RKT-11/2011

1 Katowice, dnia 01.06.2011r. RKT-61-05/11/HS/MI DECYZJA Nr RKT – 11/2011 Stosownie do art. 33 ust. 6 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. Nr 50, poz. 331 z późn. zm.), po przeprowadzeniu z urzędu postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, w toku którego zostało uprawdopodobnione, że Pilchowickie Przedsiębiorstwo Komunalne Sp. z o.o. z siedzibą w Pilchowicach stosuje praktyki, o których mowa w art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów polegające na tym, iż: 1) w treści stosowanych w obrocie z konsumentami wzorców umów o dostarczanie wody oraz wzorców umów na odprowadzanie ścieków do sieci kanalizacji sanitarnej ww. przedsiębiorca posługuje się postanowieniem przewidującym, iż odbiorca usług zobowiązany jest dokonać opłaty za dostarczoną wodę lub odprowadzane ścieki w terminie 14 dni od daty wystawienia faktury, które jest niezgodne z § 17 ust. 1 rozporządzenia Ministra Budownictwa z dnia 28 czerwca 2006 r. w sprawie określania taryf, wzoru wniosku o zatwierdzenie taryf oraz warunków rozliczeń za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków (Dz.U. Nr 127, poz. 886); 2) w treści stosowanych w obrocie z konsumentami wzorców umów o dostarczanie wody ww. przedsiębiorca posługuje się postanowieniem przewidującym, iż w przypadku stwierdzenia nadpłaty zostanie ona zaliczona na poczet przyszłych należności, które jest niezgodne z § 17 ust. 5 rozporządzenia Ministra Budownictwa z dnia 28 czerwca 2006 r. w sprawie określania taryf, wzoru wniosku o zatwierdzenie taryf oraz warunków rozliczeń za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków (Dz.U. Nr 127, poz. 886); – w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów: I. Na podstawie art. 28 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nakłada się na Pilchowickie Przedsiębiorstwo Komunalne Sp. z o.o. z siedzibą w Pilchowicach obowiązek wykonania przyjętego przez tego przedsiębiorcę w toku postępowania zobowiązania do podjęcia działań zmierzających do zapobieżenia zarzucanym mu naruszeniom poprzez stosowanie w obrocie z konsumentami nowych wzorców umów o dostarczanie wody oraz nowych wzorców umów na odprowadzanie ścieków do sieci kanalizacji sanitarnej o treści przedstawionej w załączeniu do pisma z dnia 23 marca 2011 r. sygn. PPK PZ/17/2011 oraz dostarczenie dotychczasowym odbiorcom usług – konsumentom, posiadającym umowy o treści zakwestionowanej w niniejszym postępowaniu, umowy sporządzone z wykorzystaniem ww. wzorców, w terminie do dnia 30 września 2011 r. II. Na podstawie art. 28 ust. 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nakłada się na Pilchowickie Przedsiębiorstwo Komunalne Sp. z o.o. z siedzibą w Pilchowicach obowiązek złożenia do dnia 14 października 2011 r. sprawozdania o stopniu realizacji przyjętego zobowiązania, które powinno zawierać: DELEGATURA UOKiK W KATOWICACH 2 1. Informację na temat liczby dotychczasowych odbiorców – konsumentów, którym do dnia 30 września 2011 r. dostarczono, celem zaakceptowania, umowy o dostarczanie wody oraz umowy na odprowadzanie ścieków do sieci kanalizacji sanitarnej sporządzone według wzorców załączonych do pisma z dnia 23 marca 2011 r. sygn. PPK PZ/17/2011 wraz z kopiami 3 przykładowych, podpisanych obustronnie umów; 2. Informację na temat liczby dotychczasowych odbiorców – konsumentów, którym do dnia 30 września 2011 r. nie dostarczono w celu zaakceptowania umów o dostarczanie wody lub umów na odprowadzanie ścieków do sieci kanalizacji sanitarnej sporządzonych według wzorców załączonych do pisma z dnia 23 marca 2011 r. sygn. PPK PZ/17/2011 wraz wyjaśnieniem, czym spowodowany jest taki stan rzeczy; 3. Informację na temat liczby umów o dostarczanie wody i umów na odprowadzanie ścieków do sieci kanalizacji sanitarnej zawartych do dnia 30 września 2011 r. z nowymi odbiorcami – konsumentami z wykorzystaniem wzorców załączonych do pisma z dnia 23 marca 2011 r. sygn. PPK PZ/17/2011 wraz z kopiami 3 przykładowych umów, o ile umowy takie zostaną zawarte. Uzasadnienie W imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwanego dalej „organem antymonopolowym”) zostało przeprowadzone z urzędu postępowanie wyjaśniające mające na celu wstępne ustalenie, czy w związku z działalnością Pilchowickiego Przedsiębiorstwa Komunalnego Sp. z o.o. z siedzibą w Pilchowicach (zwanego dalej „PPK” lub „Spółką”) nastąpiło naruszenie przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów uzasadniające wszczęcie postępowania antymonopolowego (sygn. akt sprawy RKT-40-48/10/HS). W toku przedmiotowego postępowania zbadano warunki świadczenia przez ww. przedsiębiorcę usług w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków, w tym warunki zawieranych z konsumentami w powyższym zakresie umów. Ponieważ analiza zgromadzonych dokumentów dała podstawy do przyjęcia, iż mogło dojść do naruszenia przez PPK przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, Postanowieniem Nr 1 z dnia 11.03.2011r. zostało wszczęte z urzędu postępowanie w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów (dowód: karty nr 1-1 verte). Spółce zarzucono, iż dopuściła się naruszenia zakazu, o jakim mowa w art. 24 ust. 1 i 2 ww. ustawy w drodze podejmowania bezprawnych działań godzących w zbiorowe interesy konsumentów polegających na stosowaniu w obrocie z konsumentami wzorców umów o dostarczanie wody oraz wzorców umów o odprowadzanie ścieków do kanalizacji sanitarnej, których treść może stać w sprzeczności z przepisami rozporządzenia Ministra Budownictwa z dnia 28 czerwca 2006 r. w sprawie określania taryf, wzoru wniosku o zatwierdzenie taryf oraz warunków rozliczeń za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków (Dz.U. Nr 127, poz. 886) (zwane dalej „rozporządzeniem w sprawie określania taryf”) w ten