RWA-9/2013

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW w Warszawie RWA-61-45/12/JZ Warszawa, dn. 24 maja 2013 r. DECYZJA Nr RWA- 9/2013 I. Na podstawie art. 28 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 ze zm.) oraz stosownie do art. 33 ust. 6 tej ustawy, po przeprowadzeniu wszczętego z urzędu postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, w toku którego zostało uprawdopodobnione, iż Wodociągi Miejskie w Radomiu Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Radomiu stosuje praktyki naruszające zbiorowe interesy konsumentów, polegające na: 1. naruszeniu obowiązku udzielenia konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji poprzez zamieszczanie w umowach o zaopatrzenie w wodę lub odprowadzanie ścieków zawieranych z konsumentami na podstawie wzorców umownych: Umowa Nr … o zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków , Umowa Nr … o zaopatrzenie w wodę postanowienia o treści: „do obowiązków Usługodawcy należy w szczególności dostarczanie wody (…) o ciśnieniu umożliwiającym normalne użytkowanie wody” , które może być sprzeczne z art. 6 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. z 2006 r., Nr 123, poz. 858 ze zm.) w zw. z § 114 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690 ze zm.), co może stanowić praktykę określoną w art. 24 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów; 2. naruszeniu obowiązku udzielenia konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji poprzez niezamieszczanie w umowach o zaopatrzenie w wodę lub odprowadzanie ścieków zawieranych z konsumentami na podstawie wzorców umownych: Umowa Nr … o zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków , Umowa Nr … o zaopatrzenie w wodę, Umowa Nr … o odprowadzanie ścieków wbrew dyspozycji art. 6 ust. 3 pkt 6 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków postanowień dotyczących odpowiedzialności przedsiębiorstwa wodociągowo – kanalizacyjnego za niedotrzymanie warunków umowy, w tym warunków wypowiedzenia, co może stanowić praktykę określoną w art. 24 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów; 3. stosowaniu w umowach o zaopatrzenie w wodę lub odprowadzanie ścieków zawieranych z konsumentami na podstawie wzorców umownych: Umowa Nr … o zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków , Umowa Nr … o zaopatrzenie 2 w wodę, Umowa Nr … o odprowadzanie ścieków postanowień, które wbrew dyspozycji art. 6 ust. 3 pkt 6 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków przewidują, że w przypadku rażącego naruszenia przez usługobiorcę postanowień umowy, a także w przypadku zalegania przez usługobiorcę z zapłatą za dwa okresy obrachunkowe, usługodawca może rozwiązać umowę w trybie natychmiastowym bez wypowiedzenia, co może stanowić praktykę określoną w art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów; 4. stosowaniu w umowach o zaopatrzenie w wodę lub odprowadzanie ścieków zawieranych z konsumentami na podstawie wzorców umownych: Umowa Nr … o zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków , Umowa Nr … o zaopatrzenie w wodę, postanowień, które wbrew dyspozycji § 18 ust. 1 rozporządzenia Ministra Budownictwa z dnia 28 czerwca 2006 r. w sprawie określenia taryf, wzoru wniosku o zatwierdzenie taryf oraz warunków rozliczeń na zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków (Dz. U. Nr 127, poz. 886) przewidują, że w przypadku niesprawności wodomierza lub okresowego braku możliwości jego odczytu ilość pobranej wody ustala się na podstawie zużycia wody w okresie 6 miesięcy przed stwierdzeniem niesprawności wodomierza, co może stanowić praktykę określoną w art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów; 5. stosowaniu postanowień wzorców umów wpisanych do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 Kodeksu postępowania cywilnego, poprzez zamieszczanie we wzorcach umownych: Umowa Nr … o zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków , Umowa Nr … o zaopatrzenie w wodę, Umowa Nr … o odprowadzanie ścieków postanowienia, zgodnie z którym „w razie ewentualnych sporów, których nie da się rozstrzygnąć polubownie, właściwy będzie Sąd dla siedziby Usługodawcy” , co może stanowić praktykę określoną w art. 24 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów; 6. stosowaniu postanowień wzorców umów wpisanych do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 Kodeksu postępowania cywilnego, poprzez zamieszczanie we wzorcach umownych: Umowa Nr … o zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków , Umowa Nr … o zaopatrzenie w wodę, Umowa Nr … o odprowadzanie ścieków postanowienia, zgodnie z którym „jeżeli Usługobiorca zmienił adres do korespondencji wskazanej w umowie i nie zawiadomił o tym Usługodawcy, faktury oraz inne dokumenty wysłane przez Usługodawcę na dotychczasowy adres Usługobiorcy poczytuje się za doręczone Usługobiorcy”, co może stanowić praktykę określoną w art. 24 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. oraz po przyjęciu złożonego przez Wodociągi Miejskie w Radomiu Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Radomiu w toku postępowania zobowiązania Spółki do podjęcia działań zmierzających do zapobieżenia naruszeniom poprzez zmianę wszystkich pozostających w obrocie prawnym umów o zaopatrzenie w wodę i/lub odprowadzanie ścieków zawartych na podstawie kwestionowanych wzorców umownych, w terminie do dnia 30 września 2013 r., poprzez wysłanie do konsumentów propozycji aneksowania ww. umów w oparciu o nowo opracowane wzorce umowne Umowa Nr … o zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków , Umowa Nr … o zaopatrzenie w wodę, Umowa Nr … o odprowadzanie ścieków , które Spółka przekazała przy piśmie z dnia 15 stycznia 2013 r. 3 – w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów nakłada się na Wodociągi Miejskie w Radomiu Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Radomiu obowiązek wykonania ww. zobowiązania w terminie do dnia 30 września 2013 r. II. Na podstawie art. 28 ust. 3 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 ze zm.) oraz stosownie do art. 33 ust. 6 tej ustawy, – w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów nakłada się na Wodociągi Miejskie w Radomiu Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Radomiu obowiązek przekazania w terminie do dnia 31 października 2013 r. informacji o stopniu realizacji zobowiązania nałożonego w punkcie I sentencji niniejszej decyzji poprzez: a. przekazanie 3 aneksów umów sporządzonych z wykorzystaniem nowo opracowanych wzorców umownych, tj. po jednym dla każdego rodzaju wzorca, tj. Umowa Nr … o zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków , Umowa Nr … o zaopatrzenie w wodę, Umowa Nr … o odprowadzanie ścieków , przedstawionych konsumentom w ramach propozycji aneksowania dotychczasowych umów; b. przekazanie informacji o liczbie konsumentów, którym przedstawiono propozycję zmiany dotychczasowych umów o zaopatrzenie w wodę i/lub odprowadzanie ścieków poprzez ich aneksowanie w oparciu o nowo opracowane wzorce umowne; c. przekazanie dowodów potwierdzających przekazanie konsumentom propozycji zmiany dotychczasowych umów o zaopatrzenie w wodę i/lub odprowadzanie ścieków poprzez ich aneksowanie w oparciu o nowo opracowane wzorce umowne. UZASADNIENIE Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej również Prezes UOKiK lub Prezes Urzędu) przeprowadził postępowanie wyjaśniające (znak: RGD-401-3/11/IW), mające na celu zbadanie sektora usług zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków w zakresie jego organizacji i regulacji. W toku tego postępowania Prezes UOKiK wezwał wybrane przedsiębiorstwa wodociągowo – kanalizacyjne m. in. do przekazania wszystkich wzorców umownych stosowanych w obrocie z indywidualnymi odbiorcami usług w zakresie zaopatrzenia w wodę i odprowadzania ścieków. W odpowiedzi na wezwanie Wodociągi Miejskie w Radomiu Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Radomiu (dalej również: Spółka lub Wodociągi Miejskie) przy piśmie z dnia 26 lipca 2011 r. przekazała do UOKiK m. in. następujące wzorce umowne: Umowa Nr … o zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków , Umowa Nr … o zaopatrzenie w wodę, Umowa Nr … o odprowadzanie ścieków . Analiza dokumentów i informacji zebranych w toku postępowania wyjaśniającego dała podstawę do przyjęcia, iż mogło nastąpić naruszenie art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, wobec czego wszczęcie postępowania w sprawie stosowania przez Spółkę praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, stało się konieczne i uzasadnione. Tym samym postanowieniem z dnia 20 grudnia 2012 r. Prezes UOKiK – Delegatura w Warszawie wszczął z urzędu postępowanie w związku z podejrzeniem stosowania przez Wodociągi Miejskie w Radomiu Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Radomiu praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, polegających na: 4 1. naruszeniu obowiązku udzielenia konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji poprzez zamieszczanie w umowach o zaopatrzenie w wodę lub odprowadzanie ścieków zawieranych z konsumentami na podstawie wzorców umownych: Umowa Nr … o zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków , Umowa Nr … o zaopatrzenie w wodę postanowienia o treści: „do obowiązków Usługodawcy należy w szczególności dostarczanie wody (…) o ciśnieniu umożliwiającym normalne użytkowanie wody” , które może być sprzeczne z art. 6 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. z 2006 r., Nr 123, poz. 858 ze zm.) w zw. z § 114 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690 ze zm.), co może stanowić praktykę określoną w art. 24 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów; 2. naruszeniu obowiązku udzielenia konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji poprzez niezamieszczanie w umowach o zaopatrzenie w wodę lub odprowadzanie ścieków zawieranych z konsumentami na podstawie wzorców umownych: Umowa Nr … o zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków , Umowa Nr … o zaopatrzenie w wodę, Umowa Nr … o odprowadzanie ścieków wbrew dyspozycji art. 6 ust. 3 pkt 6 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków postanowień dotyczących odpowiedzialności przedsiębiorstwa wodociągowo – kanalizacyjnego za niedotrzymanie warunków umowy, w tym warunków wypowiedzenia, co może stanowić praktykę określoną w art. 24 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów; 3. stosowaniu w umowach o zaopatrzenie w wodę lub odprowadzanie ścieków zawieranych z konsumentami na podstawie wzorców umownych: Umowa Nr … o zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków , Umowa Nr … o zaopatrzenie w wodę, Umowa Nr … o odprowadzanie ścieków postanowień, które wbrew dyspozycji art. 6 ust. 3 pkt 6 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków przewidują, że w przypadku rażącego naruszenia przez usługobiorcę postanowień umowy, a także w przypadku zalegania przez usługobiorcę z zapłatą za dwa okresy obrachunkowe, usługodawca może rozwiązać umowę w trybie natychmiastowym bez wypowiedzenia, co może stanowić praktykę określoną w art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów; 4. stosowaniu w umowach o zaopatrzenie w wodę lub odprowadzanie ścieków zawieranych z konsumentami na podstawie wzorców umownych: Umowa Nr … o zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków , Umowa Nr … o zaopatrzenie w wodę, postanowień, które wbrew dyspozycji § 18 ust. 1 rozporządzenia Ministra Budownictwa z dnia 28 czerwca 2006 r. w sprawie określenia taryf, wzoru wniosku o zatwierdzenie taryf oraz warunków rozliczeń na zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków (Dz. U. Nr 127, poz. 886) przewidują, że w przypadku niesprawności wodomierza lub okresowego braku możliwości jego odczytu ilość pobranej wody ustala się na podstawie zużycia wody w okresie 6 miesięcy przed stwierdzeniem niesprawności wodomierza, co może stanowić praktykę określoną w art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów; 5. stosowaniu postanowień wzorców umów wpisanych do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 Kodeksu postępowania cywilnego, poprzez zamieszczanie we wzorcach umownych: Umowa Nr 5 … o zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków , Umowa Nr … o zaopatrzenie w wodę, Umowa Nr … o odprowadzanie ścieków postanowienia, zgodnie z którym „w razie ewentualnych sporów, których nie da się rozstrzygnąć polubownie, właściwy będzie Sąd dla siedziby Usługodawcy” , co może stanowić praktykę określoną w art. 24 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów; 6. stosowaniu postanowień wzorców umów wpisanych do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 Kodeksu postępowania cywilnego, poprzez zamieszczanie we wzorcach umownych: Umowa Nr … o zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków , Umowa Nr … o zaopatrzenie w wodę, Umowa Nr … o odprowadzanie ścieków postanowienia, zgodnie z którym „jeżeli Usługobiorca zmienił adres do korespondencji wskazanej w umowie i nie zawiadomił o tym Usługodawcy, faktury oraz inne dokumenty wysłane przez Usługodawcę na dotychczasowy adres Usługobiorcy poczytuje się za doręczone Usługobiorcy”, co może stanowić praktykę określoną w art. 24 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Postanowieniem z dnia 20 grudnia 2012 r. zaliczono w poczet dowodów w niniejszym postępowaniu pismo Spółki z dnia 27 lipca 2011 r. wraz z załącznikami (wypełniony Kwestionariusz przedsiębiorstwa wodociągowo – kanalizacyjnego oraz wzorce umowne Umowa Nr … o zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków , Umowa Nr … o zaopatrzenie w wodę, Umowa Nr … o odprowadzanie ścieków ), uzyskane w toku postępowania wyjaśniającego (znak: RGD-401-3/11/IW). W odpowiedzi na zawiadomienie o wszczęciu postępowania w związku z podejrzeniem stosowania przez Spółkę praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, w piśmie z dnia 15 stycznia 2013 r., Wodociągi Miejskie zobowiązały się do aneksowania lub wymiany umów i zawierania ich według nowo opracowanych wzorców umów w okresie od dnia 21 stycznia 2013 r. Jednocześnie Spółka przekazała projekty nowo opracowanych wzorców umownych Umowa Nr … o zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków , Umowa Nr … o zaopatrzenie w wodę, Umowa Nr … o odprowadzanie ścieków . Przy piśmie z dnia 12 marca 2013 r. Spółka poinformowała, że w oparciu o kwestionowane wzorce umowne przekazane do UOKiK przy piśmie z dnia 27 lipca 2011 r. Wodociągi Miejskie zawarły z konsumentami […] umów, które to umowy Spółka zobowiązała się zmienić w oparciu o nowo opracowane wzorce umowne. Spółka wskazała także możliwy termin wykonania złożonego przez nią zobowiązania w zakresie procesu aneksowania umów do dnia 30 września 2013 r. W dniu 6 maja 2013 r. Prezes Urzędu zakończył postępowanie dowodowe i poinformował Spółkę o możliwości zapoznania się z materiałem zgromadzonym w aktach sprawy w siedzibie Delegatury UOKiK w Warszawie. Spółka skorzystała z przysługującego jej uprawnienia. Prezes UOKiK ustalił następujący stan faktyczny: Strona niniejszego postępowania, Wodociągi Miejskie w Radomiu Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Radomiu, jest spółką prawa handlowego wpisaną do rejestru przedsiębiorców prowadzonego przez Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy XXI Wydział Gospodarczy, pod numerem KRS 0000033438. 