RKT-15/2013

1 Katowice, dnia 27 czerwca 2013 r. RKT–61–33/12/BP DECYZJA Nr RKT – 15/2013 Stosownie do art. 33 ust. 5 i 6 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 z późn. zm.) oraz § 2 pkt 4 i § 5 ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 1 lipca 2009 r. w sprawie właściwości miejscowej i rzeczowej delegatur Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 107, poz. 887), – działając w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów: po przeprowadzeniu wszczętego z urzędu postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, przeciwko Pawłowi Stolarczykowi prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą FHU EMIKSO w Katowicach, I. Na podstawie art. 26 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów uznaje się za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów praktykę polegającą na stosowaniu w Regulaminie sklepu internetowego emikso.pl w obrocie z konsumentami postanowienia, zgodnie z którym, zwrot pieniędzy konsumentowi nastąpi w ciągu 14 dni roboczych od otrzymania zwracanego towaru na adres lub rachunek bankowy wskazany w formularzu zwrotu, która to praktyka jest niezgodna z art. 7 ust. 3 w zw. z art. 17 ustawy z dnia 2 marca 2000 r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 1225), a poprzez to z art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów i nakazuje się zaniechanie jej stosowania. II. Na podstawie art. 27 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów uznaje się za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów praktykę polegającą na stosowaniu w Regulaminie sklepu internetowego emikso.pl w obrocie z konsumentami postanowienia o treści: „ Sprzedawca zastrzega sobie prawo do odliczenia od zwracanej kwoty kosztów przesyłki i pakowania w wysokości 18 zł ”, które jest niezgodne z art. 7 ust. 3 w zw. z art. 17 ustawy z dnia 2 marca 2000 r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 1225), a poprzez to z art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów i stwierdza się zaniechanie jej stosowania z dniem 21 listopada 2012 r. III. Na podstawie art. 27 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów uznaje się za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów praktykę polegającą na stosowaniu w Regulaminie sklepu internetowego emikso.pl w obrocie z konsumentami postanowień, które zostały wpisane do Rejestru postanowień wzorców umów uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 ze zm.) o treści: 1. „ Sklep nie ponosi odpowiedzialności za nieterminowe dostarczenie przesyłek przez firmę kurierską oraz Pocztę Polską ”, co jest niezgodne z art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o ochronie PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA W KATOWICACH 2 konkurencji i konsumentów i stwierdza się zaniechanie jej stosowania z dniem 21 listopada 2012 r. 2. „ W przypadku stwierdzenia uszkodzenia przesyłki w czasie dostawy, reklamacje z tego tytułu będą rozpatrywane wyłącznie wtedy, gdy Klient wraz z osobą doręczającą przesyłkę (upoważniony przedstawiciel firmy kurierskiej) sporządzi na piśmie protokół reklamacyjny, który zostanie podpisany przez Adresata przesyłki i Doręczającego ”, co jest niezgodne z art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów i stwierdza się zaniechanie jej stosowania z dniem 21 listopada 2012 r. 3. „ Sprzedawca nie ponosi odpowiedzialności za nieprawidłowe pod względem technicznym działanie Sklepu (…) ”, co jest niezgodne z art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów i stwierdza się zaniechanie jej stosowania z dniem 21 listopada 2012 r. 4. „ Wszelkie reklamacje będące wynikiem nieznajomości niniejszego regulaminu będą rozpatrywane negatywnie ”, co jest niezgodne z art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów i stwierdza się zaniechanie jej stosowania z dniem 21 listopada 2012 r. IV. Na podstawie art. 26 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów uznaje się za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów praktykę polegającą na nieinformowaniu konsumentów przed zawarciem umowy na odległość, najpóźniej w chwili złożenia konsumentowi propozycji zawarcia umowy, o miejscu i sposobie składania reklamacji, co jest niezgodne z art. 9 ust. 1 pkt 10 ustawy z dnia 2 marca 2000 r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 1225), a poprzez to z art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów i nakazuje się zaniechanie jej stosowania. V. Na podstawie art. 26 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów uznaje się za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów praktykę polegającą na: 1. Niepotwierdzaniu konsumentom na piśmie, najpóźniej w momencie rozpoczęcia spełniania świadczenia, informacji o terminie i sposobie dostawy towaru, co jest niezgodne z art. 9 ust. 3 w zw. z art. 9 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 2 marca 2000 r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 1225), a poprzez to z art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów i nakazuje się zaniechanie jej stosowania. 2. Niepotwierdzaniu konsumentom na piśmie, najpóźniej w momencie rozpoczęcia spełniania świadczenia, informacji o prawie odstąpienia od umowy zawartej na odległość w terminie 10 dni, co jest niezgodne z art. 9 ust. 3 w zw. z art. 9 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 2 marca 2000 r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 1225), a poprzez to z art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów i nakazuje się zaniechanie jej stosowania. 3. Niepotwierdzaniu konsumentom na piśmie, najpóźniej w momencie rozpoczęcia spełniania świadczenia, informacji o miejscu i sposobie składania reklamacji, co jest niezgodne z art. 9 ust. 3 w zw. z art. 9 ust. 1 pkt 10 ustawy z dnia 2 marca 2000 r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 1225), a poprzez to z art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów i nakazuje się zaniechanie jej stosowania. 3 VI. Na podstawie art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nakłada się na Pawła Stolarczyka prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą FHU EMIKSO w Katowicach kary pieniężne w wysokości: 1. 99 zł (dziewięćdziesięciu dziewięciu złotych), płatną do budżetu państwa, z tytułu naruszenia zakazu, o jakim mowa w art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w zakresie opisanym w punkcie I. sentencji niniejszej decyzji 2. 75 zł (siedemdziesięciu pięciu złotych), płatną do budżetu państwa, z tytułu naruszenia zakazu, o jakim mowa w art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w zakresie opisanym w punkcie II. sentencji niniejszej decyzji, 3. 149 zł (stu czterdziestu dziewięciu złotych), płatną do budżetu państwa, z tytułu naruszenia zakazu, o jakim mowa w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w zakresie opisanym w punkcie III. sentencji niniejszej decyzji, 4. 99 zł (dziewięćdziesięciu dziewięciu złotych), płatną do budżetu państwa, z tytułu naruszenia zakazu, o jakim mowa w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w zakresie opisanym w punkcie IV. sentencji niniejszej decyzji, 5. 596 zł (pięciuset dziewięćdziesięciu sześciu złotych), płatną do budżetu państwa, z tytułu naruszenia zakazu, o jakim mowa w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w zakresie opisanym w punkcie V. sentencji niniejszej decyzji. VII. Na podstawie art. 77 ust. 1 i art. 80 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz na podstawie art. 263 § 1 i art. 264 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2013 r., poz. 267), w związku z art. 83 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, postanawia się obciążyć Pawła Stolarczyka prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą FHU EMIKSO w Katowicach kosztami przeprowadzonego postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów i zobowiązać ww. przedsiębiorcę do zwrotu na rzecz Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów kwoty 36 zł (trzydziestu sześciu złotych), w terminie 14 dni od daty uprawomocnienia się niniejszej decyzji. UZASADNIENIE W imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwanego dalej także Prezesem Urzędu), przeprowadzono postępowanie wyjaśniające o sygn. akt RKT-405- 18/12/BP w sprawie działalności Pawła Stolarczyka prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą FHU EMIKSO w Katowicach (zwanego dalej także „ przedsiębiorcą ”). W toku przedmiotowego postępowania powzięto podejrzenie, iż przedsiębiorca stosuje praktyki naruszające zbiorowe interesy konsumentów opisane w sentencji niniejszej decyzji. W tych okolicznościach, Postanowieniem nr 1 z dnia 06 listopada 2012 r. (dowód: karty nr 2 – 4) wszczęto z urzędu przedmiotowe postępowanie administracyjne, co uczyniono po uprzednim otrzymaniu Upoważnienia Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dowód: karta nr 1). W toku niniejszego postępowania, w odpowiedzi na postawione zarzuty, przedsiębiorca przedstawił swoje stanowisko w sprawie w piśmie z dn. 21 listopada 2012 r. W przedmiotowym piśmie wskazał, że „ Wymienione w Postanowieniu nr 1 działania związane z regulaminem sklepu internetowego www.emikso.pl zostały zaniechane poprzez poprawienie błędnego regulaminu ”. Zmiana regulaminu nastąpiła w dn. 21 listopada 2012 r. Przedsiębiorca nadmienił również, iż nie był świadomy błędnych postanowień stosowanego regulaminu, z uwagi na to, iż w maju 2012 r. „ Izba Handlowa ” przeprowadziła kontrolę w jego firmie, w trakcie której zastosował się do „ wszelkich zaleceń i sugestii Inspektorów ” (dowód: karta nr 27). 4 Pismem z dn. 29 maja 2013 r. przedsiębiorca został zawiadomiony o zakończeniu zbierania materiału dowodowego (dowód: karty nr 82-83). W wyznaczonym terminie przedsiębiorca nie skorzystał z uprawnienia do zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym. Prezes Urzędu ustalił następujący stan faktyczny Paweł Stolarczyk prowadzi działalność gospodarczą pod nazwą Firma Handlowo Usługowa Emikso Paweł Stolarczyk (nazwa skrócona – FHU EMIKSO). Jest przedsiębiorcą wpisanym do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (dowód: karta nr 9). W rubryce „Przeważająca działalność gospodarcza” wypisu z ww. ewidencji wpisano – 47.71.Z Sprzedaż detaliczna odzieży prowadzona w wyspecjalizowanych sklepach. Przedsiębiorca prowadzi m.in. działalność gospodarczą za pośrednictwem sklepu internetowego – emikso.pl – na którym prowadzi sprzedaż akcesoriów i strojów piłkarskich, jak również pamiątek klubowych. Zasady na jakich są zawierane z konsumentami umowy sprzedaży na odległość określa obowiązujący od maja 2010 r. Regulamin sklepu internetowego. Ustalono, iż w przedmiotowym Regulaminie przedsiębiorca zamieścił postanowienia o następującej treści:
„ Zwrot pieniędzy następuje w ciągu 14 dni roboczych od otrzymania zwracanego towaru na adres lub rachunek bankowy wskazany w formularzu zwrotu ”,
„ Sprzedawca zastrzega sobie prawo do odliczenia od zwracanej kwoty kosztów przesyłki i pakowania w wysokości 18 zł ”,
„ Sklep nie ponosi odpowiedzialności za nieterminowe dostarczenie przesyłek przez firmę kurierską oraz Pocztę Polską ”,
„ W przypadku stwierdzenia uszkodzenia przesyłki w czasie dostawy, reklamacje z tego tytułu będą rozpatrywane wyłącznie wtedy, gdy Klient wraz z osobą doręczającą przesyłkę (upoważniony przedstawiciel firmy kurierskiej) sporządzi na piśmie protokół reklamacyjny, który zostanie podpisany przez Adresata przesyłki i Doręczającego ”,
„ Sprzedawca nie ponosi odpowiedzialności za nieprawidłowe pod względem technicznym działanie Sklepu (…) ”,
„ Wszelkie reklamacje będące wynikiem nieznajomości niniejszego regulaminu będą rozpatrywane negatywnie ”. W dniu 21 listopada 2012 r. przedsiębiorca przedstawił zmodyfikowaną wersję Regulaminu. Jego zmiana polegała na wykreśleniu z treści Regulaminu ww. postanowień z wyjątkiem klauzuli o treści „ Zwrot pieniędzy następuje w ciągu 14 dni roboczych od otrzymania zwracanego towaru na adres lub rachunek bankowy wskazany w formularzu zwrotu ”, która przybrała następującą treść: „ Zwrot pieniędzy następuje niezwłocznie po otrzymaniu zwracanego towaru na adres lub rachunek bankowy wskazany w formularzu zwrotu ”. Ustalono także, iż przedmiotowy Regulamin nie zawiera informacji odnośnie miejsca i sposobu składania reklamacji. Ponadto ustalono, że w związku z zawieranymi umowami na odległość przedsiębiorca wystawia konsumentom wyłącznie paragony z kasy fiskalnej. Analiza treści tych paragonów wykazała, że nie obejmują one informacji na temat:  terminu i sposobu dostawy towaru,  prawa odstąpienia od umowy zawartej na odległość w terminie 10 dni,  miejsca i sposobu składania reklamacji. W 2012 r. przedsiębiorca osiągnął przychód z tytułu pozarolniczej działalności gospodarczej w wysokości [ tajemnica przedsiębiorstwa ] (pkt I.1. Załącznika Nr 1). 5 Osiągnięty w 2012 r. przychód przedsiębiorcy ustalono na podstawie informacji przekazanych przez Drugi Urząd Skarbowy w Katowicach dotyczących zeznania podatkowego tego przedsiębiorcy PIT-36 (dowód: karta nr 78). Prezes Urzędu zważył, co następuje W pierwszej kolejności konieczne jest ustalenie, czy w okolicznościach przedmiotowej sprawy doszło do naruszenia interesu publicznoprawnego . Zgodnie z przepisem art. 1 ust. 1 i ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, celem regulacji w niej przyjętej jest zapewnienie rozwoju i ochrony konkurencji, a także podejmowana w interesie publicznym ochrona przedsiębiorców narażonych na stosowanie praktyk ograniczających konkurencję i ochrona interesów konsumentów. Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów ma zatem charakter publicznoprawny i służy ochronie interesu ogólnospołecznego; w odniesieniu do przedsiębiorców chroni konkurencję, a w odniesieniu do konsumentów ich interesy jako zjawiska o charakterze instytucjonalnym, zbiorowym. Instrumenty w niej przewidziane mogą być stosowane jedynie wówczas, gdy na skutek działań sprzecznych z przepisami prawa naruszony został interes publiczny. Ma to miejsce w szczególności wtedy, gdy określonymi działaniami dotknięty jest szerszy krąg uczestników rynku, względnie, gdy wywołują one na rynku niekorzystne zjawiska (wyrok Sądu Antymonopolowego z dn. 24 października 1991 r., sygn. akt XV Amr 8/90). Zdaniem Prezesa Urzędu rozpatrywana sprawa ma charakter publicznoprawny, albowiem wiąże się z ochroną interesu wszystkich konsumentów, którzy dokonali lub dokonają zakupu poprzez sklep internetowy, prowadzony przez przedsiębiorcę. Objęte zarzutem działanie przedsiębiorcy wymierzone jest w szeroki i bliżej nieokreślony krąg uczestników rynku, ponieważ jest ono skierowane do członków określonej zbiorowości tj. wszystkich rzeczywistych i potencjalnych kontrahentów przedsiębiorcy. Interes publicznoprawny przejawia się także w postaci zbiorowego interesu konsumentów, co oznacza, iż naruszenie zbiorowego interesu konsumentów jest jednocześnie naruszeniem interesu publicznoprawnego. W tym stanie rzeczy uznać należy, że w niniejszej sprawie ma miejsce naruszenie przez przedsiębiorcę interesu publicznoprawnego, co uzasadnia ocenę jego zachowania na rynku w świetle przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Zgodnie z art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów zakazane jest stosowanie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów . Stosownie do art. 24 ust. 2 ww. ustawy przez praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów rozumie się godzące w nie bezprawne działanie przedsiębiorcy, w szczególności: 1) stosowanie postanowień wzorców umów, które zostały wpisane do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 z późn. zm.); 2) naruszanie obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji; 3) nieuczciwe praktyki rynkowe lub czyny nieuczciwej konkurencji. Art. 24 ust. 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów przewiduje natomiast, że nie jest zbiorowym interesem konsumentów suma indywidualnych interesów konsumentów. Konsumentem w rozumieniu ww. ustawy jest osoba fizyczna dokonująca czynności prawnej niezwiązanej bezpośrednio z jej działalnością gospodarczą lub zawodową, zgodnie z art. 22 1 Kodeksu cywilnego w związku z art. 4 pkt 12 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Zbiorowe interesy konsumentów podlegają zatem ochronie przed wymierzonymi w nie naruszeniami polegającymi na sprzecznych z prawem działaniach przedsiębiorców. Uznanie określonego działania przedsiębiorcy za niezgodne z zakazem stosowania praktyk 6 naruszających zbiorowe interesy konsumentów wymaga wykazania, że spełnione zostały kumulatywnie następujące przesłanki:
oceniane zachowanie musi być podejmowane przez podmiot będący przedsiębiorcą w rozumieniu przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów,
zachowanie przedsiębiorcy nosi znamiona bezprawności,
praktyka musi godzić w zbiorowe interesy konsumentów. Status przedsiębiorcy Zgodnie z art. 4 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów pod pojęciem „przedsiębiorcy” należy rozumieć przedsiębiorcę w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (tj. Dz. U. z 2010 r., Nr 220, poz. 1447 ze zm.) tj. osobę fizyczną, osobę prawną i jednostkę organizacyjną nie będącą osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, wykonującą we własnym imieniu działalność gospodarczą (art. 4 ust. 1 ww. ustawy). „Działalnością gospodarczą” jest zgodnie z przepisem art. 2 tej ustawy, zarobkowa działalność wytwórcza, budowlana, handlowa, usługowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóż, a także działalność zawodowa wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły. W niniejszym postępowaniu podmiot będący stroną postępowania posiada status przedsiębiorcy, gdyż prowadzi działalność na podstawie wpisu do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (dowód: karta nr 9). Zachowania niniejszego podmiotu podlegają zatem bez wątpienia kontroli dokonywanej na podstawie przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. W związku z powyższym Prezes Urzędu uznał, że Paweł Stolarczyk prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą FHU EMIKSO w Katowicach jest przedsiębiorcą w rozumieniu art. 4 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Naruszenie zbiorowych interesów konsumentów Drugą przesłanką, jaką należy wziąć pod uwagę w niniejszej sprawie jest to, iż kwestionowane zachowania przedsiębiorcy godzą w interesy konsumentów oraz, że zagrożone są zbiorowe interesy konsumentów. Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów nie objaśnia znaczenia pojęć „godzenia w interesy konsumentów” oraz „zbiorowego interesu konsumentów”. Należy przyjąć, że interesem, który podlega ochronie na podstawie art. 24 ustawy jest interes prawny, rozumiany jako określone potrzeby konsumenta uznane przez ustawodawcę za godne ochrony. Działanie przedsiębiorcy godzi w interesy konsumentów wtedy, gdy wywołuje negatywne skutki w sferze ich praw i obowiązków. Wskazówki, co do tego, jak należy pojmować zbiorowy interes konsumentów zawarte są natomiast w art. 24 ust. 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, który stanowi, że nie jest zbiorowym interesem suma indywidualnych interesów konsumentów. W wyroku z dnia 10 kwietnia 2008 r. (sygn. akt III SK 27/07, LEX nr 469180, OSNP 2009/13-14/188), Sąd Najwyższy wskazał, iż wystarczające dla stwierdzenia, że ma miejsce naruszenie zbiorowych interesów konsumentów powinno być ustalenie, że zachowanie przedsiębiorcy nie jest podejmowane w stosunku do zindywidualizowanych konsumentów, lecz względem członków danej grupy (określonego kręgu podmiotów) wyodrębnionych spośród ogółu konsumentów za pomocą wspólnego dla nich kryterium. W ww. wyroku, Sąd Najwyższy stanął na stanowisku, iż sformułowanie: „ nie jest zbiorowym interesem konsumentów suma indywidualnych interesów konsumentów” należy rozumieć w ten sposób, że liczba indywidualnych konsumentów, których 7 interesy zostały naruszone nie decyduje o tym, czy dana praktyka narusza zbiorowe interesy konsumentów. Praktyką naruszającą zbiorowe interesy konsumentów jest bowiem takie zachowanie przedsiębiorcy, które podejmowane jest w warunkach wskazujących na powtarzalność zachowania w stosunku do indywidualnych konsumentów wchodzących w skład grupy, do której adresowane są zachowania przedsiębiorcy w taki sposób, iż potencjalnie ofiarą takiego zachowania może być każdy konsument będący klientem lub potencjalnym klientem przedsiębiorcy. Zgodnie z powołanym wyrokiem Sądu Najwyższego, przez interes zbiorowy należy rozumieć zatem interes, dotyczący konsumentów jako określonej zbiorowości. Naruszenie zbiorowego interesu konsumentów ma miejsce wówczas, gdy negatywnymi skutkami działań przedsiębiorcy dotknięty jest szerszy krąg uczestników rynku, mających status konsumentów. Do naruszenia zbiorowego interesu konsumentów konieczne jest, żeby działanie przedsiębiorcy było skierowane nie do konkretnej osoby, lecz do grupy adresatów wyodrębnionych za pomocą wspólnego dla nich kryterium. Działanie o takim charakterze, jest w stanie wywołać niekorzystne następstwa, nie tylko w odniesieniu do konkretnych konsumentów, lecz wobec każdego