RKT-33/2013

1 Katowice, dn. 31 października 2013 r. RKT – 61 – 10 /13/AD DECYZJA Nr RKT - 33/2013 Stosownie do art. 33 ust. 6 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 z późn. zm.), – działając w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów: po przeprowadzeniu wszczętego z urzędu postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, przeciwko Beacie Mrozik prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą Mat Mart Bis w Częstochowie: I. Na podstawie art. 27 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów uznaje się za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów praktykę polegającą na zamieszczaniu w materiałach reklamowych treści wprowadzających konsumentów w błąd co do cech reklamowanych czterokołowców lekkich w zakresie uprawnień koniecznych do korzystania z tych produktów poprzez przekazywanie nieprawdziwych informacji na temat uprawnień koniecznych do korzystania z czterokołowców lekkich, co stanowi nieuczciwą praktykę rynkową w rozumieniu art. 5 ust. 1 i 2 pkt. 1 w zw. z art. 4 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym (Dz. U. Nr 171, poz. 1206), co jest niezgodne z art. 24 ust. 1 i 2 pkt. 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów i stwierdza się zaniechanie jej stosowania z dniem 23 lipca 2013 r. II. Na podstawie art. 106 ust. 1 pkt. 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nakłada się na Beatę Mrozik prowadzącą działalność gospodarczą pod firmą Mat Mart Bis w Częstochowie karę pieniężną w wysokości 1046 złotych (słownie: jednego tysiąca czterdziestu sześciu złotych), płatną do budżetu państwa, z tytułu naruszenia zakazu, o jakim mowa w art. 24 ust. 1 i 2 pkt. 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w zakresie opisanym w punkcie I sentencji niniejszej decyzji. III. Na podstawie art. 77 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz na podstawie art. 263 § 1 i art. 264 § 1 ustawy z dn. 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 267), w związku z art. 83 i art. 80 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów postanawia się obciążyć Beatę Mrozik prowadzącą działalność gospodarczą pod firmą Mat Mart Bis w Częstochowie kosztami przeprowadzonego postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów i zobowiązać ww. przedsiębiorcę do zwrotu na rzecz Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów kwoty 21 zł (słownie: dwudziestu jeden złotych), w terminie 14 dni od daty uprawomocnienia się niniejszej decyzji. DELEGATURA UOKiK W KATOWICACH 2 Uzasadnienie W imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów przeprowadzono postępowanie wyjaśniające (RKT-403-35/12/AD) w sprawie działalności Beaty Mrozik Mat Mart Bis w Częstochowie (zwanej dalej także przedsiębiorcą), w toku którego powzięto podejrzenie naruszenia przez tego przedsiębiorcę art. 24 ust. 1 i 2 pkt. 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. W tych okolicznościach, Postanowieniem nr 1 z dnia 10 maja 2013 r. (dowód: karta nr 2) wszczęto z urzędu niniejsze postępowanie pod zarzutem stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów polegającej na zamieszczaniu w materiałach reklamowych treści mogących wprowadzać konsumentów w błąd co do cech reklamowanych czterokołowców lekkich w zakresie uprawnień koniecznych do korzystania z tych produktów poprzez przekazywanie nieprawdziwych informacji na temat uprawnień koniecznych do korzystania z czterokołowców lekkich, co może stanowić nieuczciwą praktykę rynkową w rozumieniu art. 5 ust. 1 i 2 pkt. 1 w zw. z art. 4 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym (Dz. U. Nr 171, poz. 1206), co może być niezgodne z art. 24 ust. 1 i 2 pkt. 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. W toku niniejszego postępowania administracyjnego przedsiębiorca zajął stanowisko w piśmie doręczonym do Urzędu w dniu 23 maja 2013 r. (dowód: karty nr 17 – 18), w którym wskazał, że jego postępowanie jest zgodne z prawem i nie narusza interesów konsumentów. Przedsiębiorca wskazał również, że nie potrafi podać dokładnej daty, od kiedy informacja o oferowanych „autach bez prawa jazdy” jest dostępna na jego stronie internetowej, ale w przybliżeniu jest ona tam zamieszczona od wiosny 2012 r. Przedsiębiorca poinformował także, że nie sprzedał żadnego pojazdu, którego dotyczy kwestionowana reklama. Podnosił on, że cena tych pojazdów jest ceną zaporową (od 60 000 do 150 000 zł). Podkreślił on również, że poruszanie się pojazdami kategorii L6E (podgrupa homologacyjna L2E) przez osobę pełnoletnią jest dopuszczone na podstawie dowodu osobistego. Zgodnie z nowelizacją ustawy prawo o ruchu drogowym z dnia 19 stycznia 2013 r. osoby, które ukończyły 18 lat przed wprowadzeniem nowych przepisów, nadal będą mogły prowadzić pojazdy bez prawa jazdy. W piśmie z dnia 18 czerwca 2013 r. przedsiębiorca poinformował że nie zakupił ani nie sprzedał żadnego pojazdu kategorii L6E (dowód: karta nr 34). W załączeniu do niniejszego pisma przesłał on PIT 36 dokumentujący wysokość osiągniętego przez niego w 2012 r. przychodu (dowód: karty nr 35 – 45). Wniósł on jednocześnie o wskazanie związku pomiędzy jego przychodami, a przedmiotowym postępowaniem administracyjnym. W piśmie z 25 lipca 2013 r. przedsiębiorca oświadczył, że w dniu 23 lipca 2013 r. dokonał uściślenia wpisu na swej stronie internetowej wskazując jednocześnie, że wcześniejszy wpis nie miał na celu wprowadzania kogokolwiek w błąd. Pismem z dnia 27 czerwca 2013 r. (dowód: karta nr 48) Beata Mrozik została poinformowana o zakończeniu zbierania materiału dowodowego i w wyznaczonym terminie nie skorzystała z przysługującego jej prawa do zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym. Prezes Urzędu ustalił następujący stan faktyczny: Beata Mrozik prowadzi działalność gospodarczą na podstawie wpisu do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (dowód: karta nr 10). 3 W ramach tej działalności oferuje ona do sprzedaży motocykle, motorowery, skutery, quady oraz inne czterokołowce lekkie. Oferta przedsiębiorcy została zamieszczona w Internecie na stronie o adresie www.matmart.er.pl . (dowód: karty nr 8 – 9). Wśród wszystkich zamieszczonych na stronie internetowej informacji przedsiębiorca zawarł również taką na temat oferowanych przez siebie pojazdów czterokołowych, które nie są standardowymi autami w rozumieniu obowiązujących przepisów prawa. Odnośnie tych pojazdów zawarł on hasło reklamowe „AUTA BEZ PRAWA JAZDY”. W kategorii tej zamieszczono dane dotyczące pojazdów o nazwach Virgo, Aixam, JDM i Ligier Nova producentów Microcar, aixam oraz JDM. Na podstronach dotyczących modeli Aixam oraz JDM dodatkowo zaznaczono, że jest to „samochód bez prawa jazdy zarejestrowany jako motorower” (dowód: karta nr 9). Zgodnie z oświadczeniem złożonym przez przedsiębiorcę informacje tej treści widniały na jego stronie internetowej od wiosny 2012 r. (dowód: karta nr 17). Pojazdy Virgo, Aixam, JDM i Ligier Nova, których dotyczy oferta zamieszczona na stronie internetowej przedsiębiorcy, to pojazdy, których moc nie przekracza 4 KW, prędkość 45 km/h i waga 350 kg. W dniu 23 lipca 2013 r. przedsiębiorca dokonał zmian w informacjach prezentowanych na swej stronie internetowej, co dokumentuje wydruk zrzutu z ekranu analizowanej strony internetowej (dowód: karty nr 49 – 50). Na stronie tej zamieszczono informację o następującej treści (pisownia oryginalna): "Zgodnie z nową Ustawą "Prawo o Ruchu Drogowym z dnia 19.01.2013" "osoby które ukończyły 18 lat przed wprowadzeniem nowych przepisów nadal będą mogły prowadzić bez prawa jazdy pojazdy których moc nie przekracza 4KW, prędkość 45 km/h i waga 350 kg. Wynika z tego, że kierowcy, którzy osiągneli pełnoletność przed tą datą utrzymują, dawne przywileje na zasadzie praw nabytych. Nie muszą posiadać prawa jazdy kategorii AM, nie są też od nich wymagane uprawnienia jakiejkolwiek innej kategorii" "Autka" Pojazdy czterokołowe lekkie L6e do prowadzenia których: -Osoby młodociane od 14 roku życia obowiązuje prawo jazdy kategorii AM (dawna karta motorowerowa). -Osobie pełnoletniej na dzień 19 styczeń 2013r wystarczy posiadanie dowodu osobistego- (nie potrzeba prawa jazdy). Z uwidocznionych na ww. stronie internetowej treści wynika ponadto, że zmiany dokonano 23 lipca 2013 r. o godzinie 07:06. W 2012 r. przedsiębiorca uzyskał przychód w wysokości [.......................... tajemnica przedsiębiorstwa ] . Na podstawie oświadczenia złożonego przez przedsiębiorcę ustalono, że przedsiębiorca nie uzyskał żadnego przychodu ze sprzedaży pojazdów wymienianych w kategorii „aut bez prawa jazdy” (dowód: karta nr 17). Prezes Urzędu zważył, co następuje: Ad I Naruszanie interesu publicznego Stosownie do art. 1 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów ochrona interesów przedsiębiorców i konsumentów podejmowana w ramach działań Prezesa Urzędu jest prowadzona w interesie publicznym. Działania oparte na przepisach niniejszej ustawy są 4 zatem podejmowane w interesie publicznym, w celu ochrony interesów zbiorowości, a nie wprost poszczególnych, indywidualnych uczestników rynku. Naruszenie interesu publicznego stanowi bezwzględny warunek do uznania kompetencji Prezesa Urzędu do rozstrzygnięcia określonej sprawy. Interes publiczny zostaje naruszony wówczas, gdy oceniane działania godzą w interesy ogólnospołeczne i dotykają szerokiego kręgu uczestników rynku i poprzez to powodują zaburzenia w jego prawidłowym funkcjonowaniu. Do naruszenia interesu publicznego dochodzi, gdy skutki określonych działań mają charakter powszechny, dotykają wszystkich potencjalnych podmiotów na danym rynku 1 . Z uwagi na to, że w niniejszej sprawie przedmiotowa przesłanka została spełniona, istnieje możliwość poddania zachowania przedsiębiorcy dalszej ocenie pod kątem stosowania przez niego praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. W ocenie Prezesa Urzędu rozpatrywana sprawa ma charakter publicznoprawny, gdyż wiąże się z ochroną interesów wszystkich konsumentów, którzy mogli stać się kontrahentami przedsiębiorcy, nabywcami oferowanych przez niego produktów. W tym stanie rzeczy uznać należy, że w niniejszej sprawie ma miejsce naruszenie przez przedsiębiorcę interesu publicznoprawnego, co uzasadnia ocenę jego zachowania na rynku w świetle przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Stosowanie praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów Na mocy art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów zakazane jest stosowanie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Aby można było stwierdzić naruszenie art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów muszą kumulatywnie zostać spełnione następujące przesłanki: - oceniane zachowanie musi być podejmowane przez podmiot będący przedsiębiorcą w rozumieniu przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, - praktyka musi być bezprawna, - praktyka musi godzić w zbiorowe interesy konsumentów. Status przedsiębiorcy Zgodnie z art. 4 pkt. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów przez przedsiębiorcę rozumie się przedsiębiorcę w rozumieniu przepisów o swobodzie działalności gospodarczej. Z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004r. o swobodzie działalności gospodarczej (tj. Dz. U. z 2013 r. poz. 672 z późn. zm.) wynika, że przedsiębiorcą jest osoba fizyczna, osoba prawna oraz jednostka organizacyjna niebędąca osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną - wykonująca we własnym imieniu działalność gospodarczą. W rozważanym przypadku podmiot będący stroną postępowania bez wątpienia posiada status przedsiębiorcy, gdyż jest to osoba fizyczna prowadząca działalność stosownie do przepisów ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, wpisana do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej. Zachowania niniejszego podmiotu podlegają zatem kontroli dokonywanej na gruncie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Bezprawność działania, którym przedsiębiorca godzi w zbiorowe interesy konsumentów 1 Konrad Kohutek w: „Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów. Komentarz”, Wolters Kluwer Polska Sp. z o.o., Warszawa 2008r., strona 47 5 Aby określona praktyka przedsiębiorcy mogła zostać uznana za niezgodną z art. 24 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów konieczne jest wykazanie, że godzi ona w zbiorowe interesy konsumentów. Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów nie definiuje pojęcia zbiorowych interesów konsumentów, stąd przy ustalaniu jego treści należy odwołać się do orzecznictwa sądowego. Pojęcie zbiorowych interesów konsumentów zostało szeroko omówione przez Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 10 kwietnia 2008 r. (sygn. akt III SK 27/07). W uzasadnieniu Sąd Najwyższy podał, iż gramatyczna wykładnia tego pojęcia prowadzi do wniosku, że chodzi o zachowanie przedsiębiorcy, które godzi w interesy grupy osób stanowiących określony zbiór. Rezultaty tej wykładni modyfikuje zastrzeżenie, że nie jest zbiorowym interesem konsumentów suma interesów indywidualnych. Sąd Najwyższy stanął na stanowisku, że przy konstruowaniu pojęcia „ zbiorowego interesu konsumentów ” nie można opierać się tylko i wyłącznie na tym, czy oceniana praktyka przedsiębiorcy skierowana jest do „ nieoznaczonego z góry kręgu podmiotów ”. Wystarczające powinno być w jego ocenie ustalenie, że zachowanie przedsiębiorcy nie jest podejmowane w stosunku do zindywidualizowanych konsumentów, lecz względem członków danej grupy (określonego kręgu podmiotów), wyodrębnionych spośród ogółu konsumentów, za pomocą wspólnego dla nich kryterium. Sąd Najwyższy orzekł też, że „ praktyką naruszającą zbiorowe interesy konsumentów jest (...) takie zachowanie przedsiębiorcy, które podejmowane jest w warunkach wskazujących na powtarzalność zachowania w stosunku do indywidualnych konsumentów wchodzących w skład grupy, do której adresowane są zachowania przedsiębiorcy, w taki sposób, że potencjalnie ofiarą takiego zachowania może być każdy konsument będący klientem lub potencjalnym klientem przedsiębiorcy ”. Do stwierdzenia, że dane zachowanie przedsiębiorcy oddziałuje na zbiorowe interesy konsumentów jest konieczne, aby działanie przedsiębiorcy zostało skierowane nie do konkretnego adresata, lecz do pewnego nieoznaczonego kręgu podmiotów. Działanie takie musi zatem być w stanie wywołać niekorzystne następstwa w odniesieniu do każdego z konsumentów i zagrażać przynajmniej potencjalnie każdemu z członków zbiorowości konsumentów 2 . W niniejszym przypadku należało stwierdzić, że rozważane zachowanie przedsiębiorcy oddziałuje na zbiorowe interesy konsumentów w sposób opisany w dalszej części. Istotne jest to, że przekaz reklamowy sformułowany przez przedsiębiorcę jest skierowany do nieokreślonej grupy osób, tj. do nieokreślonych z góry konsumentów, którzy potencjalnie mogliby zostać nabywcami pojazdów oferowanych przez przedsiębiorcę. Na skutek stosowanej przez niego praktyki zostali narażeni wszyscy konsumenci, którzy potencjalnie mogą zawrzeć z przedsiębiorcą umowę sprzedaży. Praktyka oceniana w toku niniejszego postępowania została więc wymierzona we wszystkich konsumentów, którzy mogą zapoznać się z ofertą prezentowaną przez przedsiębiorcę, ponieważ jest to oferta, która nie jest bezpośrednio kierowana do indywidualnie oznaczonych, konkretnych osób, lecz do ogółu konsumentów. Dodatkowo trzeba zwrócić uwagę na łatwość w dostępie do przekazu formułowanego przez przedsiębiorcę. Za sprawą tego, że jego oferta jest zamieszczona w Internecie, dostęp ten należało uznać za powszechny. Z tego też względu orzeczono, że w rozważanej sprawie została spełniona przesłanka naruszania zbiorowych interesów konsumentów. Kolejną przesłanką, która musi zostać spełniona, aby było możliwe stwierdzenie naruszenia art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, jest bezprawność 2 „Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów – Komentarz”, pod red. Cezarego Banasińskiego i Eugeniusza Piontka, Lexis Nexis Polska Sp. z o.o., Warszawa 2009r., Wydanie 1, str. 398. 6 rozważanego zachowania. Praktyką naruszającą zbiorowe interesy konsumentów może być takie zachowanie przedsiębiorcy, które jako sprzeczne z ustawą szczególną można zaklasyfikować, jako niezgodne z art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, jak i jedno z zachowań wymienionych w art. 24 ust. 2 pkt. 3 ww. ustawy. Dodać należy, że stosownie do art. 1 ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów ustawa ta reguluje zasady i tryb przeciwdziałania praktykom naruszającym zbiorowe interesy konsumentów, jeżeli praktyki te wywołują lub mogą wywoływać skutki na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej. Dla stwierdzenia, że dana praktyka jest niezgodna z art. 24 ww. ustawy wystarczające jest więc wykazanie, że potencjalnie istniało zagrożenie naruszenia interesów konsumentów wskutek stosowania nieuczciwej praktyki rynkowej i nie jest konieczne faktyczne wystąpienie negatywnego skutku w praktyce. Oznacza to, że wystarczy np. samo zaniechanie udzielenia przez przedsiębiorcę istotnych informacji, nawet jeśli w praktyce konsumenci pozyskali potrzebne im informacje z innego źródła wskutek swej dociekliwości, albo w oparciu o przekazywane przez przedsiębiorcę informacje nie podejmowali decyzji nabywczych. Bezprawność ujmowana jest jako sprzeczność z obowiązującymi przepisami prawa. Praktyki przedsiębiorcy, by zakwalifikować je jako naruszające zbiorowe interesy konsumentów „ muszą być zatem wymierzone w uprawnienia, jakie konsumentom przyznają obowiązujące przepisy prawa ” 3 . Porządek prawny, którego naruszenie może wypełniać dyspozycję art. 24 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, obejmuje normy prawa powszechnie obowiązującego, a także nakazy i zakazy wynikające z zasad współżycia społecznego i dobrych obyczajów 4 . Same przepisy ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nie regulują konstrukcji bezprawności działań przedsiębiorcy. Art. 24 tej ustawy nie ma samodzielnego znaczenia prawnego, lecz powinien być interpretowany oraz stosowany w określonym kontekście normatywnym. W związku z tym, w celu konkretyzacji przesłanki bezprawności należy sięgnąć do przepisów innych ustaw. Na ich podstawie możliwe jest dokonanie oceny działań przedsiębiorcy w aspekcie ich zgodności z prawem 5 . Podkreślenia wymaga także, że bezprawność jest kategorią obiektywną. Rozważenia przy ocenie bezprawności wymaga zatem kwestia, czy zachowanie przedsiębiorcy było zgodne, czy też niezgodne z obowiązującymi zasadami porządku prawnego. O bezprawności działania decyduje całokształt okoliczności konkretnego stanu faktycznego 6 . Dla stwierdzenia bezprawności działania przedsiębiorcy bez znaczenia pozostaje ponadto strona podmiotowa czynu, a zatem wina sprawcy i stopień tej winy, a także świadomość istnienia naruszonych norm prawnych. W niniejszej sprawie postawiono przedsiębiorcy zarzut stosowania praktyki polegającej na zamieszczaniu w materiałach reklamowych treści wprowadzających konsumentów w błąd co do cech reklamowanych czterokołowców lekkich w zakresie uprawnień koniecznych do korzystania z tych produktów poprzez przekazywanie nieprawdziwych informacji na temat uprawnień koniecznych do korzystania z czterokołowców lekkich, co stanowi nieuczciwą praktykę rynkową w rozumieniu art. 5 ust. 1 i 2 pkt. 1 w zw. z art. 4 ust. 1 i 2 ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom 3 Uchwała SN z dnia 13 lipca 2006 r. (sygn. akt III SZP 3/06), OSNP 2007/1-2/35. Por. również: M. Szydło: Publicznoprawna ochrona zbiorowych interesów konsumentów, Monitor Prawniczy nr 2004/17/791. 4 Wyrok SOKiK z dnia 13 listopada 2007 r. (sygn. akt XVII AmA 45/07). 5 Por. wyrok SOKiK z dnia 23 czerwca 2006 r. (sygn. akt XVIII AmA 32/05). 6 Wyrok SN z dnia 8 maja 2002 r. (sygn. akt I PKN 267/2001). 7 rynkowym, co jest niezgodne z art. 24 ust. 1 i 2 pkt. 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Zgodnie z art. 2 pkt. 4 ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym, przez praktykę rynkową rozumie się działanie lub zaniechanie przedsiębiorcy, sposób postępowania, oświadczenie lub informację handlową, w szczególności reklamę i marketing, bezpośrednio związane z promocją lub nabyciem produktu przez konsumenta. W ramach niniejszego postępowania ocenie podlega informacja handlowa przedsiębiorcy zamieszczana przez niego w Internecie na stronie internetowej www.matmart.er.pl , na której to prezentuje on kierowaną do osób fizycznych ofertę dotyczącą możliwości zakupu m. in. czterokołowców lekkich. Oceniane zachowanie przedsiębiorcy polegało na działaniu, wskutek którego na jego stronie internetowej można było znaleźć informacje, z których wynikało, że oferuje on do sprzedaży auta, do kierowania których nie jest wymagane posiadanie prawa jazdy. Powyżej przytoczone informacje zamieszczono w części strony internetowej obejmującej informacje na temat oferowanych pojazdów. Zaznaczyć trzeba, że nie ma znaczenia to czy w oparciu o prezentowaną ofertę przedsiębiorca zawarł jakiekolwiek umowy, czy też nie. Sam fakt zamieszczenia określonych danych na stronie internetowej służy promocji oraz wskazuje na zamiar zawarcia rzeczonych umów sprzedaży dotyczących oferowanych produktów. W takiej sytuacji tylko od zainteresowania konsumentów zależy, czy faktycznie zajdzie możliwość zawarcia umowy. W tych okolicznościach stwierdzić należało, że rozważane zachowanie przedsiębiorcy stanowi praktykę rynkową w rozumieniu ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym, wobec czego zachowanie to można oceniać pod kątem zgodności z przepisem art. 4 ust. 1 i 2 oraz 5 ust. 1 i 2 pkt 2 tej ustawy. Stosownie do art. 4 ust. 1 ww. ustawy „ Praktyka rynkowa stosowana przez przedsiębiorców wobec konsumentów jest nieuczciwa, jeżeli jest sprzeczna z dobrymi obyczajami i w istotny sposób zniekształca lub może zniekształcać zachowanie rynkowe przeciętnego konsumenta przed zawarciem umowy dotyczącej produktu, w trakcie jej zawierania lub po jej zawarciu ”. Zgodnie z art. 4 ust. 2 tej ustawy „ Za nieuczciwą praktykę rynkową uznaje się w szczególności praktykę rynkową wprowadzającą w błąd oraz agresywną praktykę rynkową, a także stosowanie sprzecznego z prawem kodeksu dobrych praktyk, jeżeli działania te spełniają przesłanki określone w ust. 1 ”. W myśl art. 5 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym „ Praktykę rynkową uznaje się za działanie wprowadzającą w błąd, jeżeli działanie to w jakikolwiek sposób powoduje lub może powodować podjęcie przez przeciętnego konsumenta decyzji dotyczącej umowy, której inaczej by nie podjął ”, natomiast zgodnie z art. 5 ust. 2 pkt. 1 niniejszej ustawy „ Wprowadzającym w błąd działaniem może być w szczególności rozpowszechnianie nieprawdziwych informacji ”. Za niezgodne z art. 4 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym uznaje się takie zachowania, które mogą zniekształcać zachowania rynkowe konsumentów dotyczące określonych produktów. Zgodnie z art. 2 pkt. 3 tej ustawy produktem jest każdy towar lub usługa, w tym nieruchomości, prawa i obowiązki wynikające ze stosunków cywilnoprawnych. Na tej podstawie stwierdzić trzeba, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia z produktem w rozumieniu ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym w postaci lekkich pojazdów czterokołowych. 8 Aby stwierdzić naruszenie art. 4 ust. 1 ww. ustawy należy następnie wykazać, że praktyka stosowana przez przedsiębiorcę jest nieuczciwa. Praktyka jest natomiast uznawana za nieuczciwą wówczas, gdy jest sprzeczna z dobrymi obyczajami. W rozważanym przypadku jako dobry obyczaj, jaki został naruszony, można wskazać wymaganą od przedsiębiorcy staranność zawodową, z jaką ten powinien działać. Od przedsiębiorcy działającego zgodnie z wymaganą od niego starannością będzie się oczekiwać, że w sposób rzetelny będzie prezentował ofertę swym potencjalnym kontrahentom. Wbrew temu w niniejszym przypadku przedsiębiorca wskazywał, bez dokonywania dodatkowych zastrzeżeń, że oferowanymi przez niego pojazdami mogą kierować osoby, które nie muszą legitymować się dokumentem poświadczającym określone uprawnienia. Analizę przeprowadzaną w niniejszej sprawie należy oprzeć na przepisach ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. Nr 30, poz. 151 z późn. zm.). W art. 3 ust. 1 tej ustawy wskazano, że kierującym pojazdem może być osoba, która osiągnęła wymagany wiek i jest sprawna pod względem fizycznym i psychicznym oraz spełnia jeden z następujących warunków: 1) posiada umiejętność kierowania pojazdem w sposób niezagrażający bezpieczeństwu, nieutrudniający ruchu drogowego i nienarażający kogokolwiek na szkodę oraz odpowiedni dokument stwierdzający posiadanie uprawnienia do kierowania pojazdem; 2) odbywa w ramach szkolenia naukę jazdy; 3) zdaje egzamin państwowy. Stosownie do art. 3 ust. 2 ww. ustawy kierującym może być ponadto osoba, która odbywa szkolenie w ramach kwalifikacji wstępnej, kwalifikacji wstępnej przyspieszonej, kwalifikacji wstępnej uzupełniającej lub kwalifikacji wstępnej uzupełniającej przyspieszonej, o których mowa w przepisach rozdziału 7 a ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874, z późn. zm. 4) ), i jest sprawna pod względem fizycznym i psychicznym. Osoby, które ukończyły 18 lat nie są zgodnie z art. 3 ust. 4 ustawy o kierujących pojazdami zobowiązane do posiadania dokumentu stwierdzającego posiadanie uprawnienia do kierowania rowerem, wózkiem rowerowym lub pojazdem zaprzęgowym. Z powyższego wynika, że do kierowania pojazdami jest wymagane posiadanie odpowiedniego dokumentu stwierdzającego uprawnienie w tym zakresie, chyba że dana osoba aktualnie odbywa szkolenie, zdaje egzamin, albo kieruje rowerem, wózkiem rowerowym lub pojazdem zaprzęgowym, jeśli ukończyła 18 lat. Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami dokumentem stwierdzającym uprawnienie do kierowania motorowerem, pojazdem silnikowym lub zespołem pojazdów składającym się z pojazdu silnikowego i przyczepy lub naczepy jest: 1) wydane w kraju prawo jazdy, pozwolenie wojskowe albo międzynarodowe prawo jazdy albo 2) wydane za granicą międzynarodowe lub krajowe prawo jazdy, o jakim mowa w odpowiednich przepisach prawa lub 3) zagraniczny dokument wojskowy, określony w umowach międzynarodowych, których stroną jest Rzeczpospolita Polska. W art. 6 ustawy o kierujących pojazdami określono natomiast obowiązujące kategorie praw jazdy. Stosownie do art. 6 ust. 1 pkt. 1 ww. ustawy uprawnienie do kierowania motorowerem lub czterokołowcem lekkim wymaga posiadania prawa jazdy kategorii AM. Pojazdami określonymi w powyższej kategorii można kierować także posiadając prawo jazdy kategorii A1, A2, A, B1, B, C1, C, D1, D lub T. 9 W art. 8 ustawy o kierujących pojazdami określono natomiast minimalny wiek wymagany do kierowania pojazdami określonymi w poszczególnych kategoriach, który w przypadku kategorii AM wynosi 14 lat. Zgodnie z art. 10 ustawy o kierujących pojazdami prawo jazdy jest wydawane przez starostę na wniosek osoby zainteresowanej. Stosownie do art. 11 tej ustawy jest ono wydawane osobie, która osiągnęła minimalny wiek wymagany do kierowania pojazdami odpowiedniej kategorii oraz uzyskała orzeczenie lekarskie o braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem oraz orzeczenie psychologiczne o braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem (nie dotyczy prawa jazdy kategorii AM, A1, A2, A, B1, B, B+E lub T). Warunkiem uzyskania prawa jazdy jest również odbycie wymaganego szkolenia oraz zdanie egzaminu państwowego. Zaznaczyć trzeba, że zgodnie z art. 2 pkt. 21 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t. j. Dz. U. z 2012 r. Nr 1137 z późn. zm.) kierowcą jest osoba uprawniona do kierowania pojazdem silnikowym lub motorowerem. Z kolei stosownie do art. 2 pkt. 32 Prawa o ruchu drogowym pojazdem silnikowym jest każdy pojazd wyposażony w silnik z wyjątkiem motoroweru i pojazdy szynowego. Ustawa ta w art. 2 pkt. 42 c zawiera również definicję czterokołowca lekkiego, którym jest czterokołowiec, którego masa własna nie przekracza 350 kg i konstrukcja ogranicza prędkość jazdy do 45 km/h. Motorowerem w myśl art. 2 pkt. 46 jest natomiast pojazd jednośladowy lub dwuśladowy dwu- lub trójkołowy zaopatrzony w silnik spalinowy o pojemności skokowej nieprzekraczającej 50 cm 3 lub w silnik elektryczny o mocy nie większej niż 4 kW, którego konstrukcja ogranicza prędkość jazdy do 45 km/h. Na podstawie ww. przepisów należy stwierdzić po pierwsze, że pojazdy oferowane przez przedsiębiorcę, to czterokołowce lekkie. Po drugie wynika z nich to, że do kierowania przedmiotowymi pojazdami konieczne jest posiadanie uprawnień potwierdzonych w prawie jazdy odpowiedniej kategorii. Wprawdzie przedsiębiorca podniósł, że wymóg posiadania praw jazdy uprawniającego do prowadzenia czterokołowców lekkich obowiązuje od stycznia 2013 r., a osoby, które ukończyły 18 rok życia przed datą wejścia w życie zmienionych przepisów na zasadzie praw nabytych mogą kierować tymi pojazdami na „starych” zasadach, to nie zmienia to faktu, że istnieje grupa osób, których wymóg posiadania odpowiedniego prawa jazdy dotyczy. W tych okolicznościach nie jest prawdziwe twierdzenie, że możliwe jest poruszanie się po drogach publicznych 7 autem oferowanym przez przedsiębiorcę bez posiadania prawa jazdy odpowiedniej kategorii. Tym samym można stwierdzić, że działanie przedsiębiorcy, polegające na podawaniu nieprawdziwych informacji było sprzeczne z dobrymi obyczajami. Należy również stwierdzić, że mogło ono w istotny sposób zniekształcać zachowania rynkowe przeciętnego konsumenta przed zawarciem umowy. Stosownie do art. 2 pkt. 2 ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym przez konsumenta rozumie się konsumenta w znaczeniu, jaki temu pojęciu nadaje ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93, z późn. zm.). Art. 22 1 Kc stanowi natomiast, że za konsumenta uważa się osobę fizyczną dokonującą czynności 7 Drogą publiczną jest stosownie do art. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 z późn. zm.) droga zaliczona na podstawie niniejszej ustawy do jednej z kategorii dróg, z której może korzystać każdy, zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w tej ustawie lub innych przepisach szczególnych. W art. 2 tej ustawy wprowadzono podział dróg publicznych na drogi krajowe, wojewódzkie, powiatowe i gminne. 10 prawnej niezwiązanej bezpośrednio z jej działalnością gospodarczą lub zawodową. W takim znaczeniu oferta prezentowana przez przedsiębiorcę będącego stroną niniejszego postępowania została skierowana do konsumentów. Zasadą, jaką można wywieść z ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym jest zasada oceniania nieuczciwej praktyki handlowej z punktu widzenia przeciętnego konsumenta 8 . Nie jest więc wystarczające, że określone zachowanie przedsiębiorcy jest skierowane do konsumenta. Model przeciętnego konsumenta należy ustalić na potrzeby konkretnej sprawy, z uwzględnieniem definicji wynikającej z art. 2 pkt. 8 ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym. Z niniejszego przepisu wynika mianowicie, że za przeciętnego konsumenta rozumie się konsumenta, który jest dostatecznie dobrze poinformowany, uważny i ostrożny, a oceny w tym zakresie dokonuje się z uwzględnieniem czynników społecznych, kulturowych, językowych i przynależności danego konsumenta do szczególnej grupy konsumentów, przez którą rozumie się dającą się jednoznacznie zidentyfikować grupę konsumentów, szczególnie podatną na oddziaływanie praktyki rynkowej lub na produkt, którego praktyka rynkowa dotyczy, ze względu na szczególne cechy, takie jak wiek, niepełnosprawność fizyczna lub umysłowa. Przeciętnym konsumentem w tej sprawie jest osoba zainteresowana zakupem pojazdu, poszukująca informacji nie tylko w sposób standardowy, bezpośrednio u przedsiębiorcy, ale także za pośrednictwem Internetu. Na dostępność oferty przedsiębiorcy ma wpływ szerokie zastosowanie Internetu. Ponadto, skoro z przekazu reklamowego wynika, że kierować oferowanymi pojazdami może praktycznie każdy, a więc także osoba, która nie odbyła przeszkolenia w trakcie kursu prawa jazdy, to konsumenci zapoznający się ze stroną internetową nie weryfikowali zawartych na tej stronie informacji w oparciu o aktualnie obowiązujące przepisy prawa, gdyż mogli ich nie znać. Okoliczność, że w gronie klientów (potencjalnych klientów) przedsiębiorcy mogły znaleźć się osoby nie posiadające znajomości aktualnych przepisów prawa, czyni je bardziej podatnymi na wymierzoną w nie nieuczciwą praktykę rynkową. Konsument zainteresowany ofertą przedsiębiorcy mógł bowiem przyjąć, że aby móc poruszać się po drogach publicznych czterokołowcami oferowanymi przez przedsiębiorcę, w żadnym przypadku nie musi on legitymować się prawem jazdy. Biorąc pod uwagę fakt, że to na sprzedawcy ciąży obowiązek podania niewprowadzających w błąd informacji na temat oferowanego towaru, to przyjąć można, że skoro przedsiębiorca określone informacje podaje, to są one prawdziwe. Biorąc również pod uwagę stan prawny sprzed nowelizacji ze stycznia 2013 r., zgodnie z którym nie było konieczne posiadanie prawa jazd, nawet przeciętnie uważny konsument, mógł dać wiarę treści komunikatu przedsiębiorcy. Biorąc pod uwagę okoliczności niniejszej sprawy stwierdzić trzeba, że informacja przekazywana przez przedsiębiorcę mogła zniekształcać zachowania rynkowe przeciętnego konsumenta przed zawarciem umowy dotyczącej oferowanego przez niego pojazdu. Na podstawie poczynionych ustaleń uznać należy, że oceniane w toku niniejszego postępowania administracyjnego zachowanie przedsiębiorcy godzi w swobodę decyzyjną konsumentów. Dzięki niemu przedsiębiorca zyskał zdolność do wpływania na decyzje konsumentów. Jego postępowanie mogło zniekształcać zachowania rynkowe przeciętnego konsumenta w ten sposób, że mogło go skłaniać do zainteresowania się oferowanymi produktami i przynajmniej do podjęcia działań wstępnych, które zwykle poprzedzają zawarcie umowy. 8 Przeciwdziałanie nieuczciwym praktykom rynkowym. Komentarz”, Arkadiusz Michalak, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2008, str. 46 11 Mając na względzie wyżej opisane ustalenia stwierdzić ponadto należało, że przedsiębiorca swym zachowaniem mógł wprowadzać konsumentów w błąd. Niezgodnie z aktualnym stanem prawnym informował ich bowiem, że można kierować zakupionymi u niego pojazdami bez konieczności nabycia jakichkolwiek uprawnień w trybie określonym przepisami. Przekazywane przez niego informacje były więc nieprawdziwe. W konsekwencji tego konsumenci mogli być przeświadczeni, że wystarczyło nabyć pojazd i już można było stać się kierowcą, podczas gdy jak to wykazano powyżej, nie było to zgodne z prawdą. Z tych też względów zachowanie przedsiębiorcy naruszało art. 4 ust. 2 ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym. Prezentowanie przez przedsiębiorcę wyżej opisanych informacji mogło powodować, że konsumenci podjęliby decyzję o nabyciu pojazdu, której nie podjęliby, gdyby mieli świadomość tego, że także do kierowania czterokołowcami lekkimi oferowanymi przez przedsiębiorcę muszą posiadać stosowne uprawnienia potwierdzone posiadaniem prawa jazdy. Sugerując się bowiem brakiem konieczności posiadania prawa jazdy, o czym informował przedsiębiorca, konsumenci mogliby zostać skłonieni do zakupu oferowanego pojazdu. Działania podejmowane przez przedsiębiorcę można więc było uznać za wprowadzające w błąd. To z kolei wskazuje na naruszenie przez przedsiębiorcę art. 5 ust. 1 i 2 pkt. 1 ww. ustawy. Dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie w zakresie dotyczącym naruszenia art. 24 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów prawnie obojętne pozostaje to, czy na podstawie ocenianego przekazu reklamowego doszło do zawarcia jakiejkolwiek transakcji z konsumentem, czy tez nie. W świetle powyżej opisanych okoliczności niniejszej sprawy stwierdzić należało, że przedsiębiorca dopuścił się naruszenia art. 4 ust. 1 i 2 oraz 5 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym. Biorąc pod uwagę to, że oceniane zachowanie przedsiębiorcy stanowi nieuczciwą praktykę rynkową, było więc bezprawne, a zarazem godziło w zbiorowe interesy konsumentów, należało orzec o naruszeniu przez niego art. 24 ust. 1 i 2 pkt 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Zaniechanie stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów Zgodnie z art. 26 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w sytuacji gdy Prezes Urzędu stwierdza naruszenie art. 24 tej ustawy, nakazuje jednocześnie zaniechanie stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów. W przypadku jednak, gdy przedsiębiorca zaprzestał stosowania określonej praktyki, zastosowanie znajduje przepis art. 27 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Z sytuacją taką mamy do czynienia w niniejszej sprawie. W czasie trwania postępowania przedsiębiorca poinformował, że z dniem 23 lipca 2013 r. dokonał zmian w treści informacji zamieszczonych na swej stronie internetowej. Wskazał on, że zgodnie z przepisami z 19 stycznia 2013 r. (w rzeczywistości chodzi o przepisy, które w tej dacie zaczęły obowiązywać) osoby, które ukończyły 18 lat przed tą datą nadal będą mogły kierować czterokołowcami lekkimi bez prawa jazdy, jednakże osoby, które ukończyły 14 lat, a nie ukończyły 18 lat przed tą datą muszą legitymować się prawem jazdy kategorii AM. Przedsiębiorca wymienił zatem dwie kategorie użytkowników czterokołowców lekkich i opisał ich uprawnienia do kierowania tymi pojazdami. Wprawdzie przedsiębiorca nie przekazuje żadnych informacji na temat uprawnień osób, które stały się pełnoletnie po 19 stycznia 2013 r., jednakże stwierdzić należy, że wobec braku obowiązku podawania przez 12 niego informacji na ten temat oraz wobec jasnego przekazu informacji zamieszczonych na analizowanej stronie internetowej, okoliczność ta nie wywołuje negatywnych skutków przy ocenie zachowania przedsiębiorcy. Mając na względzie przywołane okoliczności, na podstawie art. 27 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów orzec należało, że przedsiębiorca dopuścił się stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, o jakiej mowa w niniejszej decyzji oraz że z dniem 23 lipca 2013 r. zaniechał on jej stosowania. W tym stanie rzeczy należało orzec, jak w punkcie I sentencji niniejszej decyzji. Ad II Zgodnie z art. 106 ust. 1 pkt. 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Prezes Urzędu może skorzystać z uprawnienia do nałożenia na przedsiębiorcę stosującego praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów kary pieniężnej w wysokości nie większej niż 10% przychodu osiągniętego w roku rozliczeniowym poprzedzającym rok nałożenia kary. Kara taka może być nałożona bez względu na to, czy przedsiębiorca dopuścił się naruszenia umyślnie, czy też nieumyślnie. Z powyższego wynika, że kara może być nałożona bez względu na okoliczność występowania po stronie przedsiębiorcy winy rozumianej jako świadomość bezprawności zachowania. Okoliczność ta jest jednak czynnikiem relewantnym przy miarkowaniu wysokości nakładanej kary pieniężnej 9 . Stosownie do art. 111 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów przy ustalaniu wysokości kar pieniężnych, w tym kar określonych w art. 106 tej ustawy, należy uwzględnić w szczególności okres, stopień oraz okoliczności naruszenia przepisów ustawy, a także uprzednie naruszenie przepisów ustawy. Kara nakładana przez Prezesa Urzędu na przedsiębiorcę, który dopuścił się stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów służy podkreśleniu naganności ocenianego zachowania. Przedsiębiorca, jako profesjonalista powinien wiedzieć, że określając warunki umowne nie może stosować bezprawnych postanowień, ani w żaden inny sposób godzić w interesy konsumentów. Orzeczona kara powinna stanowić dolegliwość dla uczestnika niniejszego postępowania, tak aby jej nałożenie skutkowało w przyszłości zapobieżeniem zaistnienia podobnych sytuacji. W opinii Prezesa Urzędu należy podkreślić aspekt edukacyjny i wychowawczy zastosowanego środka oraz wyrazić nadzieję, że odniesie on spodziewany skutek na przyszłość. Poza wymiarem indywidualnym kary należy zwrócić uwagę na jej wymiar ogólny, funkcję odstraszającą i wychowawczą w stosunku do innych uczestników rynku. Mając na względzie naruszenie przez przedsiębiorcę ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zakresie opisanym w punkcie I niniejszej decyzji, za konieczne uznano nałożenie na niego kary pieniężnej, o jakiej mowa w art. 106 ust. 1 pkt. 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Ustalając wysokość kary pieniężnej Prezes Urzędu w pierwszej kolejności przeprowadził ocenę wagi stwierdzonego naruszenia przepisów, ustalając kwotę bazową, będącą podstawą do dalszych obliczeń. Następnie rozważono, czy w okolicznościach przedmiotowej sprawy występują okoliczności łagodzące lub obciążające, uzasadniające odpowiednio zmniejszenie lub zwiększenie kwoty bazowej, a także jaki wpływ powinny mieć te okoliczności na wysokość kary pieniężnej. W dalszej kolejności sprawdzono, czy tak obliczona kara nie przekracza maksymalnej wysokości kary, jaka została przewidziana w art. 106 ust. 1 pkt. 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. 9 Konrad Kohutek w: „Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów. Komentarz”, Wolters Kluwer Polska Sp. z o.o., Warszawa 2008r., strona 1027 13 Kara wymierzana w niniejszym przypadku jest nakładana na przedsiębiorcę w związku ze stosowaniem przez niego praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów określonej w punkcie I niniejszej decyzji polegającej na zamieszczaniu w materiałach reklamowych treści wprowadzających konsumentów w błąd co do cech reklamowanych czterokołowców lekkich w zakresie uprawnień koniecznych do korzystania z tych produktów. Istota kwestionowanego zachowania przedsiębiorcy determinuje etap, na jakim do niniejszego zniekształcenia dochodzi. Oceniana w ramach niniejszego postępowania administracyjnego praktyka jest nakierowana na pozyskanie klientów, a zatem jest stosowana na etapie przedkontraktowym. Dodać też trzeba, że na gruncie uwzględnianych przepisów nie jest wymagane, aby faktycznie doszło do zawarcia jakiejkolwiek umowy, której dotyczy oferta. W literaturze przyjmuje się także, że wprowadzenie w błąd ma charakter abstrakcyjny, co oznacza, że aby doszło do jego stwierdzenia, nie wymaga się uprzedniego zaistnienia jednostkowej dezinformacji. 10 Mając na względzie charakter oferowanych przez przedsiębiorcę towarów, stwierdzić należało, że mamy w tym przypadku do czynienia z praktyką o stosunkowo dużym stopniu szkodliwości. Są to bowiem dobra kosztowne, których nabycie powoduje zaangażowanie znaczących środków finansowych. Przedsiębiorca działa na rynku, na którym działają również inni przedsiębiorcy, jednakże dostępność do czterokołowców lekkich oferowanych przez tego przedsiębiorcę można uznać za raczej ograniczoną. Oferowane przez niego produkty nie są produktami powszechnie poszukiwanymi przez konsumentów, a ich popularność jest niewielka. Na wysokość kwoty bazowej ma również wpływ to, że rozważaną praktykę należy zaklasyfikować jako długotrwałą, gdyż trwała ona od wiosny 2012 r. do 23 lipca 2013 r., a więc dłużej niż rok. Nakładając karę pieniężną, Prezes Urzędu wziął pod uwagę konieczność ustalenia, czy naruszenie dokonane było umyślne czy też nieumyślnie. Konieczność brania pod uwagę tej przesłanki w przypadku stosowania kar pieniężnych wynika z art. 106 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Z tego względu nakładając karę pieniężną, uwzględniono całokształt okoliczności sprawy, z których wynika że nie ma dowodów wyraźnej intencji wskazującej na umyślne naruszenia zbiorowych interesów konsumentów. Zebrane w trakcie postępowania wyjaśnienia i informacje mogą zatem wskazywać na działanie nieumyślne. Pomimo tego, jak wskazano powyżej, samo stwierdzenie nieumyślności zakwestionowanej praktyki stanowi podstawę do nałożenia kary pieniężnej. Przy ustalaniu kwoty bazowej wzięto pod uwagę również fakt, że w 2012 r. przedsiębiorca nie uzyskał żadnego przychodu ze sprzedaży czterokołowców lekkich określanych mianem „aut bez prawa jazdy”. W oparciu o osiągnięty przez przedsiębiorcę przychód oraz mając na względzie wyżej przytoczone okoliczności, ustalono kwotę bazową stanowiącą punkt wyjścia dla dalszych obliczeń, którą określono na poziomie [....... %, tajemnica przedsiębiorstwa ] przychodu, czyli na poziomie 1046,10 zł. Po ustaleniu kwoty bazowej przystąpiono do analizy, czy w niniejszej sprawie zaszły okoliczności łagodzące i obciążające, które mogłyby mieć wpływ na wymiar kary. W sprawie tej wystąpiła jedna okoliczność łagodząca, a mianowicie przedsiębiorca zaniechał stosowania zarzucanej mu praktyki. Wobec powyższego kwotę bazową obniżono o 20 %. Jednocześnie w toku postępowania ustalono, że z uwagi na udostępnianie kwestionowanych informacji w Internecie praktyka stosowana przez przedsiębiorcę ma znaczny zasięg, co z 10 Małgorzata Sieradzka, „Komentarz do art. 4 ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym”, Lex Omega intranet 14 kolei spowodowało podwyższenie kwoty bazowej o 20 %. W tych okolicznościach wymiar kwoty bazowej pozostał na niezmienionym poziomie. W wyniku obliczeń przeprowadzonych w wyżej opisany sposób, kara pieniężna z tytułu naruszenia art. 24 ust. 1 i 2 pkt. 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zakresie opisanym w pkt. I sentencji niniejszej decyzji zostałaby określona na poziomie 1046 zł (słownie jednego tysiąca czterdziestu sześciu złotych). Na ostatnim etapie sprawdzono, czy kara obliczona w ww. sposób nie przewyższa kary w maksymalnej wysokości, jaka została przewidziana w przepisie art. 106 ust. 1 pkt. 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Podstawą obliczenia wysokości niniejszej kary jest przychód osiągnięty przez przedsiębiorcę w roku rozliczeniowym poprzedzającym rok nałożenia kary, tj. w 2012 r., który wyniósł [............ zł (słownie: ..........................), tajemnica przedsiębiorstwa ] (dowód: karta nr 36), w związku z czym maksymalna kara, jaka mogłaby w niniejszym przypadku zostać wymierzona, to kara w wysokości [......... zł (słownie: ............ ), tajemnica przedsiębiorstwa ]. Orzeczona w niniejszej sprawie kara stanowi niemal [... %, tajemnica przedsiębiorstwa ] przychodu oraz niecałe [... %, tajemnica przedsiębiorstwa ] maksymalnego wymiaru kary, a zatem nie zachodzi sytuacja, w której kara ta przekraczałaby maksymalny ustawowy pułap. W tych okolicznościach należało orzec, jak w punkcie II sentencji niniejszej decyzji. Zgodnie z art. 112 ust. 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów karę pieniężną należy uiścić w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się niniejszej decyzji na konto Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów: NBP o/o Warszawa Nr 51101010100078782231000000. Ad III Zgodnie z art. 80 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Prezes Urzędu rozstrzyga o kosztach w drodze postanowienia, które może być zamieszczone w decyzji kończącej postępowanie. W myśl art. 77 ust. 1 tej ustawy, jeżeli w wyniku postępowania Prezes Urzędu stwierdził naruszenie przepisów ustawy, przedsiębiorca, który dopuścił się tego naruszenia, jest obowiązany ponieść koszty postępowania. Zgodnie natomiast z art. 264 § 1 k.p.a. jednocześnie z wydaniem decyzji organ administracji publicznej ustali w drodze postanowienia wysokość kosztów postępowania, osoby zobowiązane do ich poniesienia oraz termin i sposób ich uiszczenia. Postępowanie w sprawie stosowania przez stronę praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów zostało wszczęte z urzędu, a w jego wyniku Prezes Urzędu w punkcie I sentencji decyzji stwierdził naruszenie przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Kosztami niniejszego postępowania są wydatki związane z korespondencją prowadzoną przez Prezesa Urzędu z przedsiębiorcą. W związku z powyższym postanowiono obciążyć tego przedsiębiorcę kosztami postępowania w wysokości 21 zł (słownie: dwudziestu jeden złotych). Koszty niniejszego postępowania przedsiębiorca obowiązany jest wpłacić na konto Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Warszawie w NBP o/o Warszawa Nr 51101010100078782231000000 w terminie 14 dni od uprawomocnienie się decyzji. Stosownie do treści art. 81 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w związku z art. 479 28 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 15 43, poz. 296 z późn. zm.) – od niniejszej decyzji przysługuje odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej doręczenia, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów - Delegatury Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach. W przypadku jednak kwestionowania wyłącznie postanowienia o kosztach zawartego w punkcie III niniejszej decyzji, stosownie do treści art. 264 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 83 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz stosownie do art. 81 ust. 5 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w związku z art. 479 32 § 1 i 2 Kodeksu postępowania cywilnego, można wnieść zażalenie do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach w terminie tygodnia od dnia doręczenia niniejszej decyzji. DYREKTOR DELEGATURY URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW W KATOWICACH Maciej Fragsztajn