listopada 2012 r. Ponadto w zmodyfikowanym Regulaminie sklepu internetowego www.hqgsm.p l – w zakładce „Zwroty i reklamacje” oraz w zakładce „o mnie” konta aukcyjnego allegro.pl dla użytkownika o nazwie www_HQGSM_pl przedsiębiorca umieścił postanowienia o następującej treści:
„(...) Zgodnie z ustawą z dnia 2 marca 2000r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny (Dz. U. z 2000r. nr 22, poz. 271) klient ma prawo odstąpić od zawartej umowy sprzedaży w 6 terminie 10 dni od daty dostarczenia towaru. Wysyłając towar do sprzedawcy należy dołączyć oświadczenie o odstąpieniu od umowy kupna sprzedaży (…)” – zakładka „Zwroty i reklamacje” oraz postanowienia konta aukcyjnego allegro.pl znajdujące się w części zatytułowanej „Co zrobić, jeśli chciałbym zwrócić zakupiony towar?”,
„ Pieniądze za zamówienie zostaną zwrócone w ciągu 10 dni roboczych od momentu otrzymania przez nas przesyłki zwrotnej (…)” – „Zwroty i reklamacje” oraz postanowienia konta aukcyjnego allegro.pl znajdujące się w części zatytułowanej „Co zrobić, jeśli chciałbym zwrócić zakupiony towar?”. Pismem z dn. 17 grudnia 2012 r. przedsiębiorca poinformował o dalszej modyfikacji Regulaminu sklepu internetowego oraz konta aukcyjnego allegro.pl. Ustalono, iż z tym dniem w miejsce ww. postanowień przedsiębiorca wprowadził klauzule o treści:
„ Zwrotu mogą dokonać jedynie konsumenci czyli osoby fizyczne. Zgodnie z ustawą z dnia 2 marca 2000 r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny (Dz. U. z 2000 r., poz. 271) klient ma prawo odstąpić od zawartej umowy sprzedaży w terminie 10 dni od daty dostarczenia towaru (…)”,
„ Zwrot tego co strony sobie świadczyły (czytaj: pieniądze za zamówienie) nastąpi niezwłocznie, nie później niż w terminie 14 dni ”. Ustalono także, iż od września 2012 r. przedsiębiorca dołącza do każdej przesyłki informację o następującej treści: „ Firma HQGSM bardzo dziękuje za dokonanie zakupu. Jeśli towar jest zgodny z opisem i są Państwo zadowoleni, proszę o wystawienie odpowiedniego komentarza. Jeśli jest coś nie tak prosimy o kontakt telefoniczny (…) lub mailowy (…) Uprzejmie informujemy, że zgodnie z obowiązującym prawem mają Państwo prawo do zwrotu zakupionego towaru w ciągu 10 dni od momentu otrzymania przesyłki. Firma HQGSM idąc naprzeciw wymaganiom klientów, wydłuża termin możliwości zwrotu towaru do 30 dni od momentu otrzymania przesyłki ” (dowód: karty nr 31, 34). W 2012 r. przedsiębiorca osiągnął przychód z tytułu działalności gospodarczej w wysokości [ tajemnica przedsiębiorstwa ] (pkt I.1. Załącznika Nr 1). Osiągnięty w 2012 r. przychód przedsiębiorcy ustalono na podstawie zeznania PIT-36L o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym 2012 (dowód: karty nr 70-74). Prezes Urzędu zważył, co następuje W pierwszej kolejności konieczne jest ustalenie, czy w okolicznościach przedmiotowej sprawy doszło do naruszenia interesu publicznoprawnego . Zgodnie z przepisem art. 1 ust. 1 i ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, celem regulacji w niej przyjętej jest zapewnienie rozwoju i ochrony konkurencji, a także podejmowana w interesie publicznym ochrona przedsiębiorców narażonych na stosowanie praktyk ograniczających konkurencję i ochrona interesów konsumentów. Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów ma zatem charakter publicznoprawny i służy ochronie interesu ogólnospołecznego; w odniesieniu do przedsiębiorców chroni konkurencję, a w odniesieniu do konsumentów ich interesy jako zjawiska o charakterze instytucjonalnym, zbiorowym. Instrumenty w niej przewidziane mogą być stosowane jedynie wówczas, gdy na skutek działań sprzecznych z przepisami prawa naruszony został interes publiczny. Ma to miejsce w szczególności wtedy, gdy określonymi działaniami dotknięty jest szerszy krąg uczestników rynku, względnie, gdy wywołują one na rynku niekorzystne zjawiska (wyrok Sądu Antymonopolowego z dn. 24 października 1991 r., sygn. akt XV Amr 8/90). Zdaniem Prezesa Urzędu rozpatrywana sprawa ma charakter publicznoprawny, albowiem wiąże się z ochroną interesu wszystkich konsumentów, którzy dokonali lub dokonają zakupu poprzez konta aukcyjne prowadzone przez przedsiębiorcę. Objęte zarzutem działanie przedsiębiorcy wymierzone jest zatem w szeroki i bliżej nieokreślony krąg uczestników 7 rynku, ponieważ jest ono skierowane do członków określonej zbiorowości tj. wszystkich rzeczywistych i potencjalnych kontrahentów przedsiębiorcy. Interes publicznoprawny przejawia się także w postaci zbiorowego interesu konsumentów, co oznacza, iż naruszenie zbiorowego interesu konsumentów jest jednocześnie naruszeniem interesu publicznoprawnego. W tym stanie rzeczy uznać należy, że w niniejszej sprawie ma miejsce naruszenie przez przedsiębiorcę interesu publicznoprawnego, co uzasadnia ocenę jego zachowania na rynku w świetle przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Zgodnie z art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów zakazane jest stosowanie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów . Stosownie do art. 24 ust. 2 ww. ustawy przez praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów rozumie się godzące w nie bezprawne działanie przedsiębiorcy, w szczególności: 1) stosowanie postanowień wzorców umów, które zostały wpisane do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 z późn. zm.); 2) naruszanie obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji; 3) nieuczciwe praktyki rynkowe lub czyny nieuczciwej konkurencji. Art. 24 ust. 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów przewiduje natomiast, że nie jest zbiorowym interesem konsumentów suma indywidualnych interesów konsumentów. Konsumentem w rozumieniu ww. ustawy jest osoba fizyczna dokonująca czynności prawnej niezwiązanej bezpośrednio z jej działalnością gospodarczą lub zawodową, zgodnie z art. 22 1 Kodeksu cywilnego w związku z art. 4 pkt 12 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Zbiorowe interesy konsumentów podlegają zatem ochronie przed wymierzonymi w nie naruszeniami polegającymi na sprzecznych z prawem działaniach przedsiębiorców. Uznanie określonego działania przedsiębiorcy za niezgodne z zakazem stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów wymaga wykazania, że spełnione zostały kumulatywnie następujące przesłanki:
oceniane zachowanie musi być podejmowane przez podmiot będący przedsiębiorcą w rozumieniu przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów,
praktyka musi godzić w zbiorowe interesy konsumentów
zachowanie przedsiębiorcy nosi znamiona bezprawności. Status przedsiębiorcy Zgodnie z art. 4 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów pod pojęciem „przedsiębiorcy” należy rozumieć przedsiębiorcę w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (tj. Dz. U. z 2010 r., Nr 220, poz. 1447) tj. osobę fizyczną, osobę prawną i jednostkę organizacyjną niebędącą osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, wykonującą we własnym imieniu działalność gospodarczą (art. 4 ust. 1 ww. ustawy). „Działalnością gospodarczą” jest zgodnie z przepisem art. 2 tej ustawy, zarobkowa działalność wytwórcza, budowlana, handlowa, usługowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóż, a także działalność zawodowa wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły. W niniejszym postępowaniu podmiot będący stroną postępowania posiada status przedsiębiorcy, gdyż prowadzi działalność na podstawie wpisu do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (dowód: karta nr 8). Zachowanie niniejszego podmiotu podlega zatem bez wątpienia kontroli dokonywanej na podstawie przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. 8 W związku z powyższym Prezes Urzędu uznał, że Adam Spalik prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą Firma Handlowa HQGSM Adam Spalik w Tarnowskich Górach jest przedsiębiorcą w rozumieniu art. 4 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Naruszenie zbiorowych interesów konsumentów Drugą przesłanką, jaką należy wziąć pod uwagę w niniejszej sprawie jest to, iż kwestionowane zachowania przedsiębiorcy godzą w interesy konsumentów oraz, że zagrożone są zbiorowe interesy konsumentów. Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów nie objaśnia znaczenia pojęć „ godzenia w interesy konsumentów ” oraz „ zbiorowego interesu konsumentów ”. Należy przyjąć, że interesem, który podlega ochronie na podstawie art. 24 ustawy jest interes prawny, rozumiany jako określone potrzeby konsumenta uznane przez ustawodawcę za godne ochrony. Działanie przedsiębiorcy godzi w interesy konsumentów wtedy, gdy wywołuje negatywne skutki w sferze ich praw i obowiązków. Wskazówki co do tego, jak należy pojmować zbiorowy interes konsumentów zawarte są natomiast w art. 24 ust. 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, który stanowi, że nie jest zbiorowym interesem suma indywidualnych interesów konsumentów. W wyroku z dnia 10 kwietnia 2008 r. (sygn. akt III SK 27/07, LEX nr 469180, OSNP 2009/13-14/188) Sąd Najwyższy wskazał, iż wystarczające dla stwierdzenia, że ma miejsce naruszenie zbiorowych interesów konsumentów powinno być ustalenie, że zachowanie przedsiębiorcy nie jest podejmowane w stosunku do zindywidualizowanych konsumentów, lecz względem członków danej grupy (określonego kręgu podmiotów) wyodrębnionych spośród ogółu konsumentów za pomocą wspólnego dla nich kryterium. W ww. wyroku Sąd Najwyższy stanął na stanowisku, iż sformułowanie: „ nie jest zbiorowym interesem konsumentów suma indywidualnych interesów konsumentów” należy rozumieć w ten sposób, że liczba indywidualnych konsumentów, których interesy zostały naruszone nie decyduje o tym, czy dana praktyka narusza zbiorowe interesy konsumentów. Praktyką naruszającą zbiorowe interesy konsumentów jest bowiem takie zachowanie przedsiębiorcy, które podejmowane jest w warunkach wskazujących na powtarzalność zachowania w stosunku do indywidualnych konsumentów wchodzących w skład grupy, do której adresowane są zachowania przedsiębiorcy w taki sposób, iż potencjalnie ofiarą takiego zachowania może być każdy konsument będący klientem lub potencjalnym klientem przedsiębiorcy. Zgodnie z powołanym wyrokiem Sądu Najwyższego przez interes zbiorowy należy rozumieć zatem interes dotyczący konsumentów jako określonej zbiorowości. Naruszenie zbiorowego interesu konsumentów ma miejsce wówczas, gdy negatywnymi skutkami działań przedsiębiorcy