100% udziałów w kapitale zakładowym Spółki posiada Miasto Radom. Przedmiotem działania Wodociągów Miejskich 6 jest m. in. pobór, uzdatnianie i dostarczanie wody, odprowadzanie i oczyszczanie ścieków oraz działalność usługowa związana z gospodarką odpadami. Spółka ma status przedsiębiorstwa wodociągowo – kanalizacyjnego w rozumieniu art. 2 pkt 4 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. z 2006 r., Nr 123, poz. 858 ze zm.). Prowadzi działalność gospodarczą w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków, realizując zadania z zakresu wodociągów i zaopatrzenia w wodę, kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych, które w świetle art. 3 ust. 1 ww. ustawy są zadaniem własnym gminy. Spółka działa na terenie gminy miejskiej Radom oraz gmin sąsiadujących. Podstawą świadczenia usług w zakresie dostarczania wody i odprowadzania ścieków jest umowa o zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków. W przypadku umów o zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków minimalna treść stosunku umownego uregulowana została bezwzględnie wiążąco w ustawie z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. z 2006 r., Nr 123, poz. 858 ze zm., dalej również: Ustawa). Ustawa w Rozdziale 2 określa zasady zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków. Stosownie do art. 6 ust. 1 Ustawy dostarczanie wody i odprowadzanie ścieków odbywa się na podstawie umowy o zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków zawartej pomiędzy przedsiębiorstwem wodociągowo – kanalizacyjnym a odbiorcą usług, która zgodnie z art. 6 ust. 3 pkt 1-6 Ustawy zawiera w szczególności postanowienia dotyczące: 1) ilości i jakości świadczonych usług wodociągowych lub kanalizacyjnych, 2) sposobu i terminów wzajemnych rozliczeń, 3) praw i obowiązków stron umowy, 3a) warunków usuwania awarii przyłączy wodociągowych lub przyłączy kanalizacyjnych będących w posiadaniu odbiorcy usług, 4) procedur i warunków kontroli urządzeń wodociągowych i urządzeń kanalizacyjnych, 5) ustaleń zawartych w zezwoleniu na prowadzenie zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków, 6) okresu obowiązywania umowy oraz odpowiedzialności stron za niedotrzymanie warunków umowy, w tym warunków wypowiedzenia. Innym aktem prawnym regulującym warunki zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków jest rozporządzenie Ministra Budownictwa z dnia 28 czerwca 2006 r. w sprawie określenia taryf, wzoru wniosku o zatwierdzenie taryf oraz warunków rozliczeń na zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków (Dz. U. Nr 127, poz. 886, dalej również: Rozporządzenie taryfowe). Dodatkowo w zakresie warunków, jakie powinny spełniać instalacje wodociągowe zastosowanie ma Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690 ze zm., dalej również: Rozporządzenie budowlane). Prezes Urzędu ustalił, iż od dnia 25 stycznia 2007 r. Spółka zawiera z klientami umowy o zaopatrzenie w wodę i/lub odprowadzanie ścieków na podstawie wzorców umownych: Umowa Nr … o zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków , Umowa Nr … o zaopatrzenie w wodę, Umowa Nr … o odprowadzanie ścieków . Po dokonaniu analizy przekazanych przez Spółkę ww. wzorców umownych, Prezes Urzędu stwierdził, iż wzorce te nie spełniają ustawowych wymogów dotyczących treści umowy, jak również zawierają postanowienia, które pozostają w sprzeczności z Ustawą, Rozporządzeniem taryfowym i Rozporządzeniem budowlanym lub zostały wpisane do rejestru postanowień wzorców 7 umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 Kodeksu postępowania cywilnego. Szczegółowa analiza treści przedmiotowych wzorców umownych wykazała bowiem, że wzorce te: − zawierają postanowienie, zgodnie z którym „do obowiązków Usługodawcy należy w szczególności dostarczanie wody (…) o ciśnieniu umożliwiającym normalne użytkowanie wody” - postanowienie to zawarte jest w § 8 ust. 1 pkt 1 wzorców Umowa Nr … o zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków oraz Umowa Nr … o zaopatrzenie w wodę ; − nie zawierają postanowień dotyczących odpowiedzialności przedsiębiorstwa wodociągowo – kanalizacyjnego za niedotrzymanie warunków umowy, w tym warunków wypowiedzenia; − zawierają postanowienie uprawniające Spółkę do rozwiązania umowy w trybie natychmiastowym bez wypowiedzenia w przypadku rażącego naruszenia przez usługobiorcę postanowień umowy, a także w przypadku zalegania przez usługobiorcę z zapłatą za dwa okresy obrachunkowe - postanowienie to zawarte jest w § 17 ust. 3 wzorców Umowa Nr … o zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków , Umowa Nr … o zaopatrzenie w wodę oraz w § 16 ust. 3 wzorca Umowa Nr … o odprowadzanie ścieków ; − zawierają postanowienie, zgodnie z którym w przypadku niesprawności wodomierza lub okresowego braku możliwości jego odczytu ilość pobranej wody ustala się na podstawie średniego zużycia wody w okresie 6 miesięcy przed stwierdzeniem niesprawności wodomierza - postanowienie to zawarte jest w § 11 ust. 2 wzorców Umowa Nr … o zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków oraz Umowa Nr … o zaopatrzenie w wodę ; − zawierają postanowienie, zgodnie z którym „w razie ewentualnych sporów, których nie da się rozstrzygnąć polubownie, właściwy będzie Sąd dla siedziby Usługodawcy” - postanowienie to zawarte jest w § 19 wzorców Umowa Nr … o zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków , Umowa Nr … o zaopatrzenie w wodę oraz w § 18 wzorca Umowa Nr … o odprowadzanie ścieków ; − zawierają postanowienie, zgodnie z którym „jeżeli Usługobiorca zmienił adres do korespondencji wskazanej w umowie i nie zawiadomił o tym Usługodawcy, faktury oraz inne dokumenty wysłane przez Usługodawcę na dotychczasowy adres Usługobiorcy poczytuje się za doręczone Usługobiorcy” ” - postanowienie to zawarte jest w § 16 ust. 2 wzorców Umowa Nr … o zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków , Umowa Nr … o zaopatrzenie w wodę oraz w § 15 ust. 2 wzorca Umowa Nr … o odprowadzanie ścieków . W piśmie z dnia 15 stycznia 2013 r. złożonym w toku niniejszego postępowania Spółka zobowiązała się do usunięcia zarzucanych jej naruszeń poprzez aneksowanie lub wymianę umów i zawieranie umów według nowo opracowanych wzorców umów w okresie od dnia 21 stycznia 2013 r. Przekazane przez Wodociągi Miejskie nowo opracowane wzorce umowne Umowa Nr … o zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków, Umowa Nr … o zaopatrzenie w wodę, Umowa Nr … o odprowadzanie ścieków modyfikują kwestionowane przez Prezesa UOKiK wzorce umowne w następujący sposób: − w § 8 ust. 1 pkt 1 kwestionowanych wzorców umownych postanowienie o treści: „do obowiązków Usługodawcy należy w szczególności dostarczanie wody (…) o ciśnieniu umożliwiającym normalne użytkowanie wody” zostało zastąpione w nowo 8 opracowanych wzorcach umownych postanowieniem o treści: „do obowiązków Usługodawcy należy w szczególności dostarczanie wody w sposób ciągły (…) o ciśnieniu umożliwiającym normalne użytkowanie wody, tj. nie mniej niż 0,05 MPa (0,5 bara) i nie więcej niż 0,6 MPa (6 barów)” ; − w § 9 ust. 6 nowo opracowanych wzorców umownych dodano postanowienie o treści: „w przypadku dostarczenia wody o pogorszonych parametrach, Usługobiorca może domagać się od Usługodawcy obniżenia należności (upustu) adekwatnie do rzeczywistego obniżenia poziomu świadczonej usługi przez Usługodawcę” ; − z nowo opracowanych wzorców umownych usunięto postanowienie o treści: „w przypadku rażącego naruszenia przez usługobiorcę postanowień umowy, a także w przypadku zalegania przez usługobiorcę z zapłatą za dwa okresy obrachunkowe, usługodawca może rozwiązać umowę w trybie natychmiastowym bez wypowiedzenia” ; − w § 11 ust. 2 kwestionowanych wzorców umownych postanowienie o treści: „w przypadku niesprawności wodomierza lub okresowego braku możliwości jego odczytu ilość pobranej wody ustala się na podstawie zużycia wody w okresie 6 miesięcy przed stwierdzeniem niesprawności wodomierza ” zostało zastąpione w nowo opracowanych wzorcach umownych postanowieniem o treści: „w przypadku stwierdzenia nieprawidłowego działania wodomierza lub braku możliwości jego odczytu, ilość pobranej wody ustala się na podstawie średniego zużycia wody w okresie 3 miesięcy przed stwierdzeniem niesprawności działania wodomierza, a gdy nie jest to możliwe - na podstawie średniego zużycia wody w analogicznym okresie roku ubiegłego lub iloczynu średniomiesięcznego zużycia wody w roku ubiegłym i liczby miesięcy nieprawności wodomierza” ; − z nowo opracowanych wzorców umownych usunięto postanowienie o treści: „w razie ewentualnych sporów, których nie da się rozstrzygnąć polubownie, właściwy będzie Sąd dla siedziby Usługodawcy” ; − z nowo opracowanych wzorców umownych usunięto postanowienie o treści: „jeżeli Usługobiorca zmienił adres do korespondencji wskazanej w umowie i nie zawiadomił o tym Usługodawcy, faktury oraz inne dokumenty wysłane przez Usługodawcę na dotychczasowy adres Usługobiorcy poczytuje się za doręczone Usługobiorcy” . Na podstawie opisanych powyżej modyfikacji Wodociągi Miejskie opracowały aneks do umów o zaopatrzenie w wodę i/lub odprowadzanie ścieków zawartych na podstawie kwestionowanych przez Prezesa UOKiK wzorców umownych. W toku niniejszego postępowania Spółka przekazała kopie dwóch przykładowych aneksów zawartych z dotychczasowymi odbiorcami usług Spółki. Przy piśmie z dnia 12 marca 2013 r. Spółka poinformowała, że w oparciu o kwestionowane wzorce umowne Wodociągi Miejskie zawarły z konsumentami […] umów, które to umowy Spółka zobowiązała się zmienić w oparciu o nowo opracowane wzorce umowne. Spółka wskazała także możliwy termin wykonania złożonego przez nią zobowiązania w zakresie procesu aneksowania umów do dnia 30 września 2013 r. Wodociągi Miejskie poinformowały ponadto, iż od dnia 21 stycznia 2013 r. zawierają z odbiorcami usług umowy o zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków według nowych wzorców umownych przekazanych do UOKiK przy piśmie z dnia 15 stycznia 2013 r. Na dowód wprowadzenia nowo opracowanych wzorców umownych do obrotu z udziałem konsumentów Spółka przekazała do UOKiK kopie dwóch pierwszych 9 umów zawartych według nowo opracowanych wzorców, datowane na dzień 29 stycznia 2013 r. i 30 stycznia 2013 r. Mając powyższe na uwadze Prezes UOKiK zważył, co następuje. Przepis art. 28 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów stanowi, iż jeżeli w toku postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów zostanie uprawdopodobnione – na podstawie okoliczności sprawy, informacji zawartych w zawiadomieniu lub innych informacji będących podstawą wszczęcia postępowania – że przedsiębiorca stosuje praktykę, o której mowa w art. 24, a przedsiębiorca, któremu jest zarzucane naruszenie tego przepisu, zobowiąże się do podjęcia lub zaniechania określonych działań zmierzających do zapobieżenia tym naruszeniom, Prezes Urzędu może, w drodze decyzji, nałożyć obowiązek wykonania tych zobowiązań. Zgodnie zaś z art. 28 ust. 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w decyzji, o której mowa w art. 28 ust. 1, Prezes Urzędu nakłada na przedsiębiorcę obowiązek składania w wyznaczonym terminie informacji o stopniu realizacji zobowiązań. W związku z powyższym, zastosowanie w przedmiotowej sprawie art. 28 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów wymaga: I. uprawdopodobnienia stosowania przez Spółkę praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów; II. złożenia przez Spółkę zobowiązania do podjęcia lub zaniechania określonych działań zmierzających do zapobieżenia zarzucanym jej naruszeniom oraz przyjęcie ww. zobowiązania przez Prezesa UOKiK; III. nałożenia na Spółkę obowiązku złożenia w wyznaczonym terminie informacji o stopniu realizacji zobowiązania. Ad I. Uprawdopodobnienie stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów Interes publiczny Podstawą do rozstrzygania sprawy w oparciu o przepisy ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów jest uprzednie zbadanie przez Prezesa UOKiK, czy w danej sprawie zagrożony został interes publicznoprawny. Stwierdzenie, że to nastąpiło, pozwala na realizację celu tej ustawy, wskazanego w art. 1 ust. 1, którym jest określenie warunków rozwoju i ochrony konkurencji oraz zasad podejmowanej w interesie publicznoprawnym ochrony interesów przedsiębiorców i konsumentów. Zdaniem Prezesa UOKiK, rozpatrywana sprawa ma charakter publicznoprawny, albowiem wiąże się z ochroną interesu wszystkich konsumentów, którzy są lub będą klientami skarżonej Spółki. Zatem uzasadnione było w niniejszej sprawie podjęcie przez Prezesa UOKiK działań przewidzianych w ustawie o ochronie konkurencji i konsumentów. Uprawdopodobnienie naruszenia art. 24 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Zgodnie z treścią art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów zakazane jest stosowanie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, przez które stosownie do definicji zawartej w ust. 2 tego przepisu rozumie się godzące w zbiorowe interesy konsumentów bezprawne działania przedsiębiorcy. Zbiorowe interesy konsumentów podlegają zatem ochronie przed wymierzonymi w nie naruszeniami, polegającymi na 10 sprzecznych z prawem działaniach przedsiębiorców. Same przepisy ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nie regulują konstrukcji bezprawności działań przedsiębiorcy. Działania te mogą okazać się bezprawne w razie ustalenia, że doszło do naruszenia przepisów innych ustaw, ale także zasad współżycia społecznego i dobrych obyczajów. Bezprawność jest taką cechą działania, która polega na jego sprzeczności z normami prawa lub zasadami współżycia społecznego, bez względu na winę, a nawet świadomość sprawcy. Dla ustalenia bezprawności działania wystarczy ustalenie, że określone zachowanie koliduje z przepisami prawa. (por. J. Szwaja (red.): Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, Komentarz, Wydawnictwo CH BECK, Warszawa 2000, s. 117-118). Prezes Urzędu oceniając zachowanie Przedsiębiorcy pod kątem ewentualnego naruszenia przepisów zakazujących stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, musi stosować inne akty prawa powszechnie obowiązującego i na ich podstawie stwierdzić, czy działanie przedsiębiorcy było bezprawne. Zgodnie z art. 87 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483) źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej są: Konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz rozporządzenia. Źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej są na obszarze działania organów, które je ustanowiły, akty prawa miejscowego. Prezes Urzędu oceniając zachowanie przedsiębiorcy pod kątem ewentualnego naruszenia przepisów zakazujących stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, musi stosować inne akty prawa powszechnie obowiązującego i na ich podstawie stwierdzić, czy działanie przedsiębiorcy było bezprawne. Jak wyżej wspomniano, art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów definiuje praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów jako godzące w nie bezprawne zachowanie przedsiębiorcy, natomiast w ust. 2 tegoż artykułu znajduje się przykładowe wyliczenie zachowań przedsiębiorców uważanych za naruszające zbiorowe interesów konsumentów. W otwartym katalogu zakazanych praktyk ustawodawca umieścił stosowanie postanowień wzorów umów, które zostały wpisane do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, naruszenie przez przedsiębiorcę obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji, nieuczciwe praktyki rynkowe lub czyny nieuczciwej konkurencji. Aby określone zachowanie mogło zostać uznane za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów konieczne jest łączne spełnienie dwóch przesłanek, mianowicie zaistnieć musi - po pierwsze - bezprawne działanie przedsiębiorcy, które - po drugie - narusza zbiorowe interesy konsumentów. Zbiorowy interes dotyczy nieokreślonego ogółu, a naruszenie zbiorowych interesów konsumentów może mieć miejsce, gdy skutkami działań sprzecznych z ustawą o ochronie konkurencji i konsumentów dotknięty jest szerszy krąg uczestników rynku. Należy stwierdzić, iż przesłankami zastosowania normy wyinterpretowanej z artykułu 24 powołanej ustawy jest wykazanie: bezprawności działań przedsiębiorcy, godzenia tych działań w interes konsumenta oraz naruszania zbiorowego interesu konsumentów. Bezprawność to sprzeczność zachowania z przepisami prawa zawartymi w różnych jego gałęziach oraz z zasadami współżycia społecznego. Chodzi więc o sprzeczność z szeroko rozumianym porządkiem prawnym jako całością. Istotnym jest również fakt, iż bezprawność jest czynnikiem o charakterze obiektywnym, niezależnym od wystąpienia szkody czy od zamiaru podmiotu dopuszczającego się działań bezprawnych. Mając na uwadze powyższe, dla uznania określonego zachowania za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów konieczne jest łączne spełnienie następujących przesłanek: a) kwestionowane działanie jest działaniem przedsiębiorcy; b) działanie to jest bezprawne; 11 c) działanie to godzi w zbiorowy interes konsumentów. Na tym tle, w przedmiotowej sprawie Prezes UOKiK zważył, co następuje: a) Status przedsiębiorcy Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów zawiera legalną definicję przedsiębiorcy. Zgodnie z jej art. 4 pkt 1, pod pojęciem tym należy rozumieć przedsiębiorcę w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (tj. Dz. U. 2010 r. Nr 220, poz. 1447 ze zm.) a także: (a) osobę fizyczną, osobę prawną, a także jednostkę organizacyjną nie mającą osobowości prawnej, której ustawa przyznaje zdolność prawną, organizującą lub świadczącą usługi o charakterze użyteczności publicznej, które nie są działalnością gospodarczą w rozumieniu przepisów o swobodzie działalności gospodarczej, (b) osobę fizyczną wykonującą zawód we własnym imieniu i na własny rachunek lub prowadzącą działalność w ramach wykonywania takiego zawodu, (c) osobę fizyczną, która posiada kontrolę, w rozumieniu pkt. 4, nad co najmniej jednym przedsiębiorcą, choćby nie prowadziła działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów o swobodzie działalności gospodarczej, jeżeli podejmuje dalsze działania podlegające kontroli koncentracji, o której mowa w art. 13, (d) związek przedsiębiorców w rozumieniu pkt 2 – na potrzeby przepisów dotyczących praktyk ograniczających konkurencję oraz praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Na tym tle uznać należy, iż Wodociągi Miejskie w Radomiu Sp. z o.o. z siedzibą w Radomiu jako spółka prawa handlowego są przedsiębiorcą w rozumieniu art. 4 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Spółka prowadzi użyteczną publicznie działalność gospodarczą polegającą na świadczeniu usług wodociągowo – kanalizacyjnych. Wobec powyższego Wodociągi Miejskie są przedsiębiorcą w rozumieniu przepisów ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, a tym samym także w świetle art. 4 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Spółka może być zatem stroną postępowania w sprawie naruszenia zakazu stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. b) Uprawdopodobnienie bezprawności działania Zarzut 1 : naruszenie art. 24 ust. 2 pkt 2 uokik w zw. z art. 6 ust. 3 pkt 1 Ustawy w zw. z § 114 ust. 1 Rozporządzenia budowlanego Analiza postanowień wzorców umownych doprowadziła do postawienia Spółce zarzutu bezprawnego naruszania zbiorowych interesów konsumentów polegającego na naruszeniu obowiązku udzielenia konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji poprzez zamieszczanie w umowach o zaopatrzenie w wodę lub odprowadzanie ścieków zawieranych z konsumentami na podstawie wzorców umownych Umowa Nr … o zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków , Umowa Nr … o zaopatrzenie w wodę postanowienia o treści: „do obowiązków Usługodawcy należy w szczególności dostarczanie wody (…) o ciśnieniu umożliwiającym normalne użytkowanie wody” , które może być sprzeczne z art. 6 ust. 3 pkt 1 Ustawy w zw. z § 114 ust. 1 Rozporządzenia budowlanego. Przepis art. 6 ust. 3 pkt 1 Ustawy zobowiązuje do określenia w umowie ilości i jakości świadczonych usług oraz warunków ich świadczenia. W przedmiocie jakości świadczonych usług w zakresie dostawy wody Umowa nr … o zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków oraz Umowa nr … o zaopatrzenie w wodę zawierają w § 8 ust. 1 postanowienie, zgodnie z którym „ do obowiązków Usługodawcy należy w szczególności: „1) dostarczanie wody w sposób ciągły, zgodnie z warunkami technicznymi przyłączenia do sieci, o ciśnieniu 12 umożliwiającym normalne użytkowanie wody; 2) dostarczanie wody o należytej jakości odpowiadającej wymaganiom określonym w obowiązujących przepisach dotyczących jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi (…)” . W świetle cytowanych powyżej postanowień wzorców umownych stosowanych przez Spółkę, zastrzeżenia Prezesa Urzędu budzą postanowienia dotyczące jakości usług wodociągowych w zakresie wymaganego ciśnienia wody. Nie ulega bowiem wątpliwości, że ciśnienie wody jest istotnym elementem świadczącym o jakości usług polegających na zaopatrzeniu w wodę. Wytyczne w tym zakresie zostały zawarte w Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Zgodnie z § 114 ust. 1 ww. rozporządzenia „ciśnienie wody w instalacji wodociągowej w budynku, poza hydrantami przeciwpożarowymi, powinno wynosić przed każdym punktem czerpalnym nie mniej niż 0,05 MPa (0,5 bara) i nie więcej niż 0,6 MPa (6 barów).” Tymczasem postanowienia Umowy Nr … o zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków oraz Umowy Nr … o zaopatrzenie w wodę dotyczące wymaganego ciśnienia wody zostały sformułowane przez Spółkę w sposób ogólny, bez wskazania konkretnych, co najmniej minimalnych, parametrów. Stosując określenie „ciśnienie umożliwiające normalne użytkowanie wody” , Spółka odwołuje się do pojęć ocennych, które mogą być interpretowane w sposób odmienny przez odbiorcę usług i przedsiębiorstwo wodociągowo – kanalizacyjne. Postanowienia wzorców umownych dotyczące ciśnienia wody w brzmieniu przytoczonym powyżej pozostawiają zatem odbiorcę usług de facto w niewiedzy co do należnej jakości usług wodociągowych, która skutkować może zaniechaniem egzekwowania umownych zobowiązań przedsiębiorstwa wodociągowo – kanalizacyjnego. Z uwagi na fakt, iż na przedsiębiorstwie wodociągowo – kanalizacyjnym spoczywa nałożony ustawowo obowiązek informacyjny w zakresie jakości świadczonych usług, stosowanie przez Spółkę postanowienia, które w sposób nieprecyzyjny i uznaniowy określa ciśnienie wody, stanowiące istotny element jakości usług wodociągowych, może w ocenie Prezesa Urzędu naruszać obowiązek udzielenia konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji. Mając powyższe na względzie, należy uznać, iż zamieszczenie w Umowie Nr … o zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków oraz Umowie Nr … o zaopatrzenie w wodę postanowienia, zgodnie z którym „ do obowiązków Usługodawcy należy w szczególności dostarczanie wody (…) o ciśnieniu umożliwiającym normalne użytkowanie wody” jest działaniem bezprawnym, co - z uwagi na negatywne skutki w sferze interesów konsumentów – uprawdopodabnia bezprawne działanie Spółki. Zarzut 2 : naruszenie art. 24 ust. 2 pkt 2 uokik w zw. z art. 6 ust. 3 pkt 6 Ustawy Przedmiotem kolejnego postawionego Spółce zarzutu jest naruszenie zbiorowych interesów konsumentów polegające na naruszeniu obowiązku udzielenia konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji poprzez nieuregulowanie - wbrew nakazowi sformułowanemu w art. 6 ust. 3 pkt 6 Ustawy - odpowiedzialności przedsiębiorstwa wodociągowo – kanalizacyjnego za niedotrzymanie warunków umowy, w tym warunków wypowiedzenia. Zgodnie z art. 6 ust. 3 pkt 6 Ustawy umowa powinna zawierać postanowienia dotyczące okresu jej obowiązywania oraz odpowiedzialności stron za niedotrzymanie warunków umowy, w tym warunków wypowiedzenia. O ile wśród postanowień wzorców umownych stosowanych przez Spółkę znajdują się regulacje dotyczące okresu obowiązywania umowy, tak pominięte zostały całkowicie kwestie ewentualnej 13 odpowiedzialności Spółki w przypadku niewykonania lub nienależytego wykonania przez nią zobowiązań umownych. W świetle ustawowego nakazu uregulowania w umowie odpowiedzialności stron za niedotrzymanie warunków umowy, w tym warunków wypowiedzenia powyższe okoliczności przesądzają o naruszeniu przez Wodociągi Miejskie art. 6 ust. 3 pkt 6 Ustawy, co może stanowić, w ocenie Prezesa Urzędu, naruszenie obowiązku udzielenia konsumentom rzetelnej prawdziwej i pełnej informacji. Tym samym uznać należy za uprawdopodobnione, że powyższe zachowanie Spółki jest działaniem bezprawnym. Zarzut 3 : naruszenie art. 6 ust. 3 pkt 6 Ustawy Kolejny postawiony Spółce zarzut wynika z podejrzenia naruszania przez nią zbiorowych interesów konsumentów poprzez stosowanie w umowach o zaopatrzenie w wodę lub odprowadzanie ścieków zawieranych z konsumentami na podstawie wzorców umownych Umowa Nr … o zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków , Umowa Nr … o zaopatrzenie w wodę, Umowa Nr … o odprowadzanie ścieków postanowienia, które może być sprzeczne z art. 6 ust. 3 pkt 6 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków z uwagi na fakt, że uprawnia usługodawcę do rozwiązania umowy w trybie natychmiastowym bez wypowiedzenia w przypadku rażącego naruszenia przez usługobiorcę postanowień umowy, a także w przypadku zalegania przez usługobiorcę z zapłatą za dwa okresy obrachunkowe. Zgodnie z art. 6 ust. 3 pkt 6 Ustawy umowa powinna zawierać postanowienia dotyczące okresu jej obowiązywania oraz odpowiedzialności stron za niedotrzymanie warunków umowy, w tym warunków wypowiedzenia. Mając na względzie cytowany powyżej przepis Ustawy należy zauważyć, że ustawodawca nie wskazał wprost, że umowa o zaopatrzenie w wodę i odprowadzenie ścieków powinna określać warunki i tryb wypowiedzenia, natomiast wskazał, że jednym z elementów, które składają się na niedotrzymanie warunków umowy jest naruszenie warunków wypowiedzenia. Skoro zaś umowa o zbiorowe zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków powinna zawierać postanowienia w zakresie odpowiedzialności stron za niedotrzymanie jej warunków, w tym warunków wypowiedzenia, to uznać należy, że zgodnie z wolą racjonalnego ustawodawcy umowa taka powinna określać również wspomniane warunki wypowiedzenia. Warunkiem wypowiedzenia jest m. in. okres wypowiedzenia rozumiany jako czas, który musi upłynąć od złożenia oświadczenia woli o wypowiedzeniu umowy do jej rozwiązania. Tymczasem zgodnie z postanowieniem zawartym w § 17 ust. 3 wzorców Umowa Nr … o zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków , Umowa Nr … o zaopatrzenie w wodę oraz w § 16 ust. 3 wzorca Umowa Nr … o odprowadzanie ścieków „w razie rażącego naruszenia przez Usługobiorcę postanowień niniejszej umowy, a także w przypadku zalegania przez Usługobiorcę z zapłatą za dwa okresy obrachunkowe, Usługodawca może rozwiązać umowę z trybie natychmiastowym bez wypowiedzenia” . Jak wynika z powołanego wyżej postanowienia wzorców umownych, określone w nich zachowania odbiorcy usług skutkują uprawnieniem przedsiębiorstwa wodociągowo – kanalizacyjnego do rozwiązania umowy w tzw. trybie natychmiastowym, czyli bez zachowania okresu wypowiedzenia. Podstawą do podjęcia takich działań przez Spółkę może być rażące naruszenie przez odbiorcę warunków umowy oraz zaleganie przez odbiorcę z zapłatą za dwa okresy obrachunkowe. Stąd - w ocenie Prezesa Urzędu - pozbawienie konsumentów przysługującej z mocy Ustawy ochrony przed natychmiastowym zaprzestaniem świadczenia usług poprzez sprzeczne 14 z art. 6 ust. 3 pkt 6 Ustawy określanie w umowach zawieranych z konsumentami na podstawie wzorców umownych: Umowa Nr … o zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków , Umowa Nr … o zaopatrzenie w wodę, Umowa Nr … o odprowadzanie ścieków trybu rozwiązania umowy przez przedsiębiorstwo wodociągowo – kanalizacyjne, uprawdopodabnia bezprawne działanie Spółki. Zarzut 4 : naruszenie § 18 ust. 1 Rozporządzenia taryfowego Następny zarzut postawiony Spółce odnosi się do stosowania w umowach zawieranych z konsumentami na podstawie wzorców umownych Umowa Nr … o zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków , Umowa Nr … o zaopatrzenie w wodę, Umowa Nr … o odprowadzanie ścieków postanowienia, które w sposób sprzeczny z Rozporządzeniem taryfowym reguluje kwestię ustalenia ilości zużytej wody na wypadek niesprawności wodomierza lub okresowego braku możliwości jego odczytu. W kwestionowanym postanowieniu przyjęto, że „w przypadku niesprawności wodomierza lub okresowego braku możliwości jego odczytu ilość pobranej wody ustala się na podstawie zużycia wody w okresie 6 - miesięcy przed stwierdzeniem niesprawności wodomierza”. Tymczasem zgodnie z § 18 ust. 1 Rozporządzenia taryfowego „w przypadku stwierdzenia nieprawidłowego działania wodomierza głównego ilość pobranej wody ustala się na podstawie średniego zużycia wody w okresie 3 miesięcy przed stwierdzeniem działania niesprawności wodomierza, a gdy nie jest to możliwe – na podstawie średniego zużycia wody w analogicznym okresie roku ubiegłego lub iloczynu średniomiesięcznego zużycia wody w roku ubiegłym i liczby miesięcy nieprawidłowego działania wodomierza.” W przedmiotowej sprawie istnieje sprzeczność między rozwiązaniem umownym, a tym, które wynika z Rozporządzenia taryfowego. Sprzeczność ta działa na niekorzyść konsumenta, ponieważ dopuszcza dwukrotnie dłuższy niż przewidziany przez ustawodawcę okres, który jest uwzględniany przy wyliczaniu średniego zużycia wody w przypadku awarii wodomierza. Tym samym uznać należy za uprawdopodobnione, że powyższe zachowanie Spółki jest działaniem bezprawnym Zarzut 5 : naruszenie art. 24 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 24 ust. 1 uokik Prezes Urzędu postawił Spółce również zarzut stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów polegającej na stosowaniu postanowienia wzorców umowy, które zostało wpisane do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 Kodeksu postępowania cywilnego (dalej również: Rejestr). Należy wskazać, iż posługiwanie się postanowieniem, które zostało wpisane do Rejestru, po uznaniu go przez Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów za niedozwolone, jest prawnie zakazane. Art. 479 43 Kodeksu postępowania cywilnego (dalej: k.p.c.) rozszerza prawomocność wyroku wydanego w sprawie o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone na osoby trzecie. Skutek tzw. prawomocności rozszerzonej powstaje w chwili wpisania treści postanowienia wzorca umowy do Rejestru. Wpis klauzuli do wskazanego powyżej Rejestru oznacza, że jej stosowanie w jakimkolwiek wzorcu umownym jest zakazane. W tym miejscu należy podkreślić, iż dla uznania, iż klauzula wpisana do Rejestru i klauzula z nią porównywana są tożsame w treści nie jest konieczna dokładna literalna identyczność tych postanowień. Rozbieżność użytych wyrażeń, zmiana szyku zdania czy zastosowanie synonimów nie eliminuje bowiem abuzywnego charakteru ocenianego postanowienia. W wyroku z dnia25 maja 2005 r. (sygn. akt VII Ama 46/04) Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów stwierdził, iż dla uznania, iż określona klauzula jest niedozwolonym postanowieniem wpisanym do Rejestru wystarczy 15 stwierdzenie, iż mieści się ona w hipotezie klauzuli wpisanej do Rejestru. Sąd ten podniósł, iż „nie jest konieczna literalna zgodność porównywalnych klauzul. Głównym czynnikiem przesądzającym powinien być, zdaniem Sądu, zamiar, cel jakiemu ma służyć kwestionowana klauzula. Jeśli jest on zgodny z celem utworzenia klauzuli uznanej za niedozwoloną, można uznać, iż obie są tożsame”. We wzorcach umownych Umowa Nr … o zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków, Umowa Nr … o zaopatrzenie w wodę, Umowa Nr … o odprowadzanie ścieków Spółka zawarła postanowienie, zgodnie z którym „w razie ewentualnych sporów, których nie da się rozstrzygnąć polubownie, właściwy będzie Sąd dla siedziby Usługodawcy”. Zapis ten wskazuje zatem jako sąd właściwy do rozstrzygania kwestii spornych pomiędzy stronami umowy sąd właściwy miejscowo dla siedziby przedsiębiorcy. Należy wskazać, iż Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów wielokrotnie już stwierdzał 1 abuzywność postanowień umownych zawierających klauzule prorogacyjne, wskazując, iż narzucanie konsumentowi we wzorcu umownym sądu właściwego do rozstrzygania spraw, które mogą w przyszłości wyniknąć z łączącego strony stosunku prawnego, godzi w interesy konsumenta, gdyż utrudnia mu znacznie drogę sądową. Przykładowo, w orzeczeniu z dnia 4 czerwca 2003 r. Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów (sygn. akt XVII AmC 60/02) uznał za abuzywne postanowienie: „Strony niniejszej umowy zobowiązują się do dołożenia wszelkich starań w celu polubownego rozstrzygnięcia ewentualnych sporów. Sądem właściwym do rozstrzygania będzie sąd miejsca siedziby EFB”. Postanowienie to zostało wpisane do Rejestru prowadzonego przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w dniu 14 sierpnia 2003 r. pod nr. 77. Za niedozwolone SOKiK uznał też postanowienie, wpisane następnie do Rejestru pod numerem 922, o treści: „ Sądem właściwym do rozpatrywania wszystkich sporów wynikłych z umowy jest sąd siedziby Frontonu ” (wyrok SOKiK z dnia 17 sierpnia 2006 r., sygn. akt XVII AmC 100/05). W przedmiotowym wyroku Sąd uznał, iż analizowane postanowienie wskazując jako sąd właściwy do rozstrzygania kwestii spornych pomiędzy stronami umowy sąd miejscowo właściwy dla siedziby przedsiębiorcy, rodzi dla konsumenta niekorzystne konsekwencje prawne. Na skutek narzucenia konsumentowi sądu, który ma być właściwy do rozstrzygania kwestii spornych między stronami umowy, konsument ma znacznie utrudnioną drogę sądową. Zapis taki niejednokrotnie zmusza go bowiem do prowadzenia sporu sądowego w odległej od jego miejsca zamieszkania miejscowości. Takie postanowienie stanowi zatem klauzulę abuzywną określoną w art. 385 3 pkt 23 k.c., gdyż narzuca rozpoznanie sprawy przez sąd, który wedle ustawy nie jest miejscowo właściwy. Chociaż zapis wzorców umownych stosowanych przez Wodociągi Miejskie w Radomiu nie jest literalnie identyczny z brzmieniem wskazanych wyżej klauzul wpisanych do Rejestru, to z uwagi na zbieżność treści zapisów oraz ich skutek, w ocenie Prezesa Urzędu, można przyjąć, iż mamy do czynienia z tożsamym postanowieniem umownym. Dla uznania tożsamości postanowień umownych istotnym jest bowiem, aby rodziły one jednakowe konsekwencje prawne po stronie konsumenta będącego kontrahentem przedsiębiorcy stosującego wzorzec. Wszystkie analizowane klauzule wskazują jako sąd właściwy do rozstrzygania kwestii spornych pomiędzy stronami umowy sąd miejscowo właściwy dla siedziby przedsiębiorcy. 1 Por. m. in. wyroki SOKiK o sygn. akt: XVII AmC 50/01, XVII AmC 162/05, XVII AmC 156/05, XVII AmC 60/02, XVII AmC 59/03, XVII AmC 35/01, XVII AmC 78/03, XVII AmC 119/03, XVII AmC 94/03, XVII AmC 80/03 16 Mając na uwadze powyższe, uznać należy za uprawdopodobnione, że zachowanie Spółki polegające na stosowaniu postanowień wzorców umów tożsamych z postanowieniami wpisanymi do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, stanowi działanie bezprawne. Zarzut 6 : naruszenie 24 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 24 ust. 1 uokik Szósty postawiony Spółce zarzut również odnosi się do praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów polegającej na stosowaniu postanowienia wzorców umowy, które zostało wpisane do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 k.p.c. We wzorcach umownych Umowa Nr … o zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków , Umowa Nr … o zaopatrzenie w wodę, Umowa Nr … o odprowadzanie ścieków Spółka zawarła postanowienie, zgodnie z którym „jeżeli Usługobiorca zmienił adres do korespondencji wskazanej w umowie i nie zawiadomił o tym Usługodawcy, faktury oraz inne dokumenty wysłane przez Usługodawcę na dotychczasowy adres Usługobiorcy poczytuje się za doręczone Usługobiorcy” . Zdaniem Prezesa Urzędu, postanowienie to jest zbieżne z treścią następującego postanowienia uznanego za niedozwolone wyrokiem SOKiK z dnia 1 grudnia 2010 roku (sygn. akt: XVII AmC 1789/09) i wpisanego 28 lutego 2010 roku do Rejestru prowadzonego przez Prezesa UOKiK pod numerem 2208: „Wszelka korespondencja wysyłana jest przez Bank na wskazany przez posiadacza rachunku adres do korespondencji i uważa się ją za doręczoną po upływie 14 dni od daty jej wysłania przez Bank”. W uzasadnieniu do przywołanego powyżej wyroku SOKiK wskazał na treść art. 61 § 1 k.c., stosownie do którego oświadczenie woli, które ma być złożone innej osobie, jest złożone z chwilą, gdy doszło do niej w taki sposób, że mogła zapoznać się z jego treścią. W ocenie Sądu istotne jest więc zapewnienie adresatowi przesyłki możliwości zapoznania się z treścią oświadczenia, tymczasem zakwestionowana klauzula takiej możliwości konsumenta może pozbawić, bowiem skutek doręczenia jest przewidziany w każdej sytuacji wysłania przesyłki. Dodatkowo Sąd w uzasadnieniu do omawianego wyroku podniósł, iż kwestionowane postanowienie zastrzeżone zostało jedynie na rzecz przedsiębiorcy, z wykluczeniem jego klientów. Oznacza to, że przedsiębiorca może dowolnie zmienić adres, bez ryzyka, że korespondencja jego klientów wysłana na poprzedni adres będzie skutecznie doręczona, a więc została zakłócona zasada równouprawnienia stron umowy – na korzyść kontrahenta konsumenta. W ocenie Prezesa Urzędu zarówno klauzula wpisana do Rejestru, jak i klauzula kwestionowana w niniejszym postępowaniu pozwalają uznać za doręczoną korespondencję skierowaną do konsumenta, pomimo braku jej faktycznego otrzymania. Wskazać należy, że postanowienie stosowane przez Spółkę we wzorcach umownych będących przedmiotem niniejszego postępowania przewiduje nawet bardziej dotkliwe rozwiązanie niż postanowienie zawarte w Rejestrze, gdyż pozwala uznać korespondencję za doręczoną bez upływu terminu 14 dni od daty jej wysłania. Ponadto, podobnie jak klauzula wpisana do Rejestru, tak i postanowienie będące przedmiotem tego postępowania zostało zastrzeżone wyłącznie na rzecz przedsiębiorcy. Zdaniem Prezesa UOKiK powyższe okoliczności przesądzają o tożsamości klauzuli uznanej prawomocnym wyrokiem Sądu za niedozwoloną i klauzuli kwestionowanej w niniejszym postępowaniu. To z kolei świadczy o uprawdopodobnieniu bezprawnego działania Spółki w tym zakresie. 17 Reasumując, w okolicznościach przedmiotowej sprawy uprawdopodobniono zatem, że analizowane zachowania Wodociągów Miejskich w Radomiu są bezprawne. c) Uprawdopodobnienie naruszenia zbiorowych interesów konsumentów W celu uprawdopodobnienia stosowania przez Spółkę praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, konieczne jest w dalszej kolejności wykazanie, że zachowania te mogą godzić w interesy konsumentów jako zbiorowości. Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów określa zasady podejmowanej w interesie publicznym ochrony interesów konsumentów oraz reguluje zasady i tryb przeciwdziałania praktykom naruszającym zbiorowe interesy konsumentów, co wynika z treści art. 1 ust. 1 i 2 tej ustawy. Zbiorowy interes konsumentów oznacza interes dotyczący ogółu, a naruszenie tego interesu może mieć miejsce, gdy skutkami działań sprzecznych z ustawą o ochronie konkurencji i konsumentów dotknięty jest szerszy krąg uczestników rynku – konsumentów. O tym, czy naruszony został interes zbiorowy, nie zawsze przesądza kryterium ilościowe, ponieważ niekiedy jeden ujawniony przypadek naruszenia prawa konsumenta może być przejawem często lub nawet powszechnie stosowanej praktyki naruszającej interes zbiorowy. Do naruszenia zbiorowych interesów konsumentów konieczne jest, by działanie przedsiębiorcy zostało skierowane nie do konkretnego adresata, lecz do adresata, którego nie da się z góry oznaczyć indywidualnie. Wobec tego działanie to jest w stanie wywołać niekorzystne następstwa w odniesieniu do każdego z konsumentów (a nie jedynie wobec określonego konsumenta) i zagraża ono, przynajmniej potencjalnie, interesom każdego z członków zbiorowości konsumentów. W ocenie Prezesa UOKiK, działania Wodociągów Miejskich opisane w sentencji decyzji mogą naruszać interes konsumentów. Działania te polegają bowiem na wykorzystywaniu w obrocie postanowień, które pozostają w sprzeczności z przepisami Ustawy, Rozporządzenia taryfowego, Rozporządzenia budowlanego lub zostały wpisane do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone.. W niniejszej sprawie bez wątpienia mamy do czynienia z naruszeniem praw licznej grupy konsumentów – wszystkich konsumentów będących klientami Spółki, jak i potencjalnych zainteresowanych, którzy mogą zawrzeć z nią umowę. Działania te są zatem skierowane do z góry nieograniczonej i nieokreślonej liczby konsumentów. Oferta handlowa Spółki ma charakter ogólnie dostępny, kierowana jest bowiem do wszystkich potencjalnych klientów. Tym samym kwestionowane przez Prezesa UOKiK działania Wodociągów Miejskich mogą naruszać interes nieograniczonej liczby konsumentów, których nie sposób zindywidualizować. Oczywistym jest zatem, że bezprawne zachowanie Spółki nie dotyczy interesów poszczególnych osób, których sprawy mają charakter jednostkowy czy indywidualny, ani też grupy takich osób, lecz narusza ono uprawnienia szerokiego kręgu nieprofesjonalnych uczestników rynku. Powyższe wskazuje na prawdopodobieństwo naruszenia w przedmiotowej sprawie zbiorowego interesu konsumentów, przez który należy rozumieć prawo wszystkich konsumentów do ukształtowania stosunku prawnego zgodnie z przepisami prawa powszechnie obowiązującego. Mając na uwadze powyższe okoliczności, za uprawdopodobnione należy uznać, iż zawieranie przez Spółkę umów o zaopatrzenie w wodę i/lub odprowadzanie ścieków na podstawie kwestionowanych w niniejszym postępowaniu wzorców umownych wypełnia znamiona praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, o której mowa w art. 24 ust. 1 oraz art. 24 ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. 18 Ad II. Zobowiązanie Spółki do podjęcia lub zaniechania określonych działań zmierzających do zapobieżenia naruszeniom art. 24 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów W piśmie z dnia 15 stycznia 2013 r. złożonym w toku niniejszego postępowania Wodociągi Miejskie zobowiązały się do aneksowania lub wymiany umów i zawierania ich według nowo opracowanych wzorców umów od dnia 21 stycznia 2013 r. Jednocześnie Spółka przekazała projekty nowo opracowanych wzorców umownych Umowa Nr … o zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków , Umowa Nr … o zaopatrzenie w wodę, Umowa Nr … o odprowadzanie ścieków . W ocenie Prezesa UOKiK przedstawione przez Spółkę nowo opracowane wzorce umowne zostały zmodyfikowane w ten sposób, że nie zawierają już naruszeń zarzucanych Spółce w niniejszym postępowaniu. Szczegółowa analiza ww. wzorców wykazała, co następuje: − w § 8 ust. 1 pkt 1 kwestionowanych wzorców umownych postanowienie o treści: „do obowiązków Usługodawcy należy w szczególności dostarczanie wody (…) o ciśnieniu umożliwiającym normalne użytkowanie wody” zostało zastąpione w nowo opracowanych wzorcach umownych postanowieniem o treści: „do obowiązków Usługodawcy należy w szczególności dostarczanie wody w sposób ciągły (…) o ciśnieniu umożliwiającym normalne użytkowanie wody, tj. nie mniej niż 0,05 MPa (0,5 bara) i nie więcej niż 0,6 MPa (6 barów)” ; − w § 9 ust. 6 nowo opracowanych wzorców umownych dodano postanowienie o treści: „w przypadku dostarczenia wody o pogorszonych parametrach, Usługobiorca może domagać się od Usługodawcy obniżenia należności (upustu) adekwatnie do rzeczywistego obniżenia poziomu świadczonej usługi przez Usługodawcę” ; − z nowo opracowanych wzorców umownych usunięto postanowienie o treści: „w przypadku rażącego naruszenia przez usługobiorcę postanowień umowy, a także w przypadku zalegania przez usługobiorcę z zapłatą za dwa okresy obrachunkowe, usługodawca może rozwiązać umowę w trybie natychmiastowym bez wypowiedzenia” ; − w § 11 ust. 2 kwestionowanych wzorców umownych postanowienie o treści: „w przypadku niesprawności wodomierza lub okresowego braku możliwości jego odczytu ilość pobranej wody ustala się na podstawie zużycia wody w okresie 6 miesięcy przed stwierdzeniem niesprawności wodomierza ” zostało zastąpione w nowo opracowanych wzorcach umownych postanowieniem o treści: „w przypadku stwierdzenia nieprawidłowego działania wodomierza lub braku możliwości jego odczytu, ilość pobranej wody ustala się na podstawie średniego zużycia wody w okresie 3 miesięcy przed stwierdzeniem niesprawności działania wodomierza, a gdy nie jest to możliwe - na podstawie średniego zużycia wody w analogicznym okresie roku ubiegłego lub iloczynu średniomiesięcznego zużycia wody w roku ubiegłym i liczby miesięcy nieprawności wodomierza” ; − z nowo opracowanych wzorców umownych usunięto postanowienie o treści: „w razie ewentualnych sporów, których nie da się rozstrzygnąć polubownie, właściwy będzie Sąd dla siedziby Usługodawcy” ; − z nowo opracowanych wzorców umownych usunięto postanowienie o treści: „jeżeli Usługobiorca zmienił adres do korespondencji wskazanej w umowie i nie zawiadomił o tym Usługodawcy, faktury oraz inne dokumenty wysłane przez Usługodawcę na dotychczasowy adres Usługobiorcy poczytuje się za doręczone Usługobiorcy” . 19 Na podstawie opisanych powyżej modyfikacji Wodociągi Miejskie opracowały aneks do umów o zaopatrzenie w wodę i/lub odprowadzanie ścieków zawartych na podstawie kwestionowanych przez Prezesa UOKiK wzorców umownych. W toku niniejszego postępowania Spółka przekazała kopie dwóch przykładowych aneksów zawartych z dotychczasowymi odbiorcami usług Spółki. Przy piśmie z dnia 12 marca 2013 r. Spółka poinformowała, że w oparciu o kwestionowane wzorce umowne Wodociągi Miejskie zawarły z konsumentami […] umów, które to umowy Spółka zobowiązała się zmienić w oparciu o nowo opracowane wzorce umowne. Spółka wskazała także termin wykonania złożonego przez nią zobowiązania w zakresie procesu aneksowania umów do dnia 30 września 2013 r. Wodociągi Miejskie poinformowały ponadto, iż od dnia 21 stycznia 2013 r. zawierają z odbiorcami usług umowy o zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków według nowych wzorców umownych przekazanych do UOKiK przy piśmie z dnia 15 stycznia 2013 r. Na dowód wprowadzenia nowo opracowanych wzorców umownych do obrotu z udziałem konsumentów Spółka przekazała do UOKiK kopie dwóch pierwszych umów zawartych według nowo opracowanych wzorców, datowane na dzień 29 stycznia 2013 r. i 30 stycznia 2013 r. Z uwagi na powyższe, w ocenie Prezesa Urzędu należy uznać, że przyjęte przez Spółkę rozwiązania są równoznaczne z podjęciem działań zmierzających do zapobieżenia uprawdopodobnionym w toku niniejszego postępowania naruszeniom art. 24 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Z tego też względu, istnieje możliwość skorzystania z instrumentu prawnego przewidzianego art. 28 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Zobowiązanie Spółki ma na celu wyeliminowanie z obrotu prawnego z udziałem konsumentów postanowień naruszających przepisy powszechnie obowiązującego prawa. Jednocześnie z uwagi na fakt, iż przedsiębiorca wprowadził nowo opracowane wzorce umowne do obrotu z udziałem konsumentów, Prezes UOKiK postanowił zobowiązać Spółkę wyłącznie do aneksowania pozostających w obrocie prawnym umów o zbiorowe zaopatrzenie w wodę lub zbiorowe odprowadzanie ścieków, zawartych na podstawie kwestionowanych wzorców umownych. Stosownie zaś do przepisu art. 28 ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów „ w decyzji (…) Prezes Urzędu może określić termin wykonania zobowiązań. ” Mając powyższe na uwadze, Prezes Urzędu zobowiązał Spółkę do wykonania złożonego przez nią zobowiązania, o którym mowa w pkt. I sentencji niniejszej decyzji, tj. zmiany wszystkich pozostających w obrocie prawnym umów o zaopatrzenie w wodę i/lub odprowadzanie ścieków zawartych na podstawie kwestionowanych wzorców umownych poprzez wysłanie do konsumentów propozycji aneksowania ww. umów w oparciu o nowo opracowane wzorce umowne, w terminie do dnia 30 września 2013 r. Wyznaczając powyższy termin Prezes Urzędu uwzględnił propozycję Spółki, biorąc pod uwagę możliwość przeprowadzenia przez Wodociągi Miejskie w Radomiu czynności, do których przedsiębiorca został zobowiązany w kontekście liczby dotychczas zawartych i pozostających w obrocie prawnym umów o zaopatrzenie w wodę i/lub odprowadzanie ścieków. W ocenie Prezesa Urzędu, wyznaczony termin jest wystarczający do wykonania nałożonego na Spółkę zobowiązania w zakresie aneksowania […] umów pozostających w obrocie prawnym. Stąd też należało orzec, jak w punkcie I sentencji niniejszej decyzji. 20 Ad III. Zobowiązanie do złożenia sprawozdania o stopniu realizacji zobowiązania Stosownie do art. 28 ust. 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w decyzji (…) Prezes Urzędu nakłada na przedsiębiorcę obowiązek składania w wyznaczonym terminie informacji o stopniu realizacji zobowiązań. Zgodnie z powołanym przepisem Spółka została zobowiązana do przekazania w terminie do dnia 31 października 2013 r. informacji o stopniu realizacji zobowiązania nałożonego w punkcie I sentencji decyzji poprzez: a. przekazanie 3 aneksów umów sporządzonych z wykorzystaniem nowo opracowanych wzorców umownych, tj. po jednym dla każdego rodzaju wzorca, tj. Umowa Nr … o zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków , Umowa Nr … o zaopatrzenie w wodę, Umowa Nr … o odprowadzanie ścieków , przedstawionych konsumentom w ramach propozycji aneksowania dotychczasowych umów; b. przekazanie informacji o liczbie konsumentów, którym przedstawiono propozycję zmiany dotychczasowych umów o zaopatrzenie w wodę i/lub odprowadzanie ścieków poprzez ich aneksowanie w oparciu o nowo opracowane wzorce umowne; c. przekazanie dowodów potwierdzających przekazanie konsumentom propozycji zmiany dotychczasowych umów o zaopatrzenie w wodę i/lub odprowadzanie ścieków poprzez ich aneksowanie w oparciu o nowo opracowane wzorce umowne. Stąd należało orzec, jak w punkcie II sentencji niniejszej decyzji. Pouczenia: Stosownie do treści art. 51 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów dowodem z dokumentu może być tylko oryginał dokumentu lub jego kopia poświadczona przez organ administracji publicznej, notariusza, adwokata, radcę prawnego lub upoważnionego pracownika przedsiębiorcy. Stosownie do treści art. 81 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w związku z art. 479 28 § 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji przysługuje odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od daty jej doręczenia, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury w Warszawie. Dyrektor Delegatury UOKiK w Warszawie Dorota Grudzień-Barbachowska /podpis/ Otrzymuje: