Numer decyzji
RŁO-20/2013
Decyzja UOKiK RŁO-20/2013
- Data decyzji
- 24 maja 2013
Treść rozstrzygnięcia
PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA w ŁODZI ul. Piotrkowska 120 90-006 Łódź tel. (42) 636 36 89, fax (42) 636 07 12 e’mail: lodz@uokik.gov.pl RŁO-61-58( 9 )/12/AK Łódź, dnia 24 maja 2013 r. DECYZJA Nr RŁO 20/2013 I. Na podstawie art. 27 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2007 r. Nr 50, poz. 331, ze zm.) oraz stosownie do art. 33 ust. 5 tej ustawy, po przeprowadzeniu wszczętego z urzędu postępowania w sprawie podejrzenia stosowania przez Tomasza Jobskiego i Wojciecha Szuberta prowadzących działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej pod nazwą Welmax Tomasz Jobski Wojciech Szubert z siedzibą w Poznaniu, praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, . – działając w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów: uznaje się za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów , o której mowa w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 tej ustawy stosowanie przez Tomasza Jobskiego i Wojciecha Szuberta prowadzących działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej Welmax Tomasz Jobski, Wojciech Szubert z siedzibą w Poznaniu we wzorcu umowy „WARUNKI UMOWY SPRZEDAŻY”, postanowienia, które zostało wpisane do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, ze zm.), o treści: „Sądem właściwym do rozstrzygnięcia ewentualnych sporów wynikających z niniejszej umowy jest właściwy rzeczowo Sąd w Poznaniu. ” i stwierdza się zaniechanie jej stosowania z dniem 30 października 2011 r. II. Na podstawie art. 77 ust. 1 i art. 80 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2007 r. Nr 50, poz. 331, ze zm.) oraz art. 263 § 1 i art. 264 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267) w związku z art. 83 wyżej wymienionej ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz stosownie do art. 33 ust. 5 tej ustawy – działając w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów: postanawia się obciążyć Tomasza Jobskiego prowadzącego działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej Welmax Tomasz Jobski, Wojciech Szubert z siedzibą w Poznaniu., kosztami postępowania w sprawie stosowania praktyki naruszającej 2 zbiorowe interesy konsumentów opisanego w punkcie I sentencji niniejszej decyzji oraz zobowiązać Tomasza Jobskiego prowadzącego działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej Welmax Tomasz Jobski, Wojciech Szubert z siedzibą w Poznaniu. do zwrotu Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów kosztów postępowania w wysokości 17,20 zł. (słownie: siedemnaście złotych dwadzieścia groszy) w terminie 7 dni od dnia uprawomocnienia się niniejszej decyzji, za zapłatę których odpowiada on solidarnie z Wojciechem Szubertem. III. Na podstawie art. 77 ust. 1 i art. 80 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2007 r. Nr 50, poz. 331, ze zm.) oraz art. 263 § 1 i art. 264 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267) w związku z art. 83 wyżej wymienionej ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz stosownie do art. 33 ust. 6 tej ustawy – działając w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów: postanawia się obciążyć Wojciecha Szuberta prowadzącego działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej Welmax Tomasz Jobski, Wojciech Szubert z siedzibą w Poznaniu, kosztami postępowania w sprawie stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów opisanej w punkcie I sentencji niniejszej decyzji oraz zobowiązać Wojciecha Szuberta prowadzącego działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej Welmax Tomasz Jobski, Wojciech Szubert z siedziba w Poznaniu. do zwrotu Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów kosztów postępowania w wysokości 17,20 zł. (słownie: siedemnaście złotych dwadzieścia groszy) w terminie 7 dni od dnia uprawomocnienia się niniejszej decyzji, za zapłatę których odpowiada on solidarnie z Tomaszem Jobskim. Uzasadnienie W toku postępowania wyjaśniającego w sprawie badania krajowego rynku sprzedaży bezpośredniej poza lokalem przedsiębiorstwa towarów oferowanych przez przedsiębiorców polskich (sygn. akt RŁO-401-1/12/RB-AK) Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – zwany dalej: „Prezesem Urzędu” – ustalił, iż Tomasz Jobski i Wojciech Szubert prowadzący działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej Welmax Tomasz Jobski, Wojciech Szubert z siedzibą w Poznaniu – zwani dalej „Spółką” – prowadzą sprzedaż bezpośrednią poza lokalem przedsiębiorstwa wyrobów wełnianych i ze stali szlachetnej. Umowy sprzedaży z konsumentami były zawierane w oparciu o wzorzec umowy pod nazwą „Warunki Umowy Sprzedaży” – zwany dalej: „Warunkami”. W wyniku przeprowadzonej kontroli wzorca umowy stosowanego przez Spółkę Prezes Urzędu zakwestionował postanowienie analizowanego wzorca umowy Warunki o treści: „Sądem właściwym do rozstrzygnięcia ewentualnych sporów wynikających z niniejszej umowy jest właściwy rzeczowo Sąd w Poznaniu. ”, które może być tożsame z postanowieniami umownymi wpisanymi do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone – zwanego dalej: „Rejestrem” – o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, ze zm.) – zwanej dalej „k.p.c.”. W związku z powyższym Prezes Urzędu uznał, iż istnieją podstawy do postawienia Spółce zarzutu stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, o której mowa w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331, ze zm.) – zwanej dalej: „ustawą o ochronie konkurencji i konsumentów”. 3 W dniu 17 grudnia 2012 r. Prezes Urzędu wszczął z urzędu postępowanie w sprawie podejrzenia stosowania przez Spółkę praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów polegającej na bezprawnym działaniu dotyczącym stosowania we wzorcu umowy Warunki postanowienia umownego wpisanego do Rejestru, o którym mowa w art. 479 45 k.p.c., o treści: „ Sądem właściwym do rozstrzygnięcia ewentualnych sporów wynikających z niniejszej umowy jest właściwy rzeczowo Sąd w Poznaniu. ”, co może stanowić naruszenie art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów (dowód: karty Nr 1-3), o czym zawiadomił Spółkę ( dowód: karty Nr 4-5). W odpowiedzi na zawiadomienie o wszczęciu postępowania Spółka w piśmie z dnia 17 stycznia 2013 r. wyjaśniła, iż zakwestionowane postanowienie omyłkowo znalazło się w przesłanej umowie. Spółka nie była świadoma, iż postanowienie to nie może znaleźć się we wzorcu umowy. Podczas działalności Spółki postanowienie to nigdy nie znalazło zastosowania, a wzorzec umowy nie jest już stosowany. W swojej działalności Spółka dążyła zawsze do bezkonfliktowego rozpatrywania spraw klientów zgodnie z ustawą o sprzedaży konsumenckiej, bez korzystania z rozstrzygnięć sądu. W związku z powyższym Spółka wystąpiła o wydanie w przedmiotowej sprawie decyzji zgodnie z art. 27 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz o nie stosowanie wobec Spółki sankcji finansowych przewidzianych w ww. ustawie (dowód: karty Nr 30-31). Dodatkowo, w piśmie z dnia 21 marca 2013 r. Spółka wyjaśniła, że kwestionowany przez Prezesa Urzędu wzorzec umowy zaprzestała stosować z końcem października 2011 r. i od początku 2012 r. zajmuje się jedynie wynajmem powierzchni magazynowej. Z tytułu obecnie prowadzonej działalności gospodarczej Spółka w 2012 r. uzyskała przychód w wysokości 180.000,00 zł (dowód: karta Nr 35). Pismem z dnia 18 marca 2013 r. Prezes Urzędu zawiadomił Spółkę o zakończeniu zbierania materiału dowodowego w przedmiotowym postępowaniu oraz o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy (dowód: karty Nr 32-33). Prezes Urzędu ustalił, co następuje: Tomasz Jobski prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą Tomasz Jobski WELMAX z siedzibą w Poznaniu, został wpisany do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (dowód: karty Nr 26-27). Wojciech Szubert prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą Wojciech Szubert WELMAX z siedzibą w Poznaniu został wpisany do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (dowód: karty Nr 24-25). Tomasz Jobski i Wojciech Szubert prowadzą wspólnie działalność gospodarczą polegającą na sprzedaży towarów, w formie spółki cywilnej działającej pod nazwą Welmax Tomasz Jobski, Wojciech Szubert s.c. z siedzibą w Poznaniu. Ww. działalność gospodarczą Spółka rozpoczęła 1 września 2009 r. Do dnia do 30 października 2011 r. Spółka zajmowała się sprzedażą bezpośrednią wyrobów wełnianych i wyrobów ze stali szlachetnej. Od początku 2012 r. zajmuje się wyłącznie wynajmem powierzchni magazynowych. Przedmiotem analizy Prezesa Urzędu w ramach niniejszego postępowania był wzorzec umowy Warunki stosowany przez Spółkę przy zawieraniu umów sprzedaży z konsumentami w rozumieniu przepisu art. 22 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93, ze zm.) – zwanej dalej: „k.c.” – zgodnie z którym, za konsumenta uważa się osobę fizyczną dokonującą czynności prawnej niezwiązanej bezpośrednio z jej działalnością gospodarczą lub zawodową. 