RKT-3/2003

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW W KATOWICACH ___________________________________________________________________________ 40-024 Katowice, ul. Powsta ń ców 41a Tel./Fax (0-32) 256-46-96, Tel/Fax (0-32) 255-26-47, Tel. /Fax (0-32) 255-44-04 E-mail: katowice@uokik.gov.pl Katowice, 14.01.2003r. RKT-565-s-03/02/MK DECYZJA nr RKT-03/2003 I. Na podstawie art. 104 k.p.a. i art. 28 ust. 6 oraz art. 9 w zwi ą zku z art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. z 2000r. Nr 122, poz.1319 oraz Dz.U. z 2001r. Nr 110, poz. 1189, Dz.U. Nr 154, poz. 1800, Dz.U. z 2002r. Nr 129, poz. 1102), po rozpatrzeniu sprawy wszcz ę tej z urz ę du przeciwko Pani Ma ł gorzacie Ł . i Panu Wies ł awowi Ł . prowadz ą cym dzia ł alno ść gospodarcz ą jako Zak ł ad Us ł ug Pogrzebowych „HADES” w Bytomiu, w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, uznaje si ę , ż e dzia ł ania Pani Ma ł gorzaty Ł . i Pana Wies ł awa Ł . prowadz ą cych dzia ł alno ść gospodarcz ą jako Zak ł ad Us ł ug Pogrzebowych „HADES” w Bytomiu stanowi ą praktyk ę ograniczaj ą c ą konkurencj ę i nakazuje si ę zaniechania jej stosowania, polegaj ą c ą na nadu ż ywaniu pozycji dominuj ą cej na rynku ś wiadczenia us ł ug prosektoryjnych na terenie Szpitala im. L.Rydygiera w Katowicach, poprzez pobieranie przez w/w przedsi ę biorców op ł at za drug ą i trzeci ą dob ę przechowywania w prosektorium nale żą cym do w/w szpitala, zw ł ok osób zmar ł ych w tym szpitalu. II. Na podstawie art. 104 k.p.a. i art. 28 ust 6 oraz art. 101 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. z 2000r. Nr 122, poz.1319 oraz Dz.U. z 2001r. Nr 110, poz. 1189, Dz.U. Nr 154, poz. 1800, Dz.U. z 2002r. Nr 129, poz. 1102), w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, po rozpatrzeniu sprawy wszcz ę tej z urz ę du, w zwi ą zku z dopuszczeniem si ę naruszenia przez Pani ą Ma ł gorzat ę Ł . i Pana Wies ł awa Ł . prowadz ą cych dzia ł alno ść gospodarcz ą jako Zak ł ad Us ł ug Pogrzebowych „HADES” w Bytomiu, zakazu okre ś lonego w art. 8 ust. 1 w/w ustawy, nak ł ada si ę na Pani ą Ma ł gorzat ę Ł . i Pana Wies ł awa Ł . prowadz ą cych dzia ł alno ść gospodarcz ą jako Zak ł ad Us ł ug Pogrzebowych „HADES” w Bytomiu, solidarnie kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci 4.422,22 PLN (s ł ownie: cztery tysi ą ce czterysta dwadzie ś cia dwa z ł ote dwadzie ś cia dwa grosze), co odpowiada równowarto ś ci 1.100 euro (s ł ownie: tysi ą c sto euro), p ł atn ą do bud ż etu pa ń stwa. III. Na podstawie art. 75 w zwi ą zku z art. 72 oraz art. 28 ust. 6 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. z 2000r. Nr 122, poz.1319 oraz Dz.U. z 2001r. Nr 110, poz. 1189, Dz.U. Nr 154, poz. 1800, Dz.U. z 2002r. Nr 129, poz. 1102), w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, po przeprowadzeniu post ę powania wszcz ę tego z urz ę du przeciwko Pani Ma ł gorzacie Ł . i Panu Wies ł awowi Ł . prowadz ą cym dzia ł alno ść gospodarcz ą jako Zak ł ad Us ł ug Pogrzebowych „HADES” w Bytomiu, postanawia si ę na ł o ż y ć na w/w przedsi ę biorców solidarnie obowi ą zek zwrotu 1 kosztów niniejszego post ę powania w kwocie 40 PLN (s ł ownie: czterdzie ś ci z ł otych) p ł atne do bud ż etu pa ń stwa, tytu ł em zwrotu kosztów post ę powania w w/w sprawie. Uzasadnienie W dniu 09.08.2002r. zosta ł o wszcz ę te w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwany dalej organem antymonopolowym), z urz ę du post ę powanie antymonopolowe w sprawie nakazania zaniechania przez Pani ą Ma ł gorzat ę Ł . i Pana Wies ł awa Ł . prowadz ą cych dzia ł alno ść gospodarcz ą jako Zak ł ad Us ł ug Pogrzebowych „HADES” w Bytomiu (zwani dalej - Pa ń stwo Ł .), nadu ż ywania pozycji dominuj ą cej na rynku ś wiadczenia us ł ug prosektoryjnych na terenie Szpitala im. L.Rydygiera w Katowicach (zwany dalej Szpitalem), polegaj ą cego na pobieraniu przez Pa ń stwa Ł ., op ł at za drug ą i trzeci ą dob ę przechowywania w prosektorium nale żą cym do tego Szpitala, zw ł ok osób zmar ł ych w tym Szpitalu, co mo ż e stanowi ć naruszenie art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. z 2000r. Nr 122, poz.1319 oraz Dz.U. z 2001r. Nr 110, poz. 1189, Dz.U. Nr 154, poz. 1800, Dz.U. z 2002r. Nr 129, poz. 1102-zwana dalej ustaw ą antymonopolow ą ). Wszcz ę cie powy ż szego post ę powania antymonopolowego by ł o poprzedzone przeprowadzeniem przez organ antymonopolowy post ę powania wyja ś niaj ą cego o sygn. RKT- 565-w-03/02/MK, w sprawie naruszenia przez szpitale publiczne w Katowicach przepisów ustawy antymonopolowej. Cz ęść informacji i dokumentów zebranych w trakcie w/w post ę powania wyja ś niaj ą cego, które mog ł y mie ć znaczenie dla niniejszego post ę powania antymonopolowego zosta ł o postanowieniem z dnia 29.11.2002r. (karta nr od 33 do nr 36) w łą czone do akt sprawy (karty nr od 37 do nr 54). Po przeprowadzeniu post ę powania wyja ś niaj ą cego ustalono, i ż spo ś ród pi ę ciu katowickich szpitali obj ę tych post ę powaniem wyja ś niaj ą cym, tylko w jednym jest pobierana op ł ata za przechowywanie zw ł ok osób zmar ł ych w szpitalu, w prosektorium nale żą cym do tego szpitala. Op ł ata ta jest pobierana w Szpitalu im. L.Rydygiera w Katowicach, dzier ż awionym przez Pa ń stwa Ł . Jak ustalono w trakcie post ę powania wyja ś niaj ą cego Pa ń stwo Ł . nie pobieraj ą op ł aty za przechowywanie przez pierwsze 24 godziny zw ł ok osób zmar ł ych w tym szpitalu. Natomiast w przypadku przechowywania zw ł ok przez okres d ł u ż szy ni ż 1-dob ę , przedsi ę biorca wynajmuj ą cy od w/w szpitala pomieszczenia prosektorium, mo ż e pobiera ć op ł aty za ich przechowywanie w wysoko ś ci od 40 do 80 z ł . w zale ż no ś ci od okresu przechowywania. Powy ż sze dzia ł anie Pa ń stwa Ł ., w ś wietle obowi ą zuj ą cego orzecznictwa antymonopolowego mog ł o ś wiadczy ć o naruszeniu przepisów antymonopolowej. Dlatego te ż wszcz ę cie post ę powania antymonopolowego z urz ę du w powy ż szej sprawie by ł o uzasadnione. W zwi ą zku z powy ż szym Pa ń stwo Ł . postanowieniem z dnia 09.08.2002r. (karta nr 1 i 2) zostali poinformowani o wszcz ę ciu z urz ę du, opisanego w akapicie pierwszym uzasadnienia niniejszej decyzji, post ę powania antymonopolowego. W pi ś mie z dnia 23.08.2002r. (karty nr od 3 do 17) b ę d ą cym ustosunkowaniem si ę do zawiadomienia o wszcz ę ciu post ę powania antymonopolowego, Pa ń stwo Ł . zaj ę li stanowisko, i ż pobieranie op ł at za drug ą i trzeci ą dob ę przechowywania zw ł ok w prosektorium nale żą cym do Szpitala, nie mo ż e by ć uznane za nadu ż ywanie pozycji dominuj ą cej, o jakim mowa w art. 8 ust. 1 ustawy antymonopolowej. Na uzasadnienie powy ż szego stanowiska, Pa ń stwo Ł . stwierdzili, i ż z tytu ł u dzier ż awy przyszpitalnego prosektorium ponosz ą znaczne koszty zwi ą zane z jego utrzymaniem tj. wszystkie naprawy i bie żą ce remonty wynajmowanych pomieszcze ń . Ponadto Pa ń stwo Ł . na zlecenie Szpitala wykonuj ą , tzw. sekcje administracyjne, których wykonanie wymaga zatrudnienia pe ł noetatowego wyspecjalizowanego pracownika. Koszt wykonania sekcji zw ł ok, obci ąż a tych przedsi ę biorców (karta nr 4). Ponadto ustosunkowuj ą c si ę do pobierania op ł at za przechowywanie zw ł ok, Pa ń stwo Ł . stwierdzili, i ż bez pobierania przedmiotowych op ł at- których wysoko ść nie jest ich zdaniem wygórowana, nie byliby w stanie utrzyma ć 2 prowadzonego przez nich prosektorium na nale ż ytym poziomie. Dlatego te ż Pa ń stwo Ł . wnie ś li o wydanie decyzji stwierdzaj ą cej brak naruszenia art. 8 ustawy antymonopolowej. Organ antymonopolowy ustali ł i zwa ż y ł co nast ę puje I. I. W my ś l art. 8 ust. 1 ustawy antymonopolowej, za praktyk ę ograniczaj ą c ą konkurencj ę uznane jest nadu ż ywanie pozycji dominuj ą cej na rynku. Ustawa nie wymienia w sposób wyczerpuj ą cy przejawów nadu ż ywania pozycji dominuj ą cej na rynku, a jedynie ogranicza si ę w art.8 ust.2 do wyliczenia typowych przyk ł adów zachowa ń przedsi ę biorców maj ą cych charakter praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę . Z uwagi na otwarty katalog praktyk nie ma formalnych przeszkód aby zosta ł on rozszerzony tak ż e o dzia ł ania przedsi ę biorców, nosz ą ce znamiona bezprawnego zachowania ograniczaj ą cego konkurencj ę lub eksploatuj ą ce pozycj ę zajmowan ą na rynku, czy te ż godz ą ce w interesy konsumentów. Do stwierdzenia naruszenia przez Pa ń stwa Ł . zakazu o jakim mowa w art. 8 ust. 1 ustawy antymonopolowej, konieczne jest oprócz wykazania posiadania przez tych przedsi ę biorców pozycji dominuj ą cej o jakiej mowa w art. 4 pkt 9 ustawy antymonopolowej wykazanie, i ż przedsi ę biorcy ci nadu ż ywali pozycji dominuj ą cej na rynku ś wiadczenia us ł ug przechowywania zw ł ok w prosektorium dzier ż awionym od Szpitala. Zgodnie z art. 4 pkt 9 ustawy antymonopolowej, przez pozycj ę dominuj ą c ą nale ż y rozumie ć pozycj ę przedsi ę biorcy, która umo ż liwia mu zapobieganie skutecznej konkurencji na rynku w ł a ś ciwym przez stworzenie mu mo ż liwo ś ci dzia ł ania w znacznym zakresie niezale ż nie od konkurentów, kontrahentów oraz konsumentów. Domniemywa si ę , ż e przedsi ę biorca ma pozycj ę dominuj ą c ą , je ż eli jego udzia ł w rynku przekracza 40%. Warunkiem koniecznym do wykazania posiadania przez Pa ń stwa Ł . pozycji dominuj ą cej w rozumieniu art. 4 pkt 9 ustawy antymonopolowej, jest zdefiniowanie rynku w ł a ś ciwego w tej sprawie. Rynkiem produktowym w tej sprawie jest rynek ś wiadczenia us ł ug przechowywania zw ł ok w prosektorium. Natomiast pod wzgl ę dem geograficznym, rynkiem w ł a ś ciwym w tej sprawie jest prosektorium znajduj ą ce si ę w tym Szpitalu. Prosektorium to dzier ż awione jest przez Pa ń stwa Ł . na podstawie zawartej w dniu 05.11.1998r. umowy najmu i dzier ż awy ze Szpitalem (karty nr od 6 do nr 9). Zgodnie z zapisami zawartymi w tej umowie tj. § 8, Najemca tj. Pa ń stwo Ł ., wykonuj ą nieodp ł atnie czynno ś ci zwi ą zane z przygotowaniem zw ł ok osób zmar ł ych w Szpitalu tj. transportowanie zw ł ok z oddzia ł u, mycie, golenie oraz ubranie zw ł ok. Jak wynika z informacji uzyskanej od Pa ń stwa Ł . oraz od Szpitala (karty nr 25 i nr 23), zw ł oki wszystkich zmar ł ych w Szpitalu, kierowane s ą do przechowywania w dzier ż awionym przez nich prosektorium. Ś wiadczy o tym równie ż fakt, i ż w 2001r. w Szpitalu tym zmar ł o 213 pacjentów (karta nr 24), z czego 212 by ł o przechowywanych w tym prosektorium (karta nr 25). Powy ż sze fakty dowodz ą , i ż zw ł oki wszystkich zmar ł ych w Szpitalu s ą przechowywane w dzier ż awionym przez Pa ń stwa Ł . prosektorium. Tym samym rynkiem w ł a ś ciwym w tej sprawie jest rynek ś wiadczenia us ł ug przechowywania zw ł ok osób zmar ł ych w szpitalu, w prosektorium znajduj ą cym si ę na terenie Szpitala. Na tak okre ś lonym rynku Pa ń stwo Ł . nie spotykaj ą si ę ż adn ą konkurencj ą . Dlatego te ż nale ż y stwierdzi ć , i ż w rozumieniu art. 4 pkt 9 ustawy antymonopolowej, Pa ń stwo Ł . posiadaj ą pozycj ę dominuj ą c ą na rynku ś wiadczenia us ł ug przechowywania zw ł ok osób zmar ł ych w tym Szpitalu, w prosektorium znajduj ą cym si ę na jego terenie. Z faktu, i ż na tak okre ś lonym rynku Pa ń stwo Ł . nie posiadaj ą konkurencji wynika, i ż zw ł oki osób zmar ł ych w tym Szpitalu s ą przechowywane w prosektorium znajduj ą cym si ę na jego terenie. Rodziny zmar ł ych, musz ą zgodnie z obowi ą zuj ą c ą pomi ę dzy Szpitalem a Pa ń stwem Ł . umow ą oraz cennikiem, uiszcza ć op ł at ę za drug ą i trzeci ą dob ę przechowywania zw ł ok w prosektorium, je ś li to przechowywanie trwa d ł u ż ej ni ż 1 dob ę . Powy ż sze zdaniem organu antymonopolowego ś wiadczy o tym, i ż Pa ń stwo Ł . poprzez swoje dzia ł ania naruszaj ą na powy ż ej okre ś lonym rynku, interes nie indywidualnego konsumenta lub w ą skiej cz ęś ci 3 konsumentów, lecz i ż mog ł y w tym przypadku zosta ć naruszone interesy szerszej grupy konsumentów tj. rodzin zmar ł ych w tym Szpitalu. Dlatego te ż zdaniem organu antymonopolowego, w niniejszej sprawie, zosta ł naruszony interes publiczny konsumentów. Tym samym zastosowanie w niniejszej sprawie przepisów ustawy antymonopolowej, a w szczególno ś ci jej art. 8 jest uzasadnione. Do stwierdzenia naruszenia przez Pa ń stwa Ł . art. 8 ust. 1 ustawy antymonopolowej, konieczne jest wykazanie, i ż przedsi ę biorca ten poprzez swoje dzia ł ania nadu ż y ł pozycji dominuj ą cej, a tym samym wykorzysta ł posiadan ą si łę rynkow ą . Tym samym ustawa antymonopolowa nie zakazuje posiadania pozycji dominuj ą cej na rynku, przewiduje jednak ż e zakaz jej nadu ż ywania. Poprzez nadu ż ycie pozycji dominuj ą cej nale ż y rozumie ć takie zachowanie przedsi ę biorcy, którego inny przedsi ę biorca lub konsument nie zaakceptowaliby w przypadku istnienia konkurencji na rynku, na którym dzia ł a przedsi ę biorca posiadaj ą cy na nim pozycj ę dominuj ą c ą . Tym samym nadu ż yciem pozycji dominuj ą cej jest zachowanie danego przedsi ę biorcy niekorzystne dla konkurentów lub konsumentów. W niniejszym przypadku Pa ń stwo Ł . nie posiadaj ą co wykazano powy ż ej konkurencji na tym rynku w ł a ś ciwym. Dlatego te ż nadu ż yciem pozycji dominuj ą cej w tym przypadku b ę dzie wykazanie, i ż dzia ł ania Pa ń stwa Ł . s ą niekorzystne dla konsumentów tj. rodzin zmar ł ych w tym Szpitalu. Przedmiotem niniejszego post ę powania antymonopolowego jest pobieranie przez Pa ń stwa Ł . op ł at za drug ą i trzeci ą dob ę przechowywania zw ł ok w prosektorium, w przypadku gdy zw ł oki osób zmar ł ych w tym szpitalu s ą przechowywane w nim, przez co najmniej trzy doby. Kwesti ą podstawow ą do rozstrzygni ę cia w niniejszej sprawie jest ustalenie czy Pa ń stwo Ł . mog ą pobiera ć op ł aty za drug ą i trzeci ą dob ę przechowywania zw ł ok w prosektorium. W przesz ł o ś ci problem ten rozwi ą zywa ł a Instrukcja 35/61 Ministra Zdrowia i Opieki Spo ł ecznej w sprawie regulaminów szpitalnych (Dz. Urz. MZiOS Nr 13, poz.89) z dnia 9 czerwca 1961r., zgodnie, z któr ą personel szpitala obowi ą zany by ł zw ł