z członków danej zbiorowości. Przy tym, zaistnienie przesłanki naruszenia zbiorowego interesu konsumenta nie jest bezpośrednio uzależnione od liczby konsumentów, których interesy zostały rzeczywiście naruszone wskutek działań przedsiębiorcy. Istotne jest to, że przedmiotowe działanie może zagrozić, przynajmniej potencjalnie, interesom pewnego kręgu nieprofesjonalnych uczestników rynku. Bezprawność działań Trzecią przesłanką, jaką należy rozważyć w celu udowodnienia naruszenia zakazu, określonego w art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, jest bezprawność podejmowanych przez przedsiębiorcę zachowań. Bezprawność ujmowana jest jako sprzeczność z obowiązującymi przepisami prawa. Praktyki przedsiębiorcy, by zakwalifikować je jako naruszające zbiorowe interesy konsumentów „ muszą być zatem wymierzone w uprawnienia, jakie konsumentom przyznają obowiązujące przepisy prawa ” 1 . Porządek prawny, którego naruszenie może wypełniać dyspozycję art. 24 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, obejmuje normy prawa powszechnie obowiązującego, a także nakazy i zakazy wynikające z zasad współżycia społecznego i dobrych obyczajów 2 . Same przepisy ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nie regulują konstrukcji bezprawności działań przedsiębiorcy. Art. 24 tej ustawy nie ma samodzielnego znaczenia prawnego, lecz powinien być interpretowany oraz stosowany w określonym kontekście normatywnym. W związku z tym, w celu konkretyzacji przesłanki bezprawności należy sięgnąć do przepisów innych ustaw. Na ich podstawie możliwe jest dokonanie oceny działań przedsiębiorcy w aspekcie ich zgodności z prawem 3 . Podkreślenia wymaga także, że bezprawność jest kategorią obiektywną. Rozważenia przy ocenie bezprawności wymaga zatem kwestia, czy zachowanie przedsiębiorcy było zgodne, czy też niezgodne z obowiązującymi zasadami porządku prawnego. O bezprawności działania decyduje całokształt okoliczności konkretnego stanu faktycznego 4 . Dla stwierdzenia bezprawności działania przedsiębiorcy bez znaczenia pozostaje ponadto strona podmiotowa 1 Uchwała SN z dnia 13 lipca 2006 r. (sygn. akt III SZP 3/06), OSNP 2007/1-2/35. Por. również: M. Szydło: Publicznoprawna ochrona zbiorowych interesów konsumentów , Monitor Prawniczy nr 2004/17/791. 2 Wyrok SOKiK z dnia 13 listopada 2007 r. (sygn. akt XVII AmA 45/07). 3 Por. wyrok SOKiK z dnia 23 czerwca 2006 r. (sygn. akt XVIII AmA 32/05). 4 Wyrok SN z dnia 8 maja 2002 r. (sygn. akt I PKN 267/2001). 8 czynu, a zatem okoliczność czy sprawca (przedsiębiorca) dopuścił się naruszenia umyślnie czy nieumyślnie, a także świadomość naruszenia norm prawnych. Zgodnie z art. 1 ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów ustawa ta reguluje zasady i tryb przeciwdziałania praktykom naruszającym zbiorowe interesy konsumentów, jeżeli praktyki te wywołują lub mogą wywoływać skutki na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Dla stwierdzenia, że dana praktyka jest niezgodna z art. 24 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów wystarczające jest więc wykazanie, że potencjalnie istniało zagrożenie naruszenia interesów konsumentów wskutek zastosowania określonego postanowienia we wzorcach stosowanych w obrocie z konsumentami, w przypadku zaistnienia określonych okoliczności i nie jest konieczne faktyczne wystąpienie negatywnego skutku w praktyce. Oznacza to, że wystarczające jest samo zawarcie we wzorcu niezgodnej z prawem regulacji, nawet jeśli w praktyce nie zaistniały przesłanki do jej zastosowania i konsument lub ich większa liczba faktycznie nie została dotknięta negatywnymi skutkami danej regulacji, albo też gdy przedsiębiorca zachował się odmiennie, niż wynikałoby to z niewłaściwej regulacji. Prezes Urzędu może także stwierdzić stosowanie przez przedsiębiorcę praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, polegającej na posługiwaniu się postanowieniem wzorca umownego, które zostało wpisane do rejestru, bez względu na to, czy wpis dotyczy tego przedsiębiorcy, przeciwko któremu jest prowadzone postępowanie, czy też nie (tak Sąd Najwyższy w uchwale z dn. 19 grudnia 2003 r. w sprawie o sygn. akt III CZP 95/03, Sąd Apelacyjny w Warszawie w wyroku z dn. 29 września 2005 r. w sprawie o sygn. akt VI ACa 381/05, Sąd Apelacyjny w Warszawie w wyroku z dn. 02 grudnia 2005 r. w sprawie o sygn. akt VI ACa 760/05). Zgodnie ze stanowiskiem Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, wyrażonym w wyroku z dn. 25 maja 2005 r. (sygn. akt XVII Ama 46/04), dla uznania, iż określona klauzula jest niedozwolonym postanowieniem umownym wpisanym do rejestru klauzul niedozwolonych wystarczy stwierdzenie, że mieści się ona w hipotezie klauzuli wpisanej do rejestru i nie jest konieczna literalna zgodność porównywanych klauzul. Czynnikiem przesądzającym o podobieństwie dwóch klauzul powinien być zatem zamiar, cel, jakiemu ma służyć kwestionowane postanowienie. Jeśli cel utworzenia spornej klauzuli odpowiada celowi sformułowania klauzuli uznanej za niedozwoloną, oba zapisy można uznać za tożsame. Trafność wyżej opisanego stanowiska potwierdził Sąd Najwyższy w uchwale z dn. 13 lipca 2006 r. (sygn. akt III SZP 3/06, opubl. OSNP 2007/1-2/35). Wynikająca z art. 479 45 § 3 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 z późn. zm.) jawność rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone oznacza, że od chwili wpisania do niego określonego postanowienia zakazane jest stosowanie tożsamych postanowień w obrocie konsumenckim i nikt nie może zasłaniać się nieznajomością dokonanych wpisów. Rejestr postanowień wzorców umów uznanych za niedozwolone jest prowadzony przez Prezesa Urzędu. Rejestr ten jest powszechnie dostępny w wersji elektronicznej na stronie internetowej Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów pod adresem www.uokik.gov.pl 5 . Powyższe uzasadnia stwierdzenie, że przedsiębiorca był z mocy prawa zobowiązany do powstrzymania się od stosowania ww. postanowienia, które uznano za tożsame z postanowieniem wpisanym do rejestru. Równocześnie w punktach IV.-V. sentencji niniejszej decyzji postawiono przedsiębiorcy zarzut niedopełniania wyszczególnionych w tych punktach obowiązków informacyjnych. Wszystkie te obowiązki wynikają z przepisów ustawy z dnia 2 marca 2000 r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt 5 http://uokik.gov.pl/rejestr_klauzul_niedozwolonych2.php 9 niebezpieczny (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 1225 – zwana dalej „ ustawą o o.n.p.k. ”), która w rozdziale 2 normuje zasady zawierania umów na odległość. W związku z tym, że w rozważanej sprawie mamy do czynienia z umowami zawieranymi w ten sposób, podlegają one pod reżim wspomnianej ustawy. Ww. ustawa przewiduje obowiązek przekazywania konsumentom określonych informacji zarówno na etapie prezentacji oferty, tj. przed zawarciem umowy, jak i po zawarciu umowy. W literaturze wskazuje się, że „ Szeroko ujęty obowiązek informacyjny jest jednym z filarów ochronnego reżimu umowy zawieranej na odległość. (…) Zasadą jest udzielanie informacji przez przedsiębiorcę w sposób spontaniczny; nie zaś tylko umożliwienie konsumentowi jej uzyskania, w razie inicjatywy konsumenta ” 6 , jak również iż „ Chwila zainicjowania wzajemnych kontaktów (a więc moment, gdy oferta czy reklama skierowane do publiczności przeradzają się w informację odebraną przez zindywidualizowanego kontrahenta in spe) bezpośrednio poprzedzających podjęcie przez konsumenta decyzji o zawarciu umowy – będzie chwilą charakteryzującą się największym natężeniem obowiązku informacji ze strony profesjonalisty wobec konsumenta. Dotyczy to konieczności udzielenia tych informacji, które są niezbędne dla świadomego dokonania wyboru i podjęcia decyzji o wdaniu się w transakcję przez konsumenta ” 7 . Przekazanie wymaganych prawem informacji umożliwia więc konsumentowi podjęcie świadomej decyzji o zawarciu umowy oraz jego skutkach. Potwierdzenie zaś niezbędnych informacji na piśmie pozwala na ich indywidualizację oraz utrwalenie na wypadek konieczności ponownego zapoznania się z nimi po zawarciu umowy. Niezależnie od etapu, na jakim jest wymagane podanie w określonej formie pewnych informacji, ich niedostatek prowadzi do osłabienia pozycji konsumenta względem przedsiębiorcy. Jest to szczególnie dotkliwe w przypadku umów zawieranych na odległość, gdyż kontakt z przedsiębiorcą jest ograniczony, a możliwość zbadania przedmiotu umowy przed zawarciem umowy nie istnieje. To z kolei powoduje, że wszelkie braki w informacjach mogą doprowadzić do zawarcia umowy, której w normalnych warunkach konsument by nie zawarł. Ad I. W zakresie punktu I. sentencji niniejszej decyzji oceniana praktyka dotyczy stosowania przez przedsiębiorcę w Regulaminie sklepu internetowego emikso.pl w obrocie z konsumentami postanowienia, zgodnie z którym, zwrot pieniędzy konsumentowi nastąpi w ciągu 14 dni roboczych od otrzymania zwracanego towaru na adres lub rachunek bankowy wskazany w formularzu zwrotu, która to praktyka jest niezgodna z art. 7 ust. 3 w zw. z art. 17 ustawy o o.n.p.k., a poprzez to z art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Analizując przesłankę bezprawności kwestionowanego zachowania przedsiębiorcy należy stwierdzić, iż zgodnie z art. 7 ust. 3 ustawy o o.n.p.k. „ W razie odstąpienia od umowy umowa jest uważana za niezawartą, a konsument jest zwolniony z wszelkich zobowiązań. To, co strony świadczyły, ulega zwrotowi w stanie niezmienionym, chyba że zmiana była konieczna w granicach zwykłego zarządu. Zwrot powinien nastąpić niezwłocznie, nie później niż w terminie czternastu dni. (…) ”. Wskazany termin ustawowy należy jednakże liczyć od dnia odstąpienia od umowy przez konsumenta a nie od dnia, w którym nastąpił zwrot zakupionego przez niego towaru. Co więcej ustawowe uregulowanie wskazuje, iż zwrot tego co strony sobie świadczyły powinien nastąpić „ niezwłocznie, nie później niż w terminie 14 dni ”. Powyższe brzmienie przepisu nie pozwala na przyjęcie, iż intencją ustawodawcy było 6 Ewa Łętowska , Prawo umów konsumenckich , Wydawnictwo C.H. Beck 2002, 2. wydanie, s. 285, nb 24. 7 Ibidem . 10 określenie powyższego terminu w kategorii „ dni roboczych ”. Ustalając termin do zwrotu świadczenia przez przedsiębiorcę należy wziąć pod uwagę przepisy ogólne kodeksu cywilnego dotyczące czynności prawnych, w tym w szczególności art. 61 § 1 k.c . in principio , który stanowi, że „ Oświadczenie woli, które ma być złożone innej osobie, jest złożone z chwilą, gdy doszło do niej w taki sposób, że mogła zapoznać się z jego treścią (…) ”. Z reguły będzie to więc moment, w którym przedsiębiorca odebrał oświadczenie konsumenta o odstąpieniu od umowy. W Regulaminie sklepu internetowego emikso.pl przedsiębiorca stosował zaś postanowienie o treści: „ Zwrot pieniędzy następuje w ciągu 14 dni roboczych od otrzymania zwracanego towaru na adres lub rachunek bankowy wskazany w formularzu zwrotu ”, które z jednej strony wydłużało termin do zwrotu świadczenia konsumenta poprzez określenie tego terminu w kategorii dni roboczych, a z drugiej strony uzależniało zwrot świadczenia konsumenta od zwrotu przez niego towaru. Stosowana przez przedsiębiorcę praktyka w sposób nieuzasadniony wydłuża termin w jakim nastąpi zwrot świadczenia konsumenta. Zgodnie zaś z art. 17 ustawy o o.n.p.k. nie można w drodze umowy wyłączyć lub ograniczyć praw konsumenta określonych w art. 1-16e tej ustawy, co odnosi się również do art. 7 ust. 3 tej ustawy. Stwierdzono zatem, że przedsiębiorca stosuje postanowienie regulaminu, które jest sprzeczne z przepisami ustawy o o.n.p.k., a zatem, że jego działania mają charakter bezprawny . Zachowanie przedsiębiorcy godzi w interesy konsumentów , gdyż wskutek stosowania zakwestionowanego postanowienia doszło do pogorszenia sytuacji ekonomicznej konsumentów poprzez pozbawienie ich możności dysponowania należną im kwotą pieniężną w dłuższym zakresie niż przewiduje to ustawa. Zakwestionowane zachowanie przedsiębiorcy dotyczy zbiorowego interesu konsumentów, gdyż skierowane jest do szerokiego ich kręgu. Stosowana praktyka wymierzona jest we wszystkich rzeczywistych odbiorców świadczonych przez przedsiębiorcę usług, jak również we wszystkich jego potencjalnych kontrahentów, którzy mogą zawrzeć umowę poprzez ogólnodostępny sklep internetowy. Zakwestionowane zachowanie podejmowane jest w sposób powtarzalny i powszechny, co wynika zresztą z samej natury regulaminu, jakim posługuje się przedsiębiorca w obrocie gospodarczym. W toku postępowania ustalono, iż w dn. 21 listopada 2012 r. weszła w życie nowa wersja Regulaminu sklepu internetowego emikso.pl, w którym zmodyfikowano postanowienie „ Zwrot pieniędzy następuje w ciągu 14 dni roboczych od otrzymania zwracanego towaru na adres lub rachunek bankowy wskazany w formularzu zwrotu ”. Nowe postanowienie przybrało następującą treść: „ Zwrot pieniędzy następuje niezwłocznie po otrzymaniu zwracanego towaru na adres lub rachunek bankowy wskazany w formularzu zwrotu ”. Przedmiotowe postanowienie w dalszym ciągu pozostaje w sprzeczności z treścią przywoływanego art. 7 ust. 3 ustawy o o.n.p.k., gdyż uzależnia zwrot świadczenia przez przedsiębiorcę od otrzymania przez niego zwracanego towaru. W tym więc zakresie dalej stanowi przejaw niezgodnej z prawem praktyki punktu I. sentencji niniejszej decyzji. Powyższe dało podstawy do przyjęcia, że pomimo modyfikacji treści postanowienia regulaminu, nie doszło do zaniechania stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów rozważanej w tym punkcie. Stosownie do art. 26 ust. 1 powołanej ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Prezes Urzędu wydaje decyzję o uznaniu praktyki za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów i nakazującą zaniechanie jej stosowania, jeżeli stwierdzi naruszenie zakazu określonego w art. 24 tej ustawy. W związku z powyższym orzeczono jak w punkcie I. sentencji niniejszej decyzji. 11 Ad II. W zakresie punktu II. sentencji niniejszej decyzji oceniana praktyka dotyczy stosowania przez przedsiębiorcę w Regulaminie sklepu internetowego emikso.pl, postanowienia o treści: „ Sprzedawca zastrzega sobie prawo do odliczenia od zwracanej kwoty kosztów przesyłki i pakowania w wysokości 18 zł ” , co jest niezgodne z art. 7 ust. 3 w zw. z art. 17 ustawy o o.n.p.k., a poprzez to z art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. W ocenie Prezesa Urzędu niniejsze postanowienie jest sprzeczne z art. 7 ust. 3 in fine ustawy o o.n.p.k. o treści „ Jeżeli konsument dokonał jakichkolwiek przedpłat, należą się od nich odsetki ustawowe od daty dokonania przedpłaty ” – niewątpliwie zaś „ do przedpłat dokonanych przez konsumenta na rzecz przedsiębiorcy przed odstąpieniem od umowy zawartej na odległość należy również zaliczyć poniesione koszty wysyłki towaru ” (Wioleta Baranowska-Zając, Glosa do wyroku TS z dnia 15 kwietnia 2010 r., C-511/08, opublikowano LEX/el., 2010, Nr 118508). Kategoria przedpłat obejmuje również wskazywane w kwestionowanym postanowieniu koszty pakowania towaru. W przypadku umów zawieranych na odległość ewentualne starania przedsiębiorcy związane z poniesieniem takich kosztów następują na jego wyłączne ryzyko – wobec uprawnień konsumentów do odstąpienia od zawartej umowy. Jednocześnie analiza art. 12 ust. 4 ustawy o o.n.p.k. ( a contrario ) wskazuje, iż koszty zwrotu towaru ponosi konsument. W tym zakresie uregulowanie art. 7 ust. 3 ustawy o o.n.p.k. należy również interpretować w związku z art. 6 ust. 1 zd. 2 Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady nr 97/7/WE z dnia 20 maja 1997 r., dotyczącej ochrony konsumentów w umowach zawieranych na odległość (Dziennik Urzędowy Wspólnot Europejskich Nr L144 z 4 czerwca 1997 r.). Zgodnie z tym przepisem „ Konsument z tytułu wykonywania swego prawa odstąpienia od umowy nie może ponosić żadnych kosztów poza bezpośrednimi kosztami zwrotu towarów .” Powyższe uregulowanie należy również analizować w nawiązaniu do wyroku Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 15 kwietnia 2010 r. (C-511/08), zgodnie z którym, „ Artykuł 6 ust. 1 akapit pierwszy zdanie drugie i art. 6 ust. 2 dyrektywy 97/7 w sprawie ochrony konsumentów w przypadku umów zawieranych na odległość należy interpretować w ten sposób, że stoją one na przeszkodzie stosowaniu uregulowania krajowego, które pozwala dostawcy na obciążenie konsumenta, w umowie zawieranej na odległość, kosztami wysyłki towarów w przypadku wykonania przez tego ostatniego przysługującego mu prawa odstąpienia od umowy ”. W tym stanie rzeczy należy stwierdzić, że w razie odstąpienia od umowy zawartej na odległość konsument zobowiązany jest ponieść bezpośrednie koszty odesłania towaru do przedsiębiorcy, natomiast przedsiębiorca zobowiązany jest zwrócić konsumentowi zapłaconą przez niego kwotę pieniężną, na którą składają się w szczególności cena towaru oraz koszt wysyłki towaru do konsumenta. Zgodnie z art. 17 ustawy o o.n.p.k. nie można w drodze umowy wyłączyć lub ograniczyć praw konsumenta określonych w art. 1-16e tej ustawy, co odnosi się również do art. 7 ust. 3 tej ustawy. Stwierdzono zatem, że przedsiębiorca stosuje postanowienie regulaminu, które jest sprzeczne z przepisami ustawy o o.n.p.k., a zatem, że jego działania mają charakter bezprawny . Zachowanie przedsiębiorcy godzi w interesy konsumentów , gdyż w skutek stosowania zakwestionowanego postanowienia doszło do jednoznacznego pogorszenia sytuacji ekonomicznej konsumentów. Zakwestionowane postanowienie w sposób sprzeczny z ustawą przyznało przedsiębiorcy uprawnienie do odliczenia kwoty 18 zł tytułem poniesionych kosztów pakowania i wysyłki. Należy wskazać, iż powyższe czynności są podejmowane na ryzyko przedsiębiorcy, którego nie można przerzucać na konsumentów. Zakwestionowane zachowanie przedsiębiorcy dotyczy zbiorowego interesu konsumentów, gdyż skierowane jest 12 do szerokiego ich kręgu. Stosowana praktyka wymierzona jest we wszystkich rzeczywistych odbiorców świadczonych przez przedsiębiorcę usług, jak również we wszystkich jego potencjalnych kontrahentów, którzy mogą zawrzeć umowę poprzez ogólnodostępny sklep internetowy. Zakwestionowane zachowanie podejmowane jest w sposób powtarzalny i powszechny, co wynika zresztą z samej natury regulaminu, jakim posługuje się przedsiębiorca w obrocie gospodarczym. W toku postępowania ustalono, iż w dn. 21 listopada 2012 r. weszła w życie nowa wersja Regulaminu sklepu internetowego emikso.pl, z której wykreślono kwestionowane postanowienie. Powyższe dało podstawy do przyjęcia, że z tym dniem doszło do zaniechania stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów rozważanej w punkcie II. Na podstawie art. 27 ust. 1 i ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nie wydaje się decyzji, o której mowa w art. 26, jeżeli przedsiębiorca zaprzestał stosowania praktyki, o której mowa w art. 24. W tym przypadku, Prezes Urzędu wydaje decyzję o uznaniu praktyki za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów i stwierdzającą zaniechanie jej stosowania. Wobec powyższego należało orzec jak w punkcie II. sentencji niniejszej decyzji. Ad III. W punkcie III. sentencji niniejszej decyzji opisano praktyki przedsiębiorcy polegające na zamieszczeniu w Regulaminie sklepu internetowego emikso.pl, stosowanym w obrocie z konsumentami postanowień, które zostały wpisane do Rejestru postanowień wzorców umów uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego. Tym samym w niniejszej sprawie konieczna jest ocena, czy stosowany przez przedsiębiorcę wzorzec zawiera postanowienia, które zostały wpisane do Rejestru. III.1. W rozdziale 5 ust. 5 Regulaminu sklepu internetowego emikso.pl przedsiębiorca zawarł postanowienie o treści: „ Sklep nie ponosi odpowiedzialności za nieterminowe dostarczenie przesyłek przez firmę kurierską oraz Pocztę Polską ”. W ocenie Prezesa Urzędu powyższe postanowienie należy uznać za tożsame z klauzulą wpisaną do Rejestru o treści: „ Opóźnienia wynikające z działania Poczty Polskiej lub innego przewoźnika nie obciążają w żaden sposób sklepu Pop-Galeria ” – wyrok SOKIK z dn. 28 stycznia 2010 r. (sygn. akt XVII AmC 633/09), wpis nr 1870 z dn. 30 marca 2010 r. Porównywane postanowienia wywołują takie same skutki w zakresie w jakim wyłączają odpowiedzialność sprzedawcy za działania podmiotu dostarczającego konsumentom przesyłki. Stosowanie przez przedsiębiorcę w trakcie zawierania umów z konsumentami ww. wzorca umowy zawierającego powyżej wskazane postanowienie umowne wywołuje takie same skutki, jak wskazane powyżej postanowienie Sądu wpisane do Rejestru. W związku z powyższym pomimo pewnych różnic w sformułowaniu treści obu postanowień umownych, należy uznać je za tożsame, a ww. postanowienie stosowane przez przedsiębiorcę za zbieżne z klauzulą wpisaną do Rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone pod numerem 1870. Stwierdzono zatem, że przedsiębiorca stosuje postanowienie wzorca umownego uznane za niedozwolone, o których mowa w art. 479 45 Kodeksu postępowania cywilnego, a zatem, że jego działania mają charakter bezprawny . Zachowanie przedsiębiorcy godzi w interesy konsumentów , gdyż na podstawie zakwestionowanego powyżej postanowienia przedsiębiorca wyłączył swą odpowiedzialność za nieterminowe dostarczenie przesyłek przez firmę kurierską lub Pocztę Polską. Stosowana 13 przez przedsiębiorcę praktyka wymierzona jest we wszystkich rzeczywistych odbiorców świadczonych przez przedsiębiorcę usług, jak również we wszystkich jego potencjalnych kontrahentów, którzy mogą zawrzeć umowę poprzez ogólnodostępny sklep internetowy. Zakwestionowane zachowanie podejmowane jest w sposób powtarzalny i powszechny, co wynika zresztą z samej natury regulaminu, jakim posługuje się przedsiębiorca w obrocie gospodarczym. III.2. W Rozdziale 7 ust. 1 Regulaminu sklepu internetowego emikso.pl przedsiębiorca zawarł postanowienie o treści: „ W przypadku stwierdzenia uszkodzenia przesyłki w czasie dostawy, reklamacje z tego tytułu będą rozpatrywane wyłącznie wtedy, gdy Klient wraz z osobą doręczającą przesyłkę (upoważniony przedstawiciel firmy kurierskiej) sporządzi na piśmie protokół reklamacyjny, który zostanie podpisany przez Adresata przesyłki i Doręczającego ”. W ocenie Prezesa Urzędu powyższe postanowienie należy uznać za tożsame z klauzulą wpisaną do Rejestru o treści: „ W przypadku stwierdzenia uszkodzenia przesyłki w czasie dostawy, reklamacje z tego tytułu będą rozpatrywane wyłącznie wtedy, gdy Klient wraz z osobą doręczającą przesyłkę (upoważniony przedstawiciel firmy kurierskiej) sporządzi na piśmie protokół reklamacyjny, który zostanie podpisany przez Adresata przesyłki i Doręczającego ” – wyrok SOKIK z dn. 21 lipca 2011 r. (sygn. akt XVII AmC 941/10), wpis nr 3077 z dn. 17 kwietnia 2012 r. Analizowane postanowienia mają identyczne brzmienie. Klauzule te przewidują bardziej restrykcyjne warunki ustalania stanu przesyłki niż postanowienia art. 74 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. prawo przewozowe (Dz. U. Nr 53, poz. 272 ), które stanowią w ust. 1, że „ Jeżeli przed wydaniem przesyłki okaże się, że doznała ona ubytku lub uszkodzenia, przewoźnik ustala niezwłocznie protokolarnie stan przesyłki oraz okoliczności powstania szkody. Przewoźnik wykonuje te czynności także na żądanie uprawnionego, jeżeli twierdzi on, że przesyłka jest naruszona ”. Stosowanie przez przedsiębiorcę w trakcie zawierania umów z konsumentami ww. wzorca umowy zawierającego powyżej wskazane postanowienie umowne wywołuje takie same skutki, jak wskazane powyżej postanowienie Sądu wpisane do Rejestru. W związku z powyższym pomimo pewnych różnic w sformułowaniu treści obu postanowień umownych, należy uznać je za tożsame, a ww. postanowienie stosowane przez przedsiębiorcę za zbieżne z klauzulą wpisaną do Rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone pod numerem 3077. Stwierdzono zatem, że przedsiębiorca stosuje postanowienie wzorca umownego uznane za niedozwolone, o których mowa w art. 479 45 Kodeksu postępowania cywilnego, a zatem, że jego działania mają charakter bezprawny . Zachowanie przedsiębiorcy godzi w interesy konsumentów , gdyż zakwestionowane powyżej postanowienie w sposób niekorzystny mogło wpływać na sytuację prawną i ekonomiczną konsumentów wskutek uregulowania obostrzeń nie przewidzianych w tej materii przez przepisy prawa przewozowego. Stosowana przez przedsiębiorcę praktyka wymierzona jest we wszystkich rzeczywistych odbiorców świadczonych przez przedsiębiorcę usług, jak również we wszystkich jego potencjalnych kontrahentów, którzy mogą zawrzeć umowę poprzez ogólnodostępny sklep internetowy. Zakwestionowane zachowanie podejmowane jest w sposób powtarzalny i powszechny, co wynika zresztą z samej natury regulaminu, jakim posługuje się przedsiębiorca w obrocie gospodarczym. III.3. W rozdziale 10 ust. 2 Regulaminu przedsiębiorca zawarł postanowienie o treści: „ Sprzedawca nie ponosi odpowiedzialności za nieprawidłowe pod względem technicznym działanie Sklepu (…) ”. 14 W ocenie Prezesa Urzędu powyższe postanowienie należy uznać za tożsame z klauzulą wpisaną do Rejestru o treści: „ Sprzedawca nie ponosi odpowiedzialności za nieprawidłowe pod względem technicznym działanie Sklepu (…) ” – wyrok SOKIK z dn. 21 lipca 2011 r. (sygn. akt XVII AmC 943/10), wpis nr 3079 z dn. 17 kwietnia 2012 r. Analizowane postanowienia mają identyczne brzmienie. Przedmiotowe wyłączenie odpowiedzialności przedsiębiorcy za nieprawidłowe pod względem technicznym działanie sklepu może rodzić szereg negatywnych konsekwencji dla konsumenta m.in. związanych z procesem zamawiania towaru lub też jego opłacaniem. Przedmiotowa klauzula dopuszcza również pośrednio takie sytuacje jak m.in. zamówienie niechcianego towaru. Stosowanie przez przedsiębiorcę w trakcie zawierania umów z konsumentami ww. wzorca umowy zawierającego powyżej wskazane postanowienie umowne wywołuje takie same skutki, jak wskazane powyżej postanowienie Sądu wpisane do Rejestru. W związku z powyższym pomimo pewnych różnic w sformułowaniu treści obu postanowień umownych, należy uznać je za tożsame, a ww. postanowienie stosowane przez przedsiębiorcę za zbieżne z klauzulą wpisaną do Rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone pod numerem 3079. Stwierdzono zatem, że przedsiębiorca stosuje postanowienie wzorca umownego uznane za niedozwolone, o których mowa w art. 479 45 Kodeksu postępowania cywilnego, a zatem, że jego działania mają charakter bezprawny . Zachowanie przedsiębiorcy godzi w interesy konsumentów , gdyż na podstawie zakwestionowanego powyżej postanowienia przedsiębiorca wyłączył swą odpowiedzialność za nieprawidłowe pod względem technicznym działanie sklepu internetowego, którego przyczyną mogło być również działanie lub zaniechanie samego przedsiębiorcy. Stosowana przez przedsiębiorcę praktyka wymierzona jest we wszystkich rzeczywistych odbiorców świadczonych przez przedsiębiorcę usług, jak również we wszystkich jego potencjalnych kontrahentów, którzy mogą zawrzeć umowę poprzez ogólnodostępny sklep internetowy. Zakwestionowane zachowanie podejmowane jest w sposób powtarzalny i powszechny, co wynika zresztą z samej natury regulaminu, jakim posługuje się przedsiębiorca w obrocie gospodarczym. III.4. W rozdziale 10 ust. 5 Regulaminu przedsiębiorca zawarł postanowienie o treści: „ Wszelkie reklamacje będące wynikiem nieznajomości niniejszego regulaminu będą rozpatrywane negatywnie ”. W ocenie Prezesa Urzędu powyższe postanowienie należy uznać za tożsame z klauzulą wpisaną do Rejestru o treści: „ Korzystanie ze Sklepu internetowego KrainaDziecka.pl jest jednoznaczne z akceptacją niniejszego regulaminu. Wszelkie reklamacje dotyczące sposobu świadczenia usług, wynikające z nieznajomości bądź faktu nieprzestrzegania niniejszego regulaminu, nie będą rozpatrywane ” – wyrok SOKIK z dn. 20 grudnia 2011 r. (sygn. akt XVII AmC 3149/11), wpis nr 3107 z dn. 8 maja 2012 r. Przedmiotowe postanowienia pośrednio wyłączają lub ograniczają odpowiedzialność przedsiębiorcy za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania. Powyższe oznacza m.in., iż konsument nie będzie mógł skutecznie złożyć reklamacji w sytuacji gdy niektóre z uprawnień przysługujących konsumentowi ustawowo zostaną wadliwie opisane w treści regulaminu. W tym więc zakresie kwestionowane postanowienie, jak i postanowienie wpisane do Rejestru mogą wywoływać mylne wrażenie, iż reklamacja konsumenta zagwarantowana w przepisach ustawy zostanie rozpatrzona negatywnie, tylko z tego powodu, że uregulowania przedsiębiorcy zostały sformułowane w sposób odmienny lub sprzeczny z prawem. Stosowanie przez przedsiębiorcę w trakcie zawierania umów z konsumentami ww. wzorca umowy zawierającego powyżej wskazane postanowienie umowne wywołuje takie same skutki, jak wskazane powyżej postanowienie Sądu wpisane do Rejestru. W związku z powyższym pomimo pewnych różnic 15 w sformułowaniu treści obu postanowień umownych, należy uznać je za tożsame, a ww. postanowienie stosowane przez przedsiębiorcę za zbieżne z klauzulą wpisaną do Rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone pod numerem 3107 . Stwierdzono zatem, że przedsiębiorca stosuje postanowienie wzorca umownego uznane za niedozwolone, o których mowa w art. 479 45 Kodeksu postępowania cywilnego, a zatem, że jego działania mają charakter bezprawny . Zachowanie przedsiębiorcy godzi w interesy konsumentów, gdyż stosowane przez niego postanowienie pogorszyło sytuację prawną konsumentów dotyczącą przysługujących im uprawnień reklamacyjnych w przypadku nieznajomości stosowanego przez przedsiębiorcę regulaminu. Stosowana przez przedsiębiorcę praktyka wymierzona jest we wszystkich rzeczywistych odbiorców świadczonych przez przedsiębiorcę usług, jak również we wszystkich jego potencjalnych kontrahentów, którzy mogą zawrzeć umowę poprzez ogólnodostępny sklep internetowy. Zakwestionowane zachowanie podejmowane jest w sposób powtarzalny i powszechny, co wynika zresztą z samej natury regulaminu, jakim posługuje się przedsiębiorca w obrocie gospodarczym. W toku postępowania przedsiębiorca przedstawił zmieniony Regulamin sklepu internetowego emikso.pl – zmiany dokonane przez przedsiębiorcę polegały na wykreśleniu z tego Regulaminu kwestionowanych postanowień. Przedmiotowych zmian przedsiębiorca dokonał w dn. 21 listopada 2012 r . (dowód: karta nr 27). Powyższe dało podstawy do przyjęcia, że z tym dniem doszło do zaniechania stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów rozważanej w tym punkcie. Na podstawie art. 27 ust. 1 i ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nie wydaje się decyzji, o której mowa w art. 26, jeżeli przedsiębiorca zaprzestał stosowania praktyki, o której mowa w art. 24. W tym przypadku, Prezes Urzędu wydaje decyzję o uznaniu praktyki za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów i stwierdzającą zaniechanie jej stosowania. Wobec powyższego należało orzec jak w punkcie III.1-4. sentencji niniejszej decyzji. Ad IV. W przedmiotowym postępowaniu kolejny postawiony przedsiębiorcy zarzut stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, o jakiej mowa w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów dotyczy nieinformowania konsumentów przed zawarciem umowy na odległość, najpóźniej w chwili złożenia konsumentowi propozycji zawarcia umowy, o miejscu i sposobie składania reklamacji, co jest niezgodne z art. 9 ust. 1 pkt 10 ustawy o o.n.p.k. Analizując przesłankę bezprawności kwestionowanego zachowania przedsiębiorcy należy stwierdzić, że zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 10 ustawy o o.n.p.k. konsument powinien być poinformowany, przy użyciu środka porozumiewania się na odległość, najpóźniej w chwili złożenia mu propozycji zawarcia umowy, między innymi o miejscu i sposobie składania reklamacji. Niedopełnienie obowiązku informacyjnego w tym zakresie w znaczny sposób może utrudnić skorzystanie z przysługujących konsumentom uprawnień reklamacyjnych, dochodzenia roszczeń w przypadku wadliwości dostarczonego towaru lub też jego niezgodności z umową. Jak ustalono w toku postępowania, strona internetowa sklepu internetowego emikso.pl prowadzonego przez przedsiębiorcę nie zawierała żadnych informacji o miejscu i sposobie składania reklamacji. Wobec powyższego przedmiotowe naruszenie obowiązku informacyjnego określonego w art. 9 ust. 1 pkt 10 ustawy o o.n.p.k. stanowi działanie bezprawne , określone w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. 16 Zachowanie przedsiębiorcy godzi w interesy konsumentów , gdyż mając na względzie cel wprowadzenia obowiązku informowania w zakresie opisanym w punkcie IV. sentencji niniejszej decyzji, stwierdzić należy, że niedopełnienie spoczywającego na przedsiębiorcy obowiązku może utrudniać konsumentowi dochodzenie ewentualnych roszczeń związanych z niewykonaniem lub też nienależytym wykonaniem zobowiązania przez przedsiębiorcę. Zakwestionowane zachowanie przedsiębiorcy dotyczy zbiorowego interesu konsumentów, gdyż skierowane jest do szerokiego ich kręgu. Stosowane praktyki wymierzone są zatem we wszystkich rzeczywistych odbiorców świadczonych przez przedsiębiorcę usług, jak również we wszystkich ich potencjalnych kontrahentów, którzy mogą zawrzeć umowę poprzez ogólnodostępny sklep internetowy. Zakwestionowane zachowanie podejmowane jest w sposób powtarzalny i powszechny. Stosownie do art. 26 ust. 1 powołanej ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Prezes Urzędu wydaje decyzję o uznaniu praktyki za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów i nakazującą zaniechanie jej stosowania, jeżeli stwierdzi naruszenie zakazu określonego w art. 24 tej ustawy. W związku z powyższym orzeczono jak w punkcie IV. sentencji niniejszej decyzji. Ad V. W punkcie V. sentencji niniejszej decyzji opisane zostały praktyki naruszające zbiorowe interesy konsumentów polegające na niedopełnianiu przez przedsiębiorcę obowiązków informacyjnych na etapie po zawarciu umowy. W tym miejscu należy wskazać, że w art. 9 ust. 3 ustawy o o.n.p.k. sformułowano wymóg, aby potwierdzenie takie zostało sporządzone na piśmie. Z takiego punktu widzenia prawnie obojętne jest, w jakim dokumencie (o jakiej nazwie i o jakiej dodatkowej treści) zostaną zamieszczone wymagane prawem informacje. Wymagane jedynie jest, aby po pierwsze stosowne dane były konsumentom przekazywane oraz aby było to czynione w odpowiedniej, a zatem pisemnej formie najpóźniej w chwili rozpoczęcia spełniania świadczenia. Z poczynionych ustaleń faktycznych wynika, iż przedsiębiorca w związku z prowadzoną sprzedażą za pośrednictwem sklepu internetowego emikso.pl wystawia konsumentom wyłącznie paragony z kasy fiskalnej w związku z czym ich treść poddano analizie pod kątem zgodności z przepisem art. 9 ust. 3 ustawy o o.n.p.k. Analiza przedmiotowych dokumentów wykazała, że strona niniejszego postępowania nie dopełnia pewnych spoczywających na niej obowiązków informacyjnych, jakie winno się zrealizować po zawarciu umowy. V.1. W punkcie V.1. sentencji niniejszej decyzji opisano zarzut naruszenia przez przedsiębiorcę zbiorowych interesów konsumentów wskutek stosowania praktyki polegającej na niepotwierdzaniu konsumentom na piśmie, najpóźniej w momencie rozpoczęcia spełniania świadczenia, informacji o terminie i sposobie dostawy towaru, co uznano za niezgodne z art. 9 ust. 3 w zw. z art. 9 ust. 1 pkt 5 ustawy o o.n.p.k., a poprzez to z art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Art. 9 ust. 3 w zw. z art. 9 ust. 1 pkt 5 ustawy o o.n.p.k. statuuje obowiązek potwierdzania konsumentom zawierającym umowy na odległość, na piśmie, informacji na temat terminu i sposobu dostawy zamówionego towaru. Analiza materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie daje podstawy do przyjęcia, że przedsiębiorca niniejszego obowiązku nie respektuje, bowiem żaden z dokumentów wystawianych przez niego konsumentom po zawarciu umowy nie obejmuje swym zakresem takich informacji. Powyższe świadczy zatem o tym, że rozważane zachowanie należy zaklasyfikować, jako bezprawne. Niniejsza praktyka godzi w zbiorowe interesy konsumentów, gdyż są oni pozbawieni informacji na temat umówionego sposobu i terminu dostawy zamówionego towaru. 17 Uzupełnienie braków na etapie poprzedzającym zawarcie umowy nie sanuje jednak praktyki przedsiębiorcy rozważanej w tym punkcie. Stosownie do art. 26 ust. 1 powołanej ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Prezes Urzędu wydaje decyzję o uznaniu praktyki za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów i nakazującą zaniechanie jej stosowania, jeżeli stwierdzi naruszenie zakazu określonego w art. 24 tej ustawy. Stąd też należało orzec, jak w punkcie V.1. sentencji niniejszej decyzji. V.2. Kolejna z ocenianych praktyk polega na niepotwierdzaniu konsumentom na piśmie, najpóźniej w momencie rozpoczęcia spełniania świadczenia, informacji o prawie odstąpienia od umowy zawartej na odległość w terminie 10 dni, co jest niezgodne z art. 9 ust. 3 w zw. z art. 9 ust. 1 pkt 6 ustawy o o.n.p.k, a poprzez to z art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Z art. 9 ust. 3 w zw. z art. 9 ust. 1 pkt 6 ustawy o o.n.p.k. wynika obowiązek przekazywania konsumentom na piśmie informacji o przysługującym im uprawnieniu do odstąpienia od umowy w terminie dziesięciu dni, w tym przypadku, liczonych od dnia odebrania przez konsumenta zamówionego towaru. Analiza zgromadzonego materiału dowodowego wykazała, że przedsiębiorca nie przekazuje konsumentom na piśmie, po zawarciu z nimi umów, informacji na temat przysługującego im prawa do odstąpienia od umowy. Informacje na ten temat nie są bowiem zamieszczane ani na paragonach fiskalnych, ani na fakturach VAT, ani w jakichkolwiek innych dokumentach. Z tego też względu, należało stwierdzić, że przedsiębiorca dopuścił się naruszenia art. 9 ust. 3 w zw. z art. 9 ust. 1 pkt 6 ustawy o o.n.p.k., a więc, że jego zachowanie jest bezprawne. Uprawnienie do odstąpienia od umowy, które może być realizowane przez konsumenta, jest instytucją charakterystyczną dla prawa konsumenckiego i nieznaną w klasycznym prawie cywilnym. W związku więc z tym, że uprawnienie to ma charakter wyjątkowy, a ponadto jest w wyszczególnionych w ustawie okolicznościach obwarowane warunkami, pod którymi można z niego skorzystać, szczególnie istotne jest, aby konsumenci otrzymali na jego temat wyczerpującą informację. Istotne jest także to, aby informacja na ten temat została utrwalona w ten sposób, aby po odebraniu przesyłki konsument mógł się ponownie z nią zapoznać. Zaniechanie w tym zakresie może udaremnić skorzystanie z uprawnienia do odstąpienia od umowy, co z oczywistych względów osłabia pozycję konsumentów. W tych okolicznościach stwierdzić należało, że w rozważanym przypadku doszło do naruszenia art. 9 ust. 3 w zw. z art. 9 ust. 1 pkt 6 ustawy o o.n.p.k., a poprzez to art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. W tym stanie rzeczy, należało orzec, jak w punkcie V.2. sentencji niniejszej decyzji. V.3. W toku niniejszego postępowania postawiono przedsiębiorcy także zarzut niepotwierdzania konsumentom na piśmie, najpóźniej w momencie rozpoczęcia spełniania świadczenia, informacji o miejscu i sposobie składania reklamacji, co uznano za niezgodne z art. 9 ust. 3 w zw. z art. 9 ust. 1 pkt 10 ustawy o o.n.p.k., a poprzez to z art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Analiza zgromadzonego materiału dowodowego, w tym w szczególności, paragonów fiskalnych i faktur VAT wystawianych przez przedsiębiorcę konsumentom, z którymi są zawierane umowy na odległość wykazała, że nie obejmują one swą treścią informacji na temat miejsca i sposobu składania reklamacji. Informacji tych przedsiębiorca nie przekazywał także w żadnym innym dokumencie doręczanym konsumentom. Okoliczność ta świadczy o bezprawności zachowania przedsiębiorcy, a więc o naruszeniu przez niego art. 9 ust. 3 w zw. z art. 9 ust. 1 pkt 10 ustawy o o.n.p.k. 18 Informacje, jakich przedsiębiorca nie przekazuje konsumentom, dotyczą zasad składania reklamacji. Niniejsze zaniechanie może znacząco utrudniać skorzystanie z przysługujących konsumentom uprawnień reklamacyjnych, dochodzenie roszczeń w przypadku wadliwości dostarczonego towaru, jego niezgodności z umową. Uzupełnienie braków na etapie poprzedzającym zawarcie umowy nie sanuje jednak sytuacji w rozważanym zakresie. Z uwagi na możliwość wystąpienia po stronie konsumentów niedogodności związanych z nieznajomością przyjętej przez przedsiębiorcę procedury reklamacyjnej, stwierdzić należało że takie jego zachowanie godzi w interesy słabszych uczestników rynku. Stosownie do art. 26 ust. 1 powołanej ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Prezes Urzędu wydaje decyzję o uznaniu praktyki za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów i nakazującą zaniechanie jej stosowania, jeżeli stwierdzi naruszenie zakazu określonego w art. 24 tej ustawy. Stąd też należało orzec, jak w punkcie V.3. sentencji niniejszej decyzji. Ad VI. Zgodnie z art. 106 ust. 1 pkt. 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Prezes Urzędu może skorzystać z uprawnienia do nałożenia na przedsiębiorcę stosującego praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów kary pieniężnej w wysokości nie większej niż 10% przychodu osiągniętego w roku rozliczeniowym poprzedzającym rok nałożenia kary. Kara taka może być nałożona bez względu na to, czy przedsiębiorca dopuścił się naruszenia umyślnie, czy też nieumyślnie. Z powyższego wynika, że kara może być nałożona bez względu na okoliczność występowania po stronie przedsiębiorcy winy rozumianej jako świadomość bezprawności zachowania. Okoliczność ta jest jednak czynnikiem relewantnym przy miarkowaniu wysokości nakładanej kary pieniężnej8. Stosownie do art. 111 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów przy ustalaniu wysokości kar pieniężnych, w tym kar określonych w art. 106 tej ustawy, należy uwzględnić w szczególności okres, stopień oraz okoliczności naruszenia przepisów ustawy, a także uprzednie naruszenie przepisów ustawy. Kara nakładana przez Prezesa Urzędu na przedsiębiorcę, który dopuścił się stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów służy podkreśleniu naganności ocenianego zachowania. Przedsiębiorca, jako profesjonalista powinien wiedzieć, że określając warunki umowne nie może stosować bezprawnych postanowień, ani w żaden inny sposób godzić w interesy konsumentów. Orzeczona kara powinna stanowić dolegliwość dla uczestnika niniejszego postępowania, tak aby jej nałożenie skutkowało w przyszłości zapobieżeniem zaistnienia podobnych sytuacji. W opinii Prezesa Urzędu należy podkreślić aspekt edukacyjny i wychowawczy zastosowanego środka oraz wyrazić nadzieję, że odniesie on spodziewany skutek na przyszłość. Poza wymiarem indywidualnym kary należy zwrócić uwagę na jej wymiar ogólny, funkcję odstraszającą i wychowawczą w stosunku do innych uczestników rynku. W punktach I.-V. sentencji niniejszej decyzji Prezes Urzędu stwierdził stosowanie przez przedsiębiorcę praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, o jakich mowa w art. 24 ust. 1 i 2, w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 oraz w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Powyższe daje podstawy do nałożenia na przedsiębiorcę kary pieniężnej określonej w art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Podstawą obliczenia wysokości niniejszej kary jest przychód osiągnięty przez przedsiębiorcę w roku rozliczeniowym poprzedzającym rok nałożenia kary, tj. w 2012 r., który wyniósł [ tajemnica przedsiębiorstwa ] (pkt I.1. Załącznika Nr 1). W związku z tym 8 Konrad Kohutek w: Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów. Komentarz, Warszawa 2008 r., s. 1027. 19 maksymalna kara, jaka mogłaby w niniejszym przypadku zostać wymierzona, to kara w wysokości [ tajemnica przedsiębiorstwa ] (pkt I.2. Załącznika Nr 1). 1. Pierwsza z kar jest wymierzana z tytułu naruszenia stwierdzonego w punkcie I. sentencji decyzji polegającego na stosowaniu w Regulaminie sklepu internetowego emikso.pl w obrocie z konsumentami postanowienia, zgodnie z którym zwrot pieniędzy konsumentowi nastąpi w ciągu 14 dni roboczych od otrzymania zwracanego towaru na adres lub rachunek bankowy wskazany w formularzu zwrotu, które jest niezgodne z art. 7 ust. 3 w zw. z art. 17 ustawy o o.n.p.k. Praktyka wymieniona w punkcie I. tej decyzji ujawnia się na etapie zawierania kontraktu, jednakże rzutuje lub też może rzutować na etap jego wykonywania. Oceniając wagę naruszenia Prezes Urzędu miał na względzie, iż zakwestionowana praktyka wymierzona była we wszystkich konsumentów korzystających ze sklepu internetowego przedsiębiorcy, a zatem miała charakter powszechny, jednakże skierowana była wyłącznie w tych konsumentów, którzy korzystali bądź chcieli skorzystać z prawa do odstąpienia od umowy, z tego względu uciążliwość wprowadzonego postanowienia jest umiarkowana. Z ustaleń poczynionych w toku niniejszego postępowania nie wynika, aby praktyka, której dotyczy miarkowana w tym punkcie kara, była stosowana umyślnie. Ocenianą praktykę należy uznać za długotrwałą, gdyż ustalono, iż jest stosowana przez przedsiębiorcę od maja 2010 r., tj. od ponad trzech lat. W oparciu o osiągnięty przez przedsiębiorcę przychód ustalono kwotę bazową stanowiącą punkt wyjścia dla dalszych obliczeń, którą określono na poziomie [ tajemnica przedsiębiorstwa ] (pkt II.1.a. Załącznika Nr 1) % przychodu, czyli na poziomie 82,77 zł. Po ustaleniu kwoty bazowej przystąpiono do analizy, czy w niniejszej sprawie zaszły okoliczności łagodzące oraz okoliczności obciążające, które mogłyby mieć wpływ na wymiar kary. W sprawie tej nie wystąpiły żadne okoliczności łagodzące. W niniejszym przypadku mamy jednak do czynienia z jedną okolicznością obciążającą, którą jest znaczny zasięg praktyki związany z wykorzystywaniem ogólnodostępnego sklepu internetowego. W tych okolicznościach wymiar kwoty bazowej zwiększono ogółem o 20% do kwoty 99 zł. W wyniku obliczeń przeprowadzonych w wyżej opisany sposób, karę pieniężną z tytułu naruszenia art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zakresie opisanym w punkcie I. sentencji niniejszej decyzji określono na poziomie 99 zł, co stanowi [ tajemnica przedsiębiorstwa ] (pkt II.1.b. Załącznika Nr 1) % przychodu oraz [ tajemnica przedsiębiorstwa ] (pkt II.1.c. Załącznika Nr 1) maksymalnego wymiaru kary. Na ostatnim etapie sprawdzono, czy kara obliczona w ww. sposób nie przewyższa kary w maksymalnej wysokości, jaka została przewidziana w przepisie art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Sytuacja taka nie ma jednak w niniejszym przypadku miejsca. W tych okolicznościach należało orzec, jak w punkcie VI.1. sentencji niniejszej decyzji. 2. Druga z kar jest wymierzana z tytułu naruszenia stwierdzonego w punkcie II. sentencji decyzji polegającego na stosowaniu w Regulaminie sklepu internetowego emikso.pl w obrocie z konsumentami postanowienia o treści: „ Sprzedawca zastrzega sobie prawo do odliczenia od zwracanej kwoty kosztów przesyłki i pakowania w wysokości 18 zł ”, które jest niezgodne z art. 7 ust. 3 w zw. z art. 17 ustawy o o.n.p.k. Prezes Urzędu uwzględnił, iż stosowane przez przedsiębiorcę naruszenie zbiorowych interesów konsumentów miało miejsce na etapie zawierania kontraktu i polegało na mającym wpływ na treść kontraktu naruszeniu przepisów prawa. Oceniając wagę naruszenia Prezes Urzędu miał na względzie, iż zakwestionowana praktyka wymierzona była we wszystkich konsumentów korzystających ze sklepu internetowego przedsiębiorcy, a zatem miała 20 charakter powszechny, jednakże skierowana była wyłącznie w tych konsumentów, którzy korzystali bądź chcieli skorzystać z prawa do odstąpienia od umowy, z tego względu uciążliwość wprowadzonego postanowienia jest umiarkowana. Z ustaleń poczynionych w toku niniejszego postępowania nie wynika, aby praktyka, której dotyczy miarkowana w tym punkcie kara, była stosowana umyślnie. Ocenianą praktykę należy uznać za długotrwałą, gdyż ustalono, iż trwała ona od maja 2010 r., tj. od ponad dwóch lat – została zaniechana dopiero z dniem 21 listopada 2012 r. W oparciu o osiągnięty przez przedsiębiorcę przychód ustalono kwotę bazową stanowiącą punkt wyjścia dla dalszych obliczeń, którą określono na poziomie [ tajemnica przedsiębiorstwa ] (pkt II.2.a. Załącznika Nr 1) % przychodu, czyli na poziomie 82,77 zł. Po ustaleniu kwoty bazowej przystąpiono do analizy, czy w niniejszej sprawie zaszły okoliczności łagodzące i obciążające, które mogłyby mieć wpływ na wymiar kary. Okolicznością łagodzącą, która wystąpiła w niniejszej sprawie, jest zaniechanie stosowania przez przedsiębiorcę kwestionowanej praktyki niezwłocznie po wszczęciu postępowania przez Prezesa Urzędu, w związku z czym kwotę bazową należy zmniejszyć o 30% . Okolicznością obciążającą, która wystąpiła w niniejszej sprawie, jest znaczny zasięg praktyki, w związku z czym kwotę bazową należy zwiększyć o 20% . W związku z powyższym kwotę bazową należy zmniejszyć o 10% , to jest do poziomu 75 zł. W wyniku obliczeń przeprowadzonych w wyżej opisany sposób, karę pieniężną z tytułu naruszenia art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zakresie opisanym w punkcie II. sentencji niniejszej decyzji określono na poziomie 75 zł, co stanowi [ tajemnica przedsiębiorstwa ] (pkt II.2.b. Załącznika Nr 1) % przychodu oraz [ tajemnica przedsiębiorstwa ] (pkt II.2.c. Załącznika Nr 1) maksymalnego wymiaru kary. Na ostatnim etapie sprawdzono, czy kara obliczona w ww. sposób nie przewyższa kary w maksymalnej wysokości, jaka została przewidziana w przepisie art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Sytuacja taka nie ma jednak w niniejszym przypadku miejsca. W tych okolicznościach należało orzec, jak w punkcie VI.2. sentencji niniejszej decyzji. 3. Trzecia z kar jest wymierzana z tytułu naruszenia stwierdzonego w punkcie III. sentencji decyzji polegającego na stosowaniu w Regulaminie sklepu internetowego emikso.pl w obrocie z konsumentami postanowień, które zostały wpisane do Rejestru postanowień wzorców umów uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 ze zm.) o treści: a. „ Sklep nie ponosi odpowiedzialności za nieterminowe dostarczenie przesyłek przez firmę kurierską oraz Pocztę Polską ”, b. „ W przypadku stwierdzenia uszkodzenia przesyłki w czasie dostawy, reklamacje z tego tytułu będą rozpatrywane wyłącznie wtedy, gdy Klient wraz z osobą doręczającą przesyłkę (upoważniony przedstawiciel firmy kurierskiej) sporządzi na piśmie protokół reklamacyjny, który zostanie podpisany przez Adresata przesyłki i Doręczającego ”, c. „ Sprzedawca nie ponosi odpowiedzialności za nieprawidłowe pod względem technicznym działanie Sklepu (…) ”, d. „ Wszelkie reklamacje będące wynikiem nieznajomości niniejszego regulaminu będą rozpatrywane negatywnie ”, co jest niezgodne z art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Prezes Urzędu uwzględnił, że naruszenie przez przedsiębiorcę zbiorowych interesów konsumentów polegało na stosowaniu niedozwolonych postanowień umownych wpisanych do powszechnie dostępnego rejestru postanowień umownych prowadzonego przez Prezesa 21 Urzędu. Oceniając wagę naruszenia Prezes Urzędu miał na względzie, iż zakwestionowana praktyka wymierzona była we wszystkich konsumentów korzystających ze sklepu internetowego przedsiębiorcy, a zatem miała charakter powszechny. Na podstawie postanowienia punktu III.1. sentencji niniejszej decyzji przedsiębiorca wyłączył swą odpowiedzialność za nieterminowe dostarczenie przesyłek przez firmę kurierską lub Pocztę Polską. Postanowienie punktu III.2. w sposób niekorzystny mogło wpływać na sytuację prawną i ekonomiczną konsumentów wskutek uregulowania obostrzeń nie przewidzianych w tej materii przez przepisy prawa przewozowego. Na pogorszenie sytuacji prawnej i ekonomicznej konsumentów ma również wpływ postanowienie punktu III.3., w którym przedsiębiorca wyłączył swą odpowiedzialność za nieprawidłowe pod względem technicznym działanie sklepu internetowego, których przyczyną mogło być również działanie lub zaniechanie samego przedsiębiorcy. Wreszcie w punkcie III.4. sentencji niniejszej stosowane przez przedsiębiorcę postanowienie pogorszyło sytuację prawną konsumentów dotyczącą przysługujących im uprawnień reklamacyjnych w przypadku nieznajomości stosowanego przez przedsiębiorcę regulaminu. Z ustaleń poczynionych w toku niniejszego postępowania nie wynika, aby praktyka, której dotyczy miarkowana w tym punkcie kara, była stosowana umyślnie. Oceniana praktyka miała charakter długotrwały, gdyż ustalono, iż kwestionowane postanowienia były stosowane w Regulaminie sklepu internetowego emikso.pl od maja 2010 r., tj. od ponad dwóch lat. W oparciu o osiągnięty przez przedsiębiorcę przychód ustalono kwotę bazową stanowiącą punkt wyjścia dla dalszych obliczeń, którą określono na poziomie [ tajemnica przedsiębiorstwa ] (pkt II.3.a. Załącznika Nr 1) % przychodu, czyli na poziomie 165,55 zł. Po ustaleniu kwoty bazowej przystąpiono do analizy, czy w niniejszej sprawie zaszły okoliczności łagodzące i obciążające, które mogłyby mieć wpływ na wymiar kary. Okolicznością łagodzącą, która wystąpiła w niniejszej sprawie, jest zaniechanie stosowania przez przedsiębiorcę kwestionowanej praktyki jeszcze przed wszczęciem postępowania przez Prezesa Urzędu, w związku z czym kwotę bazową należy zmniejszyć o 30% . Okolicznością obciążającą, która wystąpiła w niniejszej sprawie, jest znaczny zasięg praktyki, w związku z czym kwotę bazową należy zwiększyć o 20% . W związku z powyższym kwotę bazową należy zmniejszyć o 10% , to jest do poziomu 149 zł. W wyniku obliczeń przeprowadzonych w wyżej opisany sposób, karę pieniężną z tytułu naruszenia art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zakresie opisanym w punkcie III. sentencji niniejszej decyzji określono na poziomie 149 zł, co stanowi [ tajemnica przedsiębiorstwa ] (pkt II.3.b. Załącznika Nr 1) % przychodu oraz [ tajemnica przedsiębiorstwa ] (pkt II.3.c. Załącznika Nr 1) maksymalnego wymiaru kary. Na ostatnim etapie sprawdzono, czy kara obliczona w ww. sposób nie przewyższa kary w maksymalnej wysokości, jaka została przewidziana w przepisie art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Sytuacja taka nie ma jednak w niniejszym przypadku miejsca. W tych okolicznościach należało orzec, jak w punkcie VI.3. sentencji niniejszej decyzji. 4. Czwarta kara wymierzana jest w związku ze stosowaniem praktyki opisanej powyżej w punkcie IV. sentencji niniejszej decyzji, polegającej na naruszaniu obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji w zakresie nieinformowaniu konsumentów przed zawarciem umowy na odległość, najpóźniej w chwili złożenia konsumentowi propozycji zawarcia umowy, o miejscu i sposobie składania reklamacji, co jest niezgodne z art. 9 ust. 1 pkt 10 ustawy o o.n.p.k. Praktyka wymieniona w punkcie IV. tej decyzji ujawnia się na etapie przedkontraktowym, tj. na etapie przedstawienia konsumentowi przez przedsiębiorcę oferty, propozycji zawarcia umowy. Ze względu na specyfikę umów zawieranych na odległość, a także rodzaj danych, 22 jakie zostały pominięte, wagę tej praktyki określono, jako stosunkowo dużą. Na wysokość kwoty bazowej ma również wpływ to, że rozważaną praktykę należało zaklasyfikować jako długotrwałą gdyż była ona stosowana co najmniej od roku. Z ustaleń poczynionych w toku niniejszego postępowania nie wynika jednak, aby praktyka, której dotyczy miarkowana w tym punkcie kara, była stosowana umyślnie. Ocenianą praktykę należy uznać za długotrwałą, gdyż ustalono, iż jest stosowana przez przedsiębiorcę od maja 2010 r., tj. od ponad trzech lat. W oparciu o osiągnięty przez przedsiębiorcę przychód ustalono kwotę bazową stanowiącą punkt wyjścia dla dalszych obliczeń, którą określono na poziomie [ tajemnica przedsiębiorstwa ] (pkt II.4.a. Załącznika Nr 1) % przychodu, czyli na poziomie 82,77 zł. Po ustaleniu kwoty bazowej przystąpiono do analizy, czy w niniejszej sprawie zaszły okoliczności łagodzące oraz okoliczności obciążające, które mogłyby mieć wpływ na wymiar kary. W sprawie tej nie wystąpiły żadne okoliczności łagodzące. W niniejszym przypadku mamy jednak do czynienia z jedną okolicznością obciążającą, którą jest znaczny zasięg praktyki związany z wykorzystywaniem ogólnodostępnego sklepu internetowego. W tych okolicznościach wymiar kwoty bazowej zwiększono ogółem o 20% do kwoty 99 zł. W wyniku obliczeń przeprowadzonych w wyżej opisany sposób, karę pieniężną z tytułu naruszenia art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zakresie opisanym w punkcie IV. sentencji niniejszej decyzji określono na poziomie 99 zł, co stanowi [ tajemnica przedsiębiorstwa ] (pkt II.4.b. Załącznika Nr 1) % przychodu oraz [ tajemnica przedsiębiorstwa ] (pkt II.4.c. Załącznika Nr 1) maksymalnego wymiaru kary. Na ostatnim etapie sprawdzono, czy kara obliczona w ww. sposób nie przewyższa kary w maksymalnej wysokości, jaka została przewidziana w przepisie art. 106 ust. 1 pkt. 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Sytuacja taka nie ma jednak w niniejszym przypadku miejsca. W tych okolicznościach należało orzec, jak w punkcie VI. 4. sentencji niniejszej decyzji. 5. Piąta z kar wymierzana jest w związku ze stosowaniem praktyki opisanej powyżej w punkcie V. sentencji niniejszej decyzji, polegającej na naruszaniu obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji w zakresie potwierdzania konsumentom na piśmie, najpóźniej w momencie rozpoczęcia spełniania świadczenia: a. informacji o terminie i sposobie dostawy, co jest niezgodne z art. 9 ust. 3 w zw. z art. 9 ust. 1 pkt 5 ustawy o o.n.p.k., b. informacji o prawie do odstąpienia od umowy w terminie 10 dni, co jest niezgodne z art. 9 ust. 3 w zw. z art. 9 ust. 1 pkt 6 ustawy o o.n.p.k., c. informacji o miejscu i sposobie składania reklamacji, co jest niezgodne z art. 9 ust. 3 w zw. z art. 9 ust. 1 pkt 10 ustawy o o.n.p.k. Prezes Urzędu uwzględnił, iż w niniejszym przypadku do potwierdzenia zawarcia umowy dochodzi faktycznie po jej zawarciu, a więc praktyka ujawnia się na etapie wykonywania kontraktu. Ze względu na specyfikę umów zawieranych na odległość, a także rodzaj pominiętych danych, wagę tej praktyki określono jako stosunkowo dużą. Miarkując niniejszą karę zwrócono również uwagę na to, że rozważane zaniechanie nie powodowało wyłączenia przysługujących konsumentom uprawnień, czy nałożenia na nich nowych obowiązków. Wprawdzie powodowało ono niedoinformowanie konsumentów, co mogło skutkować utrudnieniami np. w dochodzeniu roszczeń, jednakże nie niweczyło ono w definitywny sposób przewidzianych prawem możliwości. Z ustaleń poczynionych w toku niniejszego postępowania nie wynika, aby praktyka, której dotyczy miarkowana w tym punkcie kara, była stosowana umyślnie. Ocenianą praktykę należy uznać za długotrwałą, gdyż ustalono, iż jest stosowana przez przedsiębiorcę od maja 2010 r., tj. od ponad trzech lat. 23 W oparciu o osiągnięty przez przedsiębiorcę przychód ustalono kwotę bazową stanowiącą punkt wyjścia dla dalszych obliczeń, którą określono na poziomie [ tajemnica przedsiębiorstwa ] (pkt II.5.a. Załącznika Nr 1) % przychodu, czyli na poziomie 496,65 zł. Po ustaleniu kwoty bazowej przystąpiono do analizy, czy w niniejszej sprawie zaszły okoliczności łagodzące oraz okoliczności obciążające, które mogłyby mieć wpływ na wymiar kary. W sprawie tej nie wystąpiły żadne okoliczności łagodzące. W niniejszym przypadku mamy jednak do czynienia z jedną okolicznością obciążającą, którą jest znaczny zasięg praktyki związany z wykorzystywaniem ogólnodostępnego sklepu internetowego. W tych okolicznościach wymiar kwoty bazowej zwiększono ogółem o 20% do kwoty 596 zł. W wyniku obliczeń przeprowadzonych w wyżej opisany sposób, karę pieniężną z tytułu naruszenia art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zakresie opisanym w punkcie V. sentencji niniejszej decyzji określono na poziomie 596 zł, co stanowi [ tajemnica przedsiębiorstwa ] (pkt II.5.b. Załącznika Nr 1) % przychodu oraz [ tajemnica przedsiębiorstwa ] (pkt II.5.c. Załącznika Nr 1) maksymalnego wymiaru kary. Na ostatnim etapie sprawdzono, czy kara obliczona w ww. sposób nie przewyższa kary w maksymalnej wysokości, jaka została przewidziana w przepisie art. 106 ust. 1 pkt. 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Sytuacja taka nie ma jednak w niniejszym przypadku miejsca. W tych okolicznościach należało orzec, jak w punkcie VI.5. sentencji niniejszej decyzji. Zgodnie z art. 112 ust. 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów karę pieniężną należy uiścić w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się niniejszej decyzji na konto Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów: NBP o/o Warszawa Nr 51101010100078782231000000. Ad VII. Zgodnie z art. 80 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Prezes Urzędu rozstrzyga o kosztach w drodze postanowienia, które może być zamieszczone w decyzji kończącej postępowanie. W myśl art. 77 ust. 1 tej ustawy, jeżeli w wyniku postępowania Prezes Urzędu stwierdził naruszenie przepisów ustawy, przedsiębiorca, który dopuścił się tego naruszenia, jest obowiązany ponieść koszty postępowania. Zgodnie z art. 263 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego do kosztów postępowania zalicza się koszty podróży i inne należności świadków i biegłych oraz stron w przypadkach przewidzianych w art. 56, a także koszty spowodowane oględzinami na miejscu, jak również koszty doręczenia stronom pism urzędowych. Na podstawie art. 264 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego jednocześnie z wydaniem decyzji organ administracji publicznej ustali w drodze postanowienia wysokość kosztów postępowania, osoby zobowiązane do ich poniesienia oraz termin i sposób ich uiszczenia. Postępowanie w sprawie stosowania przez przedsiębiorcę praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów zostało wszczęte z urzędu, a w jego wyniku Prezes Urzędu w punktach I.-V. sentencji decyzji stwierdził naruszenie przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Kosztami niniejszego postępowania są wydatki związane z korespondencją prowadzoną przez Prezesa Urzędu ze stroną postępowania. W związku z powyższym postanowiono obciążyć przedsiębiorcę kosztami postępowania w wysokości 36 zł (trzydziestu sześciu złotych). Koszty niniejszego postępowania przedsiębiorca obowiązany jest wpłacić na konto Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Warszawie w NBP o/o Warszawa Nr 51101010100078782231000000 w terminie 14 dni od uprawomocnienie się decyzji. 24 Stosownie do treści art. 81 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w związku z art. 479 28 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeksu postępowania cywilnego (Dz. U. z 1964 r., Nr 43, poz. 296, ze zm.) – od niniejszej decyzji przysługuje odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej doręczenia, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach. W przypadku jednak kwestionowania wyłącznie postanowienia o kosztach zawartego w punkcie VII. niniejszej decyzji, stosownie do art. 81 ust. 5 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w związku z art. 479 32 § 1 i 2 Kodeksu postępowania cywilnego i art. 264 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z art. 83 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, można wnieść zażalenie do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach w terminie tygodnia od dnia doręczenia niniejszej decyzji. DYREKTOR DELEGATURY URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW W KATOWICACH Maciej Fragsztajn