4 We wzorcu umowy Warunki Spółka ustaliła jednostronnie postanowienie o treści: „Sądem właściwym do rozstrzygnięcia ewentualnych sporów wynikających z niniejszej umowy jest właściwy rzeczowo Sąd w Poznaniu. ”. W dniu 20 września 2006 r. pod numerem 879 do Rejestru, o którym mowa w w art. 479 45 k.p.c., zostało wpisane na mocy wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwanego dalej: „Sądem Ochrony Konkurencji i Konsumentów”) – z dnia 20 lipca 2006 r., sygnatura akt: XVII AmC 9/06, postanowienie o treści : „Sądem właściwym dla rozstrzygnięcia będzie sąd właściwy dla miejsca siedziby MFRR.” a w dniu 21 marca 2007 r. pod numerem 1074, zostało wpisane do tego Rejestru na mocy wyroku Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 4 stycznia 2007 r., sygnatura akt: XVII AmC 37/06 postanowienie o treści: „Ewentualne spory prawne wynikające z niniejszej umowy będą rozstrzygane przez Sąd Rejonowy dla miasta Stołecznego Warszawy”. Prezes Urzędu zważył, co następuje: Podstawą do rozstrzygania sprawy w oparciu o przepisy ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów jest uprzednie zbadanie przez Prezesa Urzędu, czy w danej sprawie zagrożony został interes publicznoprawny. Stwierdzenie, że to nastąpiło pozwala na realizację celu tej ustawy, wskazanego w art. 1 ust. 1, którym jest określenie warunków rozwoju i ochrony konkurencji oraz zasady podejmowanej w interesie publicznym ochrony interesów przedsiębiorców i konsumentów. Zdaniem Prezesa Urzędu rozpatrywana sprawa ma charakter publicznoprawny, albowiem wiąże się z ochroną interesu wszystkich konsumentów, którzy są lub będą klientami Spółki. Interes publicznoprawny przejawia się także w postaci zbiorowego interesu konsumentów. Innymi słowy, naruszenie zbiorowego interesu konsumentów jest jednocześnie naruszeniem interesu publicznoprawnego. Zatem uzasadnione było w niniejszej sprawie podjęcie przez Prezesa Urzędu działań przewidzianych w ustawie o ochronie konkurencji i konsumentów. Zgodnie z art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, zakazane jest stosowanie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Stosownie do art. 24 ust. 2 ww. ustawy, przez praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów rozumie się godzące w nie bezprawne działanie przedsiębiorcy, w szczególności: − stosowanie postanowień wzorców umów, które zostały wpisane do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 k.p.c., − naruszanie obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji, − nieuczciwe praktyki rynkowe lub czyny nieuczciwej konkurencji. Wskazany przepis zawiera otwarty katalog działań stanowiących praktyki naruszające zbiorowe interesy konsumentów. W związku z powyższym, dla uznania zachowań przedsiębiorcy za niezgodne z zawartym w art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów zakazem stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, należy wykazać, iż spełnione zostały łącznie trzy przesłanki: 1) działanie lub zaniechanie przedsiębiorcy, 2) noszące znamiona bezprawności, 3) godzące w zbiorowy interes konsumentów. Ad 1) 5 Stosownie do art. 4 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, ilekroć w ustawie jest mowa o przedsiębiorcy, rozumie się przez to przedsiębiorcę w rozumieniu przepisów o swobodzie działalności gospodarczej (…). Przedsiębiorcą w rozumieniu art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (tekst jednolity Dz. U. z 2010 r. Nr 220, poz. 1447, ze zm.) – zwanej dalej: „ustawą o swobodzie działalności gospodarczej” – jest osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna niebędąca osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną – wykonująca we własnym imieniu działalność gospodarczą. Za przedsiębiorców uznaje się także wspólników spółki cywilnej w zakresie wykonywanej przez nich działalności gospodarczej (art. 4 ust. 