oki osób zmar ł ych w szpitalu przed w ł o ż eniem do trumny umy ć , ogoli ć , ubra ć w odzie ż dostarczon ą przez osoby uprawnione do pochowania b ą d ź , w odzie ż , w której zmar ł y przyby ł do szpitala. Ponadto zgodnie z zapisami tej instrukcji, zw ł oki osób zmar ł ych w szpitalu, wolno by ł o przechowywa ć w zasadzie nie d ł u ż ej ni ż 3 doby. Koszty wykonania powy ż szych czynno ś ci obci ąż a ł y szpital. Powy ż sza instrukcja posiada ł a charakter wewn ę trzny i obowi ą zywa ł a tylko jednostki organizacyjne podleg ł e organowi wydaj ą cemu taki akt. Obecnie przedmiotowa instrukcja nie obowi ą zuje aktualnie nawet podleg ł ych Ministrowi Zdrowia jednostek organizacyjnych albowiem nie zosta ł a zast ą piona ( tak ą mo ż liwo ść przewiduje art. 241 Konstytucji, w ci ą gu 2 lat od wej ś cia w ż ycie Konstytucji z 17.10.1997r.) przez odpowiadaj ą ce jej tre ś ci ą rozporz ą dzenie. Stanowisko takie zaj ęł o równie ż Ministerstwo Zdrowia. Tym samym zdaniem Ministerstwa Zdrowia, przedmiotowa instrukcja nie ma ju ż mocy obowi ą zuj ą cej. Stanowisko takie jest zbie ż ne z tre ś ci ą uzasadnienia wyroku S ą du Antymonopolowego z dnia 20 lutego 2002r. (sygn. akt XVII Ama 15/01). Dlatego te ż kwesti ę czyim obowi ą zkiem jest przygotowanie zw ł ok do pochówku a tym samym tak ż e i wykonanie us ł ugi przechowywania zw ł ok, ocenia ć nale ż y wobec braku regulacji prawnych, w ś wietle art. 354 § 1 k.c., który stanowi, i ż d ł u ż nik powinien wykona ć zobowi ą zanie zgodnie z jego tre ś ci ą i w sposób odpowiadaj ą cy jego celowi spo ł eczno- gospodarczemu oraz zasadom wspó łż ycia spo ł ecznego, a je ż eli istniej ą w tym zakresie ustalone zwyczaje - tak ż e w sposób odpowiadaj ą cy tym zwyczajom. Z powy ż szego wynika, i ż wobec braku regulacji prawnych w tym zakresie, kwesti ę kto powinien wykonywa ć us ł ug ę przechowywania zw ł ok w prosektorium, nale ż y ustali ć w oparciu o przyj ę ty zwyczaj w tym zakresie. W tym celu, aby ustali ć jaki istnieje zwyczaj w tym zakresie, organ antymonopolowy zebra ł informacje dotycz ą ce pobierania op ł aty za przechowywanie zw ł ok w przyszpitalnych prosektoriach w wi ę kszych miastach na terenie tutejszej Delegatury tj. w Katowicach, Opolu, Cz ę stochowie i Bielsku-Bia ł ej. Informacje zebrane przez organ antymonopolowy przedstawione s ą w aktach sprawy (karty nr 84 i nr 85). Z informacji tych wynika, i ż spo ś ród 14 szpitali z tych miast, prosektoria posiada 11 z nich. 4 Niezale ż nie od tego czy prosektorium jest wynajmowane czy te ż dzier ż awione innemu przedsi ę biorcy, spo ś ród 11 szpitali, w 10 z nich przechowywanie zw ł ok osób zmar ł ych w tym szpitalu przez okres do trzech dób jest bezp ł atne. Oznacza to, i ż w prawie wszystkich szpitalach, rodzina zmar ł ego nie uiszcza op ł at za przechowywanie przez pierwsz ą , drug ą i trzeci ą dob ę zw ł ok w prosektorium. Ponadto cz ęść ze szpitali stwierdzi ł a, i ż w szczególnych przypadkach przechowywanie jest bezp ł atne tak ż e i przez d ł u ż szy okres tj. nawet cztery i pi ęć dób. Nale ż y ponadto wskaza ć , i ż organ antymonopolowy zebra ł dla potrzeb niniejszego post ę powania informacje od wszystkich katowickich szpitali, na których terenie znajduj ą si ę prosektoria. Wszystkie z tych szpitali, niezale ż nie od tego czy czynno ś ci w nich s ą wykonywane przez pracowników szpitala czy te ż innego przedsi ę biorc ę , stwierdzi ł y, i ż przechowywanie zw ł ok osób zmar ł ych w tych szpitalach przez okres do trzech dób jest bezp ł atne, a w niektórych przypadkach tak ż e i d ł u ż ej. Spo ś ród badanych szpitali w innych miastach, tylko jeden z nich, stwierdzi ł , i ż przechowywanie zw ł ok w jego prosektorium jest bezp ł atne przez okres dwóch dób. Z czego wynika, i ż trzecia doba jest p ł atna. Z ustale ń organu antymonopolowego wynika, i ż w ci ą gu kilkudziesi ę ciu lat obowi ą zywania w/w Instrukcji z 1961r. wykszta ł ci ł si ę zwyczaj, i ż w zakresie us ł ug dotycz ą cych przechowywania zw ł ok osób zmar ł ych danym w prosektorium, koszty tej us ł ugi ponosi szpital, który ś wiadczy te us ł ugi bezp ł atnie. O istnieniu takiego zwyczaju w tym zakresie ś wiadczy fakt, i ż nie pobieranie op ł aty za pierwsze trzy doby przechowywania zw ł ok w prosektorium, jest powszechnie akceptowane zarówno przez szpitale jak i przez spo ł ecze ń stwo. Potwierdzaj ą to równie ż ustalenia poczynione na potrzeby tego post ę powania przez organ antymonopolowy, które przedstawiono powy ż ej. Ponadto nale ż y zaznaczy ć , i ż bez znaczenia jest fakt czy us ł uga przechowywania zw ł ok w prosektorium jest wykonywana przez pracowników szpitala, czy te ż przez innego przedsi ę biorc ę . Szpital dzia ł a na podstawie Statutu nr XIV/196/99 z dnia 13.09.1999r. (karty nr 68 do 76). Zgodnie z za łą cznikiem do tego statutu (karta nr 74 i nr 75), jedn ą z jednostek organizacyjnych tego szpitala jest prosektorium. Prosektorium to zosta ł o zgodnie z umow ą najmu i dzier ż awy zawart ą pomi ę dzy Szpitalem oraz Pa ń stwem Ł . z dnia 05.11.1998r. (karty od nr 6 do nr 9) oddane w najem Pa ń stwu Ł . wraz z zapleczem znajduj ą cym si ę na terenie Szpitala. Zgodnie z § 8 tej umowy, Najemca tj. Pa ń stwo Ł ., s ą zobowi ą zani do nieodp ł atnego wykonywania czynno ś ci zwi ą zanych z przygotowaniem zw ł ok osób zmar ł ych w Szpitalu. Jednak ż e aneksem nr 4 z dnia 25.01.2002r. do w/w umowy, do § 8 dodano pkt 3 zgodnie z którym "na Najemcy ci ęż y obowi ą zek bezp ł atnego przechowywania zw ł ok przez 24 godziny od chwili zabrania ich z oddzia ł u tutejszego szpitala". Jak wykazano powy ż ej w zakresie przechowywania zw ł ok osób zmar ł ych w szpitalu, przez lata obowi ą zywania w/w instrukcji wykszta ł ci ł si ę zwyczaj, i ż zw ł oki osób zmar ł ych w Szpitalu s ą przechowywane w prosektorium przez okres do trzech dób bezp ł atnie niezale ż nie od tego czy pomieszczenia prosektorium s ą wynajmowane przez Szpital innemu przedsi ę biorcy czy te ż nie. Zwyczaj ten co wykazano powy ż ej jest stosowany przez Szpitale oraz akceptowany przez spo ł ecze ń stwo. Tym samym skoro brak by ł o podstaw do pobierania przez Szpital op ł aty za przechowywanie przez okres do trzech dób, zw ł ok w prosektorium, brak jest równie ż podstaw do uznania, i ż op ł aty takie mo ż e pobiera ć podwykonawca tj. w tym przypadku Pa ń stwo Ł .. Pa ń stwo Ł ., jako przedsi ę biorcy dzia ł aj ą cy na tym rynku s ą równie ż obowi ą zani do stosowania si ę do prawa zwyczajowego, które wykszta ł ci ł o si ę na tym rynku. Tym samym Pa ń stwo Ł . nie maj ą prawa do pobierania przez okres do trzech dób op ł at za przechowywanie zw ł ok w prosektorium. Dlatego te ż Pa ń stwo Ł ., pobieraj ą c op ł aty za drug ą i trzeci ą dob ę przechowywania zw ł ok w prosektorium, zgodnie z cennikiem (karta nr 16), nadu ż yli posiadanej pozycji dominuj ą cej na rynku ś wiadczenia us ł ug przechowywania zw ł ok osób zmar ł ych w szpitalu, w prosektorium znajduj ą cym si ę na terenie Szpitala. Dzia ł ania Pa ń stwa Ł . spowodowa ł y, i ż rodziny zmar ł ych-konsumenci, musia ł y uiszcza ć op ł aty za drug ą i trzeci ą dob ę przechowywania zw ł ok w prosektorium, pomimo tego, i ż us ł uga ta powinna by ć wykonywana bezp ł atnie. Tym samym Pa ń stwo Ł . poprzez takie zachowanie narzucili 5 rodzinom zmar ł ych w tym szpitalu, obowi ą zek uiszczania op ł at za drug ą i trzecia dob ę przechowywania zw ł ok w prosektorium, którego to zachowania nie byliby w stanie narzuci ć gdyby na tym rynku istnia ł a konkurencja. Dlatego te ż organ antymonopolowy stwierdzi ł , i ż poprzez pobieranie przez Pa ń stwa Ł . op ł at za drug ą i trzecia dob ę przechowywania w prosektorium, zw ł ok osób zmar ł ych w tym szpitalu, Pa ń stwo Ł . nadu ż yli pozycji dominuj ą cej na rynku ś wiadczenia us ł ug przechowywania zw ł ok w prosektorium znajduj ą cym si ę na terenie Szpitala. St ą d te ż organ antymonopolowy orzek ł jak w punkcie I sentencji niniejszej decyzji. II . Zgodnie z art. 101 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów, w przypadku dopuszczenia si ę przez przedsi ę biorc ę naruszenia zakazu okre ś lonego w art. 8 w/w ustawy, Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów mo ż e na ł o ż y ć na tego przedsi ę biorc ę kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci stanowi ą cej równowarto ść od 1 000 do 5 000 000 euro, jednak nie wi ę kszej ni ż 10 % przychodu osi ą gni ę tego przez tego przedsi ę biorc ę w roku rozliczeniowym poprzedzaj ą cym rok na ł o ż enia kary. Wysoko ść na ł o ż onej kary powinna spe ł nia ć funkcj ę prewencyjn ą tj. zapobiega ć w przysz ł o ś ci naruszeniom przepisów ustawy, a tak ż e i represyjn ą tj. stanowi ć reperkusj ę za jej naruszenie. W zale ż no ś ci od stopnia naruszenia przepisów ustawy, ustala si ę funkcj ę prewencyjn ą lub represyjn ą za wiod ą c ą . W punkcie I sentencji niniejszej decyzji, organ antymonopolowy uzna ł , i ż Pa ń stwo Ł . nadu ż yli pozycji dominuj ą cej na rynku poprzez dzia ł ania, o jakich mowa w art. 8 ust. 1 ustawy antymonopolowej. Wobec czego zgodnie z art. 101 ust. 2 pkt 1 w/w ustawy, organ antymonopolowy mo ż e na ł o ż y ć na Pa ń stwa Ł . kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci stanowi ą cej równowarto ść od 1000 do 5 000 000 euro. O wysoko ś ci kary, decyduje zgodnie z art. 104 tej ustawy, okres, stopie ń oraz okoliczno ś ci uprzedniego naruszenia przepisów ustawy. Ponadto zgodnie z art. 112 tej ustawy, przy ustalaniu wysoko ś ci kary pieni ęż nej bierze si ę pod uwag ę równie ż naruszenie przepisów ustawy z dnia 24 lutego 1990r. o przeciwdzia ł aniu praktykom monopolistycznym i ochronie interesów konsumentów. Bior ą c powy ż sze pod uwag ę organ antymonopolowy postanowi ł o na ł o ż eniu na Pa ń stwa Ł . kary pieni ęż nej w wysoko ś ci 4.422,22 PLN tj. równowarto ś ci 1.100,0 euro. Zgodnie z art. 115 ustawy antymonopolowej, warto ść euro podlega przeliczeniu na z ł ote wed ł ug kursu ś redniego walut obcych og ł oszonego przez Narodowy Bank Polski w ostatnim dniu roku kalendarzowego poprzedzaj ą cego rok na ł o ż enia kary pieni ęż nej. Ś redni kurs euro og ł oszony przez NBP w ostatnim dniu roboczym, roku kalendarzowego poprzedzaj ą cego rok na ł o ż enia kary, tj. w dniu 31.12.2002r. wyniós ł 4,0202 PLN. Zatem równowarto ść 1.100,0 euro na koniec grudnia 2002r. wynosi ł a 4.422,22 PLN (s ł ownie: cztery tysi ą ce czterysta dwadzie ś cia dwa z ł ote dwadzie ś cia dwa grosze). Kwota kary zosta ł a ustalona w kwocie zbli ż onej do kary minimalnej jak ą zgodnie z art. 101 ust. 2 pkt 1 ustawy antymonopolowej, móg ł na ł o ż y ć organ antymonopolowy za naruszenie przepisów tej ustawy oraz w wysoko ś ci nie przekraczaj ą cej 10% przychodu osi ą gni ę tego przez Pa ń stwa Ł . w 2002r. (karta nr 105). Przy ustalaniu wymiaru kary, organ antymonopolowy zaj ął stanowisko, i ż kara pieni ęż na w niniejszej sprawie powinna spe ł nia ć przede wszystkim charakter represyjny za naruszenie przepisów ustawy, nie zatracaj ą c przy tym charakteru prewencyjnego. Dlatego te ż , organ antymonopolowy na ł o ż y ł na Pa ń stwa Ł . kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci nieco wy ż szej od kary minimalnej jak ą móg ł by na ł o ż y ć . Ponadto przy ustalaniu kary pieni ęż nej w takiej wysoko ś ci organ antymonopolowy wzi ął pod uwag ę , i ż naruszenie przez Pa ń stwa Ł . przepisów ustawy antymonopolowej nast ą pi ł o po raz pierwszy. Wobec powy ż szego organ antymonopolowy postanowi ł o na ł o ż eniu kary pieni ęż nej w wysoko ś ci równowarto ś ci 1.100,0 euro. 6 Kar ę nale ż y wp ł aci ć na konto Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Warszawie w NBP o/o Warszawa Nr 51101010100078782231000000, w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia si ę niniejszej decyzji. Od niniejszej decyzji s ł u ż y stronie odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów za po ś rednictwem Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Katowicach, w terminie dwutygodniowym od dnia dor ę czenia decyzji. III. Zgodnie z art. 75 ustawy antymonopolowej, organ antymonopolowy rozstrzyga o kosztach w drodze postanowienia, które mo ż e by ć zamieszczone w decyzji ko ń cz ą cej post ę powanie. W my ś l art. 72 ustawy antymonopolowej je ż eli post ę powanie zosta ł o wszcz ę te z urz ę du i w jego wyniku organ antymonopolowy stwierdzi ł naruszenie przepisów ustawy, przedsi ę biorca, który dopu ś ci ł si ę tego naruszenia, zobowi ą zany jest ponie ść koszty post ę powania. Niniejsze post ę powanie antymonopolowe zosta ł o wszcz ę te z urz ę du. W wyniku tego post ę powania organ antymonopolowy stwierdzi ł naruszenie przez Pa ń stwa Ł . przepisów ustawy antymonopolowej, co stwierdzi ł w punkcie I sentencji tej decyzji. Kosztem niniejszego post ę powania dla Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach, s ą wydatki zwi ą zane z wymian ą korespondencji w tej sprawie, które to koszty organ antymonopolowy obliczy ł w wysoko ś ci 40z ł . Z uwagi na stwierdzone w punkcie I sentencji niniejszej decyzji naruszenie przepisów ustawy antymonopolowej przez Pa ń stwa Ł . organ antymonopolowy postanowi ł obci ąż y ć tych przedsi ę biorców w/w kosztami post ę powania. Dlatego te ż organ antymonopolowy postanowi ł jak w postanowieniu zawartym w punkcie III. Koszty niniejszego post ę powania strona jest zobowi ą zana wp ł aci ć na konto Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Warszawie w NBP o/o Warszawa Nr 51101010100078782231000000, w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia si ę niniejszej decyzji. Na postanowienie zawarte w punkcie III niniejszej decyzji, na podstawie art.78 ust.6 ustawy antymonopolowej, stronie przys ł uguje za ż alenie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie - S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, za po ś rednictwem Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Katowicach w terminie tygodnia od dnia dor ę czenia. DYREKTOR DELEGATURY Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach ALICJA KRAL 7