dotknięty jest szerszy krąg uczestników rynku, mających status konsumentów. Do naruszenia zbiorowego interesu konsumentów konieczne jest, żeby działanie przedsiębiorcy było skierowane nie do konkretnej osoby, lecz do grupy adresatów wyodrębnionych za pomocą wspólnego dla nich kryterium. Działanie o takim charakterze jest w stanie wywołać niekorzystne następstwa nie tylko w odniesieniu do konkretnych konsumentów, lecz wobec każdego z członków danej zbiorowości. Przy tym zaistnienie przesłanki naruszenia zbiorowego interesu konsumenta nie jest bezpośrednio uzależnione od liczby konsumentów, których interesy zostały rzeczywiście naruszone wskutek działań przedsiębiorcy. Istotne jest to, że przedmiotowe działanie może zagrozić, przynajmniej potencjalnie, interesom pewnego kręgu nieprofesjonalnych uczestników rynku. Bezprawność działań Trzecią przesłanką, jaką należy rozważyć w celu udowodnienia naruszenia zakazu określonego w art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, jest bezprawność podejmowanych przez przedsiębiorcę zachowań. Bezprawność ujmowana jest jako sprzeczność z obowiązującymi przepisami prawa. Praktyki przedsiębiorcy, by 9 zakwalifikować je jako naruszające zbiorowe interesy konsumentów „ muszą być zatem wymierzone w uprawnienia, jakie konsumentom przyznają obowiązujące przepisy prawa ” 1 . Porządek prawny, którego naruszenie może wypełniać dyspozycję art. 24 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, obejmuje normy prawa powszechnie obowiązującego, a także nakazy i zakazy wynikające z zasad współżycia społecznego i dobrych obyczajów 2 . Same przepisy ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nie regulują konstrukcji bezprawności działań przedsiębiorcy. Art. 24 tej ustawy nie ma samodzielnego znaczenia prawnego, lecz powinien być interpretowany oraz stosowany w określonym kontekście normatywnym. W związku z tym, w celu konkretyzacji przesłanki bezprawności należy sięgnąć do przepisów innych ustaw. Na ich podstawie możliwe jest dokonanie oceny działań przedsiębiorcy w aspekcie ich zgodności z prawem 3 . Podkreślenia wymaga także, że bezprawność jest kategorią obiektywną. Rozważenia przy ocenie bezprawności wymaga zatem kwestia, czy zachowanie przedsiębiorcy było zgodne, czy też niezgodne z obowiązującymi zasadami porządku prawnego. O bezprawności działania decyduje całokształt okoliczności konkretnego stanu faktycznego 4 . Dla stwierdzenia bezprawności działania przedsiębiorcy bez znaczenia pozostaje ponadto strona podmiotowa czynu, a zatem okoliczność czy sprawca (przedsiębiorca) dopuścił się naruszenia umyślnie czy nieumyślnie, a także świadomość naruszenia norm prawnych. Zgodnie z art. 1 ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów ustawa ta reguluje zasady i tryb przeciwdziałania praktykom naruszającym zbiorowe interesy konsumentów, jeżeli praktyki te wywołują lub mogą wywoływać skutki na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej. Dla stwierdzenia, że dana praktyka jest niezgodna z art. 24 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów wystarczające jest więc wykazanie, że potencjalnie istniało zagrożenie naruszenia interesów konsumentów wskutek zastosowania określonego postanowienia we wzorcach stosowanych w obrocie z konsumentami, w przypadku zaistnienia określonych okoliczności i nie jest konieczne faktyczne wystąpienie negatywnego skutku w praktyce. Oznacza to, że wystarczające jest samo zawarcie we wzorcu niezgodnej z prawem regulacji, nawet jeśli w praktyce nie zaistniały przesłanki do jej zastosowania i konsument lub ich większa ilość faktycznie nie została dotknięta negatywnymi skutkami danej regulacji, albo też gdy przedsiębiorca zachował się odmiennie, niż wynikałoby to z niewłaściwej regulacji. W niniejszej sprawie w punktach I. i II. sentencji niniejszej decyzji postawiono przedsiębiorcy zarzuty stosowania postanowień sprzecznych z uregulowaniami zawartymi w ustawie z dnia 2 marca 2000 r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 1225 – zwana dalej „ ustawą o o.n.p.k. ”) oraz w ustawie z dnia 27 lipca 2002 r. o szczególnych warunkach sprzedaży konsumenckiej oraz o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. Nr 141, poz. 1176 ze zm.). Jako „ sprzeczne z prawem ” należy kwalifikować zachowania sprzeczne z nakazem zawartym w ustawie, rozporządzeniu wydanym na podstawie i dla wykonania ustawy, umową międzynarodową mającą bezpośrednie zastosowanie w stosunkach wewnętrznych. Sprzeczne z prawem są czyny: zabronione i zagrożone sankcją karną, czyny zabronione pod sankcjami dyscyplinarnymi, czyny zakazane przepisami administracyjnymi lub przepisami prawa gospodarczego publicznego, czyny zabronione przepisami o charakterze cywilnym, sprzeczne z nakazami zawartymi w prawie cywilnym lub prawie administracyjnym. Bezprawność jest taką cechą działania, która polega na jego 1 Uchwała SN z dnia 13 lipca 2006 r. (sygn. akt III SZP 3/06), OSNP 2007/1-2/35. Por. również: M. Szydło: Publicznoprawna ochrona zbiorowych interesów konsumentów , Monitor Prawniczy nr 2004/17/791. 2 Wyrok SOKiK z dnia 13 listopada 2007 r. (sygn. akt XVII AmA 45/07). 3 Por. wyrok SOKiK z dnia 23 czerwca 2006 r. (sygn. akt XVIII AmA 32/05). 4 Wyrok SN z dnia 8 maja 2002 r. (sygn. akt I PKN 267/2001). 10 sprzeczności z normami prawa lub zasadami współżycia społecznego, bez względu na winę, a nawet świadomość sprawcy. Dla ustalenia bezprawności działania wystarczy, że określone zachowanie koliduje z przepisami prawa. Prezes Urzędu może także stwierdzić stosowanie przez przedsiębiorcę praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów polegającej na posługiwaniu się postanowieniem wzorca umownego, które zostało wpisane do rejestru, bez względu na to, czy wpis dotyczy tego przedsiębiorcy, przeciwko któremu jest prowadzone postępowanie, czy też nie (tak Sąd Najwyższy w uchwale z dn. 19 grudnia 2003 r. w sprawie o sygn. akt III CZP 95/03, Sąd Apelacyjny w Warszawie w wyroku z dn. 29 września 2005 r. w sprawie o sygn. akt VI ACa 381/05, Sąd Apelacyjny w Warszawie w wyroku z dn. 02 grudnia 2005 r. w sprawie o sygn. akt VI ACa 760/05). Zgodnie ze stanowiskiem Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wyrażonym w wyroku z dn. 25 maja 2005 r. (sygn. akt XVII Ama 46/04), dla uznania, iż określona klauzula jest niedozwolonym postanowieniem umownym wpisanym do rejestru klauzul niedozwolonych wystarczy stwierdzenie, że mieści się ona w hipotezie klauzuli wpisanej do rejestru i nie jest konieczna literalna zgodność porównywanych klauzul. Czynnikiem przesądzającym o podobieństwie dwóch klauzul powinien być zatem zamiar, cel, jakiemu ma służyć kwestionowane postanowienie. Jeśli cel utworzenia spornej klauzuli odpowiada celowi sformułowania klauzuli uznanej za niedozwoloną, oba zapisy można uznać za tożsame. Trafność wyżej opisanego stanowiska potwierdził Sąd Najwyższy w uchwale z dn. 13 lipca 2006 r. (sygn. akt III SZP 3/06, opubl. OSNP 2007/1-2/35). Wynikająca z art. 479 45 § 3 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 z późn. zm.) jawność rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone oznacza, że od chwili wpisania do niego określonego postanowienia zakazane jest stosowanie tożsamych postanowień w obrocie konsumenckim i nikt nie może zasłaniać się nieznajomością dokonanych wpisów. Rejestr postanowień wzorców umów uznanych za niedozwolone jest prowadzony przez Prezesa Urzędu. Rejestr ten jest powszechnie dostępny w wersji elektronicznej na stronie internetowej Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów pod adresem www.uokik.gov.pl 5 . Powyższe uzasadnia stwierdzenie, że przedsiębiorca był z mocy prawa zobowiązany do powstrzymania się od stosowania ww. postanowienia, które uznano za tożsame z postanowieniem wpisanym do rejestru. Równocześnie w punkcie IV. i V. sentencji niniejszej decyzji postawiono przedsiębiorcy zarzut niedopełniania wyszczególnionych w tych punktach obowiązków informacyjnych. Wszystkie te obowiązki wynikają z przepisów ustawy o o.n.p.k., która w rozdziale 2 normuje zasady zawierania umów na odległość. W związku z tym, że w rozważanej sprawie mamy do czynienia z umowami zawieranymi w ten sposób, podlegają one pod reżim wspomnianej ustawy. Ww. ustawa przewiduje obowiązek przekazywania konsumentom określonych informacji zarówno na etapie prezentacji oferty, tj. przed zawarciem umowy, jak i po zawarciu umowy. W literaturze wskazuje się, że „ Szeroko ujęty obowiązek informacyjny jest jednym z filarów ochronnego reżimu umowy zawieranej na odległość. (…) Zasadą jest udzielanie informacji przez przedsiębiorcę w sposób spontaniczny; nie zaś tylko umożliwienie konsumentowi jej uzyskania, w razie inicjatywy konsumenta ” 6 , jak również iż „ Chwila zainicjowania wzajemnych kontaktów (a więc moment, gdy oferta czy reklama skierowane do publiczności przeradzają się w informację odebraną przez zindywidualizowanego kontrahenta in spe) bezpośrednio poprzedzających podjęcie przez konsumenta decyzji o zawarciu umowy – będzie chwilą charakteryzującą się największym natężeniem obowiązku informacji ze strony profesjonalisty wobec konsumenta. Dotyczy to konieczności udzielenia tych informacji, które 5 http://uokik.gov.pl/rejestr_klauzul_niedozwolonych2.php 6 Ewa Łętowska , Prawo umów konsumenckich , Wydawnictwo C.H. Beck 2002, 2. wydanie, s. 285, nb 24. 11 są niezbędne dla świadomego dokonania wyboru i podjęcia decyzji o wdaniu się w transakcję przez konsumenta ” 7 . Przekazanie wymaganych prawem informacji umożliwia więc konsumentowi podjęcie świadomej decyzji o zawarciu umowy oraz jego skutkach. Potwierdzenie zaś niezbędnych informacji na piśmie pozwala na ich indywidualizację oraz utrwalenie na wypadek konieczności ponownego zapoznania się z nimi po zawarciu umowy. Niezależnie od etapu, na jakim jest wymagane podanie w określonej formie pewnych informacji, ich niedostatek prowadzi do osłabienia pozycji konsumenta względem przedsiębiorcy. Jest to szczególnie dotkliwe w przypadku umów zawieranych na odległość, gdyż kontakt z przedsiębiorcą jest ograniczony, a możliwość zbadania przedmiotu umowy przed zawarciem umowy nie istnieje. To z kolei powoduje, że wszelkie braki w informacjach mogą doprowadzić do zawarcia umowy, której w normalnych warunkach konsument by nie zawarł. Ad I.1. W zakresie punktu I.1. sentencji niniejszej decyzji oceniana praktyka dotyczy zamieszczenia w Regulaminie sklepu internetowego www.hqgsm.pl oraz w zakładce „Zwroty i reklamacje” strony internetowej www.hqgsm.pl, postanowień o treści: „(...) W przypadku chęci zwrotu rzeczy każdy, klient może, zgodnie z obowiązującym prawem, zrezygnować z zakupionego przedmiotu w terminie 10 dni od daty odebrania przesyłki. Przedmiot nie może nosić śladów użytkowania (…) ” oraz „ Zwracany towar nie może nosić śladów używania (…) Ponadto w przypadku akcesoriów, do których dostęp wymaga zniszczenia blistra, kartonika lub folii ochronnej towar musi być zwrócony w nienaruszonym opakowaniu ”, a także zamieszczenia w Regulaminie konta aukcyjnego www_HQGSM_pl, w zakładce „o mnie”, znajdującego się na portalu allegro.pl, postanowienia o treści: „ Zwracany towar nie może nosić śladów używania (…)Ponadto w przypadku akcesoriów, do których dostęp wymaga zniszczenia blistra, kartonika lub folii ochronnej towar musi być zwrócony w nienaruszonym opakowaniu ”, które są niezgodne z art. 7 ust. 3 w zw. z art. 17 ustawy o o.n.p.k., a poprzez to z art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Niniejsze postanowienia są sprzeczne z art. 7 ust. 3 w zw. z art. 17 ustawy o o.n.p.k., która w zdaniu 4 wskazuje, że „ To, co strony świadczyły, ulega zwrotowi w stanie niezmienionym, chyba że zmiana była konieczna w granicach zwykłego zarządu ”. Regulacja ta zmierza do restitutio ad integrum co do wzajemnych świadczeń obu stron, przy czym jedyna zmiana dotyczy przedmiotu świadczenia, w granicach działań objętych pojęciem zwykłego zarządu 8 . Za czynności zwykłego zarządu uznaje się zaś wszelkie czynności mające na celu utrzymanie rzeczy w dotychczasowym stanie oraz zarządzanie nią w celu umożliwienia korzystania z niej i pobierania pożytków, a ponadto dokonywanie tych czynności bez nadmiernych kosztów. W tym stanie rzeczy stosowane przez przedsiębiorcę postanowienie należy uznać za zbyt restrykcyjne, w związku z który nie da się go pogodzić z prawem do użycia produktu w ramach zwykłego zarządu. W ramach tego uprawnienia konsument ma możliwość sprawdzenia właściwości produktu zakupionego na odległość, tak jak miałby to możliwość uczynić w „tradycyjnym” sklepie. Konsument może w ten sposób dokonać sprawdzenia cech towaru, których nie mógł zweryfikować, decydując się na dokonanie zakupu na odległość. Należy stwierdzić, iż w celu sprawdzenia, czy otrzymany produkt, jest tym, który został zamówiony, konsument musi m.in. sprawdzić zakupiony przedmiot – np. włączyć telefon i sprawdzić jego funkcjonalność. Niniejsze może pozostawić na telefonie „ ślady użytkowania ” m.in. poprzez zmianę tapety lub dzwonka połączenia – nie wpływa to jednak na jakość zwracanego przedmiotu i nie prowadzi do obniżenia wartości rzeczy, przez co mieści się w granicach „ zwykłego zarządu ”. Terminy „ śladów używania ” oraz „śladów użytkowania” należy traktować 7 Ibidem . 8 Ewa Łętowska, Ochrona niektórych praw konsumentów , C. H. Beck, Warszawa 2001, s. 38. 12 jako tożsame w skutkach ich stosowania. W odniesieniu do postanowienia traktującego o zwrocie towaru w nienaruszonym opakowaniu należy stwierdzić, iż w celu sprawdzenia, czy otrzymany produkt, jest tym, który został zamówiony, konsument musi m.in. otworzyć opakowanie, co może wiązać się z koniecznością naruszenia opakowania (np. rozcięcie opakowania foliowego lub kartonowego). Stwierdzono zatem, że przedsiębiorca stosuje postanowienia regulaminów, które są sprzeczne z przepisami ustawy o o.n.p.k., a zatem, że jego działania mają charakter bezprawny . Zachowanie przedsiębiorcy godzi w interesy konsumentów , gdyż wprowadzenie do regulaminu przedmiotowego postanowienia powoduje pogorszenie sytuacji konsumentów, ponieważ na jego podstawie konsumenci zostają pozbawieni prawa do odstąpienia od umowy zawartej na odległość w okolicznościach, w których na podstawie ustawy o o.n.p.k. mogliby od umowy odstąpić. Zakwestionowane zachowanie przedsiębiorcy dotyczy zbiorowego interesu konsumentów, gdyż skierowane jest do szerokiego ich kręgu. Stosowana praktyka wymierzona jest we wszystkich rzeczywistych odbiorców świadczonych przez przedsiębiorcę usług, jak również we wszystkich jego potencjalnych kontrahentów, którzy mogą zawrzeć umowę poprzez sklep internetowy www.hqgsm.pl oraz konto aukcyjne allegro.pl. Zakwestionowane zachowanie podejmowane jest w sposób powtarzalny i powszechny, co wynika zresztą z samej natury Regulaminów, jakimi posługuje się przedsiębiorca w obrocie gospodarczym. W toku postępowania, w piśmie z dn. 19 listopada 2012 r., przedsiębiorca przedstawił zmodyfikowany Regulamin sklepu internetowego www.hqgsm.pl (włącznie z zakładką „Zwroty i reklamacje”) oraz zakładki „o mnie” konta aukcyjnego allegro.pl dla użytkownika o nazwie www_HQGSM_pl. Analiza przedstawionych dokumentów wykazała, iż kwestionowane postanowienia zostały z nich wykreślone. Przedsiębiorca podniósł, iż ostateczne zmiany zostały wprowadzone w dn. 19 listopada 2012 r., jednakże modyfikacje zostały wprowadzane stopniowo po pierwszym zawiadomieniu Prezesa Urzędu. W związku z tym należało przyjąć, iż z dniem 19 listopada 2012 r. doszło do zaniechania stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów rozważanej w punktach I.1. sentencji niniejszej decyzji. Na podstawie art. 27 ust. 1 i ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nie wydaje się decyzji, o której mowa w art. 26, jeżeli przedsiębiorca zaprzestał stosowania praktyki, o której mowa w art. 24. W tym przypadku, Prezes Urzędu wydaje decyzję o uznaniu praktyki za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów i stwierdzającą zaniechanie jej stosowania. Wobec powyższego należało orzec jak w punktach I.1. sentencji niniejszej decyzji. Ad I.2. W zakresie punktu I.2. sentencji niniejszej decyzji oceniana praktyka polega na zamieszczeniu w Regulaminie sklepu internetowego www.hqgsm.pl postanowienia o treści: „ (…) Zwracamy cenę towaru bez kosztów przesyłki (…) ”, a także zamieszczenia w Regulaminie konta aukcyjnego www_HQGSM_pl, w zakładce „o mnie”, znajdującego się na portalu allegro.pl, postanowienia o treści: „ HQGSM zobowiązuje się do zwrotu kwoty równej cenie towaru (bez kosztów przesyłki) ”, które są niezgodne z art. 7 ust. 3 w zw. z art. 17 ustawy o o.n.p.k. W ocenie Prezesa Urzędu niniejsze postanowienia są sprzeczne z art. 7 ust. 3 in fine ustawy o o.n.p.k. o treści: „ Jeżeli konsument dokonał jakichkolwiek przedpłat, należą się od nich odsetki ustawowe od daty dokonania przedpłaty ” – niewątpliwie zaś „ do przedpłat dokonanych przez konsumenta na rzecz przedsiębiorcy przed odstąpieniem od umowy zawartej na odległość należy również zaliczyć poniesione koszty wysyłki towaru ” (Wioleta Baranowska-Zając, Glosa do wyroku TS z dnia 15 kwietnia 2010 r., C-511/08, opublikowano 13 LEX/el., 2010, Nr 118508). Kategoria przedpłat obejmuje również poniesione przez konsumenta ewentualne koszty przelewu, pakowania oraz wysyłki towaru. W przypadku umów zawieranych na odległość, poniesienie takich kosztów przez konsumenta, następuje na wyłączne ryzyko przedsiębiorcy – wobec uprawnienia do odstąpienia od zawartej umowy. Jednocześnie analiza art. 12 ust. 4 ustawy o o.n.p.k. ( a contrario ) wskazuje, iż koszty zwrotu towaru ponosi konsument. W tym zakresie uregulowanie art. 7 ust. 3 ustawy o o.n.p.k. należy również interpretować w związku z art. 6 ust. 1 zd. 2 Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady nr 97/7/WE z dnia 20 maja 1997 r., dotyczącej ochrony konsumentów w umowach zawieranych na odległość (Dziennik Urzędowy UE Nr L144 z 4 czerwca 1997 r.). Zgodnie z tym przepisem „ Konsument z tytułu wykonywania swego prawa odstąpienia od umowy nie może ponosić żadnych kosztów poza bezpośrednimi kosztami zwrotu towarów .” Powyższe uregulowanie należy również analizować w nawiązaniu do wyroku Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 15 kwietnia 2010 r. (C-511/08), zgodnie z którym, „ Artykuł 6 ust. 1 akapit pierwszy zdanie drugie i art. 6 ust. 2 dyrektywy 97/7 w sprawie ochrony konsumentów w przypadku umów zawieranych na odległość należy interpretować w ten sposób, że stoją one na przeszkodzie stosowaniu uregulowania krajowego, które pozwala dostawcy na obciążenie konsumenta, w umowie zawieranej na odległość, kosztami wysyłki towarów w przypadku wykonania przez tego ostatniego przysługującego mu prawa odstąpienia od umowy ”. W tym stanie rzeczy należy stwierdzić, że w razie odstąpienia od umowy zawartej na odległość konsument zobowiązany jest ponieść bezpośrednie koszty odesłania towaru do przedsiębiorcy, natomiast przedsiębiorca zobowiązany jest zwrócić konsumentowi zapłaconą przez niego kwotę pieniężną, na którą składają się, w szczególności, cena towaru oraz koszt wysyłki towaru do konsumenta. Zgodnie z art. 17 ustawy o o.n.p.k. nie można w drodze umowy wyłączyć lub ograniczyć praw konsumenta określonych w art. 1-16e tej ustawy, co odnosi się również do art. 7 ust. 3 tej ustawy. Stwierdzono zatem, że przedsiębiorca stosuje postanowienia regulaminów, które są sprzeczne z przepisami ustawy o o.n.p.k., a zatem, że jego działania mają charakter bezprawny . Zachowanie przedsiębiorcy godzi w interesy konsumentów , gdyż wskutek stosowania zakwestionowanego postanowienia doszło do pogorszenia sytuacji ekonomicznej konsumentów. Zakwestionowane postanowienie w sposób sprzeczny z ustawą uprawnia przedsiębiorcę do zwrotu na rzecz konsumentów, w przypadku skorzystania przez nich z uprawnienia do odstąpienia od umowy, tylko koszt produktu – pomijając tym samym inne opłaty jakie konsument może ponieść wraz transakcją (koszty wysyłki towaru, przelewu bankowego etc.). Zakwestionowane zachowanie przedsiębiorcy dotyczy zbiorowego interesu konsumentów, gdyż skierowane jest do szerokiego ich kręgu. Stosowana praktyka wymierzona jest we wszystkich rzeczywistych odbiorców świadczonych przez przedsiębiorcę usług, jak również we wszystkich jego potencjalnych kontrahentów, którzy mogą zawrzeć umowę poprzez sklep internetowy www.hqgsm.pl oraz konto aukcyjne allegro.pl. Zakwestionowane zachowanie podejmowane jest w sposób powtarzalny i powszechny, co wynika zresztą z samej natury Regulaminów, jakimi posługuje się przedsiębiorca w obrocie gospodarczym. W toku postępowania, w piśmie z dn. 19 listopada 2012 r., przedsiębiorca przedstawił zmodyfikowany Regulamin sklepu internetowego www.hqgsm.pl (włącznie z zakładką „Zwroty i reklamacje”) oraz zakładki „o mnie” konta aukcyjnego allegro.pl dla użytkownika o nazwie www_HQGSM_pl. Analiza przedstawionych dokumentów wykazała, iż kwestionowane postanowienia zostały z nich wykreślone. Przedsiębiorca podniósł, iż ostateczne zmiany zostały wprowadzone w dn. 19 listopada 2012 r., jednakże modyfikacje zostały wprowadzane stopniowo po pierwszym zawiadomieniu Prezesa Urzędu. W związku z tym należało przyjąć, iż z dniem 19 listopada 2012 r. doszło do zaniechania stosowania 14 praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów rozważanej w punkcie I.2. sentencji niniejszej decyzji. Na podstawie art. 27 ust. 1 i ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nie wydaje się decyzji, o której mowa w art. 26, jeżeli przedsiębiorca zaprzestał stosowania praktyki, o której mowa w art. 24. W tym przypadku, Prezes Urzędu wydaje decyzję o uznaniu praktyki za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów i stwierdzającą zaniechanie jej stosowania. Wobec powyższego należało orzec jak w punkcie I.2. sentencji niniejszej decyzji. Ad I.3. W zakresie punktu I.3. sentencji niniejszej decyzji oceniana praktyka polega na zamieszczeniu w Regulaminie sklepu internetowego www.hqgsm.pl postanowienia o treści: „ Reklamacje rozpatrujemy w ciągu 14 dni roboczych od daty otrzymania przesyłki ”, które jest niezgodne z art. 8 ust. 3 ustawy z dnia 27 lipca 2002 r. o szczególnych warunkach sprzedaży konsumenckiej oraz o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. Nr 141, poz. 1176 ze zm.). Zgodnie z art. 8 ust. 3 ustawy z dnia 27 lipca 2002 r. o szczególnych warunkach sprzedaży konsumenckiej oraz o zmianie Kodeksu cywilnego – zwanej dalej ustawą o szczególnych warunkach sprzedaży – „ Jeżeli sprzedawca, który otrzymał od kupującego żądanie określone w ust. 1, nie ustosunkował się do tego żądania w terminie 14 dni, uważa się, że uznał je za uzasadnione ”. Celem wyznaczenia przez ustawodawcę terminu do rozpatrzenia reklamacji ma być zdyscyplinowanie przedsiębiorcy w zakresie wyrażenia stanowiska odnośnie zgłoszonej niezgodności z umową i żądania konsumenta co do sposobu doprowadzenia do stanu zgodności z umową. Do obliczania powyższego terminu należy stosować zasady przyjęte w kodeksie cywilnym. Zgodnie z art. 111 § 1 k.c. termin oznaczony w dniach kończy się z upływem ostatniego dnia. Niemniej, jeżeli koniec terminu do wykonania czynności przypada na dzień uznany ustawowo za wolny od pracy, termin upływa dnia następnego (art. 115 k.c.). Nie jest dopuszczalne, aby przedsiębiorca wydłużał w jakikolwiek sposób powyższy termin, również w zakresie sposobu jego obliczania. Ustawodawca nie przewidział, aby termin na zajęcie stanowiska wynosił 14 dni roboczych, lecz 14 dni kalendarzowych zgodnie z ogólnie przyjętymi regułami. Należy zauważyć, że przekroczenie powyższego terminu niesie za sobą skutek w postaci uznania roszczeń konsumenta, tak więc przedsiębiorca - wydłużając powyższy termin – działa na szkodę konsumenta, jednocześnie ograniczając swoją odpowiedzialność za skutki przekroczenia powyższego terminu. W tym więc zakresie przedmiotowe postanowienie, określając termin na rozpatrzenie reklamacji w kategoriach dni roboczych, w sposób niezasadny wydłuża termin, w którym przedsiębiorca jest zobowiązany rozpatrzyć reklamację. Ponadto powyższa klauzula może spowodować, iż konsument nie będzie miał wiedzy, iż przedsiębiorca powinien ustosunkować się do żądania w terminie 14 dni, a także może nie mieć wiedzy, jakie konsekwencje wiążą się z przekroczeniem przez przedsiębiorcę ustawowego terminu do ustosunkowania się do twierdzeń konsumenta. Tak więc, jeśli negatywna odpowiedź przedsiębiorcy zostanie udzielona po wskazanym w art. 8 ust. 3 ustawy o szczególnych warunkach sprzedaży terminie konsument może nie mieć świadomości, iż odrzucenie reklamacji jest bezprawne, gdyż poprzez przekroczenie ustawowego terminu 14 dni kalendarzowych przyjmuje się, że zgłoszenie niezgodności towaru z umowa było zasadne. Stwierdzono zatem, że przedsiębiorca stosuje postanowienie regulaminu, które jest sprzeczne z przepisami ustawy o szczególnych warunkach sprzedaży konsumenckiej oraz o zmianie Kodeksu cywilnego, a zatem, że jego działania mają charakter bezprawny . Zachowanie przedsiębiorcy godzi w interesy konsumentów , gdyż wskutek stosowania zakwestionowanego postanowienia doszło do pogorszenia sytuacji prawnej konsumentów. Zakwestionowana klauzula w sposób sprzeczny z powszechnie obowiązującymi przepisami 15 prawa wydłużała termin rozpatrzenia reklamacji, pozbawiając zarazem konsumenta możliwości korzystania w tym czasie z rzeczy. Zakwestionowane zachowanie przedsiębiorcy dotyczy zbiorowego interesu konsumentów, gdyż skierowane jest do szerokiego ich kręgu. Stosowana praktyka wymierzona jest we wszystkich rzeczywistych odbiorców świadczonych przez przedsiębiorcę usług, jak również we wszystkich jego potencjalnych kontrahentów, którzy mogą zawrzeć umowę poprzez sklep internetowy www.hqgsm.pl . Zakwestionowane zachowanie podejmowane jest w sposób powtarzalny i powszechny, co wynika zresztą z samej natury Regulaminu tego sklepu internetowego, jakim posługuje się przedsiębiorca w obrocie gospodarczym. W toku postępowania, w piśmie z dn. 19 listopada 2012 r., przedsiębiorca przedstawił zmodyfikowany Regulamin sklepu internetowego www.hqgsm.pl (włącznie z zakładką „Zwroty i reklamacje”). Analiza tego regulaminu wykazała, iż kwestionowane postanowienie zostało z niego wykreślone. Przedsiębiorca podniósł, iż ostateczne zmiany zostały przez niego wprowadzone w dn. 19 listopada 2012 r., jednakże modyfikacje zostały wprowadzane stopniowo po pierwszym zawiadomieniu Prezesa Urzędu. W związku z tym należało przyjąć, iż z dniem 19 listopada 2012 r. doszło do zaniechania stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów rozważanej w punkcie I.3. sentencji niniejszej decyzji. Na podstawie art. 27 ust. 1 i ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nie wydaje się decyzji, o której mowa w art. 26, jeżeli przedsiębiorca zaprzestał stosowania praktyki, o której mowa w art. 24. W tym przypadku, Prezes Urzędu wydaje decyzję o uznaniu praktyki za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów i stwierdzającą zaniechanie jej stosowania. Wobec powyższego należało orzec jak w punkcie I.3. sentencji niniejszej decyzji. Ad II.1. W zakresie punktu II.2. sentencji niniejszej decyzji oceniana praktyka polega na zamieszczeniu w zakładce „Zwroty i reklamacje” sklepu internetowego www.hqgsm.pl, jak również w regulaminie konta aukcyjnego www_HQGSM_pl, w zakładce „o mnie”, znajdującego się na portalu allegro.pl, postanowienia o treści: „(...) Zgodnie z ustawą z dnia 2 marca 2000r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny (Dz. U. z 2000r. nr 22, poz. 271) klient ma prawo odstąpić od zawartej umowy sprzedaży w terminie 10 dni od daty dostarczenia towaru. Wysyłając towar do sprzedawcy należy dołączyć oświadczenie o odstąpieniu od umowy kupna sprzedaży (…), które jest niezgodne z art. 7 ust. 3 w zw. z art. 17 ustawy o o.n.p.k. W ocenie Prezesa Urzędu powyższe postanowienie pozostaje w sprzeczności z treścią art. 7 ust. 3 ustawy o o.n.p.k. Analizowane postanowienie sugeruje, że dla skuteczności odstąpienia od umowy konieczne jest dostarczenie oświadczenia o odstąpieniu od umowy wraz ze zwracanym towarem oraz z paragonem fiskalnym opatrzonym stosowną adnotacją. Ustawa wskazuje zaś, iż nie jest konieczne aby konsument zwracał towar wraz z oświadczeniem o odstąpieniu od umowy. Zgodnie ze zdaniem trzecim art. 7 ust. 3 ustawy o.n.p.k. „ Zwrot powinien nastąpić niezwłocznie, nie później niż w terminie czternastu dni ”. W tym stanie rzeczy za wystarczające należy uznać zachowanie 14 dniowego terminu na zwrot świadczenia, który to termin dla konsumenta należy liczyć od momentu odstąpienia przez niego od umowy. Zgodnie z art. 17 ustawy o o.n.p.k. nie można w drodze umowy wyłączyć lub ograniczyć praw konsumenta określonych w art. 1-16e tej ustawy, co odnosi się również do art. 7 ust. 3 tej ustawy. Stwierdzono zatem, że przedsiębiorca stosuje postanowienia regulaminów, które są sprzeczne z przepisami ustawy o o.n.p.k., a zatem, że jego działania mają charakter bezprawny . 16 Zachowanie przedsiębiorcy godzi w interesy konsumentów , gdyż wskutek stosowania zakwestionowanego postanowienia doszło do pogorszenia sytuacji prawnej konsumentów. Zakwestionowana klauzula znacząco skraca czas, w którym konsument jest uprawniony do zwrotu tego co świadczyła druga strona – profesjonalista. W konsekwencji w niektórych przypadkach konsumenci mogli w ogóle zrezygnować z przysługującego im uprawnienia do odstąpienia od umowy zawartej na odległość. Zakwestionowane zachowanie przedsiębiorcy dotyczy zbiorowego interesu konsumentów, gdyż skierowane jest do szerokiego ich kręgu. Stosowana praktyka wymierzona jest we wszystkich rzeczywistych odbiorców świadczonych przez przedsiębiorcę usług, jak również we wszystkich jego potencjalnych kontrahentów, którzy mogą zawrzeć umowę poprzez sklep internetowy www.hqgsm.pl oraz konto aukcyjne allegro.pl. Zakwestionowane zachowanie podejmowane jest w sposób powtarzalny i powszechny, co wynika zresztą z samej natury Regulaminów, jakimi posługuje się przedsiębiorca w obrocie gospodarczym. W toku postępowania, w piśmie z dn. 17 grudnia 2012 r., przedsiębiorca poinformował, iż zmodyfikował treść zakwestionowanego powyżej postanowienia, które obecnie przybrało brzmienie „ Zwrotu mogą dokonać jedynie konsumenci czyli osoby fizyczne. Zgodnie z ustawą z dnia 2 marca 2000 r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny (Dz. U. z 2000 r., poz. 271) klient ma prawo odstąpić od zawartej umowy sprzedaży w terminie 10 dni od daty dostarczenia towaru (…)”. Następnie w piśmie z dn. 10 maja 2013 r. przedsiębiorca przedstawił dokumenty, w których zmianie uległy zakwestionowane postanowienia i poinformował, że zmiany zostały wprowadzone w grudniu 2012 r. W związku z tym, iż przedsiębiorca nie wskazał precyzyjnej daty zaniechania stosowania przez niego zakwestionowanej praktyki, należało przyjąć, iż właśnie z dniem 17 grudnia 2012 r. doszło do zaniechania stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów rozważanej w punkcie II.1. sentencji niniejszej decyzji. Na podstawie art. 27 ust. 1 i ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nie wydaje się decyzji, o której mowa w art. 26, jeżeli przedsiębiorca zaprzestał stosowania praktyki, o której mowa w art. 24. W tym przypadku, Prezes Urzędu wydaje decyzję o uznaniu praktyki za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów i stwierdzającą zaniechanie jej stosowania. Wobec powyższego należało orzec jak w punkcie II.1. sentencji niniejszej decyzji. Ad II.2. W zakresie punktu II.2. sentencji niniejszej decyzji oceniana praktyka dotyczy zamieszczeniu w zakładce „Zwroty i reklamacje” sklepu internetowego www.hqgsm.pl, jak również w Regulaminie konta aukcyjnego www_HQGSM_pl, w zakładce „o mnie”, znajdującego się na portalu allegro.pl, postanowienia o treści: „ Pieniądze za zamówienie zostaną zwrócone w ciągu 10 dni roboczych od momentu otrzymania przez nas przesyłki zwrotnej (…)”, które jest niezgodne z art. 7 ust. 3 w zw. z art. 17 ustawy o o.n.p.k. Powyższe postanowienie, w ocenie Prezesa Urzędu, pozostaje w sprzeczności z treścią art. 7 ust. 3 ustawy o o.n.p.k. Przedmiotowe uregulowanie ustawy wskazuje, iż „ W razie odstąpienia od umowy umowa jest uważana za niezawartą, a konsument jest zwolniony z wszelkich zobowiązań. To, co strony świadczyły, ulega zwrotowi w stanie niezmienionym, chyba że zmiana była konieczna w granicach zwykłego zarządu. Zwrot powinien nastąpić niezwłocznie, nie później niż w terminie czternastu dni. (…) ”. Wskazany termin ustawowy należy jednakże liczyć od dnia odstąpienia od umowy przez konsumenta a nie od dnia, w którym nastąpił zwrot zakupionego przez niego towaru. Co więcej ustawowe uregulowanie wskazuje, iż zwrot tego co strony sobie świadczyły powinien nastąpić „ niezwłocznie, nie później niż w terminie 14 dni ”. Powyższe brzmienie przepisu nie pozwala na przyjęcie, iż intencją ustawodawcy było określenie powyższego terminu w kategorii „ dni roboczych ”. 17 Ustalając termin do zwrotu świadczenia przez przedsiębiorcę należy wziąć pod uwagę przepisy ogólne kodeksu cywilnego dotyczące czynności prawnych, w tym w szczególności art. 61 § 1 k.c . in principio , który stanowi, że „ Oświadczenie woli, które ma być złożone innej osobie, jest złożone z chwilą, gdy doszło do niej w taki sposób, że mogła zapoznać się z jego treścią (…) ”. Z reguły będzie to więc moment, w którym przedsiębiorca odebrał oświadczenie konsumenta o odstąpieniu od umowy. Stosując zaś przedmiotowe uregulowanie przedsiębiorca w sposób nieuzasadniony wydłuża termin w jakim nastąpi zwrot świadczenia konsumenta. Zgodnie zaś z art. 17 ustawy o o.n.p.k. nie można w drodze umowy wyłączyć lub ograniczyć praw konsumenta określonych w art. 1-16e tej ustawy, co odnosi się również do art. 7 ust. 3 tej ustawy. Stwierdzono zatem, że przedsiębiorca stosuje postanowienie regulaminów konta aukcyjnego www_HQGSM_pl oraz sklepu internetowego www.hqgsm.pl, które są sprzeczne z przepisami ustawy o o.n.p.k., a zatem, że jego działania mają charakter bezprawny . Zachowanie przedsiębiorcy godzi w interesy konsumentów , gdyż w skutek stosowania zakwestionowanego postanowienia doszło do pogorszenia sytuacji ekonomicznej konsumentów. Zakwestionowana klauzula znacząco wydłuża czas w jakim przedsiębiorca jest zobowiązany do zwrotu świadczenia konsumenta. Zakwestionowane zachowanie przedsiębiorcy dotyczy zbiorowego interesu konsumentów, gdyż skierowane jest do szerokiego ich kręgu. Stosowana praktyka wymierzona jest we wszystkich rzeczywistych odbiorców świadczonych przez przedsiębiorcę usług, jak również we wszystkich jego potencjalnych kontrahentów, którzy mogą zawrzeć umowę poprzez sklep internetowy www.hqgsm.pl oraz konto aukcyjne allegro.pl. Zakwestionowane zachowanie podejmowane jest w sposób powtarzalny i powszechny, co wynika zresztą z samej natury Regulaminów, jakimi posługuje się przedsiębiorca w obrocie gospodarczym. W toku postępowania, w piśmie z dn. 17 grudnia 2012 r., przedsiębiorca poinformował, iż zmodyfikował treść zakwestionowanego powyżej postanowienia, które obecnie przybrało brzmienie „ Zwrot tego co strony sobie świadczyły (czytaj: pieniądze za zamówienie) nastąpi niezwłocznie, nie później niż w terminie 14 dni ”. Następnie w piśmie z dn. 10 maja 2013 r. przedsiębiorca przedstawił dokumenty, w których zmianie uległy zakwestionowane postanowienia i poinformował, że zmiany zostały wprowadzone w grudniu 2012 r. W związku z tym, iż przedsiębiorca nie wskazał precyzyjnej daty zaniechania stosowania przez niego zakwestionowanej praktyki, należało przyjąć, iż właśnie z dniem 17 grudnia 2012 r. doszło do zaniechania stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów rozważanej w punkcie II.2. sentencji niniejszej decyzji. Na podstawie art. 27 ust. 1 i ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nie wydaje się decyzji, o której mowa w art. 26, jeżeli przedsiębiorca zaprzestał stosowania praktyki, o której mowa w art. 24. W tym przypadku, Prezes Urzędu wydaje decyzję o uznaniu praktyki za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów i stwierdzającą zaniechanie jej stosowania. Wobec powyższego należało orzec jak w punkcie II.2. sentencji niniejszej decyzji. Ad III. W punkcie III. sentencji niniejszej decyzji opisano praktyki przedsiębiorcy polegające na zamieszczeniu w Regulaminie konta aukcyjnego www_HQGSM_pl, w zakładce „o mnie”, znajdującego się na portalu allegro.pl, stosowanym w obrocie z konsumentami postanowienia o treści: „ Zastrzegamy sobie prawo do zmiany i błędów w opisach aukcji ”, które zostało wpisane do Rejestru postanowień wzorców umów uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego. Tym samym w niniejszej sprawie konieczna jest ocena, czy stosowany przez przedsiębiorcę wzorzec zawiera postanowienia, które zostały wpisane do Rejestru. 18 W ocenie Prezesa Urzędu powyższe postanowienie należy uznać za tożsame z klauzulą wpisaną do Rejestru o treści: „ Mimo wszelkich starań sklep zastrzega sobie możliwość błędów w opisie produktów. Zdjęcia produktów są jedynie przykładowe ” - wyrok SOKIK z dn. 8 grudnia 2009 r. (sygn. akt XVII AmC 519/09), wpis nr 1915 z dn. 27 kwietnia 2010 r. Analizowane postanowienia wywołują te same skutki w zakresie w jakim zastrzegają przedsiębiorcy prawo do błędów w opisach produktów. Powyższe postanowienie może skutecznie pozbawić konsumenta m.in. uprawnienia do reklamowania zakupionego uprzednio towaru jako niezgodnego z zawartą umową. W punkcie III. sentencji niniejszej decyzji stwierdzono zatem, że przedsiębiorca stosuje postanowienie wzorców umownych uznanych za niedozwolone, o których mowa w art. 479 45 Kodeksu postępowania cywilnego, a zatem, że jej działania mają charakter bezprawny . Zachowanie przedsiębiorcy godzi w interesy konsumentów , gdyż wprowadzenie do regulaminu przedmiotowego postanowienia powoduje pogorszenie sytuacji prawnej konsumentów, którzy na skutek błędów przedsiębiorcy w opisach aukcji mogą zostać pozbawieni roszczeń z tytułu m.in. niezgodności towaru z umową. Zakwestionowane zachowanie przedsiębiorcy dotyczy zbiorowego interesu konsumentów, gdyż skierowane jest do szerokiego ich kręgu. Stosowana praktyka wymierzona jest we wszystkich rzeczywistych odbiorców świadczonych przez przedsiębiorcę usług, jak również we wszystkich jego potencjalnych kontrahentów, którzy mogą zawrzeć umowę poprzez ogólnodostępne konto aukcyjnego allegro.pl. Zakwestionowane zachowanie podejmowane jest w sposób powtarzalny i powszechny, co wynika zresztą z samej natury regulaminu konta aukcyjnego allegro.pl, jakim posługuje się przedsiębiorca w obrocie gospodarczym. W toku postępowania, w piśmie z dn. 19 listopada 2012 r., przedsiębiorca przedstawił zmodyfikowany regulamin konta aukcyjnego allegro.pl dla użytkownika o nazwie www_HQGSM_pl znajdujący się w zakładce „o mnie”. Analiza tego regulaminu wykazała, iż kwestionowane postanowienie zostało z niego wykreślone. Przedsiębiorca podniósł, iż ostateczne zmiany zostały przez niego wprowadzone w dn. 19 listopada 2012 r., jednakże modyfikacje zostały wprowadzane stopniowo po pierwszym zawiadomieniu Prezesa Urzędu. W związku z tym należało przyjąć, iż z dniem 19 listopada 2012 r. doszło do zaniechania stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów rozważanej w punkcie III. sentencji niniejszej decyzji. Na podstawie art. 27 ust. 1 i ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nie wydaje się decyzji, o której mowa w art. 26, jeżeli przedsiębiorca zaprzestał stosowania praktyki, o której mowa w art. 24. W tym przypadku, Prezes Urzędu wydaje decyzję o uznaniu praktyki za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów i stwierdzającą zaniechanie jej stosowania. Wobec powyższego należało orzec jak w punkcie III. sentencji niniejszej decyzji. Ad IV. i V. W punkcie IV. i V. sentencji niniejszej decyzji opisane zostały praktyki naruszające zbiorowe interesy konsumentów polegające na niedopełnianiu przez przedsiębiorcę obowiązków informacyjnych na etapie po zawarciu umowy. W tym miejscu należy wskazać, że w art. 9 ust. 3 ustawy o o.n.p.k. sformułowano wymóg, aby potwierdzenie takie zostało sporządzone na piśmie. Z takiego punktu widzenia prawnie obojętne jest, w jakim dokumencie (o jakiej nazwie i o jakiej dodatkowej treści) zostaną zamieszczone wymagane prawem informacje. Wymagane jedynie jest, aby po pierwsze stosowne dane były konsumentom przekazywane oraz aby było to czynione w odpowiedniej, a zatem pisemnej formie najpóźniej w chwili rozpoczęcia spełniania świadczenia. Z poczynionych ustaleń faktycznych wynika, iż przedsiębiorca w związku z prowadzoną sprzedażą za pośrednictwem sklepu internetowego hqgsm.pl oraz konta aukcyjnego allegro.pl 19 dla użytkownika o nazwie www_HQGSM_pl wystawia konsumentom paragony z kasy fiskalnej lub na życzenie klientów faktury VAT – w związku z czym ich treść poddano analizie pod kątem zgodności z przepisem art. 9 ust. 3 ustawy o o.n.p.k. Analiza przedmiotowych dokumentów wykazała, że strona niniejszego postępowania nie dopełnia pewnych spoczywających na niej obowiązków informacyjnych, jakie winno się zrealizować po zawarciu umowy. IV.1. W punkcie IV.1. sentencji niniejszej decyzji opisano zarzut naruszenia przez przedsiębiorcę zbiorowych interesów konsumentów wskutek stosowania praktyki polegającej na niepotwierdzaniu konsumentom na piśmie, najpóźniej w momencie rozpoczęcia spełniania świadczenia, informacji o terminie i sposobie dostawy towaru, co uznano za niezgodne z art. 9 ust. 3 w zw. z art. 9 ust. 1 pkt 5 ustawy o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny, a poprzez to z art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów; Art. 9 ust. 3 w zw. z art. 9 ust. 1 pkt 5 ustawy o.n.p.k. statuuje obowiązek potwierdzania konsumentom zawierającym umowy na odległość, na piśmie, informacji na temat terminu i sposobu dostawy zamówionego towaru. Analiza materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie daje podstawy do przyjęcia, że przedsiębiorca niniejszego obowiązku nie respektuje, bowiem żaden z dokumentów wystawianych przez niego konsumentom po zawarciu umowy nie obejmuje swym zakresem takich informacji. Powyższe świadczy zatem o tym, że rozważane zachowanie należy zaklasyfikować, jako bezprawne. Niniejsza praktyka godzi w zbiorowe interesy konsumentów, gdyż są oni pozbawieni informacji na temat umówionego sposobu i terminu dostawy zamówionego towaru. Uzupełnienie braków na etapie poprzedzającym zawarcie umowy nie sanuje jednak praktyki przedsiębiorcy rozważanej w tym punkcie. Stosownie do art. 26 ust. 1 powołanej ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Prezes Urzędu wydaje decyzję o uznaniu praktyki za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów i nakazującą zaniechanie jej stosowania, jeżeli stwierdzi naruszenie zakazu określonego w art. 24 tej ustawy. Stąd też należało orzec, jak w punkcie IV.1. sentencji niniejszej decyzji. IV.2. W toku niniejszego postępowania postawiono przedsiębiorcy także zarzut niepotwierdzania konsumentom na piśmie, najpóźniej w momencie rozpoczęcia spełniania świadczenia, informacji o miejscu i sposobie składania reklamacji, co uznano za niezgodne z art. 9 ust. 3 w zw. z art. 9 ust. 1 pkt 10 ustawy o o.n.p.k., a poprzez to z art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Analiza zgromadzonego materiału dowodowego, w tym w szczególności, paragonów fiskalnych i faktur VAT wystawianych przez przedsiębiorcę konsumentom, z którymi są zawierane umowy na odległość wykazała, że nie obejmują one swą treścią informacji na temat miejsca i sposobu składania reklamacji. Informacji tych przedsiębiorca nie przekazywał także w żadnym innym dokumencie doręczanym konsumentom. Okoliczność ta świadczy o bezprawności zachowania przedsiębiorcy, a więc o naruszeniu przez niego art. 9 ust. 3 w zw. z art. 9 ust. 1 pkt 10 ustawy o o.n.p.k. Informacje, jakich przedsiębiorca nie przekazuje konsumentom, dotyczą zasad składania reklamacji. Niniejsze zaniechanie może znacząco utrudniać skorzystanie z przysługujących konsumentom uprawnień reklamacyjnych, dochodzenie roszczeń w przypadku wadliwości dostarczonego towaru, jego niezgodności z umową. Uzupełnienie braków na etapie poprzedzającym zawarcie umowy nie sanuje jednak sytuacji w rozważanym zakresie. Z uwagi na możliwość wystąpienia po stronie konsumentów niedogodności związanych z nieznajomością przyjętej przez przedsiębiorcę procedury reklamacyjnej, stwierdzić należało że takie jego zachowanie godzi w interesy słabszych uczestników rynku. 20 Stosownie do art. 26 ust. 1 powołanej ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Prezes Urzędu wydaje decyzję o uznaniu praktyki za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów i nakazującą zaniechanie jej stosowania, jeżeli stwierdzi naruszenie zakazu określonego w art. 24 tej ustawy. Stąd też należało orzec, jak w punkcie IV.2. sentencji niniejszej decyzji. V. Kolejna z ocenianych praktyk polega na niepotwierdzaniu konsumentom na piśmie, najpóźniej w momencie rozpoczęcia spełniania świadczenia, informacji o prawie odstąpienia od umowy zawartej na odległość w terminie 10 dni, co jest niezgodne z art. 9 ust. 3 w zw. z art. 9 ust. 1 pkt 6 ustawy o.n.p.k, a poprzez to z art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Z art. 9 ust. 3 w zw. z art. 9 ust. 1 pkt 6 ustawy o.n.p.k. wynika obowiązek podawania konsumentom na piśmie informacji o przysługującym im uprawnieniu do odstąpienia od umowy w terminie dziesięciu dni, w tym przypadku liczonych od dnia odebrania przez konsumenta zamówionego towaru. Analiza zgromadzonego materiału dowodowego wykazała, że przedsiębiorca nie przekazuje konsumentom na piśmie, po zawarciu z nimi umów, informacji na temat przysługującego im prawa do odstąpienia od umowy. Informacje na ten temat nie są bowiem zamieszczane ani na paragonach fiskalnych, ani na fakturach VAT, ani w jakichkolwiek innych dokumentach. Z tego też względu należało stwierdzić, że przedsiębiorca dopuścił się naruszenia art. 9 ust. 3 w zw. z art. 9 ust. 1 pkt 6 ustawy o o.n.p.k., a więc że jego zachowanie jest bezprawne. Uprawnienie do odstąpienia od umowy, które może być realizowane przez konsumenta, jest instytucją charakterystyczną dla prawa konsumenckiego i nieznaną w klasycznym prawie cywilnym. W związku więc z tym, że uprawnienie to ma charakter wyjątkowy, a ponadto jest w wyszczególnionych w ustawie okolicznościach obwarowane warunkami, pod którymi można z niego skorzystać, szczególnie istotne jest, aby konsumenci otrzymali na jego temat wyczerpującą informację. Istotne jest także to, aby informacja na ten temat została utrwalona w ten sposób, aby po odebraniu przesyłki konsument mógł się ponownie z nią zapoznać. Zaniechanie w tym zakresie może udaremnić skorzystanie z uprawnienia do odstąpienia od umowy, co z oczywistych względów osłabia pozycję konsumentów. W toku niniejszego postępowania, w piśmie z dn. 12 listopada 2012 r., przedsiębiorca przedstawił treść adnotacji jaką dołącza do każdej przesyłki. Analiza przedmiotowej adnotacji wykazała, iż przedsiębiorca informuje konsumentów o prawie do zwrotu zakupionego towaru. Wychodząc naprzeciw oczekiwaniom klientów przedsiębiorca wydłuża nawet termin zwrotu towaru do 30 dni od momentu otrzymania przesyłki. Przedsiębiorca nie przedstawił precyzyjnej daty zaniechania stosowania przez niego zakwestionowanej praktyki, wskazując jedynie, iż przedmiotowa informacja dołączana jest do każdej przesyłki od września 2012 r. W tym zakresie należało przyjąć, iż najpóźniej z dniem 30 września 2012 r. doszło do zaniechania stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów rozważanej w punkcie V. sentencji niniejszej decyzji. Na podstawie art. 27 ust. 1 i ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nie wydaje się decyzji, o której mowa w art. 26, jeżeli przedsiębiorca zaprzestał stosowania praktyki, o której mowa w art. 24. W tym przypadku, Prezes Urzędu wydaje decyzję o uznaniu praktyki za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów i stwierdzającą zaniechanie jej stosowania. Wobec powyższego należało orzec jak w punkcie V. sentencji niniejszej decyzji. 21 Ad VI. Zgodnie z art. 106 ust. 1 pkt. 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Prezes Urzędu może skorzystać z uprawnienia do nałożenia na przedsiębiorcę stosującego praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów kary pieniężnej w wysokości nie większej niż 10% przychodu osiągniętego w roku rozliczeniowym poprzedzającym rok nałożenia kary. Kara taka może być nałożona bez względu na to, czy przedsiębiorca dopuścił się naruszenia umyślnie, czy też nieumyślnie. Z powyższego wynika, że kara może być nałożona bez względu na okoliczność występowania po stronie przedsiębiorcy winy rozumianej jako świadomość bezprawności zachowania. Okoliczność ta jest jednak czynnikiem relewantnym przy miarkowaniu wysokości nakładanej kary pieniężnej 9 . Stosownie do art. 111 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów przy ustalaniu wysokości kar pieniężnych, w tym kar określonych w art. 106 tej ustawy, należy uwzględnić w szczególności okres, stopień oraz okoliczności naruszenia przepisów ustawy, a także uprzednie naruszenie przepisów ustawy. Kara nakładana przez Prezesa Urzędu na przedsiębiorcę, który dopuścił się stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów służy podkreśleniu naganności ocenianego zachowania. Przedsiębiorca, jako profesjonalista powinien wiedzieć, że określając warunki umowne nie może stosować bezprawnych postanowień, ani w żaden inny sposób godzić w interesy konsumentów. Orzeczona kara powinna stanowić dolegliwość dla uczestnika niniejszego postępowania, tak aby jej nałożenie skutkowało w przyszłości zapobieżeniem zaistnienia podobnych sytuacji. W opinii Prezesa Urzędu należy podkreślić aspekt edukacyjny i wychowawczy zastosowanego środka oraz wyrazić nadzieję, że odniesie on spodziewany skutek na przyszłość. Poza wymiarem indywidualnym kary należy zwrócić uwagę na jej wymiar ogólny, funkcję odstraszającą i wychowawczą w stosunku do innych uczestników rynku. W punktach I.-V. sentencji niniejszej decyzji Prezes Urzędu stwierdził stosowanie przez przedsiębiorcę praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, o jakich mowa w art. 24 ust. 1 i 2, w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 oraz w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Powyższe daje podstawy do nałożenia na przedsiębiorcę kary pieniężnej określonej w art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Podstawą obliczenia wysokości niniejszej kary jest przychód osiągnięty przez przedsiębiorcę w roku rozliczeniowym poprzedzającym rok nałożenia kary, tj. w 2012 r., który wyniósł [ tajemnica przedsiębiorstwa ] (pkt I.1. Załącznika Nr 1). W związku z tym maksymalna kara, jaka mogłaby w niniejszym przypadku zostać wymierzona, to kara w wysokości [ tajemnica przedsiębiorstwa ] (pkt I.2. Załącznika Nr 1). 1. Pierwsza z kar jest wymierzana z tytułu naruszenia stwierdzonego w punktach I.1.-I.3. sentencji niniejszej decyzji polegającego na stosowaniu w Regulaminie sklepu internetowego www.hqgsm.pl, w zakładce „Zwroty i reklamacje” strony internetowej www.hqgsm.pl oraz w Regulaminie konta aukcyjnego www_HQGSM_pl, w zakładce „o mnie”, znajdującego się na portalu allegro.pl, postanowień o treści:
„(...) W przypadku chęci zwrotu rzeczy każdy, klient może, zgodnie z obowiązującym prawem, zrezygnować z zakupionego przedmiotu w terminie 10 dni od daty odebrania przesyłki. Przedmiot nie może nosić śladów użytkowania (…) ”,
„ Zwracany towar nie może nosić śladów używania (…) Ponadto w przypadku akcesoriów, do których dostęp wymaga zniszczenia blistra, kartonika lub folii ochronnej towar musi być zwrócony w nienaruszonym opakowaniu ”,
„ (…) Zwracamy cenę towaru bez kosztów przesyłki (…) ”,
„ HQGSM zobowiązuje się do zwrotu kwoty równej cenie towaru (bez kosztów przesyłki) ”, 9 Konrad Kohutek w: Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów. Komentarz, Warszawa 2008 r., s. 1027. 22 które są niezgodne z art. 7 ust. 3 w zw. z art. 17 ustawy o o.n.p.k., a postanowienie: „ Reklamacje rozpatrujemy w ciągu 14 dni roboczych od daty otrzymania przesyłki ” jest niezgodne z art. 8 ust. 3 ustawy z dn. 27 lipca 2002 r. o szczególnych warunkach sprzedaży konsumenckiej oraz o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. Nr ). Praktyka wymieniona w punktach I.1.-I.3. tej decyzji ujawnia się na etapie zawierania kontraktu, jednakże rzutuje lub też może rzutować na etap jego wykonywania. Ze względu na specyfikę umów zawieranych na odległość, a także rodzaj instytucji jakie zostały przez przedsiębiorcę wadliwie przedstawione – wagę tych naruszeń należało określić jako dużą. Na podstawie zakwestionowanych postanowień w punkcie I.1. pogorszeniu uległa sytuacja konsumentów, w ten sposób, iż pozbawiono ich prawa do odstąpienia od umowy zawartej na odległość w okolicznościach, w których na podstawie ustawy o o.n.p.k. mogliby od umowy odstąpić – korzystając z uprawnienia do zapoznania się z zamówioną rzeczą w granicach „zwykłego zarządu”. Na podstawie zakwestionowanych postanowień w punkcie I.2. pogorszeniu mogła ulec sytuacja ekonomiczna konsumentów. Zakwestionowane postanowienia w sposób sprzeczny z ustawą uprawniały przedsiębiorcę do zwrotu na rzecz konsumentów, w przypadku skorzystania przez nich z uprawnienia do odstąpienia od umowy, tylko koszt produktu – pomijając tym samym inne opłaty jakie konsument może ponieść wraz transakcją (koszty wysyłki towaru, przelewu bankowego etc.). Na podstawie zakwestionowanego postanowienia punktu I.3. sentencji niniejszej decyzji pogorszeniu uległa sytuacja prawna konsumentów. Zakwestionowana klauzula w sposób sprzeczny z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa wydłuża termin rozpatrzenia reklamacji, pozbawiając zarazem konsumenta możliwości korzystania w tym czasie z rzeczy. Z ustaleń poczynionych w toku niniejszego postępowania nie wynika, aby praktyki, których dotyczy miarkowana w tym punkcie kara, były stosowane umyślnie. Oceniana praktyka w zakresie postanowień znajdujących się w Regulaminie konta aukcyjnego portalu allegro.pl www_HQGSM_pl, w zakładce „o mnie” miała charakter długotrwały, gdyż zakwestionowane postanowienia stosowane były w obrocie z konsumentami od września 2009 r. do dn. 19 listopada 2012 r. Równocześnie oceniana praktyka w zakresie postanowień Regulaminu sklepu internetowego www.hqgsm.pl oraz zakładki „Zwroty i reklamacje” strony internetowej www.hqgsm.pl miała charakter krótkotrwały, gdyż zakwestionowane postanowienia stosowane były w obrocie z konsumentami od dn. 1 sierpnia 2012 r. do dn. 19 listopada 2012 r. W oparciu o osiągnięty przez przedsiębiorcę przychód ustalono kwotę bazową stanowiącą punkt wyjścia dla dalszych obliczeń, którą określono na poziomie [ tajemnica przedsiębiorstwa ] (pkt II.1.a. Załącznika Nr 1) % przychodu, czyli na poziomie 1741,83 zł. Po ustaleniu kwoty bazowej przystąpiono do analizy, czy w niniejszej sprawie zaszły okoliczności łagodzące i obciążające, które mogłyby mieć wpływ na wymiar kary. Okolicznością łagodzącą, która wystąpiła w niniejszej sprawie, jest zaniechanie stosowania przez przedsiębiorcę zakwestionowanych praktyk, w związku z czym kwotę bazową należy zmniejszyć o 30% . Okolicznością obciążającą, która wystąpiła w niniejszej sprawie, jest znaczny zasięg praktyki, w związku z czym kwotę bazową należy zwiększyć o 5% . W związku z powyższym kwotę bazową należy zmniejszyć o 25% , to jest do poziomu 1306 zł. W wyniku obliczeń przeprowadzonych w wyżej opisany sposób, karę pieniężną z tytułu naruszenia art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zakresie opisanym w punktach I.1.-I.3.sentencji niniejszej decyzji określono na poziomie 1306 zł, co stanowi [ tajemnica przedsiębiorstwa ] (pkt II.1.b. Załącznika Nr 1) % przychodu oraz [ tajemnica przedsiębiorstwa ] (pkt II.1.c. Załącznika Nr 1) maksymalnego wymiaru kary. Na ostatnim etapie sprawdzono, czy kara obliczona w ww. sposób nie przewyższa kary w maksymalnej wysokości, jaka została przewidziana w przepisie art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Sytuacja taka nie ma jednak w niniejszym przypadku miejsca. 23 W tych okolicznościach należało orzec, jak w punkcie VI.1. sentencji niniejszej decyzji. 2. Druga z kar jest wymierzana z tytułu naruszenia stwierdzonego w punktach II.1.-II.2. sentencji niniejszej decyzji polegającego na stosowaniu w zakładce „Zwroty i reklamacje” strony internetowej www.hqgsm.pl oraz w Regulaminie konta aukcyjnego www_HQGSM_pl, w zakładce „o mnie”, znajdującego się na portalu allegro.pl, postanowień o treści:
„(...) Zgodnie z ustawą z dnia 2 marca 2000r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny (Dz. U. z 2000r. nr 22, poz. 271) klient ma prawo odstąpić od zawartej umowy sprzedaży w terminie 10 dni od daty dostarczenia towaru. Wysyłając towar do sprzedawcy należy dołączyć oświadczenie o odstąpieniu od umowy kupna sprzedaży (…)”,
„ Pieniądze za zamówienie zostaną zwrócone w ciągu 10 dni roboczych od momentu otrzymania przez nas przesyłki zwrotnej (…)” – zakładka „Zwroty i reklamacje”, które są niezgodne z art. 7 ust. 3 w zw. z art. 17 ustawy o o.n.p.k. Prezes Urzędu uwzględnił, iż stosowane przez przedsiębiorcę naruszenie zbiorowych interesów konsumentów miało miejsce na etapie zawierania kontraktu i polegało na mającym wpływ na treść kontraktu naruszeniu przepisów prawa. Oceniając wagę naruszenia Prezes Urzędu miał na względzie, iż zakwestionowana praktyka wymierzona była we wszystkich konsumentów korzystających ze sklepu internetowego przedsiębiorcy, a zatem miała charakter powszechny, jednakże skierowana była wyłącznie w tych konsumentów, którzy korzystali bądź chcieli skorzystać z prawa do odstąpienia od umowy, z tego względu uciążliwość wprowadzonych postanowień jest umiarkowana. Z ustaleń poczynionych w toku niniejszego postępowania nie wynika, aby praktyki, których dotyczy miarkowana w tym punkcie kara, były stosowane umyślnie. Oceniana praktyka miała charakter krótkotrwały, gdyż zakwestionowane postanowienia stosowane były w obrocie z konsumentami od dn. 19 listopada 2012 r. do dn. 17 grudnia 2012 r. W oparciu o osiągnięty przez przedsiębiorcę przychód ustalono kwotę bazową stanowiącą punkt wyjścia dla dalszych obliczeń, którą określono na poziomie [ tajemnica przedsiębiorstwa ] (pkt II.2.a. Załącznika Nr 1) % przychodu, czyli na poziomie 1161,22 zł. Po ustaleniu kwoty bazowej przystąpiono do analizy, czy w niniejszej sprawie zaszły okoliczności łagodzące i obciążające, które mogłyby mieć wpływ na wymiar kary. Okolicznością łagodzącą, która wystąpiła w niniejszej sprawie, jest zaniechanie stosowania przez przedsiębiorcę kwestionowanej praktyki jeszcze przed wszczęciem postępowania przez Prezesa Urzędu, w związku z czym kwotę bazową należy zmniejszyć o 30% . Okolicznością obciążającą, która wystąpiła w niniejszej sprawie, jest znaczny zasięg praktyki, w związku z czym kwotę bazową należy zwiększyć o 5% . W związku z powyższym kwotę bazową należy zmniejszyć o 25% , to jest do poziomu 871 zł. W wyniku obliczeń przeprowadzonych w wyżej opisany sposób, karę pieniężną z tytułu naruszenia art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zakresie opisanym w punkcie II. sentencji niniejszej decyzji określono na poziomie 871 zł, co stanowi [ tajemnica przedsiębiorstwa ] (pkt II.2.b. Załącznika Nr 1) % przychodu oraz [ tajemnica przedsiębiorstwa ] (pkt II.2.c. Załącznika Nr 1) maksymalnego wymiaru kary. Na ostatnim etapie sprawdzono, czy kara obliczona w ww. sposób nie przewyższa kary w maksymalnej wysokości, jaka została przewidziana w przepisie art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Sytuacja taka nie ma jednak w niniejszym przypadku miejsca. W tych okolicznościach należało orzec, jak w punkcie VI.2. sentencji niniejszej decyzji. 3. Trzecia z kar jest wymierzana z tytułu naruszenia stwierdzonego w punkcie III. sentencji decyzji polegającego zamieszczeniu w Regulaminie konta aukcyjnego www_HQGSM_pl, w 24 zakładce „o mnie”, znajdującego się na portalu allegro.pl, stosowanym w obrocie z konsumentami postanowienia, które zostało wpisane do rejestru postanowień wzorców umów uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 ze zm.) o treści: „ Zastrzegamy sobie prawo do zmiany i błędów w opisach aukcji ”, co jest niezgodne z art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Prezes Urzędu uwzględnił, że naruszenie przez przedsiębiorcę zbiorowych interesów konsumentów polegało na stosowaniu niedozwolonego postanowienia umownego wpisanego do powszechnie dostępnego rejestru postanowień umownych prowadzonego przez Prezesa Urzędu. Oceniając wagę naruszenia Prezes Urzędu miał na względzie, iż zakwestionowana praktyka wymierzona była we wszystkich konsumentów korzystających z konta aukcyjnego allegro.pl dla użytkownika o nazwie www_HQGSM_pl. Na podstawie zakwestionowanego postanowienia pogorszona została sytuacja prawna konsumentów, którzy na skutek ewentualnych błędów przedsiębiorcy w opisach aukcji mogli zostać pozbawieni roszczeń z tytułu m.in. niezgodności towaru z umową. Z ustaleń poczynionych w toku niniejszego postępowania nie wynika, aby praktyka, której dotyczy miarkowana w tym punkcie kara, była stosowana umyślnie. Oceniana praktyka miała charakter długotrwały, gdyż zakwestionowane postanowienie stosowane było w obrocie z konsumentami od września 2009 r. do dn. 19 listopada 2012 r. W oparciu o osiągnięty przez przedsiębiorcę przychód ustalono kwotę bazową stanowiącą punkt wyjścia dla dalszych obliczeń, którą określono na poziomie [ tajemnica przedsiębiorstwa ] (pkt II.3.a. Załącznika Nr 1) % przychodu, czyli na poziomie 464,49 zł. Po ustaleniu kwoty bazowej przystąpiono do analizy, czy w niniejszej sprawie zaszły okoliczności łagodzące i obciążające, które mogłyby mieć wpływ na wymiar kary. Okolicznością łagodzącą, która wystąpiła w niniejszej sprawie, jest zaniechanie stosowania przez przedsiębiorcę kwestionowanej praktyki jeszcze przed wszczęciem postępowania przez Prezesa Urzędu, w związku z czym kwotę bazową należy zmniejszyć o 30% . Okolicznością obciążającą, która wystąpiła w niniejszej sprawie, jest znaczny zasięg praktyki, w związku z czym kwotę bazową należy zwiększyć o 5% . W związku z powyższym kwotę bazową należy zmniejszyć o 25% , to jest do poziomu 348 zł. W wyniku obliczeń przeprowadzonych w wyżej opisany sposób, karę pieniężną z tytułu naruszenia art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zakresie opisanym w punkcie III. sentencji niniejszej decyzji określono na poziomie 348 zł, co stanowi [ tajemnica przedsiębiorstwa ] (pkt II.3.b. Załącznika Nr 1) % przychodu oraz [ tajemnica przedsiębiorstwa ] (pkt II.3.c. Załącznika Nr 1) maksymalnego wymiaru kary. Na ostatnim etapie sprawdzono, czy kara obliczona w ww. sposób nie przewyższa kary w maksymalnej wysokości, jaka została przewidziana w przepisie art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Sytuacja taka nie ma jednak w niniejszym przypadku miejsca. W tych okolicznościach należało orzec, jak w punkcie VI.3. sentencji niniejszej decyzji. 4. Czwarta kara wymierzana jest w związku ze stosowaniem praktyki opisanej powyżej w punkcie IV. sentencji niniejszej decyzji, polegającej na naruszaniu obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji w zakresie potwierdzania konsumentom na piśmie, najpóźniej w momencie rozpoczęcia spełniania świadczenia: a. informacji o terminie i sposobie dostawy, co jest niezgodne z art. 9 ust. 3 w zw. z art. 9 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 17 ustawy o o.n.p.k., b. informacji o miejscu i sposobie składania reklamacji, co jest niezgodne z art. 9 ust. 3 w zw. z art. 9 ust. 1 pkt 10 w zw. z art. 17 ustawy o o.n.p.k. 25 Prezes Urzędu uwzględnił, iż w niniejszym przypadku do potwierdzenia zawarcia umowy dochodzi faktycznie po jej zawarciu, a więc praktyka ujawnia się na etapie wykonywania kontraktu. Ze względu na specyfikę umów zawieranych na odległość, a także rodzaj pominiętych danych, wagę tej praktyki określono jako stosunkowo dużą. Miarkując niniejszą karę zwrócono również uwagę na to, że rozważane zaniechanie nie powodowało wyłączenia przysługujących konsumentom uprawnień, czy nałożenia na nich nowych obowiązków. Wprawdzie powodowało ono niedoinformowanie konsumentów, co mogło skutkować utrudnieniami np. w dochodzeniu roszczeń, jednakże nie niweczyło ono w definitywny sposób przewidzianych prawem możliwości. Równocześnie z ustaleń poczynionych w toku niniejszego postępowania nie wynika, aby praktyki, których dotyczy miarkowana w tym punkcie kara, były stosowane umyślnie. Ocenianą praktykę należy uznać za długotrwałą, gdyż ustalono, iż dokumenty nie zawierające wymaganych prawem informacji stosowane są co najmniej od roku. W oparciu o osiągnięty przez przedsiębiorcę przychód ustalono kwotę bazową stanowiącą punkt wyjścia dla dalszych obliczeń, którą określono na poziomie [ tajemnica przedsiębiorstwa ] (pkt II.4.a. Załącznika Nr 1) % przychodu, czyli na poziomie 2322,44 zł. Po ustaleniu kwoty bazowej przystąpiono do analizy, czy w niniejszej sprawie zaszły okoliczności łagodzące oraz okoliczności obciążające, które mogłyby mieć wpływ na wymiar kary. W sprawie tej nie wystąpiły żadne okoliczności łagodzące. W niniejszym przypadku mamy jednak do czynienia z jedną okolicznością obciążającą, którą jest znaczny zasięg praktyki związany z wykorzystywaniem ogólnodostępnego sklepu internetowego. W tych okolicznościach wymiar kwoty bazowej zwiększono ogółem o 5% do kwoty 2439 zł. W wyniku obliczeń przeprowadzonych w wyżej opisany sposób, karę pieniężną z tytułu naruszenia art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zakresie opisanym w punkcie IV. sentencji niniejszej decyzji określono na poziomie 2439 zł, co stanowi [ tajemnica przedsiębiorstwa ] (pkt II.4.b. Załącznika Nr 1) % przychodu oraz [ tajemnica przedsiębiorstwa ] (pkt II.4.c. Załącznika Nr 1) maksymalnego wymiaru kary. Na ostatnim etapie sprawdzono, czy kara obliczona w ww. sposób nie przewyższa kary w maksymalnej wysokości, jaka została przewidziana w przepisie art. 106 ust. 1 pkt. 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Sytuacja taka nie ma jednak w niniejszym przypadku miejsca. W tych okolicznościach należało orzec, jak w punkcie VI.4. sentencji niniejszej decyzji. 5. Piąta kara wymierzana jest w związku ze stosowaniem praktyki opisanej w punkcie V. sentencji niniejszej decyzji, polegającej na naruszaniu obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji w zakresie potwierdzania konsumentom na piśmie, najpóźniej w momencie rozpoczęcia spełniania świadczenia informacji o prawie do odstąpienia od umowy w terminie 10 dni, co jest niezgodne z art. 9 ust. 3 w zw. z art. 9 ust. 1 pkt 6 w zw. z art. 17 ustawy o o.n.p.k. Prezes Urzędu uwzględnił, iż w niniejszym przypadku do potwierdzenia zawarcia umowy dochodzi faktycznie po jej zawarciu, a więc praktyka ujawnia się na etapie wykonywania kontraktu. Ze względu na specyfikę umów zawieranych na odległość, a także rodzaj pominiętych danych, wagę tej praktyki określono jako stosunkowo dużą. Miarkując niniejszą karę zwrócono również uwagę na to, że rozważane zaniechanie nie powodowało wyłączenia przysługujących konsumentom uprawnień, czy nałożenia na nich nowych obowiązków. Wprawdzie powodowało ono niedoinformowanie konsumentów, co mogło skutkować utrudnieniami w odstępowaniu od zawartych na odległość umów, jednakże nie niweczyło ono w definitywny sposób przewidzianych prawem możliwości. Równocześnie z ustaleń poczynionych w toku niniejszego postępowania nie wynika, aby praktyka której dotyczy miarkowana w tym punkcie kara, była stosowana umyślnie. Ocenianą praktykę należy uznać za długotrwałą, gdyż ustalono, iż dokumenty nie zawierające wymaganych prawem 26 informacji stosowane były co najmniej od roku. Przedsiębiorca zaniechał stosowania zakwestionowanej praktyki we wrześniu 2012 r. W oparciu o osiągnięty przez przedsiębiorcę przychód ustalono kwotę bazową stanowiącą punkt wyjścia dla dalszych obliczeń, którą określono na poziomie [ tajemnica przedsiębiorstwa ] (pkt II.5.a. Załącznika Nr 1) % przychodu, czyli na poziomie 1161,22 zł. Po ustaleniu kwoty bazowej przystąpiono do analizy, czy w niniejszej sprawie zaszły okoliczności łagodzące i obciążające, które mogłyby mieć wpływ na wymiar kary. Okolicznością łagodzącą, która wystąpiła w niniejszej sprawie, jest zaniechanie stosowania przez przedsiębiorcę kwestionowanej praktyki jeszcze przed wszczęciem postępowania przez Prezesa Urzędu, w związku z czym kwotę bazową należy zmniejszyć o 30% . Okolicznością obciążającą, która wystąpiła w niniejszej sprawie, jest znaczny zasięg praktyki, w związku z czym kwotę bazową należy zwiększyć o 5% . W związku z powyższym kwotę bazową należy zmniejszyć o 25% , to jest do poziomu 871 zł. W wyniku obliczeń przeprowadzonych w wyżej opisany sposób, karę pieniężną z tytułu naruszenia art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zakresie opisanym w punkcie V. sentencji niniejszej decyzji określono na poziomie 871 zł, co stanowi [ tajemnica przedsiębiorstwa ] (pkt II.5.b. Załącznika Nr 1) % przychodu oraz [ tajemnica przedsiębiorstwa ] (pkt II.5.c. Załącznika Nr 1) maksymalnego wymiaru kary. Na ostatnim etapie sprawdzono, czy kara obliczona w ww. sposób nie przewyższa kary w maksymalnej wysokości, jaka została przewidziana w przepisie art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Sytuacja taka nie ma jednak w niniejszym przypadku miejsca. W tych okolicznościach należało orzec, jak w punkcie VI.5. sentencji niniejszej decyzji. Zgodnie z art. 112 ust. 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów karę pieniężną należy uiścić w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się niniejszej decyzji na konto Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów: NBP o/o Warszawa Nr 51101010100078782231000000. Ad VII. Zgodnie z art. 80 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Prezes Urzędu rozstrzyga o kosztach w drodze postanowienia, które może być zamieszczone w decyzji kończącej postępowanie. W myśl art. 77 ust. 1 tej ustawy, jeżeli w wyniku postępowania Prezes Urzędu stwierdził naruszenie przepisów ustawy, przedsiębiorca, który dopuścił się tego naruszenia, jest obowiązany ponieść koszty postępowania. Zgodnie z art. 263 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego do kosztów postępowania zalicza się koszty podróży i inne należności świadków i biegłych oraz stron w przypadkach przewidzianych w art. 56, a także koszty spowodowane oględzinami na miejscu, jak również koszty doręczenia stronom pism urzędowych. Na podstawie art. 264 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego jednocześnie z wydaniem decyzji organ administracji publicznej ustali w drodze postanowienia wysokość kosztów postępowania, osoby zobowiązane do ich poniesienia oraz termin i sposób ich uiszczenia. Postępowanie w sprawie stosowania przez przedsiębiorcę praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów zostało wszczęte z urzędu, a w jego wyniku Prezes Urzędu w punktach I.-V. sentencji decyzji stwierdził naruszenie przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Kosztami niniejszego postępowania są wydatki związane z korespondencją prowadzoną przez Prezesa Urzędu ze stroną postępowania. W związku z powyższym postanowiono obciążyć przedsiębiorcę kosztami postępowania w wysokości 38 zł (trzydziestu ośmiu złotych). 27 Koszty niniejszego postępowania przedsiębiorca obowiązany jest wpłacić na konto Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Warszawie w NBP o/o Warszawa Nr 51101010100078782231000000 w terminie 14 dni od uprawomocnienie się decyzji. Stosownie do treści art. 81 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w związku z art. 479 28 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeksu postępowania cywilnego (Dz. U. z 1964 r., Nr 43, poz. 296, ze zm.) – od niniejszej decyzji przysługuje odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej doręczenia, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach. W przypadku jednak kwestionowania wyłącznie postanowienia o kosztach zawartego w punkcie VII. niniejszej decyzji, stosownie do art. 81 ust. 5 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w związku z art. 479 32 § 1 i 2 Kodeksu postępowania cywilnego i art. 264 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z art. 83 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, można wnieść zażalenie do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach w terminie tygodnia od dnia doręczenia niniejszej decyzji. DYREKTOR DELEGATURY URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW W KATOWICACH Maciej Fragsztajn