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej). Ponadto, zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej przedsiębiorca może podjąć działalność gospodarczą w dniu złożenia wniosku o wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej albo po uzyskaniu wpisu do rejestru przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym. Przepis art. 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej definiuje działalność gospodarczą jako zarobkową działalność wytwórczą, budowlaną, handlową, usługową oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóż, a także działalność zawodową, wykonywaną w sposób zorganizowany i ciągły. Tomasz Jobski prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą Tomasz Jobski WELMAX w Poznaniu został wpisany do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej. Wojciech Szubert prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą Wojciech Szubert WELMAX w Poznaniu został wpisany do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej. Nie ulega zatem wątpliwości, iż zarówno Tomasz Jobski prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą Tomasz Jobski WELMAX w Poznaniu i Wojciech Szubert prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą Wojciech Szubert WELMAX w Poznaniu są przedsiębiorcami w rozumieniu powołanego wyżej art. 4 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Tym samym przy wykonywaniu działalności gospodarczej podlegają oni rygorom określonym w ustawie o ochronie konkurencji i konsumentów i ich działania mogą podlegać ocenie pod kątem naruszenia zakazu stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. W związku z powyższym, Prezes Urzędu stwierdził , że pierwsza przesłanka art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów została spełniona . Ad 2) Dla uznania zachowań przedsiębiorcy za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów konieczne jest, aby miało ono charakter bezprawny. Zgodnie z art. 24 ust 1 i 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów bezprawne działanie przedsiębiorcy polega na stosowaniu postanowień wzorców umów, które zostały wpisane do Rejestru, o którym mowa w art. 479 45 k.p.c. Na mocy art. 479 45 § 1 k.p.c., Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów jest obowiązany przesyłać Prezesowi Urzędu odpis każdego prawomocnego wyroku uwzględniającego powództwo o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone. Na podstawie takich wyroków, Prezes Urzędu jest zobowiązany do prowadzenia Rejestru, stosownie do art. 479 45 § 2 k.p.c. Przepis art. 479 45 § 3 k.p.c. ustanawia zasadę tzw. formalnej jawności Rejestru, stanowiąc, że Rejestr jest jawny. Jawność Rejestru oznacza, że Rejestr jest dostępny dla każdego zainteresowanego, czyli każdy ma do niego prawo wglądu. Skutkiem 6 formalnej jawności Rejestru jest niemożność zasłaniania się nieznajomością dokonanych w nim wpisów. W Rejestrze przytacza się treść postanowień wzorców umowy uznanych przez Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów za niedozwolone. W ocenie Prezesa Urzędu, wpisanie takich postanowień do Rejestru, o którym mowa w art. 479 45 k.p.c., oznacza, że od tej chwili postanowienia te są zakazane we wszystkich wzorcach umów. Zakaz stosowania postanowień wpisanych do Rejestru, o którym mowa w art. 479 45 k.p.c. dotyczy nie tylko tego przedsiębiorcy, przeciwko któremu zapadł wyrok w sprawie o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone, lecz również innych przedsiębiorców z danej branży. Za takim ujęciem przemawia podstawowy cel postępowania w sprawach o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone, jakim jest usunięcie z obrotu postanowień, które Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów uznał za niedozwolone. Chodzi bowiem o to, by konsumenci nie byli narażeni na te postanowienia w przyszłości w umowach zawieranych z innymi przedsiębiorcami. Ponadto, zdaniem Prezesa Urzędu, zakaz stosowania niedozwolonych postanowień wpisanych do Rejestru dotyczy także postanowień podobnych. Przedsiębiorcy stosują bowiem postanowienia, których istota jest taka sama, lecz konstrukcja gramatyczna, szyk wyrazów w zdaniu są różne. W związku z tym, zakazane jest też stosowanie postanowienia, którego zakres jest tożsamy z zakresem postanowienia wpisanego do Rejestru, o którym mowa w art. 479 45 k.p.c. Nie jest konieczna dokładna, literalna identyczność tych postanowień. Stanowisko Prezesa Urzędu znajduje uzasadnienie w orzecznictwie. Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 13 lipca 2006 r. (Sygn. akt III SZP 3/06) wskazał, iż stosowanie postanowień wzorców umów o treści tożsamej z treścią postanowień uznanych za niedozwolone prawomocnym wyrokiem Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów i wpisanych do Rejestru, o którym mowa w art. 479 45 § 2 k.p.c. może być uznane w stosunku do innego przedsiębiorcy za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów. Sąd Najwyższy uznał również, iż jeżeli Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów uzna określone postanowienie za niedozwolone w wyniku przeprowadzonej kontroli abstrakcyjnej i zostanie ono wpisana do Rejestru, o którym mowa w art. 479 45 § 2 k.p.c., praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów w rozumieniu art. 23a ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów – którego odpowiednikiem w ustawie z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów jest art. 24 ust. 2 pkt 1 – dopuszcza się każdy z przedsiębiorców, który wprowadza do stosowanych klauzul zmiany o charakterze kosmetycznym, polegające np. na przestawieniu szyku wyrazów lub zmianie użytych wyrazów, jeżeli zmiany te nie prowadzą do zmiany istoty klauzuli. W ocenie Prezesa Urzędu stosowane przez Spółkę postanowienie zawarte we wzorcu umowy WARUNKI, o treści: „Sądem właściwym do rozstrzygnięcia ewentualnych sporów wynikających z niniejszej umowy jest właściwy rzeczowo Sąd w Poznaniu. ”, jest tożsame z postanowieniami wpisanymi do Rejestru pod numerem 879, o treści: „Sądem właściwym dla rozstrzygnięcia będzie sąd właściwy dla miejsca siedziby MFRR.” oraz pod numerem 1074, o treści: „Ewentualne spory prawne wynikające z niniejszej umowy będą rozstrzygane przez Sąd Rejonowy dla miasta Stołecznego Warszawy”. Postanowienia uznane przez Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów za niedozwolone naruszają art. 385 1 § 1 k.c. i stanowią odpowiednik postanowienia z art. 385 3 pkt 23 k.c., gdyż wyłączają zasadę właściwości ogólnej i przemiennej sądu, a to może stanowić dodatkową dolegliwość dla konsumenta, a także ograniczać realizację przysługujących mu uprawnień. Wskazane postanowienia stanowią tzw. klauzulę prorogacyjną i ustalają wyłączną właściwość sądu do rozpoznania ewentualnych sporów z umowy. W przypadku powstania sporu na tle wykonywania umowy, postanowienia te 7 bezprawnie narzucają konsumentom właściwość miejscową sądu i ograniczają ich prawa do wytoczenia powództwa, wynikające z przepisów k.p.c. o właściwości ogólnej i przemiennej. Zmiana właściwości miejscowej sądu stanowi zagrożenie interesu konsumenta w sytuacjach, kiedy zmuszałoby go to do prowadzenia procesu przed sądem w odległej miejscowości. W ocenie Prezesa Urzędu, postanowienie stosowane przez Spółkę oraz postanowienia wpisane do Rejestru pod numerami 879 i 1074 mogą zostać uznane za tożsame. Każde z wyżej wymienionych postanowień dotyczy wskazania sądu właściwego dla rozpoznania sporu wynikłego na gruncie wiążącej strony umowy i każde z nich ustala wyłączną właściwość sądu na podstawie miejsca zamieszkania przedsiębiorców. Stosowanie postanowienia wpisanego do Rejestru oraz postanowienia stosowanego przez Spółkę wywołuje tożsame skutki, bowiem w przypadku powstania sporu na tle wykonywania umowy, postanowienia te bezprawnie narzucają konsumentom właściwość miejscową sądu i ograniczają ich prawa do wytoczenia powództwa, wynikające z przepisów k.p.c. Mając na uwadze powyższe ustalenia Prezes Urzędu stwierdził , że druga przesłanka art. 24 ust. 1 i 2 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów została spełniona . Ad 3) Przepisy ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nie definiują pojęcia zbiorowego interesu konsumentów. Przepis art. 24 ust. 3 tej ustawy stanowi jedynie, że nie jest zbiorowym interesem konsumentów suma indywidualnych interesów konsumentów. Z całą pewnością mamy do czynienia ze zbiorowym interesem konsumentów wówczas, gdy działanie lub zaniechanie przedsiębiorcy dotyczy, bądź może dotyczyć nieograniczonej liczby konsumentów, których nie da się zindywidualizować. Ponadto, godzenie w zbiorowe interesy konsumentów może polegać zarówno na ich naruszeniu, jak i na zagrożeniu ich naruszenia. Dla stwierdzenia naruszenia zbiorowych interesów konsumentów istotne jest ustalenie, że konkretne działanie przedsiębiorcy nie ma ściśle określonego adresata, lecz jest kierowane do nieoznaczonego z góry kręgu podmiotów. Oznacza to, że nie ilość faktycznych, potwierdzonych naruszeń, ale przede wszystkim ich charakter, a w związku z tym możliwość (chociażby tylko potencjalna) wywołania negatywnych skutków wobec określonej zbiorowości przesądza o naruszeniu zbiorowego interesu konsumentów. Podkreślenia wymaga również fakt, że o tym, czy naruszony został interes zbiorowy, nie zawsze przesądza kryterium ilościowe, ponieważ niekiedy jeden ujawniony przypadek naruszenia prawa konsumenta może być przejawem stosowanej praktyki naruszającej interes zbiorowy. W jednym z orzeczeń Sąd Najwyższy stwierdził, iż nie jest zasadne uznawanie, że postępowanie z tytułu naruszenia ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów można wszcząć tylko wtedy, gdy zagrożone są interesy wielu odbiorców, a nie jest to możliwe w sytuacji, gdy pokrzywdzonym jest tylko jeden konsument. Wydawane orzeczenie ma bowiem wymiar znacznie szerszy, pełni także funkcję prewencyjną, służy bowiem ochronie także nieograniczonej liczbie potencjalnych konsumentów (wyrok SN z dnia 12 września 2003 r., sygn. akt I CKN 504/01). W przedmiotowej sprawie Prezes Urzędu ma do czynienia z naruszeniem praw nieograniczonej i nieokreślonej liczby konsumentów, którzy zapoznali się, bądź mogli zapoznać się z dostępnymi wzorcami umów i zawarli, bądź mogli zawrzeć ze Spółką umowę, zawierającą postanowienie wpisane do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone. Ponadto, Prezes Urzędu ma również do czynienia z naruszeniem nieograniczonej i nieokreślonej liczby konsumentów, którym Spółka mogła uniemożliwić, a na pewno utrudnić, skorzystanie z prawa do wystąpienia z roszczeniami przed sądami cywilnymi w zakresie sporów dotyczących zawartej umowy sprzedaży. W tej sytuacji 8 bezprawne zachowanie przedsiębiorców nie dotyczy interesów poszczególnych osób, których sprawy mają charakter jednostkowy, indywidualny i niedający się porównać z innymi, lecz mamy do czynienia z naruszonymi uprawnieniami określonego kręgu konsumentów, których sytuacja jest identyczna i wspólna dla całej grupy kontrahentów Spółki. Takie działanie Spółki godzi w zbiorowe interesy konsumentów. Rozstrzygnięcie podejmowane w niniejszej sprawie w ramach realizacji interesu publicznego nie dotyczy więc sytuacji pojedynczych konsumentów, lecz służy przeciwdziałaniu negatywnym zjawiskom występującym na rynku. W związku z powyższym, Prezes Urzędu stwierdził , że trzecia przesłanka art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów została spełniona . W czasie trwania niniejszego postępowania Spółka poinformowała Prezesa Urzędu, że wycofała z obrotu prawnego stosowany przez nią wzorzec umowy, gdyż zaprzestała sprzedaży konsumenckiej z końcem października 2011 r. Wobec spełnienia przesłanek koniecznych do stwierdzenia praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów określonych w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz przesłanek wydania decyzji o uznaniu praktyki za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów i stwierdzającą zaniechanie jej stosowania wskazanych w art. 27 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, Prezes Urzędu orzekł jak w punkcie I sentencji niniejszej decyzji. Ad II i III. sentencji niniejszej decyzji. Tomasz Jobski prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą Tomasz Jobski WELMAX w Poznaniu i Wojciech Szubert prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą Wojciech Szubert WELMAX w Poznaniu są wspólnikami spółki cywilnej. W związku z tym, że do poniesienia kosztów postępowania zobowiązani są wspólnicy takiej spółki oraz ze względu na fakt, iż przedstawiona argumentacja prawna odnosi się do obu przedsiębiorców, rozstrzygnięcie co do kosztów zostało omówione łącznie poniżej. Zgodnie z art. 80 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, Prezes Urzędu rozstrzyga o kosztach w drodze postanowienia, które może być zamieszczone w decyzji kończącej postępowanie. W myśl art. 77 ust. 1 tej ustawy, jeżeli postępowanie zostało wszczęte z urzędu i w jego wyniku Prezes Urzędu stwierdził naruszenie przepisów tejże ustawy, przedsiębiorca, który dopuścił się tego naruszenia, zobowiązany jest ponieść koszty postępowania. Zgodnie z art. 263 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267) – zwanej dalej „k.p.a.” – w związku z art. 83 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, do kosztów postępowania zalicza się koszty podróży i inne należności świadków i biegłych oraz stron w przypadkach przewidzianych w art. 56 k.p.a., a także koszty spowodowane oględzinami na miejscu, jak również koszty doręczenia stronom pism urzędowych. Zgodnie z art. 264 §1 k.p.a. jednocześnie z wydaniem decyzji organ administracji publicznej ustali w drodze postanowienia wysokość kosztów postępowania, osoby zobowiązane do ich poniesienia oraz termin i sposób ich uiszczenia. Niniejsze postępowanie zostało wszczęte z urzędu. W jego wyniku Prezes Urzędu w pkt I sentencji niniejszej decyzji stwierdził naruszenie przez Spółkę art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Kosztami niniejszego postępowania są wydatki związane z prowadzoną w toku tego postępowania korespondencją. W związku z powyższym Prezes Urzędu postanowił obciążyć Tomasza Jobskiego, kwotą kosztów postępowania w wysokości 17 zł 20 gr. (słownie: siedemnastu złotych i dwudziestu groszy) 9 oraz Wojciecha Szuberta, również kwotą kosztów postępowania w wysokości 17 zł 20 gr. (słownie: siedemnastu złotych i dwudziestu groszy). Mając na uwadze powyższe, Prezes Urzędu postanowił jak w punkcie II i III. sentencji niniejszej decyzji. Koszty niniejszego postępowania należy uiścić na konto Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Warszawie do Narodowego Banku Polskiego, Oddział Okręgowy w Warszawie, na rachunek Nr 51101010100078782231000000 w terminie 7 dni od dnia uprawomocnienia się niniejszej decyzji. Stosownie do treści art. 81 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w związku z art. 479 28 § 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji przysługuje odwołanie do Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej doręczenia, za pośrednictwem Prezesa Urzędu – Delegatury Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Łodzi. W przypadku jednak kwestionowania wyłącznie postanowienia o kosztach zawartego w pkt II i III sentencji niniejszej decyzji, stosownie do art. 81 ust. 5 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w związku z art. 479 32 § 1 i 2 k.p.c. oraz art. 264 § 2 k.p.a. w związku z art. 83 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, przysługuje zażalenie do Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie tygodniowym od dnia doręczenia niniejszej decyzji, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów - Delegatury Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Łodzi. Z upoważnienia Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Dyrektor Delegatury Barbara Romańczak-Graca Otrzymują: 1. Tomasz Jobski Adres do korespondencji: Tomasz Jobski Welmax Tomasz Jobski, Wojciech Szubert s.c. ul. Wieruszowska 12/16 60-166 Poznań 2. Wojciech Szubert Adres do korespondencji: Wojciech Szubert Welmax Tomasz Jobski, Wojciech Szubert s.c. ul. Wieruszowska 12/16 60-166 Poznań
Analiza z kontekstem sprawy
Co ta decyzja oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Informacje o sprawie
- Sygnatura
- RŁO-61-58( 9 )/12/AK
- Rodzaj praktyki
- Ochrona zbiorowych interesów konsumentów
- Kara finansowa
- nie
- Branża
- 47.99 Pozostała sprzedaż detaliczna prowadzona poza siecią sklepową, straganami i targowiskami
- Region
- Wielkopolskie
- Strony
- Welmax Tomasz Jobski, Wojciech Szubert z siedzibą w Poznaniu
- Odwołanie do sądu
- Nie
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów