RPZ-9/2013

1 RPZ - 61/30/12/DW/KO Poznań, dnia 14 czerwca 2013 r. DECYZJA nr RPZ 9/2013 Stosownie do art. 33 ust. 6 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2007 r. Nr 50, poz. 331 ze zm.), po przeprowadzeniu postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, wszczętego z urzędu przeciwko Łukaszowi Kanieckiemu prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą BIURO PODRÓŻY "REGENT" w Poznaniu - w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów - I. Na podstawie art. 26 ust. 1 uznaje się za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów , określoną w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2 ww. ustawy, działanie Łukasza Kanieckiego prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą BIURO PODRÓŻY "REGENT" w Poznaniu, polegające na naruszeniu obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji poprzez nie udostępnianie klientom w informacjach pisemnych przed zawarciem umowy oraz w umowach o świadczenie usług turystycznych informacji o dokładnym miejscu pobytu oraz o położeniu i kategorii obiektu zakwaterowania, co stanowi naruszenie art. 12 ust. 1 pkt 2 i 4 oraz art. 14 ust. 2 pkt 2 i 4b ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o usługach turystycznych (t.j. Dz. U. z 2004 r. Nr 223, poz. 2268 ze zm.) i nakazuje się zaniechanie jej stosowania. II. Na podstawie art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w związku z naruszeniem zakazu, o którym mowa w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2 ww. ustawy nakłada się na Łukasza Kanieckiego prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą BIURO PODRÓŻY "REGENT" w Poznaniu, karę pieniężną w wysokości 2.745 zł (słownie: dwa tysiące siedemset czterdzieści pięć złotych), płatną do budżetu państwa. PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA UOKiK W POZNANIU ul. Zielona 8, 61-851 Poznań Tel. (0-61) 852-15-17, 852-77-50, Fax (0-61) 851-86-44 E-mail: poznan@uokik.gov.pl 2 Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 17 lipca 2012 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej: Prezes Urzędu) wszczął postępowanie wyjaśniające celem wstępnego ustalenia, czy działania Łukasza Kanieckiego prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą BIURO PODRÓŻY "REGENT" w Poznaniu (dalej: „Przedsiębiorca” lub „Regent”) mogą stanowić praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów. Postępowanie zostało wszczęte w związku z pismem Departamentu Sportu i Turystyki Urzędu Marszałkowskiego Województwa Wielkopolskiego z dnia 29 czerwca 2012 r., w którym zwrócono uwagę m.in. na „nieprecyzyjne określanie położenia oraz kategorii obiektu hotelarskiego” . W toku postępowania wyjaśniającego Prezes Urzędu przeanalizował m.in. materiały informacyjne, a także kopie umów zawartych przy użyciu wzorca „umowa – zgłoszenie” dotyczące imprez turystycznych „Włochy – 8 dni – zwiedzanie + pobyt” oraz „City Break – Magia Barcelony”. W materiale informacyjnym dotyczącym każdej z ww. imprez znajduje się opis imprezy turystycznej obejmujący, w szczególności: program, informacje dotyczące kosztów objętych i nieobjętych ceną imprezy, zakwaterowanie, rozkład lotów, a także cenę od osoby w poszczególnych terminach, w których impreza jest organizowana. Materiały informacyjne stanowią wydruki ze strony internetowej Przedsiębiorcy – www.regent.pl. We wzorcu „umowa - zgłoszenie” uczestnik imprezy turystycznej deklaruje, że zapoznał się m.in. z „materiałami informacyjnymi dotyczącymi zakupionej imprezy”. Przedsiębiorca w piśmie z dnia 19 października 2012 r. wyjaśnił, że „materiały informacyjne dotyczące zakupionej imprezy” obejmują wyłącznie, załączone do pisma Przedsiębiorcy z dnia 1 sierpnia 2012 r. wydruki ze strony internetowej Przedsiębiorcy. Postanowieniem z dnia 30 listopada 2012 r., w oparciu o ustalenia dokonane w postępowaniu wyjaśniającym, wszczęto z urzędu postępowanie w sprawie podejrzenia stosowania przez Przedsiębiorcę praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, określonej w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, polegającej na naruszeniu obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji poprzez nie udostępnianie klientom w informacjach pisemnych przed zawarciem umowy oraz w umowach o świadczenie usług turystycznych informacji o dokładnym miejscu pobytu oraz o położeniu i kategorii obiektu zakwaterowania, co mogło stanowić naruszenie art. 12 ust. 1 pkt 2 i 4 oraz art. 14 ust. 2 pkt 2 i 4b ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. o usługach turystycznych (tekst jedn. Dz. U. z 2004 r. Nr 223, poz. 2268 ze zm.). W odpowiedzi na zawiadomienie o wszczęciu postępowania Przedsiębiorca zauważy ł , że jego oferta jest propozycją typu „city break”, a jej charakterystyczną cechą jest położenie nacisku na sam program wycieczki, a nie na miejsce zakwaterowania. Regent wyraził także pogląd, iż jego działania nie stanowią i nigdy nie stanowiły praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów. W kolejnym piśmie Przedsiębiorca podniósł okoliczności, które w jego ocenie uzasadniają stosowanie przyjętego opisu miejsca pobytu oraz obiektu zakwaterowania, tj.: - korzystanie z linii rejsowych, a nie czarterowych, - nierezerwowanie określonej puli miejsc w samolotach, kupowanie biletów „na konkretnego klienta” , - sprzedawanie oferty do ostatniej chwili i do ostatnich miejsc wolnych w samolocie, w związku z czym ostateczna liczebność grupy znana jest dopiero krótko przed wylotem. Przedsiębiorca wskazał, że stara się, aby wszyscy uczestnicy byli zakwaterowani w tym samym hotelu. Jednocześnie podkreślił, że przy formie sprzedaży ofert, jaką prowadzi „agencje zagraniczne mogą ostatecznie potwierdzić nazwę hotelu i jego kategorię oraz miejsce położenia dopiero w momencie zamknięcia grupy i w zależności od posiadanych wolnych miejsc w danym hotelu” . Przedsiębiorca wyraził także następującą ocenę: „informacja, że w czasie trwania wyjazdu będzie zakwaterowany w hotelu lokalnej kategorii np. ***/****, czyli co najmniej 3* lub co najwyżej 4* w jednej z wymienionych w ofercie miejscowości, 3 jest informacją dokładną, zrozumiałą i nie wprowadzającą w błąd” . Przedsiębiorca zaznaczył, że klient Przedsiębiorcy może za dodatkową dopłatą wybrać opcję zakwaterowania, w przypadku której hotel położony jest w konkretnej miejscowości. Prezes Urzędu ustalił, co następuje: Łukasz Kaniecki prowadzi działalność gospodarczą pod firmą: ŁUKASZ KANIECKI BIURO PODRÓŻY "REGENT" na podstawie wpisu do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej. Przeważającą działalność Przedsiębiorcy, zgodnie z wpisem do CEIDG, stanowi działalność organizatora turystyki. REGENT oferuje głównie imprezy turystyczne typu „city break”. Jak wynika z wyjaśnień Przedsiębiorcy, cechą charakterystyczną imprez typu „city break” jest nacisk położony na program, a nie miejsce zakwaterowania. W materiale informacyjnym dotyczącym imprezy „Włochy – 8 dni – zwiedzanie + pobyt” (wydruk ze strony www.regent.pl załączony do pisma Przedsiębiorcy z dnia 1 sierpnia 2012 r.) miejsce pobytu zostało określone jako „jeden z nadmorskich kurortów”, a także „malownicze kurorty nad morzem Tyrreńskim (np. Anzio, Nettuno lub inny) z dobrym dojazdem do Rzymu (dojazd kolejką ok. 60 min.)”, a obiekt zakwaterowania został określony jako „hotele **/*** położone w malowniczych kurortach nad morzem Tyrreńskim (np. Anzio, Nettuno lub inny) z dobrym dojazdem do Rzymu (dojazd kolejką ok. 60 min.)”. W dokumentach „umowa – zgłoszenie” (załączonych do pisma Przedsiębiorcy z dnia 1 sierpnia 2012 r.), dotyczących tej imprezy, miejsce pobytu zostało określone jako „jeden z nadmorskich kurortów”, a obiekt zakwaterowania jako „hotele **/***”. W materiale informacyjnym dotyczącym imprezy „City Break – Magia Barcelony” (wydruk ze strony www.regent.pl załączony do pisma Przedsiębiorcy z dnia 1 sierpnia 2012 r.) miejsce pobytu zostało określone jako „jeden z nadmorskich kurortów”, a także „słynne kurorty na wybrzeżu Costa Brava, z dogodnym dojazdem do centrum Barcelony”, a obiekt zakwaterowania został określony jako „hotele ***/**** położone w słynnych kurortach na wybrzeżu Costa Brava, z dogodnym dojazdem do centrum Barcelony”. Przewidziano także zakwaterowanie opcjonalne za dopłatą – hotele **/*** położone w Barcelonie, a także hotele ****/***** położone w Barcelonie. W dokumentach „umowa – zgłoszenie” (załączonych do pisma Przedsiębiorcy z dnia 1 sierpnia 2012 r.) dotyczących tej imprezy miejsce pobytu zostało określone jako „jeden z nadmorskich kurortów”, a obiekt zakwaterowania jako „hotel ***/****”. Oferty określające sposób zakwaterowania oraz położenie hotelu w sposób podobny do opisanego powyżej zostały przez Regenta wprowadzone do sprzedaży w [usunięto] r. Powyżej wskazane imprezy „Włochy – 8 dni – zwiedzanie + pobyt” i „City Break – Magia Barcelony” nie są jedynymi wyjazdami typu „city break”, jakie znalazły się w ofercie Przedsiębiorcy. Regent w swojej ofercie ma także takie imprezy jak przykładowo: „City Break – Magia Mediolanu”, czy też „City Break – Magia Paryża”. W 2012 r. Przedsiębiorca zawarł [usunięto] umów w oparciu o oferty, w przypadku których zakwaterowanie – w katalogach (i innych materiałach promocyjnych) i/lub zawieranych umowach – określone było poprzez wskazanie przybliżonej kategorii obiektu zakwaterowania i przybliżonego miejsca zakwaterowania. W 2012 roku Przedsiębiorca uzyskał przychód w wysokości [usunięto] . 4 Prezes Urzędu zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, ochrona interesów przedsiębiorców i konsumentów podejmowana w ramach działań Prezesa Urzędu jest prowadzona w interesie publicznym. Ingerencja Prezesa Urzędu ma na celu ochronę interesów zbiorowości, a nie wprost poszczególnych, indywidualnych uczestników rynku. Naruszenie interesu publicznego stanowi bezwzględny warunek uznania kompetencji Prezesa Urzędu do rozstrzygnięcia określonej sprawy. Interes publiczny zostaje naruszony wówczas, gdy działania przedsiębiorcy godzą w interesy ogólnospołeczne i dotykają szerokiego kręgu uczestników rynku, zaburzając jego prawidłowe funkcjonowanie. W ocenie Prezesa Urzędu, rozpatrywana sprawa ma charakter publicznoprawny. Wiąże się z ochroną interesu wszystkich konsumentów, którzy skorzystali lub mogli skorzystać z imprez turystycznych oferowanych przez Przedsiębiorcę. Działania Przedsiębiorcy nie dotyczą więc interesów poszczególnych osób, których sprawy miałyby charakter jednostkowy, indywidualny i nie dający się porównać z innymi, ale kręgu konsumentów, których sytuacja jest identyczna. Naruszenie interesu publicznoprawnego przejawia się tym samym w naruszeniu zbiorowego interesu konsumentów. W niniejszej sprawie istnieje więc możliwość poddania zachowania Przedsiębiorcy dalszej ocenie pod kątem stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów. Ocenę tę poprzedzić należy stwierdzeniem, że Łukasz Kaniecki, prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą BIURO PODRÓŻY "REGENT" w Poznaniu jest przedsiębiorcą w rozumieniu art. 4 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Jest bowiem osobą fizyczną prowadzącą we własnym imieniu działalność gospodarczą polegającą na działalności organizatora turystyki na podstawie wpisu do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej. I. Przedsiębiorcy zarzucono stosowanie praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, określonej w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Zgodnie z art. 24 ust. 1 ww. ustawy, stosowanie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów jest zakazane. Stosownie do art. 24 ust. 2 tej ustawy, przez praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów rozumie się godzące w nie bezprawne działania przedsiębiorcy. W świetle powyższego, praktykami naruszającymi zbiorowe interesy konsumentów są zachowania przedsiębiorców, które spełniają łącznie dwa warunki: są bezprawne i naruszają zbiorowe interesy konsumentów. Jak wyjaśnił Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów w wyroku z dnia 25 marca 2010 r. (XVII Ama 26/09), bezprawną praktyką przedsiębiorcy jest działanie, jak również zaniechanie, czyli niepodjęcie żadnych działań pomimo istnienia prawnego obowiązku działania. Ponadto bezprawnymi działaniami są nie tylko te działania, które są sprzeczne z prawem, ale również z dobrymi obyczajami oraz zasadami współżycia społecznego, które jako normy postępowania obowiązujące w obrocie gospodarczym winny być przestrzegane tak jak przepisy prawa . Należy dodać, iż bezprawność ma charakter obiektywny, niezależny od wystąpienia szkody i zamiaru podmiotu dopuszczającego się bezprawnych działań. Zgodnie z dyspozycją przepisu art. 24 ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, praktyką naruszającą zbiorowe interesy konsumentów może być naruszenie obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji. Taką praktykę zarzucono Przedsiębiorcy w przedmiotowej sprawie. W piśmiennictwie wskazuje się, że praktyka w rozumieniu art. 24 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów może polegać nie tylko na działaniach, ale także i na zaniechaniach 5 Przedsiębiorcy. Zaniechanie z kolei może przykładowo polegać na naruszeniu obowiązku informacyjnego, czy też niezamieszczeniu obowiązkowych postanowień w treści umowy 1 . Wymaga podkreślenia, że za samodzielną podstawę obowiązku informacyjnego przedsiębiorcy nie należy uznawać przepisu art. 24 ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, zgodnie z którym przez praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów rozumie się godzące w nie bezprawne działanie przedsiębiorcy, w szczególności naruszanie obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji. Ciężące na przedsiębiorcach obowiązki informacyjne muszą mieć swoje źród ł o w poszczególnych aktach z zakresu prawa konsumenckiego 2 . Przyk ł adem takiego aktu jest ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o usługach turystycznych (tekst jedn. Dz. U. z 2004 r. Nr 223, poz. 2268), w szczególności art. 12 i 14 tej ustawy. Wymienione przepisy stanowią niewątpliwie regulację z zakresu prawa konsumenckiego. Przepisy te zamieszczone zosta ł y bowiem w rozdziale 3 ustawy o usługach turystycznych, którego tytuł „Ochrona klienta” wskazuje bezpośrednio na cel, znajdujących się w tej jednostce redakcyjnej ustawy, przepisów. Art. 12 ustawy o usługach turystycznych zawiera katalog informacji, które organizator turystyki (lub pośrednik turystyczny) proponujący klientom imprezy turystyczne lub usługi turystyczne i udostępniający przy tym klientom odpowiednie informacje pisemne, a w szczególności broszury, foldery, katalogi, jest obowiązany wskazać w tych materiałach w sposób dokładny i zrozumiały. Wśród tych informacji znaleźć powinno się m.in.: a) miejsce pobytu lub trasa imprezy (art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o usługach turystycznych), b) położenie, rodzaj i kategoria obiektu zakwaterowania, według przepisów kraju pobytu (art. 12 ust. 1 pkt 4 ustawy o usługach turystycznych). W piśmiennictwie wskazuje się, że informacje przekazywane drogą elektroniczną, jeśli klient może na ich podstawie zawierać umowy, są objęte zakresem art. 12 ustawy o usługach turystycznych. W związku z ochronną funkcją ww. przepisu nie istnieją podstawy, aby pozbawiać klienta ochrony w przypadku posługiwania się komunikacją elektroniczną 3 . Z kolei art. 14 ustawy o usługach turystycznych wskazuje obowiązkowe elementy treści umowy o świadczenie usług turystycznych polegających na organizowaniu imprez turystycznych. Umowa taka powinna określać m.in.: a) miejsce pobytu lub trasę wycieczki (art. 14 ust. 2 pkt 2 ustawy o usługach turystycznych), b) program imprezy turystycznej obejmujący rodzaj, jakość i terminy oferowanych usług, w tym położenie, rodzaj i kategorię obiektu hotelarskiego zgodnie z przepisami kraju pobytu lub opis wyposażenia obiektów niezaliczanych do rodzajów i kategorii (art. 14 ust. 2 pkt 4 b ustawy o usługach turystycznych). W niniejszej sprawie bezprawność działań Przedsiębiorcy polega na niewywiązaniu się w sposób należyty, z nałożonych na niego na mocy art. 12 i 14 ustawy o usługach turystycznych, obowiązków informacyjnych. Materiały informacyjne dotyczące imprez turystycznych „Włochy – 8 dni – zwiedzanie + pobyt” i „City Break – Magia Barcelony” można zakwalifikować jako informacje pisemne, o których mowa w art. 12 ust. 1 ustawy o usługach turystycznych. Wskazane w tych materiałach informacje należy też uznać za elementy umowy. Zgodnie bowiem z art. 12 ust. 2 ustawy o usługach turystycznych, jeżeli umowa zwarta z klientem nie zawiera odmiennych postanowień, to 1 Patrz: Wędrychowska-Karpińska Aleksandra, Wiercińska-Krużewska Agnieszka [w:] Stawicki Aleksander (red.), Stawicki Edward (red.), Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów. Komentarz do art. 24 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, LEX, 2011. 2 Tamże. 3 Cybula Piotr, Usługi turystyczne. Komentarz., Komentarz do art. 12 ustawy o usługach turystycznych, LEX, 2012. 6 odpowiednie wskazania zawarte w informacjach pisemnych, o których mowa w ust. 1 pkt 1-8 ustawy, stają się elementem umowy. Ponadto, jak już wyżej wspomniano, we wzorcu „umowa - zgłoszenie” stosowanym przez Przedsiębiorcę, uczestnik imprezy turystycznej deklaruje, że zapoznał się m.in. z „materiałami informacyjnymi dotyczącymi zakupionej imprezy”. Ustawodawca wymaga, aby wymienione w art. 12 ust. 1 ustawy o usługach turystycznych informacje były wskazywane w sposób dokładny i zrozumiały (art. 12 ust. 1, in principio ). Oznacza to, że organizator turystyki nie powinien stosować zwrotów niedookreślonych, mogących wytworzyć różnorakie wyobrażenia o ofercie turystycznej u poszczególnych klientów. Klient powinien przed podjęciem decyzji o skorzystaniu z oferty organizatora turystyki, wiedzieć w jakiej konkretnie miejscowości i w jakim obiekcie zostanie zakwaterowany. Ustawa o usługach turystycznych, w obecnym kształcie, nie różnicuje zakresu obowiązku informacyjnego z uwagi na szczególną specyfikę imprezy turystycznej. Należy zauważyć, że obowiązki informacyjne w przypadku organizatora turystyki oferującego imprezy typu „city break”, których cechą wyróżniającą jest zorientowanie na możliwość przebywania w określonym mieście, a nie na korzystanie z udogodnień określonego hotelu, są takie same jak organizatora turystyki oferującego klasyczne „pobytowe” imprezy turystyczne. W ocenie Prezesa Urzędu, poinformowanie klienta o miejscu pobytu poprzez stosowanie takich określeń jak „malownicze kurorty nad morzem Tyrreńskim (np. Anzio, Nettuno lub inny) z dobrym dojazdem do Rzymu (dojazd kolejką ok. 60 min.)”, czy też „słynne kurorty na wybrzeżu Costa Brava, z dogodnym dojazdem do centrum Barcelony” jest niewłaściwe. Takie wskazanie nie spełnia wymogu dokładności i zrozumiałości, o którym mowa w art. 12 ust. 1 ustawy o usługach turystycznych. Miejsce pobytu należy wskazać klientowi poprzez podanie nazwy konkretnej miejscowości. Zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 4 ustawy o usługach turystycznych, jedną z informacji, które mają być podane do wiadomości klientowi jest położenie, rodzaj i kategoria obiektu zakwaterowania według przepisów kraju pobytu. Kierując się wykładnią językową należy stwierdzić, że „położenie obiektu zakwaterowania” (art. 12 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy) stanowi wskazanie dokładniejsze od „miejsce pobytu” (art. 12 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy). Uznanie, iż oba pojęcia, tj. „położenie” i „miejsce pobytu” odnoszą się jedynie do nazwy miejscowości, a zatem są synonimami, stanowiłoby naruszenie zakazu wykładni homonimicznej i byłoby niezgodne z domniemaniem racjonalności prawodawcy. Należy podkreślić, że nie istnieje możliwość określenia położenia obiektu zakwaterowania bez wskazania miejscowości, w której ten obiekt się znajduje. Określenie położenia obiektu zakwaterowania powinno także informować klienta gdzie w obrębie miejsca pobytu będzie mieszkał. W szczególności istotne jest np. czy obiekt zakwaterowania jest położony blisko centrum miejscowości, czy jest położony blisko plaży. Organizator turystyki musi zatem wskazując miejsce pobytu podać nazwę konkretnej miejscowości, gdyż w przeciwnym razie nie będzie mógł określić położenia obiektu zakwaterowania. Zdaniem Prezesa Urzędu, w materiałach dotyczących oferowanych imprez turystycznych, Przedsiębiorca nie wskazuje, w sposób dokładny i zrozumiały położenia, rodzaju i kategorii obiektu zakwaterowania. Analizowane przez Prezesa Urzędu materiały dotyczące imprezy turystycznej „Włochy – 8 dni – zwiedzanie + pobyt” zawierały następujące informacje: „hotele **/*** położone w malowniczych kurortach nad morzem Tyrreńskim (np. Anzio, Nettuno lub inny) z dobrym dojazdem do Rzymu (dojazd kolejką ok. 60 min.)”. Z kolei materiały dotyczące imprezy turystycznej „City Break – Magia Barcelony” zawierały informacje: „hotele ***/**** położone w słynnych kurortach na wybrzeżu Costa Brava, z dogodnym dojazdem do centrum Barcelony”. W tych wskazaniach nie znajduje się określenie położenia obiektu zakwaterowania, a jedynie określenie miejsce pobytu (wadliwe – jak wskazano wyżej). Kategoria obiektu zakwaterowania nie została wskazana w sposób dokładny i zrozumiały. Różnice zachodzące między obiektami o standardzie ** i ***, a także między obiektami o standardzie *** i **** mogą być na tyle znaczne, że nie wiadomo jakiego de facto standardu klient może oczekiwać. 7 Materiały informacyjne dotyczące imprez „Włochy – 8 dni – zwiedzanie + pobyt” i „City Break – Magia Barcelony” należy uznać ze elementy umowy z uwagi na treść przepisu art. 12 ust. 2 ustawy o usługach turystycznych. Miejsce pobytu, a także położenie, rodzaj i kategoria obiektu hotelarskiego nie zostały doprecyzowane w innych postanowieniach umowy. Przedsiębiorca nie określił więc w umowie informacji, których wymaga od niego dyspozycja art. 14 ust. 2 pkt 2 i 4b ustawy o usługach turystycznych. W świetle powyższych uwag, działanie przedsiębiorcy należy zakwalifikować jako niezgodne z dyspozycją przepisów art. 12 ust. 1 pkt 2 i 4 oraz art. 14 ust. 2 pkt 2 i 4b ustawy o usługach turystycznych. Z uwagi na powyższe, zachowanie Regenta należało uznać za bezprawne. Do stwierdzenia stosowania praktyki określonej w art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów niezbędne jest ponadto wykazanie, że bezprawne działanie przedsiębiorcy godzące w interes konsumentów dotyczyło tzw. zbiorowego interesu konsumentów. Podawanie informacji o miejscu pobytu oraz o obiekcie zakwaterowania w taki sposób, jak czyni to Przedsiębiorca w niniejszej sprawie, sprawia, że Regent wykonując umowę może, spełnić świadczenie o różnej jakości, na co konsument nie ma wpływu. Skali ryzyka, jakie podejmuje konsument godząc się na udział w imprezie turystycznej, w przypadku której nie wie on ani w której konkretnie miejscowości będzie zakwaterowany, ani w obiekcie o jakim standardzie, nie można uznać za bagatelną. Przeciętny konsument może nie zdawać sobie sprawy z ryzyka, jakie podejmuje zawierając umowę z Przedsiębiorcą. Przy tak szerokim spektrum możliwych opcji dotyczących miejsca i obiektu zakwaterowania, konsumentowi trudno będzie skutecznie reklamować zakwaterowanie go w określonym obiekcie z uwagi na jego standard lub położenie. To ryzyko nie jest też usprawiedliwione, w ocenie Prezesa Urzędu, specyfiką imprez turystycznych typu „city break”. Co więcej, właśnie w przypadku imprez turystycznych, które mają na celu zapewnienie turyście możliwość zapoznania się z atrakcjami turystycznymi danego miasta, dokładne informacje dotyczące odległości obiektu zakwaterowania od istotnych miejsc w danym mieście wydaje się mieć szczególną wagę. Określenia typu: „hotele **/*** położone w malowniczych kurortach nad morzem Tyrreńskim (np. Anzio, Nettuno lub inny) z dobrym dojazdem do Rzymu (dojazd kolejką ok. 60 min.)”, „hotele ***/**** położone w słynnych kurortach na wybrzeżu Costa Brava, z dogodnym dojazdem do centrum Barcelony” należy uznać za mało precyzyjne. W sposób szczególny dotyczy to tego drugiego wskazania – położenia w kurortach na wybrzeżu Costa Brava. Ich odległość od Barcelony jest różna. Samo sformułowanie „dogodny dojazd” nie wskazuje orientacyjnego czasu, który konsument będzie musiał poświęcić na dostanie się z kurortu na wybrzeżu Costa Brava do centrum Barcelony. Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów w wyroku z dnia 25 marca 2010 r. (XVII Ama 43/09) wskazał, iż do uznania danej praktyki za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów wystarczy potencjalne zagrożenie naruszenia interesów konsumentów. W ocenie Prezesa Urzędu, bezprawne działanie Przedsiębiorcy godzi w interesy nieograniczonej liczby konsumentów, których nie da się zidentyfikować - potencjalnych klientów Przedsiębiorcy. Niezgodnymi z prawem działaniami Przedsiębiorcy mogła bowiem zostać dotknięta nieograniczona liczba osób, tzn. wszystkie osoby zawierające z nią umowy o świadczenie usług turystycznych. Podstawę prawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowi art. 26 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, zgodnie z którym Prezes Urzędu wydaje decyzję o uznaniu praktyki za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów i nakazująca jej zaniechanie, jeżeli stwierdzi naruszenie zakazu określonego w art. 24 ustawy. W związku z powyższym, orzeczono jak w pkt I sentencji decyzji. II. Zgodnie z art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, Prezes Urzędu może w drodze decyzji nałożyć na przedsiębiorcę, który choćby nieumyślnie dopuścił się, 8 stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów w rozumieniu art. 24 ustawy, karę pieniężną w wysokości nie większej niż 10% przychodu osiągniętego w roku rozliczeniowym poprzedzającym rok nałożenia kary. Z powołanego wyżej przepisu wynika, że kara pieniężna ma charakter fakultatywny. Zatem o tym, czy w konkretnej sprawie w odniesieniu do wskazanego przedsiębiorcy zasadne jest nałożenie kary pieniężnej decyduje, w ramach uznania administracyjnego, Prezes Urzędu. Zwrócić należy uwagę, iż przepisy ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nie określają jakichkolwiek przesłanek, od których uzależnione byłoby podjęcie decyzji o nałożeniu kary. Ustawodawca wskazał jedynie w art. 111 ww. ustawy te okoliczności, które Prezes Urzędu winien uwzględnić decydując o wymiarze kary pieniężnej, wymieniając okres, stopień oraz okoliczności naruszenia przepisów ustawy, a także uprzednie naruszenie przepisów ustawy. W niniejszej sprawie wykazano, że Przedsiębiorca stosował praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów, o której mowa w art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Poczynione w sprawie ustalenia nie pozwalają, w ocenie Prezesa Urzędu, na przypisanie Przedsiębiorcy umyślności działania, rozumianej jako chęci naruszania przepisów prawa bądź przewidywania możliwości takiego naruszenia i godzenia się na to. Ze względu jednak na charakter stwierdzonego naruszenia i jego uciążliwość dla konsumentów, mimo braku umyślności działania, Prezes Urzędu uznał za uzasadnione i celowe nałożenie na Przedsiębiorcę kary pieniężnej. Wysokość przychodu osiągniętego przez Przedsiębiorcę w 2012 r. wyniosła [usunięto] , co uwiarygodnione zostało zestawieniem przychodów w 2012 roku według Księgi Przychodów i Rozchodów, dołączonym do pisma Przedsiębiorcy z dnia 7 marca 2013 r. Maksymalna kara pieniężna, która mogłaby zostać nałożona na Przedsiębiorcę wynosi zatem [usunięto] po zaokrągleniu. Decydując o wysokości kary za stwierdzone naruszenie dokonano w pierwszej kolejności oceny wagi naruszenia, na podstawie której ustalono kwotę bazową, stanowiącą podstawę do dalszej kalkulacji kary, a następnie rozważono występowanie okoliczności łagodzących i obciążających. Na wagę naruszenia wpływ ma etap, na którym doszło do stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów. W niniejszej sprawie, praktyka Przedsiębiorcy ujawniła się na etapie zawierania umowy z konsumentem. W treści umowy o świadczenie usług turystycznych, ł ączącej Przedsiębiorcę z konsumentami, nie znalazły się bowiem obowiązkowe elementy, których wymaga ustawa o usługach turystycznych. Przedsiębiorcy zarzucono także naruszenie przepisu art. 12 ust. 1 pkt 2 i 4 ustawy o usługach turystycznych, który dotyczy obowiązku informacyjnego na etapie przedkontraktowym. Zwrócić należy jednak w tym miejscu uwagę na treść art. 12 ust. 2 ustawy o usługach turystycznych. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli umowa zawarta z klientem nie zawiera odmiennych postanowień, to odpowiednie wskazania zawarte w informacjach pisemnych udostępnianych klientom z związku z proponowaniem imprez turystycznych, stają się elementem umowy. Niewywiązanie się przez Przedsiębiorcę z obowiązku wynikającego z przepisu art. 12 ust. 1 pkt 2 i 4 ustawy o usługach turystycznych może mieć zatem w ostatecznym rachunku wpływ na treść umowy. Praktyka Przedsiębiorcy ograniczyła ochronę klienta przyznaną konsumentom przez ustawę o usługach turystycznych. Ograniczenie to mogło wpłynąć niekorzystnie na sytuację konsumentów. Należało jednakże uwzględnić, że w przypadku tego naruszenia trudno jest dopatrzeć się możliwości spowodowania szczególnie dotkliwych szkód ekonomicznych po stronie konsumentów. Z tych też względów Prezes Urzędu uznał, że stopień szkodliwości stwierdzonego naruszenia nie jest rażący. Należy też zwrócić uwagę na czas trwania naruszenia. Oferty określające sposób zakwaterowania oraz położenie hotelu w sposób kwestionowany w niniejszej decyzji Przedsiębiorca wprowadził do sprzedaży w [usunięto] r. Biorąc pod uwagę ww. okoliczności kwotę bazową kary pieniężnej ustalono na poziomie [usunięto] przychodu Przedsiębiorcy w 2012 r. tj. [usunięto] po zaokrągleniu. 9 Prezes Urzędu nie dopatrzył się w rozpatrywanej sprawie okoliczności łagodzących ani obciążających, które mogłyby mieć wpływ na ostateczną wysokość kary nałożonej na Przedsiębiorcę. W szczególności, w ocenie Prezesa Urzędu, brak jest podstaw do stwierdzenia, że Regent działał umyślnie, tj. chciał naruszyć przepisy ustawy o usługach turystycznych lub przynajmniej godził się na to. Zdaniem Prezesa Urzędu, Przedsiębiorca działał nieumyślnie, tzn. biorąc pod uwagę kilkuletnie doświadczenie w prowadzeniu działalności organizatora turystyki, powinien był mieć świadomość bezprawności swoich działań. Z uwagi na powyższe, biorąc pod uwagę szkodliwość stwierdzonego naruszenia oraz brak okoliczności łagodzących lub obciążających, Prezes Urzędu nałożył na Przedsiębiorcę karę w wysokości 2.745 zł, co stanowi [usunięto] przychodu Przedsiębiorcy w 2012 r. oraz [usunięto] maksymalnego wymiaru kary. Zdaniem Prezesa Urzędu, tak określona kara spełni zarówno rolę represyjną jako odczuwalna sankcja i dolegliwość za naruszenie przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, jak i prewencyjną, zapobiegającą ponownemu ich naruszeniu. Kara ta podkreśla naganność zachowania Przedsiębiorcy, a jednocześnie jest adekwatna do okresu, stopnia oraz okoliczności naruszenia przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów i współmierna do możliwości finansowych Przedsiębiorcy. Nie bez znaczenia jest też jej walor wychowawczy, odstraszający dla innych przedsiębiorców prowadzących działalność organizatorów turystyki przed stosowaniem w przyszłości tego typu praktyk w obrocie z konsumentami. Wobec powyższego, orzeczono jak w pkt II sentencji decyzji. Zgodnie z art. 112 ust. 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, karę pieniężną należy uiścić w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się niniejszej decyzji na konto Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów: NBP O/O Warszawa 51101010100078782231000000. Stosownie do treści art. 81 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w związku z art. 479 28 § 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji przysługuje odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwóch tygodni od dnia jej doręczenia, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów - Delegatury Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Poznaniu. z upoważnienia Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Dyrektor Delegatury UOKiK w Poznaniu Jarosław Krüger