sposób, że: − wbrew § 17 ust. 1 tego rozporządzenia w treści ww. wzorców zamieszczono postanowienia, zgodnie z którymi odbiorca usług dokonuje zapłaty za dostarczoną wodę lub odprowadzone ścieki w terminie 14 dni od daty wystawienia faktury; − wbrew § 17 ust. 5 tego rozporządzenia w treści wzorca umowy o dostarczanie wody zamieszczono postanowienie, zgodnie z którym w przypadku stwierdzenia nadpłaty zostanie ona zaliczona na poczet przyszłych należności. W odpowiedzi na zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesów konsumentów Spółka uznała zasadność postawionych jej zarzutów. W związku z tym wyjaśniła, iż podjęte zostały działania mające na celu zmianę zakwestionowanych postanowień umownych i dostosowanie ich do pełnej zgodności z 3 przepisami § 17 ust. 1 i 5 rozporządzenia w sprawie określania taryf. Ponadto podjęte zostały działania mające na celu wymianę wszystkich umów o zaopatrzenie w wodę i umów o odprowadzanie ścieków zawartych w oparciu o wzorce, do których odnoszą się postawione zarzuty, w terminie do końca września 2011 roku (dowód: karta nr 35). PPK przedstawiło również zmienione wzorce umów: o dostarczanie wody oraz o odprowadzanie ścieków do kanalizacji sanitarnej (dowód: karty nr 36-38) Jednocześnie, odnosząc się do zarzutu naruszenia § 17 ust. 1 rozporządzenia w sprawie określania taryf w drodze posługiwania się w treści stosowanych wzorców umownych postanowieniem określającym termin płatności za pobrane usługi w sposób niezgodny z tym przepisem, Spółka wskazała, iż od września 2009 r. inkasenci dokonujący odczytów wskazań wodomierza głównego wyposażeni zostali w przenośny komputer (PSION) wraz z przenośną drukarką termiczną. Po dokonanym odczycie wprowadzają oni dane do komputera, który przetwarza je i dokonuje wyliczeń, a następnie drukuje fakturę, która jest wręczana domownikowi obecnemu przy odczycie. W takiej sytuacji kwestionowany 14-dniowy termin na uiszczenie należności liczony od daty wystawienia faktury jest faktycznie tożsamy z 14-dniowym terminem liczonym od dnia dostarczenia faktury. W związku z tym Spółka podkreśliła, iż w następstwie posługiwania się zakwestionowanymi zapisami nikt z indywidualnych konsumentów nie doznał ujemnych następstw stosowanej praktyki (dowód: karta nr 35). Organ antymonopolowy ustalił następujący stan faktyczny. Pilchowickie Przedsiębiorstwo Komunalne Sp. z o.o. z siedzibą w Pilchowicach jest przedsiębiorstwem wodociągowo – kanalizacyjnym w rozumieniu art. 2 pkt 4 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (tekst jedn. Dz.U. z 2006 r. Nr 123, poz. 858 z późn. zm.). Spółka działa na podstawie wpisu do Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem KRS: 0000341632 (dowód: karty nr 6-9), zgodnie z którym przedmiotem jej działalności jest między innymi pobór, uzdatnianie i dostarczanie wody oraz odprowadzanie i oczyszczanie ścieków. Działalność w zakresie zaopatrzenia w wodę i odbioru ścieków Spółka prowadzi na terenie Gminy Pilchowice z wyłączeniem sołectwa Kuźnia Nieborowska oraz ulic Krywałdzkiej i Rybnickiej w Nieborowicach. Na obszarze swojej działalności PPK obsługuje […] przyłączy wodociągowych i […] przyłączy kanalizacyjnych (dowód: karta nr 5). Zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę, PPK zawiera z odbiorcami usług, w tym z konsumentami, pisemne umowy, na podstawie których odbywa się dostawa wody i odbiór ścieków. Od połowy grudnia 2009 r. Spółka posługiwała się w powyższym zakresie następującymi wzorcami umów: − wzorcem Umowy Nr … o dostarczanie wody (dowód: karty nr 23-23 verte) ; − wzorcem Umowy Nr … na odprowadzanie ścieków do sieci kanalizacji sanitarnej (dowód: karty nr 27-27 verte). Fakt wykorzystywania ww. wzorców w obrocie konsumenckim potwierdzają przedstawione w toku postępowania przykładowe umowy zawarte na ich podstawie (dowód: karty nr 24-26, 29- 34). Ustalono, iż w treści stosowanych wzorców umów PPK posługuje się następującymi postanowieniami:
Usługobiorca dokonuje opłaty za dostarczoną wodę w terminie do 14 dni od daty wystawienia faktury, podanym na fakturze (§ 11 ust. 1 wzorca umowy o dostarczanie wody);
W przypadku stwierdzenia nadpłaty zostanie ona zaliczona w poczet przyszłych należności (§ 11 ust. 3 wzorca umowy o dostarczanie wody); 4
Należność za odprowadzane ścieki Dostawca zobowiązany jest zapłacić w ciągu 14 dni od daty wystawienia faktury (§ 14 ust. 3 wzorca umowy na odprowadzanie ścieków do sieci kanalizacji sanitarnej). W trakcie przeprowadzonego postępowania Spółka zadeklarowała, iż do stosowanych wzorców umów o dostarczanie wody oraz na odprowadzanie ścieków do sieci kanalizacji sanitarnej wprowadzi zmiany mające na celu dostosowanie treści zacytowanych powyżej postanowień umownych do przepisów § 17 ust. 1 i 5 rozporządzenia w sprawie określania taryf. PPK wskazało również, iż podejmie działania mające na celu wyeliminowanie z obrotu umów zawierających postanowienia będące przedmiotem postawionych zarzutów poprzez wymianę umów zawartych w oparciu o dotychczasowe wzorce na umowy sporządzone z wykorzystaniem zmienionych wzorców, w terminie do końca września 2011 r. (dowód: karta nr 35). W załączeniu do pisma z dnia 23.03.2011 r. sygn. PPK PZ/17/2011 Spółka przedstawiła nowy wzorzec umowy o dostarczanie wody (dowód: karty nr 36-36 verte) oraz nowy wzorzec umowy na odprowadzanie ścieków do kanalizacji sanitarnej (dowód: karty nr 37-38), uwzględniające deklarowane zmiany. Ustalono, iż do treści wzorców zostały wprowadzone następujące modyfikacje:
§ 11 ust. 1 wzorca umowy o dostarczanie wody otrzymał brzmienie: Należność za dostarczoną wodę Usługobiorca zobowiązany jest zapłacić w terminie określonym w fakturze, nie krótszym niż 14 dni od daty dostarczenia faktury;
§ 11 ust. 3 wzorca umowy o dostarczanie wody otrzymał brzmienie: W przypadku stwierdzenia nadpłaty zostanie ona naliczona w poczet przyszłych należności lub zwrócona na żądanie Usługobiorcy w terminie 14 dni od daty złożenia wniosku w tej sprawie. (…)
§ 14 ust. 3 wzorca umowy na odprowadzanie ścieków do sieci kanalizacji sanitarnej otrzymał brzmienie: Należność za odprowadzane ścieki Dostawca zobowiązany jest zapłacić w terminie określonym w fakturze, nie krótszym niż 14 dni od daty dostarczenia faktury. Organ antymonopolowy zważył, co następuje. I. Zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, jeżeli w toku postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów zostanie uprawdopodobnione – na podstawie okoliczności sprawy, informacji zawartych w zawiadomieniu, o którym mowa w art. 100 ust. 1, lub innych informacji będących podstawą wszczęcia postępowania – że przedsiębiorca stosuje praktykę, o której mowa w art. 24, a przedsiębiorca, któremu jest zarzucane naruszenie tego przepisu, zobowiąże się do podjęcia lub zaniechania określonych działań zmierzających do zapobieżenia tym naruszeniom, organ antymonopolowy może, w drodze decyzji, nałożyć obowiązek wykonania tych zobowiązań. Stosownie do art. 28 ust. 2 ww. ustawy, w decyzji, o której mowa powyżej organ antymonopolowy może określić termin wykonania zobowiązań. Mając na uwadze stanowisko zajęte przez PPK w toku niniejszego postępowania rozważenia wymaga, czy wskazane warunki zaistniały w odniesieniu do jego działań i zobowiązań, a ponadto, czy w przypadku ich wystąpienia uzasadnione jest przyjęcie zobowiązania przedsiębiorcy i wydanie przez organ antymonopolowy decyzji w oparciu o ww. przepis. Uprawdopodobnienie stosowania przez przedsiębiorcę praktyk, o których mowa w art. 24 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Stosownie do art. 28 ust. 1 ustawy antymonopolowej warunkiem nałożenia przez organ antymonopolowy na przedsiębiorcę zobowiązania zmierzającego do zapobieżenia naruszeniom 5 określonym w art. 24 ww. ustawy jest uprawdopodobnienie, że doszło do naruszenia ww. przepisu. W związku z tym zachodzi konieczność dokonania oceny zakwestionowanych zachowań PPK z punktu widzenia uprawdopodobnienia naruszenia zakazu określonego w art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. W tym celu konieczne jest w pierwszej kolejności uprawdopodobnienie, iż w okolicznościach niniejszej sprawy doszło do naruszenia interesu publicznoprawnego . Zgodnie z art. 1 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, celem regulacji w niej przyjętej jest bowiem podejmowana w interesie publicznym ochrona konsumentów narażonych na stosowanie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Ustawa antymonopolowa ma zatem charakter publicznoprawny i służy ochronie interesu ogólnospołecznego; w odniesieniu do konsumentów chroni ich interesy jako zjawiska o charakterze instytucjonalnym, zbiorowym. Instrumenty w niej przewidziane mogą być stosowane jedynie wówczas, gdy określone działania przedsiębiorcy nie dotyczą wyłącznie interesów jednostkowych, lecz dotykają szerszego kręgu uczestników rynku. W ocenie organu antymonopolowego w okolicznościach przedmiotowej sprawy naruszenie przez Spółkę interesu publicznoprawnego należy uznać za uprawdopodobnione. Objęte postawionymi zarzutami zachowanie przedsiębiorcy wymierzone jest bowiem w szeroki krąg uczestników rynku i ma charakter powszechny. Jest ono skierowane do członków pewnej zbiorowości tj. wszystkich odbiorców świadczonych przez Spółkę usług z zakresu zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków, jak również, potencjalnie, w każdego, kto zechce z jej usług w powyższym zakresie skorzystać. Zgodnie z art. 24 ust. 1 – 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów 1. Zakazane jest stosowanie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. 2. Przez praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów rozumie się godzące w nie bezprawne działanie przedsiębiorcy, w szczególności: 1) stosowanie postanowień wzorców umów, które zostały wpisane do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. Nr 43, poz. 296 z późn. zm.); 2) naruszanie obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji; 3) nieuczciwe praktyki rynkowe lub czyny nieuczciwej konkurencji. 3. Nie jest zbiorowym interesem konsumentów suma indywidualnych interesów konsumentów . Konsumentem w rozumieniu ww. ustawy jest osoba fizyczna dokonująca czynności prawnej niezwiązanej bezpośrednio z jej działalnością gospodarczą lub zawodową (art. 22 1 k.c. w związku z art. 4 pkt 12 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów). W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, iż stosowane przez Spółkę wzorce umów zawierające zakwestionowane postanowienia są stosowane w obrocie z konsumentami, co potwierdzają przykładowe umowy przedstawione w toku postępowania (dowód: karty nr 24-26, 29-34). Zbiorowe interesy konsumentów podlegają zatem ochronie przed wymierzonymi w nie naruszeniami polegającymi na sprzecznych z prawem działaniach przedsiębiorców. Uznanie określonego działania przedsiębiorcy za niezgodne z zakazem stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów wymaga wykazania, że spełnione zostały kumulatywnie następujące przesłanki: − zachowanie przedsiębiorcy nosi znamiona bezprawności, − zachowanie to godzi w interesy konsumentów; − zagrożone są interesy konsumentów jako zbiorowości. Jak wynika z powyższego zawarty w ustawie o ochronie konkurencji i konsumentów zakaz stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów skierowany jest do przedsiębiorców . Zgodnie z art. 4 pkt 1 ww. ustawy, przez „przedsiębiorcę” rozumie się przedsiębiorcę w rozumieniu przepisów o swobodzie działalności gospodarczej. Stosownie do 6 art. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (tekst jedn. Dz.U. z 2010 r. Nr 220, poz. 1447 z późn. zm.) działalnością gospodarczą jest zarobkowa działalność wytwórcza, budowlana, handlowa, usługowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóż, a także działalność zawodowa, wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły. W rozważanym przypadku podmiot będący stroną postępowania bez wątpienia posiada status przedsiębiorcy, gdyż jest to spółka prawa handlowego prowadząca działalność gospodarczą na podstawie wpisu do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego, a więc podmiot prawa odznaczający się wyodrębnieniem organizacyjnym i majątkowym, prowadzący we własnym imieniu działalność gospodarczą. Zachowania niniejszego podmiotu podlegają zatem kontroli dokonywanej na gruncie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Pierwszą z przesłanek, jakie należy rozważyć w celu uprawdopodobnienia naruszenia zakazu określonego w art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, jest bezprawność podejmowanych przez przedsiębiorcę zachowań. Bezprawność ujmowana jest jako sprzeczność z obowiązującymi przepisami prawa. Praktyki przedsiębiorcy, by zakwalifikować je jako naruszające zbiorowe interesy konsumentów „muszą być zatem wymierzone w uprawnienia, jakie konsumentom przyznają obowiązujące przepisy prawa” 1 . Porządek prawny, którego naruszenie może wypełniać dyspozycję art. 24 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, obejmuje normy prawa powszechnie obowiązującego, a także nakazy i zakazy wynikające z zasad współżycia społecznego i dobrych obyczajów 2 . Same przepisy ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nie regulują konstrukcji bezprawności działań przedsiębiorcy. Art. 24 tej ustawy nie ma samodzielnego znaczenia prawnego, lecz powinien być interpretowany oraz stosowany w określonym kontekście normatywnym. W związku z tym, w celu konkretyzacji przesłanki bezprawności należy sięgnąć do przepisów innych ustaw. Na ich podstawie możliwe jest dokonanie oceny działań przedsiębiorcy w aspekcie ich zgodności z prawem 3 . W art. 24 ust. 2 ustawodawca wskazał przykładowe rodzaje praktyk, które naruszają zbiorowe interesy konsumentów, zaliczając do nich stosowanie postanowień wzorców umów, które zostały wpisane do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 Kodeksu postępowania cywilnego, naruszanie obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji, nieuczciwe praktyki rynkowe lub czyny nieuczciwej konkurencji. Katalog ten nie jest jednak wyczerpujący. Ustawodawca posłużył się tutaj terminem „w szczególności”, co oznacza, że ma on charakter przykładowy. Zamiarem ustawodawcy było uznanie za praktykę określoną w art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów działań, które naruszyły przepisy innych aktów prawnych. Oprócz praktyk wskazanych bezpośrednio przez ustawodawcę w ustawie o ochronie konkurencji i konsumentów „za praktyki naruszające zbiorowe interesy konsumentów można uznać zachowania naruszające przepisy innych ustaw, które nakładają na przedsiębiorcę określone obowiązki względem konsumenta. Zdaniem Sądu Najwyższego zachowania takie (…) stanowią bowiem jednocześnie zachowania bezprawne i skutkują zniesieniem, ograniczeniem lub zniekształceniem praw konsumentów, wpływając tym samym na chronioną przez przepis obowiązującego prawa sferę ich interesów” 4 . Podkreślenia wymaga także, że bezprawność jest kategorią obiektywną. Rozważenia przy ocenie bezprawności wymaga zatem kwestia, czy zachowanie przedsiębiorcy było zgodne, czy 1 Uchwała SN z dnia 13 lipca 2006 r. (sygn. akt III SZP 3/06), OSNP 2007/1-2/35. Por. również: M. Szydło: Publicznoprawna ochrona zbiorowych interesów konsumentów, Monitor Prawniczy nr 2004/17/791. 2 Wyrok SOKiK z dnia 13 listopada 2007 r. (sygn. akt XVII AmA 45/07). 3 Por. wyrok SOKiK z dnia 23 czerwca 2006 r. (sygn. akt XVIII AmA 32/05). 4 Uchwała SN z dnia 13 lipca 2006 r. (sygn. akt III SZP 3/06), OSNP 2007/1-2/35. 7 też niezgodne z obowiązującymi zasadami porządku prawnego. O bezprawności działania decyduje całokształt okoliczności konkretnego stanu faktycznego 5 . Dla stwierdzenia bezprawności działania przedsiębiorcy bez znaczenia pozostaje ponadto strona podmiotowa czynu, a zatem wina sprawcy (w znaczeniu subiektywnym, oznaczającym wadliwość procesu decyzyjnego sprawcy) i stopień tej winy (umyślność bądź nieumyślność), a także świadomość istnienia naruszonych norm prawnych. Kolejną przesłanką, jaką należy wziąć pod uwagę w niniejszej sprawie jest uprawdopodobnienie, iż kwestionowane zachowania przedsiębiorcy godzą w interesy konsumentów oraz, że zagrożone są zbiorowe interesy konsumentów. Ustawa antymonopolowa nie objaśnia znaczenia pojęć „godzenia w interesy konsumentów” oraz „zbiorowego interesu konsumentów”. Należy przyjąć, że interesem, który podlega ochronie na podstawie art. 24 ustawy jest interes prawny, rozumiany jako określone potrzeby konsumenta uznane przez ustawodawcę za godne ochrony. Działanie przedsiębiorcy godzi w interesy konsumentów wtedy, gdy wywołuje negatywne skutki w sferze ich praw i obowiązków. Wskazówki co do tego, jak należy pojmować zbiorowy interes konsumentów zawarte są natomiast w art. 24 ust. 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, który stanowi, że nie jest zbiorowym interesem suma indywidualnych interesów konsumentów. W wyroku z dnia 10 kwietnia 2008 r. sygn. akt III SK 27/07 Sąd Najwyższy wskazał, iż wystarczające dla stwierdzenia, że ma miejsce naruszenie zbiorowych interesów konsumentów powinno być ustalenie, że zachowanie przedsiębiorcy nie jest podejmowane w stosunku do zindywidualizowanych konsumentów, lecz względem członków danej grupy (określonego kręgu podmiotów) wyodrębnionych spośród ogółu konsumentów za pomocą wspólnego dla nich kryterium. W ww. wyroku Sąd Najwyższy stanął na stanowisku, iż sformułowanie: nie jest zbiorowym interesem konsumentów suma indywidualnych interesów konsumentów należy rozumieć w ten sposób, że liczba indywidualnych konsumentów, których interesy zostały naruszone nie decyduje o tym, czy dana praktyka narusza zbiorowe interesy konsumentów. Praktyką naruszającą zbiorowe interesy konsumentów jest bowiem takie zachowanie przedsiębiorcy, które podejmowane jest w warunkach wskazujących na powtarzalność zachowania w stosunku do indywidualnych konsumentów wchodzących w skład grupy, do której adresowane są zachowania przedsiębiorcy w taki sposób, iż potencjalnie ofiarą takiego zachowania może być każdy konsument będący klientem lub potencjalnym klientem przedsiębiorcy. Zgodnie z powołanym wyrokiem Sądu Najwyższego przez interes zbiorowy należy rozumieć zatem interes dotyczący konsumentów jako określonej zbiorowości. Naruszenie zbiorowego interesu konsumentów ma miejsce wówczas, gdy negatywnymi skutkami działań przedsiębiorcy dotknięty jest szerszy krąg uczestników rynku, mających status konsumentów. Do naruszenia zbiorowego interesu konsumentów konieczne jest, żeby działanie przedsiębiorcy było skierowane nie do konkretnej osoby, lecz do grupy adresatów wyodrębnionych za pomocą wspólnego dla nich kryterium. Działanie o takim charakterze jest w stanie wywołać niekorzystne następstwa nie tylko w odniesieniu do konkretnych konsumentów, lecz wobec każdego z członków danej zbiorowości. Przy tym zaistnienie przesłanki naruszenia zbiorowego interesu konsumenta nie jest bezpośrednio uzależnione od liczby konsumentów, których interesy zostały rzeczywiście naruszone wskutek działań przedsiębiorcy. Istotne jest to, że przedmiotowe działanie może zagrozić, przynajmniej potencjalnie, interesom pewnego kręgu nieprofesjonalnych uczestników rynku. Ocena, czy w okolicznościach rozpatrywanej sprawy powyżej wymienione przesłanki zostały spełnione zostanie dokonana w dalszej części decyzji, oddzielnie dla każdego z postawionych przedsiębiorcy zarzutów. 5 Wyrok SN z dnia 8 maja 2002 r. (sygn. akt I PKN 267/2001). 8 Ad 1) W przedmiotowym postępowaniu Pilchowickiemu Przedsiębiorstwu Komunalnemu Sp. z o.o. postawiony został zarzut stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, o jakiej mowa w art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów polegającej na tym, iż w treści stosowanych w obrocie z konsumentami wzorców umów o dostarczanie wody oraz wzorców umów na odprowadzanie ścieków do sieci kanalizacji sanitarnej zamieszczono postanowienia nakładające na odbiorcę obowiązek uiszczenia zapłaty za pobrane usługi w terminie 14 dni od daty wystawienia faktury, co może stać w sprzeczności z § 17 ust. 1 rozporządzenia w sprawie określania taryf. Stosownie do § 17 ust. 1 rozporządzenia w sprawie określania taryf Odbiorca usług dokonuje zapłaty za dostarczoną wodę i odprowadzone ścieki w terminie określonym w fakturze, który nie może być krótszy niż 14 dni od daty jej wysłania lub dostarczenia w inny sposób . Zgodnie z przedmiotowym przepisem, termin zapłaty za usługi z zakresu zaopatrzenia w wodę i odprowadzania ścieków określony w fakturze powinien wynosić co najmniej 14 dni licząc od dnia jej „wysłania lub dostarczenia w inny sposób”. Minimalny obowiązek, jaki przepis ten nakłada na przedsiębiorstwo wodociągowo – kanalizacyjne to wysłanie faktury konsumentowi nie później niż 14 dni przed terminem płatności wskazanym w rachunku. We wzorcach umownych stosowanych w obrocie z konsumentami PPK posługuje się natomiast postanowieniem przewidującym, iż odbiorca dokonuje zapłaty za dostarczoną wodę i odprowadzone ścieki w terminie 14 dni od daty wystawienia faktury. Przedmiotowe postanowienie umowne nakłada na konsumentów obowiązek uiszczenia należności w terminie 14 dni od daty wystawienia faktury bez względu na to, kiedy faktura zostanie im wysłana lub doręczona przez przedsiębiorcę. Umowy nie gwarantują, iż nadanie lub dostarczenie faktury do konsumenta nastąpi w terminie 14 dni przed datą płatności widniejącą na rachunku, a zatem nie gwarantują, że termin płatności określony w fakturze będzie – stosownie do § 17 ust. 1 rozporządzenia w sprawie określania taryf – nie krótszy niż 14 dni od daty jej wysłania lub dostarczenia. Może to doprowadzić do sytuacji, w której przysługujący konsumentowi termin na uregulowanie należności ulegnie skróceniu w stosunku do terminu przewidzianego w przepisach prawa. Daty wysłania lub daty dostarczenia faktury, o których mowa w ww. przepisie nie można bowiem z założenia utożsamiać z datą wystawienia faktury (wysłanie lub dostarczenie faktury nie musi mieć miejsca w dniu wystawienia faktury, może nastąpić w terminie późniejszym). Powyższe uprawdopodabnia bezprawność zachowania Spółki polegającą na naruszeniu przepisu § 17 ust. 1 rozporządzenia w sprawie określania taryf. W ocenie organu antymonopolowego za uprawdopodobnione należy również uznać, iż opisane zachowanie przedsiębiorcy godzi w interesy konsumentów , zarówno te o charakterze ekonomicznym, jak i prawnym. Po pierwsze posługiwanie się sporną klauzulą może doprowadzić do sytuacji, w której skrócony zostanie zagwarantowany w przepisach prawa termin na uiszczenie należności z tytułu dostarczania wody i odprowadzania ścieków. W konsekwencji może dojść do tego, iż konsumenci, nie z własnej winy, nie będą w stanie terminowo wywiązać się z obowiązku płatności na rzecz dostawcy. Z zakwestionowanego zapisu umowy wynika bowiem, iż wyłącznie w gestii PPK pozostaje kwestia daty wysłania lub doręczenia rachunku konsumentowi. Termin wysłania bądź dostarczenia faktury ma natomiast bezpośrednie przełożenie na to, jaki czas będzie przysługiwał konsumentom na dokonanie płatności. W umowach brak jest jakichkolwiek gwarancji, że wysłanie lub doręczenie faktury nastąpi w terminie co najmniej 14 dni przed datą płatności. W efekcie powyższego przedmiotowy termin może nie zostać przez Spółkę dochowany. To z kolei wiąże się z możliwością obciążenia konsumentów odsetkami ustawowymi za opóźnienie w zapłacie w przypadku, gdy na skutek wysłania lub doręczenia faktury w terminie późniejszym niż 14 dni przed datą wskazaną na rachunku nie uiszczą płatności w określonym przez dostawcę terminie. W efekcie kwestionowanych zachowań Spółki po stronie konsumentów mogą powstać negatywne skutki o charakterze finansowym. 9 W efekcie posługiwania się w obrocie spornym postanowieniem zagrożone są również prawne interesy konsumentów. Na podstawie treści umowy o zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków konsumenci nie są bowiem w stanie ustalić, jaki termin płatności – zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa – przysługuje im na uregulowanie należności oraz jakie obowiązki ciążą na dostawcy usług, jeżeli chodzi o datę wysłania (doręczenia) faktury. W konsekwencji konsumenci – z uwagi na treść zakwestionowanej regulacji umownej – mogą nie egzekwować od PPK zachowań, które na profesjonaliście wymuszają przepisy rozporządzenia w sprawie określania taryf oraz mają ograniczoną możliwość dochodzenia swoich praw w przypadku, gdy dostawca nie dochowa określonego przepisami prawa terminu na wysłanie lub dostarczenie rachunku. Zakwestionowane postępowanie Spółki pozbawia konsumentów wiedzy koniecznej do ich prawidłowego, świadomego i czynnego uczestniczenia w rynku, czym przyczyniać się może do osłabienia ich sytuacji, a tym samym naruszać ich interesy rozumiane jako prawo do uzyskania w treści umowy pełnej i zgodnej z obowiązującymi przepisami prawa informacji na temat warunków płatności. Za uprawdopodobnione należy w ocenie organu antymonopolowego uznać również, iż zakwestionowane zachowanie Spółki godzi w interesy konsumentów jako zbiorowości, gdyż skierowane jest do szerokiego ich kręgu. Zachowanie to wymierzone jest we wszystkich rzeczywistych i potencjalnych odbiorców świadczonych przez PPK usług z zakresu zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków. Zarzucane praktyki są podejmowane w sposób powtarzalny i powszechny, co wynika z samej natury wzorców umów, jakimi posługuje się Spółka. Stosowanie wzorców umownych z założenia oznacza, iż działanie przedsiębiorcy jest ustalone, jednakowe i powtarzalne we wszystkich przypadkach, gdy dany wzór umowy znajduje zastosowanie. W niniejszej sprawie zagrożone są zatem zbiorowe interesy konsumentów korzystających z usług PPK rozumiane jako prawo do otrzymania w treści umowy zgodnych z prawem informacji, a także interesy faktyczne i ekonomiczne rozumienie jako prawo do regulowania należności w terminach zagwarantowanych przepisami prawa bez narażenia na konieczność ponoszenia konsekwencji z powodu nieuiszczenia należności w terminie ustalonym przez przedsiębiorcę. Podnieść należy, iż bez znaczenia dla dokonanej oceny zachowania PPK pozostają kwestie związane z przyjętym trybem doręczania faktur konsumentom. Zgodnie z wyjaśnieniami Spółki dzięki zastosowaniu przenośnych komputerów PSION oraz przenośnych drukarek, wręczenie faktury konsumentowi następuje bezpośrednio po dokonaniu odczytu wodomierza i wystawieniu faktury. Podnieść jednak należy, że deklarowane działania nie mogą skutecznie zastąpić obowiązku określonego w umowie zawartej z konsumentem. Jak bowiem wskazał Sąd Apelacyjny w wyroku z dnia 14 maja 2010r. sygn. akt VI ACa 1095/09, w którym ocenie podlegała praktyka analogiczna do opisanej w niniejszej sprawie, oceny naruszenia zbiorowych interesów konsumentów należy (…) dokonywać również pod kątem możliwości zaistnienia danej praktyki. W okolicznościach rozpatrywanej sprawy, w sytuacji, gdy w umowie brak jest gwarancji doręczenia lub wysłania faktury w odpowiednim czasie wynikającym z przepisów prawa, to konsumenta obciążać będą konsekwencje możliwych uchybień w przedmiocie terminu doręczenia (wysłania) faktury powstałe z przyczyn leżących po stronie PPK. W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, iż spełnione zostały wszystkie przesłanki konieczne do uprawdopodobnienia, że doszło do naruszenia zakazu określonego w art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Ad 2) W niniejszej sprawie Pilchowickiemu Przedsiębiorstwu Komunalnemu Sp. z o.o. zarzucono również naruszenie zakazu, o jakim mowa w art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w drodze podejmowania bezprawnych działań godzących w zbiorowe interesy konsumentów, polegających na tym, że w treści wzorców umów określających warunki zaopatrzenia w wodę zamieszczono postanowienie o treści sprzecznej z § 17 ust. 5 10 rozporządzenia w sprawie określania taryf przewidujące, iż w przypadku stwierdzenia nadpłaty zostanie ona zaliczona na poczet przyszłych należności. Zgodnie z § 17 ust. 5 rozporządzenia w sprawie określania taryf, W przypadku nadpłaty zalicza się ją na poczet przyszłych należności lub, na żądanie odbiorcy usług, zwraca się ją w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku w tej sprawie. Powyższy przepis stanowi, że uiszczona przez konsumenta nadpłata może być zwrócona w dwojaki sposób: poprzez zaliczenie jej na poczet przyszłych należności lub poprzez jej bezpośredni zwrot, który następuje na wniosek odbiorcy usług, w terminie nie dłuższym niż 14 dni od dnia jego złożenia. Z powyższego wynika, że automatyczne zaliczenie nadpłaty na rachunek przyszłych należności może nastąpić wyłącznie wówczas, gdy konsument nie wyrazi woli, aby nadpłacone środki pieniężne zostały mu zwrócone. Wybór sposobu zwrotu nadpłaty należy zatem do konsumenta. Na podstawie umów zawieranych przez PPK prawo konsumenta co do możliwości wyboru formy zwrotu nadpłaty zostało ograniczone. Konsument nie dowiaduje się bowiem, że ma prawo żądać bezpośredniego zwrotu nadpłaty, że powinien wystąpić w tym celu z odpowiednim wnioskiem oraz, że przedsiębiorstwo wodociągowo – kanalizacyjne jest zobowiązane zwrócić mu nadpłacone kwoty w terminie 14 dni od daty otrzymania wniosku. W oparciu o treść umów konsument ma prawo sądzić, iż jedynym sposobem zwrotu uiszczonej przez niego nadpłaty jest zaliczenie jej na poczet przyszłych należności, co nie znajduje odzwierciedlenia w treści powołanego wyżej § 17 ust. 5 rozporządzenia w sprawie określania taryf. Konsumenci nie otrzymują zatem pełnej informacji o przysługujących im na podstawie tego przepisu uprawnieniach oraz o wymogach, jakie powinni spełnić w celu skorzystania z tych uprawnień. Należy podkreślić w powyższym kontekście, iż obowiązek informowania konsumentów o istotnych z ich punktu widzenia okolicznościach dotyczących umowy, jej przedmiotu i treści, a także powinność czynienia tego w sposób prawdziwy, rzeczowy i kompletny jest cechą generalną prawa umów i wypływa z obowiązku lojalnego kontraktowania. Podanie informacji niepełnej, niekompletnej jest równoznaczne z wprowadzeniem konsumenta w błąd. Prowadzi bowiem do wywołania w świadomości konsumenta fałszywego odzwierciedlenia rzeczywistości, co może zostać osiągnięte np. poprzez przemilczenie, zaniechanie poinformowania o faktycznym, prawdziwym stanie rzeczy. Na profesjonaliście ciąży zatem obowiązek zachowania się odpowiednio starannie tak, aby poziom informacji przekazywanej konsumentowi w treści umowy odpowiadał wiedzy profesjonalisty odniesionej do konkretnej sytuacji i obowiązującym w danym zakresie przepisom prawa. Konsument ma prawo do pełnej i wyczerpującej informacji w sprawach mających istotne znaczenie dla zabezpieczenia jego interesów. W okolicznościach przedmiotowej sprawy zasada ta została jednak naruszona. W związku z powyższym za co najmniej uprawdopodobnione uznać należy, że zachowanie PPK polegające na podaniu w treści wzorca umowy o dostarczanie wody informacji niepełnej z punktu widzenia § 17 ust. 5 rozporządzenia w sprawie określania taryf poprzez zaniechanie objęcia treścią postanowienia regulującego tryb zwrotu nadpłaty wszystkich wynikających z tego przepisu informacji o prawach konsumenta, nosi znamiona bezprawności. Zakwestionowane postanowienie wzorca umowy o dostarczanie wody , w związku z tym, że nie zawiera kompletnej informacji wynikającej z powołanego przepisu, może konsumentów wprowadzać w błąd co do zakresu ich uprawnień oraz istniejących po stronie Spółki obowiązków. Po zapoznaniu się postanowieniami umowy konsumenci mają prawo sądzić, iż otrzymali za jej pośrednictwem pełną i wyczerpującą informację na temat zasad zwrotu przez dostawcę nadpłaconych kwot. Porównanie zakwestionowanego przez organ antymonopolowy postanowienia z przepisem zawartym w art. § 17 ust. 5 rozporządzenia w sprawie określania taryf prowadzi jednak do wniosku, że w treści umowy informacja podana została w sposób wybiórczy z pominięciem części przysługujących konsumentowi na podstawie ww. przepisów uprawnień, jak również warunków, których spełnienie jest konieczne, aby z tych uprawnień skorzystać, co 11 godzi w jego interesy, gdyż wywołuje negatywne skutki w sferze dotyczącej jego praw i obowiązków. Zachowanie PPK wprowadza zatem konsumentów w błąd poprzez wywołanie u nich fałszywego przekonania na temat ich praw. W efekcie ograniczone jest ich prawo do dysponowania własnymi środkami pieniężnymi w sposób przewidziany przepisami prawa. Powyższe okoliczności uprawdopodabniają, iż niezamieszczenie w umowach informacji o przysługujących odbiorcy w powyższym zakresie uprawnieniach i odpowiadających im obowiązkach przedsiębiorcy godzi w interesy konsumentów rozumiane jako prawo do uzyskania w treści umowy pełnej i prawdziwej informacji o prawach i obowiązkach stron umowy oraz zasadach rozliczeń. Brak tej wiedzy odbiera konsumentom prawo do rozporządzania nadpłaconymi kwotami zgodnie z ich wolą, w sposób określony w przepisach prawa. W okolicznościach przedmiotowej sprawy konsument zostaje pozbawiony możliwości wyboru sposobu zwrotu nadpłaconych kwot, a przedsiębiorca z góry, w sposób arbitralny, decyduje o formie zwrotu nadpłaty, której niekoniecznie musi życzyć sobie odbiorca usług. Za uprawdopodobnione należy również uznać, iż z uwagi na powszechny charakter kwestionowanych zachowań wyrażających się poprzez stosunki umowne zawiązywane w oparciu o wykorzystywane w obrocie wzorce, zagrożone są interesy konsumentów jako zbiorowości. Zakwestionowana praktyka może bowiem dotknąć każdego, kto zawarł umowę z wykorzystaniem wzorca o zakwestionowanej przez organ antymonopolowy treści, jak również każdego, kto zamierza z usług PPK skorzystać. W przedmiotowej sprawie zostały zatem spełnione wszystkie przesłanki niezbędne do uprawdopodobnienia, iż zachowanie Spółki naruszyło zakaz, o jakim mowa w art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Zobowiązanie przedsiębiorcy do podjęcia lub zaniechania określonych działań zmierzających do zapobieżenia naruszeniom art. 24 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy antymonopolowej, warunkiem wydania wskazanej w tym przepisie decyzji, jest – oprócz uprawdopodobnienia naruszenia zakazu, o jakim mowa w art. 24 tej ustawy – zobowiązanie się przez przedsiębiorcę do podjęcia lub zaniechania określonych działań zmierzających do zapobieżenia tym naruszeniom. W ocenie organu antymonopolowego w okolicznościach rozpoznawanej sprawy warunek powyższy został spełniony. W toku przeprowadzonego postępowania antymonopolowego PPK zadeklarowało zmianę wykorzystywanych w obrocie wzorców umów o dostarczanie wody oraz wzorców umów na odprowadzanie ścieków komunalnych w sposób uwzględniający postawione w niniejszym postępowaniu zarzuty. W załączeniu do pisma z dnia 23.03.2011r. sygn. PPK PZ/17/2011 Spółka przedstawiła zmodyfikowane wzorce umowne. Po ich przeanalizowaniu ustalono, iż:
§ 11 ust. 1 nowego wzorca umowy o dostarczanie wody stanowi, iż Należność za dostarczoną wodę Usługobiorca zobowiązany jest zapłacić w terminie określonym w fakturze, nie krótszym niż 14 dni od daty dostarczenia faktury. Postanowienie o analogicznej treści zawiera również § 14 ust. 3 nowego wzorca umowy na odprowadzanie ścieków komunalnych, który przewiduje, iż Należność za odprowadzane ścieki Dostawca [ścieków] zobowiązany jest zapłacić w terminie określonym w fakturze, nie krótszym niż 14 dni od daty dostarczenia faktury. Postanowienia te pozostają w zgodzie z § 17 ust. 1 rozporządzenia w sprawie określania taryf, gdyż gwarantuje, iż Spółka dostarczy fakturę konsumentowi nie później niż 14 dni przed wskazaną na rachunku datą płatności. 12
§ 11 ust. 3 wzorca umowy o dostarczanie wody stanowi, iż W przypadku stwierdzenia nadpłaty zostanie ona zaliczona w poczet przyszłych należności lub zwrócona na żądanie Usługobiorcy w terminie 14 dni od daty złożenia wniosku w tej sprawie. Powyższe postanowienie stanowi w zasadzie powtórzenie § 17 ust. 5 rozporządzenia w sprawie określania taryf i pozostaje w zgodzie z powołanym przepisem. Postanowienie informuje o obydwu dopuszczalnych formach zwrotu nadpłaty oraz o warunkach, jakie spełnić musi zarówno konsument, jak i dostawca w przypadku żądania bezpośredniego zwrotu nadpłaconych kwot. Informacja w tym zakresie jest pełna i wyczerpująca. Jednocześnie Spółka zobowiązała się stosować ww. wzorce w obrocie, w tym zobowiązała się do przeprowadzenia z ich wykorzystaniem wymiany wstecz umów o dostarczanie wody i umów na odprowadzanie ścieków do sieci kanalizacji sanitarnej zawartych z wykorzystaniem poprzednio obowiązujących wzorców. Jako termin końcowy przeprowadzenia tych czynności Spółka określiła dzień 30 września 2011 r. Organ antymonopolowy nie ma wątpliwości, iż działania objęte złożonym przez PPK zobowiązaniem zmierzają do zapobieżenia naruszeniu art. 24 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Realizacja działań, do których Spółka zobowiązała się w trakcie postępowania, doprowadzi bowiem do pełnego wyeliminowania z obrotu gospodarczego zarzucanych Spółce naruszeń dotyczących treści wzorców umów dostarczanie wody i odprowadzanie ścieków. W związku z powyższym organ antymonopolowy postanowił skorzystać z instrumentu przewidzianego w art. 28 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów i nałożyć na Spółkę obowiązek wykonania przyjętych przez nią w toku postępowania zobowiązań. Jako termin ich wykonania określono – zgodnie z art. 28 ust. 2 ww. ustawy – dzień 30 września 2011r. akceptując w tym zakresie propozycję przedstawioną przez PPK. Organ antymonopolowy uznał zatem, iż jako że przedsiębiorca przejawił inicjatywę mającą na celu eliminację działań powodujących naruszenie prawa, celowa i uzasadniona jest akceptacja jego propozycji, z której wynika zamiar stosowania przy zawieraniu umów z konsumentami nowych wzorców umownych, jak również zamiar zmiany wszystkich zawartych z konsumentami umów o treści zakwestionowanej w ramach postawionych zarzutów. Stąd należało orzec jak w punkcie I sentencji niniejszej decyzji. II. Stosownie do art. 28 ust. 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w decyzji, o jakiej mowa w ust. 1, organ antymonopolowy nakłada na przedsiębiorcę obowiązek składania w wyznaczonym terminie informacji o stopniu realizacji zobowiązań. Zgodnie z tym przepisem Pilchowickie Przedsiębiorstwo Komunalne Sp. z o.o. zostało zobowiązane do złożenia do dnia 14 października 2011 r. sprawozdania o stopniu realizacji przyjętego przez nie w toku postępowania zobowiązania do podjęcia działań zmierzających do zapobieżenia zarzucanym naruszeniom. Organ antymonopolowy uznał, iż sprawozdanie, o jakim mowa powyżej powinno obejmować: 1. Informację na temat liczby dotychczasowych odbiorców – konsumentów, którym do dnia 30 września 2011 r. dostarczono, celem zaakceptowania, umowy o dostarczanie wody oraz umowy na odprowadzanie ścieków do sieci kanalizacji sanitarnej sporządzone według wzorców załączonych do pisma z dnia 23 marca 2011 r. sygn. PPK PZ/17/2011 wraz z kopiami 3 przykładowych, podpisanych obustronnie umów; 2. Informację na temat liczby dotychczasowych odbiorców – konsumentów, którym do dnia 30 września 2011 r. nie dostarczono w celu zaakceptowania umów o dostarczanie wody lub umów na odprowadzanie ścieków do sieci kanalizacji sanitarnej sporządzonych według wzorców załączonych do pisma z dnia 23 marca 2011 r. sygn. PPK PZ/17/2011 wraz wyjaśnieniem, czym spowodowany jest taki stan rzeczy; 13 3. Informację na temat liczby umów o dostarczanie wody i umów na odprowadzanie ścieków do sieci kanalizacji sanitarnej zawartych do dnia 30 września 2011 r. z nowymi odbiorcami – konsumentami z wykorzystaniem wzorców załączonych do pisma z dnia 23 marca 2011 r. sygn. PPK PZ/17/2011 wraz z kopiami 3 przykładowych umów, o ile umowy takie zostaną zawarte. Zdaniem organu antymonopolowego powyższe informacje i dokumenty są wystarczające do oceny, czy przedsiębiorca wykonał nałożone niniejszą decyzją obowiązki. W związku z tym orzeczono jak w pkt II sentencji niniejszej decyzji. Stosownie do treści art. 81 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w związku z art. 479 28 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. Nr 43, poz. 296 z późn. zm.) – od niniejszej decyzji przysługuje odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od daty jej doręczenia, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach. Dyrektor Delegatury Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach Maciej Fragsztajn