RŁO-24/2011

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA w ŁODZI ul. Piotrkowska 120 90-006 Łódź tel. (42) 636 36 89, fax (42) 636 07 12 e’mail: lodz@uokik.gov.pl RŁO-61-16(12)11/AB Łódź, dnia 29 sierpnia 2011 r. DECYZJA Nr RŁO 24/2011 I. Na podstawie art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331, ze zm.) oraz stosownie do art. 33 ust. 6 tej ustawy po przeprowadzeniu postępowania w sprawie podejrzenia stosowania, przez przedsiębiorców Barbarę Pieńkowską, zam. w Łodzi oraz Barbarę Klimowicz, zam. w Łodzi, prowadzących działalność gospodarczą pod nazwą BETA-BUD s.c. – w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów : uznaje się za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów , o której mowa w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331, ze zm.), działanie przedsiębiorców Barbary Pieńkowskiej, zam. w Łodzi oraz Barbary Klimowicz, zam. w Łodzi, prowadzących działalność gospodarczą pod nazwą BETA-BUD s.c., polegające na stosowaniu we wzorcach umów stosowanych w obrocie z konsumentami postanowień, które zostały wpisane do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43 poz. 296, ze zm.), poprzez zamieszczenie we wzorcu umowy pn. „Wzór przedwstępnej umowy sprzedaŜy Osiedla Słoneczny Stok w Łodzi przy ulicy Zbójnickiej 33/Szczawnickiej 4” , postanowień o treści: 1) „(…) Niestawienie się przez Stronę Kupującą na tak wyznaczony odbiór upowaŜnia Stronę Sprzedającą do dokonania odbioru segmentu bez udziału Strony Kupującej. (…)” ; 2) „W przypadku zwłoki strony Sprzedającej w przystąpieniu do I lub II odbioru technicznego segmentu, określonego zgodnie z § 6 pkt a), strona Kupująca moŜe Ŝądać zapłaty kary umownej w wysokości 100,00 złotych (słownie złotych: sto) za kaŜdy dzień zwłoki, liczony po dniu 30 czerwca 2011 roku, nie więcej jednak niŜ 50.000,00 złotych (słownie złotych: pięćdziesiąt tysięcy). ” ; 2 3) „Strona Sprzedająca moŜe odstąpić od niniejszej Umowy w terminie do dnia 30 września 2011 roku, w przypadku: (…) zwłoki Strony Kupującej z zapłatą poszczególnych rat ceny, pomimo ich wymagalności trwających dłuŜej niŜ 30 (trzydzieści) dni i obejmujących łącznie więcej niŜ 10 (dziesięć) % ceny brutto określonej w § 5 st. 1, (…)” i nakazuje się zaniechanie jej stosowania. II. Na podstawie art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331, ze zm.) oraz stosownie do art. 33 ust. 6 tej ustawy po przeprowadzeniu postępowania w sprawie podejrzenia stosowania, przez przedsiębiorców Barbarę Pieńkowską, zam. w Łodzi oraz Barbarę Klimowicz, zam. w Łodzi, prowadzących działalność gospodarczą pod nazwą BETA-BUD s.c., praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów – w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów : nakłada się na przedsiębiorców Barbarę Pieńkowską, zam. w Łodzi oraz Barbarę Klimowicz, zam. w Łodzi, prowadzących działalność gospodarczą pod nazwą BETA- BUD s.c. środek usunięcia trwających skutków naruszenia zbiorowych interesów konsumentów w postaci obowiązku przedstawienia konsumentom, w terminie trzech miesięcy od dnia uprawomocnienia się decyzji, aneksów mających doprowadzić do zgodności z prawem treść obowiązujących w obrocie z nimi umów zawartych w oparciu o kwestionowany przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wzorzec, w zakresie naruszeń określonych w punkcie I sentencji niniejszej decyzji. III. Na podstawie art. 77 ust. 1 i art. 80 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331, ze zm.) oraz art. 263 § 1 i art. 264 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 kodeks postępowania administracyjnego – (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r., Nr 98 poz. 1071, ze zm.) w związku z art. 83 wyŜej wymienionej ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz stosownie do art. 33 ust. 6 tej ustawy – działając w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów: postanawia się obciąŜyć przedsiębiorcę Barbarę Pieńkowską, zam. w Łodzi, prowadzącą działalność gospodarczą pod nazwą BETA-BUD s.c., kosztami niniejszego postępowania w sprawie stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów w kwocie 16 zł 95 gr. (słownie: szesnaście złotych dziewięćdziesiąt pięć groszy) oraz zobowiązać przedsiębiorcę Barbarę Pieńkowską, zam. w Łodzi, prowadzącą działalność gospodarczą pod nazwą BETA-BUD s.c. do ich zwrotu Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w terminie 7 dni od dnia uprawomocnienia się decyzji, za zapłatę których odpowiada ona solidarnie z Barbarą Klimowicz, zam. w Łodzi, prowadzącą działalność gospodarczą pod nazwą BETA-BUD s.c. IV. Na podstawie art. 77 ust. 1 i art. 80 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331, ze zm.) oraz art. 263 § 1 i art. 264 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 kodeks postępowania administracyjnego – (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r., Nr 98 poz. 1071, ze zm.) w związku z art. 83 wyŜej wymienionej ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz stosownie do art. 33 ust. 6 tej ustawy 3 – działając w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów: postanawia się obciąŜyć przedsiębiorcę Barbarę Klimowicz, zam. w Łodzi, prowadzącą działalność gospodarczą pod nazwą BETA-BUD s.c., kosztami niniejszego postępowania w sprawie stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów w kwocie 16 zł 95 gr. (słownie: szesnaście złotych dziewięćdziesiąt pięć groszy) oraz zobowiązać przedsiębiorcę Barbarę Klimowicz, zam. w Łodzi, prowadzącą działalność gospodarczą pod nazwą BETA-BUD s.c. do ich zwrotu Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w terminie 7 dni od dnia uprawomocnienia się decyzji, za zapłatę których odpowiada ona solidarnie z Barbarą Pieńkowską, zam. w Łodzi, prowadzącą działalność gospodarczą pod nazwą BETA-BUD s.c. Uzasadnienie W dniach od 25 stycznia 2011 r. do 21 kwietnia 2011 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów - zwany dalej: „Prezesem Urzędu” - przeprowadził z urzędu postępowanie wyjaśniające, którego celem było ustalenie, czy nastąpiło naruszenie interesów konsumentów uzasadniające podjęcie działań określonych w odrębnych ustawach oraz naruszenie zbiorowych interesów konsumentów przez działania przedsiębiorców Barbary Pieńkowskiej, zam. w Łodzi oraz Barbary Klimowicz, zam. w Łodzi, prowadzących działalność gospodarczą pod nazwą BETA-BUD s.c. – zwanych dalej: „BETA-BUD s.c.” lub „Spółką”, w zakresie stosowanych wzorców umów. Analiza zgromadzonego w postępowaniu wyjaśniającym materiału dowodowego wykazała, Ŝe Spółka w obrocie z konsumentami stosuje wzorce umowy pn. „Wzór umowy rezerwacyjnej Osiedla Słoneczny Stok w Łodzi przy ul. Zbójnickiej 33/Szczawnickiej 4” oraz pn. „Wzór przedwstępnej umowy sprzedaŜy Osiedla Słoneczny Stok w Łodzi przy ulicy Zbójnickiej 33/Szczawnickiej 4” . Prezes Urzędu ustalił, iŜ we wzorcu umowy pn. „Wzór przedwstępnej umowy sprzedaŜy Osiedla Słoneczny Stok w Łodzi przy ulicy Zbójnickiej 33/Szczawnickiej 4” występują postanowienia, które mogą być toŜsame z wpisanymi do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43 poz. 296, ze zm. – zwanej dalej: „k.p.c.”) - zwanego dalej: „Rejestrem”. W związku z powyŜszym Prezes Urzędu uznał, iŜ istnieją podstawy do postawienia Spółce zarzutu stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, o której mowa w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331, ze zm.) - zwanej dalej: „ustawą o ochronie konkurencji i konsumentów”. Na podstawie ustaleń dokonanych w postępowaniu wyjaśniającym, w dniu 30 maja 2011 r. Prezes Urzędu wszczął z urzędu, Postanowieniem Nr 1/61-16/11 (dowód: karty Nr 1- 2), postępowanie w sprawie podejrzenia stosowania, przez BETA-BUD s.c., praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów polegających na stosowaniu we wzorcach umów zawieranych z konsumentami postanowień wzorców umów, które zostały wpisane do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 k.p.c., poprzez zamieszczenie we wzorcu umowy pn. „Wzór przedwstępnej umowy sprzedaŜy Osiedla Słoneczny Stok w Łodzi przy ulicy Zbójnickiej 33/Szczawnickiej 4” , postanowień o treści: 4 1) „(…) Niestawienie się przez Stronę Kupującą na tak wyznaczony odbiór upowaŜnia Stronę Sprzedającą do dokonania odbioru segmentu bez udziału Strony Kupującej. (…)” ; 2) „W przypadku zwłoki strony Sprzedającej w przystąpieniu do I lub II odbioru technicznego segmentu, określonego zgodnie z § 6 pkt a), strona Kupująca moŜe Ŝądać zapłaty kary umownej w wysokości 100,00 złotych (słownie złotych: sto) za kaŜdy dzień zwłoki, liczony po dniu 30 czerwca 2011 roku, nie więcej jednak niŜ 50.000,00 złotych (słownie złotych: pięćdziesiąt tysięcy). ” ; 3) „Strona Sprzedająca moŜe odstąpić od niniejszej Umowy w terminie do dnia 30 września 2011 roku, w przypadku: (…) zwłoki Strony Kupującej z zapłatą poszczególnych rat ceny, pomimo ich wymagalności trwających dłuŜej niŜ 30 (trzydzieści) dni i obejmujących łącznie więcej niŜ 10 (dziesięć) % ceny brutto określonej w § 5 st. 1, (…)” co moŜe stanowić naruszenie art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, o czym zawiadomił Spółkę (dowód: karty Nr 3-4). W odpowiedzi na zawiadomienie o wszczęciu postępowania Spółka poinformowała, iŜ dokonała korekty i usunęła zarówno ze wzorca umowy, jak i z umów będących w trakcie realizacji, kwestionowane postanowienia, ale nie przedstawiła dowodów na okoliczność zaprzestania stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Ponadto, w piśmie tym Spółka wskazała, iŜ cyt. „Gwoli przedstawienia wszystkich aspektów powyŜszej sprawy, pragniemy zaznaczyć, Ŝe stanowisko Państwa spotkało się z krytyczną oceną zarówno radców prawnych jak i notariuszy i zostało nazwane monopolistyczną praktyką ” (dowód: kara Nr 53). W piśmie z dnia 20 czerwca 2011 r. Prezes Urzędu poinformował Spółkę o przesłankach niezbędnych do wydania decyzji stwierdzającej zaniechanie stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów (dowód: karty Nr 55 i 57). W 2010 r. przychód kaŜdego z przedsiębiorców prowadzących działalność gospodarczą pod nazwą BETA-BUD s.c. z tytułu jej prowadzenia wyniósł (tajemnica przedsiębiorcy) zł (dowód: karty Nr 60-62). Prezes Urzędu ustalił, co następuje: Barbara Pieńkowska zam. w Łodzi, prowadząca działalność gospodarczą pod nazwą BETA-BUD s.c. jest przedsiębiorcą wpisanym pod numerem 55735 do ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez Prezydenta Miasta Łodzi (dowód: zaświadczenie karta Nr 20). Barbara Klimowicz zam. w Łodzi, prowadząca działalność gospodarczą pod nazwą BETA-BUD s.c. jest przedsiębiorcą wpisanym pod numerem 52274 do ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez Prezydenta Miasta Łodzi (dowód: zaświadczenie karta Nr 19). Ww. przedsiębiorcy prowadzą wspólnie działalność gospodarczą, w formie spółki cywilnej, polegającą na: kupnie i sprzedaŜy nieruchomości na własny rachunek, pośrednictwie w obrocie nieruchomościami, zarządzaniu nieruchomościami na zlecenie oraz wykonywaniu robót ogólnobudowlanych związanych ze wznoszeniem budynków (dowód: karta Nr 54). Przedmiotem analizy Prezesa Urzędu w ramach niniejszego postępowania był wzorzec umowy pn. „Wzór przedwstępnej umowy sprzedaŜy Osiedla Słoneczny Stok w Łodzi przy ulicy Zbójnickiej 33/Szczawnickiej 4” - zwany równieŜ dalej: „Wzorem przedwstępnej 5 umowy sprzedaŜy”. Jest to wzorzec umowy w rozumieniu art. 384 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16. poz. 93, ze zm.) – zwanej dalej – „k.c.”. Definicję wzorca umownego wyczerpuje projekt umowy jako jednostronnie przygotowany z góry przed zawarciem umowy, zapis gotowych postanowień w postaci warunków umów zawieranych następnie z konsumentami. Fakt, Ŝe niektóre postanowienia umowy mogą zostać zmienione w trakcie ewentualnych negocjacji z klientami nie zmienia charakteru prawnego stosowanego wzorca umowy (wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 22 lipca 2009 r., sygn. akt XVII AmA 122/08). Stosowaniem wzorca umowy jest równieŜ posługiwanie się wzorem umowy, który dopiero będzie podstawą przygotowanej umowy pomiędzy stronami, a niekoniecznie jej częścią składową (wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie – VI Wydział Cywilny z dnia 9 kwietnia 2010 r., sygn. akt VI ACa 1262/09). We „Wzorze przedwstępnej umowy sprzedaŜy” Spółka ustaliła następujące postanowienia: − „(…) Niestawienie się przez Stronę Kupującą na tak wyznaczony odbiór upowaŜnia Stronę Sprzedającą do dokonania odbioru segmentu bez udziału Strony Kupującej. (…)” - § 10 ust. 4 zd. 2 „Wzoru przedwstępnej umowy sprzedaŜy” , − „W przypadku zwłoki strony Sprzedającej w przystąpieniu do I lub II odbioru technicznego segmentu, określonego zgodnie z § 6 pkt a), strona Kupująca moŜe Ŝądać zapłaty kary umownej w wysokości 100,00 złotych (słownie złotych: sto) za kaŜdy dzień zwłoki, liczony po dniu 30 czerwca 2011 roku, nie więcej jednak niŜ 50.000,00 złotych (słownie złotych: pięćdziesiąt tysięcy). ” (…)” - § 10 ust. 8 „Wzoru przedwstępnej umowy sprzedaŜy” , − „Strona Sprzedająca moŜe odstąpić od niniejszej Umowy w terminie do dnia 30 września 2011 roku, w przypadku: (…) zwłoki Strony Kupującej z zapłatą poszczególnych rat ceny, pomimo ich wymagalności trwających dłuŜej niŜ 30 (trzydzieści) dni i obejmujących łącznie więcej niŜ 10 (dziesięć) % ceny brutto określonej w § 5 ust. 1, (…)” - § 13 ust. 1 „Wzoru przedwstępnej umowy sprzedaŜy” . Wskazane powyŜej postanowienia umowne Spółka stosowała w obrocie z konsumentami od dnia 8 grudnia 2010 r. (dowód: karty 42-50). Prezes Urzędu ustalił ponadto, Ŝe: − Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów - zwany dalej „Sądem Ochrony Konkurencji i Konsumentów”, w wyroku z dnia 22 listopada 2004 r., sygnatura akt XVII AmC 55/03, uznał za niedozwolone postanowienie umowne o treści: „W razie niestawiennictwa Kupującego w wyznaczonym terminie przekazania, sprzedający dokona samodzielnie odbioru przedmiotu umowy i będzie to jednoznaczne z wykonaniem przez Sprzedającego umowy w tym zakresie. Strony zgodnie ustalają, Ŝe w takim przypadku Sprzedający upowaŜniony jest do wystawienia odpowiedniej faktury” – postanowienie to zostało wpisane do Rejestru w dniu 1 marca 2005 r. pod numerem 364, − Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w wyroku z dnia 22 listopada 2004 r., sygnatura akt XVII AmC 55/03, uznał za niedozwolone postanowienie umowne o treści: „W sytuacji określonej w art. 6 tego paragrafu jednostronny protokół sporządzony przez Sprzedającego zastępuje protokół odbioru” – postanowienie to zostało wpisane do Rejestru w dniu 1 marca 2005 r. pod numerem 365, − Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w wyroku z dnia 9 września 2004 r., sygnatura akt XVII AmC 12/04, uznał za niedozwolone postanowienie umowne o treści: „Kara umowna naleŜna nabywcy w okolicznościach wymienionych w ust. 1 wynosi 0,1 % kwoty 6 wpłaconej przez nabywcę za kaŜdy dzień opóźnienia przekraczający 60 dni, nie więcej jednak niŜ 10% tej kwoty” – postanowienie to zostało wpisane do Rejestru pod numerem 156, w dniu 18 listopada 2004 r., − Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w wyroku z dnia 28 stycznia 2008 r., sygnatura akt XVII AmC 109/07, uznał za niedozwolone postanowienie umowne o treści: „Stronie sprzedającej przysługuje prawo do wypowiedzenia niniejszej umowy ze skutkiem natychmiastowym przy uwzględnieniu par. 4 umowy według wyboru Strony sprzedającej, jeŜeli Strona kupująca będzie zalegała z zapłatą chociaŜby jednej raty (części) ceny sprzedaŜy lub jakiejkolwiek kwoty podatku od towaru i usług i nie dokona odpowiedniej płatności wraz z naleŜnymi odsetkami w terminie 21 dni od dnia wymagalności, określonego w par. 3 niniejszej umowy.” – postanowienie to zostało wpisane do Rejestru w dniu 15 kwietnia 2008 r. pod numerem 1375, − Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w wyroku z dnia 20 maja 2008 r., sygnatura akt XVII AmC 107/07, uznał za niedozwolone postanowienie umowne o treści: „Activ Investment moŜe odstąpić ze skutkiem natychmiastowym, bez wyznaczania dodatkowego terminu i bez odrębnego wezwania do zapłaty, od niniejszej Umowy i tym samym nie przystąpić do zawarcia przyrzeczonej umowy sprzedaŜy Lokalu Mieszkalnego w przypadku, gdy Kupujący opóźni się: a) powyŜej 30 trzydziestu) dni z wpłatą którejkolwiek z rat z określonych w par. 2 ust. 3 b), c), d), e), f), g) lub; b) powyŜej 30 (trzydziestu) dni z wpłatą odsetek określonych w par. 2 ust. 9.” – postanowienie to zostało wpisane do Rejestru w dniu 22 lipca 2008 r. pod numerem 1471. Prezes Urzędu zwaŜył, co następuje: Podstawą do rozstrzygania sprawy w oparciu o przepisy ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów jest uprzednie zbadanie przez Prezesa Urzędu, czy w danej sprawie zagroŜony został interes publicznoprawny. Stwierdzenie, Ŝe to nastąpiło pozwala na realizację celu tej ustawy, wskazanego w art. 1 ust. 1, którym jest określenie warunków rozwoju i ochrony konkurencji oraz zasad podejmowanej w interesie publicznym ochrony interesów przedsiębiorców i konsumentów. Warunkiem koniecznym do uruchomienia procedur i zastosowania instrumentów określonych w ustawie jest zatem, aby działania przedsiębiorców – którym zarzucono naruszenie jej przepisów – stanowiły potencjalne zagroŜenie interesu publicznego, nie zaś interesu jednostki lub grupy. Ustawa, w odniesieniu do przedsiębiorców chroni wobec tego konkurencję, a w odniesieniu do konsumentów ich interesy, jako zjawiska o charakterze instytucjonalnym. Zdaniem Prezesa Urzędu rozpatrywana sprawa ma charakter publicznoprawny, albowiem wiąŜe się z ochroną interesu wszystkich konsumentów, którzy są lub będą klientami Spółki. Interes publicznoprawny przejawia się takŜe w postaci zbiorowego interesu konsumentów. Innymi słowy, naruszenie zbiorowego interesu konsumentów jest jednocześnie naruszeniem interesu publicznoprawnego. Zatem uzasadnione było w niniejszej sprawie podjęcie przez Prezesa Urzędu działań przewidzianych w ustawie o ochronie konkurencji i konsumentów. Ad I. sentencji niniejszej decyzji W przedmiotowym postępowaniu Prezes Urzędu postawił Spółce zarzut stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, polegających na stosowaniu postanowień wzorców umów, które zostały wpisane do rejestru postanowień wzorców 7 umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 k.p.c. Takie działanie moŜe stanowić naruszenie art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Zgodnie z art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów zakazane jest stosowanie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Stosownie do art. 24 ust. 2 tej ustawy, przez praktykę naruszająca zbiorowe interesy konsumentów rozumie się godzące w nie bezprawne działanie przedsiębiorcy. Tym samym dla stwierdzenia stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów konieczne jest wykazanie kumulatywnego spełnienia trzech przesłanek: 1) kwestionowane działanie jest działaniem przedsiębiorcy, 2) działanie to jest bezprawne, 3) działanie przedsiębiorcy godzi w zbiorowy interes konsumentów. Ad 1) Stosownie do art. 4 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, ilekroć w ustawie jest mowa o przedsiębiorcy, rozumie się przez to przedsiębiorcę w rozumieniu przepisów ustawy o swobodzie działalności gospodarczej (…). Przedsiębiorcą w rozumieniu art. 4 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (tekst jednolity Dz. U. z 2010 r. Nr 220, poz. 1447, ze zm.) – zwanej dalej „ustawą o swobodzie działalności gospodarczej” – jest osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna niebędąca osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną – wykonująca we własnym imieniu działalność gospodarczą. Za przedsiębiorców uznaje się takŜe wspólników spółki cywilnej w zakresie wykonywanej przez nich działalności gospodarczej. Przepis art. 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej definiuje działalność gospodarczą, jako zarobkową działalność wytwórczą, budowlaną, handlową, usługową oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóŜ, a takŜe działalność zawodową, wykonywaną w sposób zorganizowany i ciągły. Barbara Pieńkowska, zam. w Łodzi, prowadzi działalność gospodarczą będąc wspólnikiem spółki cywilnej pod nazwą BETA-BUD s.c. Ponadto, Barbara Pieńkowska, zam. w Łodzi, została wpisana do ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez Prezydenta Miasta Łodzi pod numerem 55735. Nie ulega zatem wątpliwości, iŜ Barbara Pieńkowska, zam. w Łodzi, jest przedsiębiorcą w rozumieniu powołanego wyŜej art. 4 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Tym samym Barbara Pieńkowska, zam. w Łodzi, przy wykonywaniu działalności gospodarczej podlega rygorom określonym w ustawie o ochronie konkurencji i konsumentów i jej działania mogą podlegać ocenie pod kątem naruszenia zakazu stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Barbara Klimowicz, zam. w Łodzi, prowadzi działalność gospodarczą będąc wspólnikiem spółki cywilnej pod nazwą BETA-BUD s.c. Ponadto, Barbara Klimowicz, zam. w Łodzi, została wpisana do ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez Prezydenta Miasta Łodzi pod numerem 52274. Nie ulega zatem wątpliwości, iŜ Barbara Klimowicz, zam. w Łodzi, jest przedsiębiorcą w rozumieniu powołanego wyŜej art. 4 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Tym samym Barbara Klimowicz, zam. w Łodzi, przy wykonywaniu działalności gospodarczej podlega rygorom określonym w ustawie o ochronie konkurencji i konsumentów i jej działania mogą podlegać ocenie pod kątem naruszenia zakazu stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Wobec powyŜszego Prezes Urzędu stwierdził, Ŝe pierwsza przesłanka niezbędna do udowodnienia stosowania przez BETA-BUD s.c. praktyk wskazanych w art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów została spełniona . 8 Ad 2) Bezprawność tradycyjnie ujmowana jest jako sprzeczność z obowiązującym porządkiem prawnym. Porządek prawny obejmuje normy prawa powszechnie obowiązującego, a takŜe nakazy i zakazy wynikające z zasad współŜycia społecznego i dobrych obyczajów (wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 13 listopada 2007 r., sygn. akt XVII AmA 45/07). Bezprawność jest kategorią obiektywną. RozwaŜenia przy ocenie bezprawności wymaga zatem kwestia, czy zachowanie przedsiębiorcy było zgodne, czy teŜ niezgodne z obowiązującymi zasadami porządku prawnego. Porządek prawny, którego naruszenie moŜe skutkować naruszeniem artykułu 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów obejmuje normy prawa powszechnie obowiązującego, a takŜe nakazy i zakazy wynikające z zasad współŜycia społecznego i dobrych obyczajów. Same przepisy ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nie regulują konstrukcji bezprawności działań przedsiębiorcy. Tym samym, w celu konkretyzacji przesłanki bezprawności naleŜy sięgnąć do przepisów innych ustaw. Na ich podstawie moŜliwe jest dokonanie oceny działań przedsiębiorcy w aspekcie ich zgodności z prawem (por. wyrok Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 23 czerwca 2006 r. - sygn. akt XVIII AmA 32/05). W art. 24 ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów ustawodawca wskazał natomiast przykładowe rodzaje praktyk, które naruszają zbiorowe interesy konsumentów. Katalog ten nie jest wyczerpujący. Zatem oprócz praktyk wskazanych bezpośrednio przez ustawodawcę w ustawie o ochronie konkurencji i konsumentów, za praktyki naruszające zbiorowe interesy konsumentów moŜna uznać zachowania naruszające przepisy innych ustaw, które nakładają na przedsiębiorcę określone obowiązki względem konsumenta. Jak wyŜej wskazano, art. 24 ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów zawiera przykładowy katalog bezprawnych działań naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Stosownie do art. 24 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów uwaŜa się w szczególności stosowanie postanowień wzorców umów, które zostały wpisane do Rejestru. Na mocy art. 479 45 § 1 k.p.c., Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów jest obowiązany przesyłać Prezesowi Urzędu odpis kaŜdego prawomocnego wyroku uwzględniającego powództwo o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone. Prezes Urzędu jest zobowiązany do prowadzenia rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, stosownie do art. 479 45 § 2 k.p.c. Przepis art. 479 45 § 3 k.p.c. ustanawia zasadę tzw. formalnej jawności Rejestru, stanowiąc, Ŝe Rejestr jest jawny. Jawność ta oznacza, Ŝe Rejestr jest dostępny dla kaŜdego zainteresowanego, czyli wszyscy mają do niego prawo wglądu. Skutkiem formalnej jawności Rejestru jest niemoŜność zasłaniania się nieznajomością dokonanych w nim wpisów. W Rejestrze tym przytacza się treść postanowień wzorców umowy uznanych przez Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów za niedozwolone. Zgodnie z art. 479 43 k.p.c. od chwili wpisania uznanego za niedozwolone postanowienia wzorca umowy do Rejestru prawomocny wyrok ma skutek wobec osób trzecich. W ocenie Prezesa Urzędu, wpisanie postanowień do Rejestru, oznacza zatem, Ŝe od tej chwili są one zakazane we wszystkich wzorcach umów. Zakaz stosowania postanowień wpisanych do Rejestru dotyczy nie tylko tego przedsiębiorcy, przeciwko któremu zapadł wyrok w sprawie o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone, lecz równieŜ innych przedsiębiorców z danej branŜy. Za takim ujęciem przemawia podstawowy cel 9 postępowania w sprawach o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone, jakim jest usunięcie z obrotu postanowień, które Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów uznał za sprzeczne z obowiązującym porządkiem prawnym, bądź dobrymi obyczajami. Chodzi bowiem o to, by prawa i obowiązki przyszłych potencjalnych konsumentów nie były kształtowane na podstawie postanowień umownych uznanych przez Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów za niedozwolone. Ponadto, zdaniem Prezesa Urzędu, zakaz stosowania niedozwolonych postanowień wpisanych do Rejestru dotyczy takŜe postanowień podobnych. MoŜe zdarzyć się bowiem taka sytuacja, w której przedsiębiorca stosować będzie umowę, w której zawarte będą postanowienia, których istota jest taka sama, lecz konstrukcja gramatyczna, szyk wyrazów w zdaniu są róŜne. W związku z tym, zakazane jest teŜ stosowanie postanowienia, którego zakres jest toŜsamy z zakresem postanowienia wpisanego do Rejestru. Nie jest zatem konieczna dokładna, literalna identyczność tychŜe postanowień. Stanowisko Prezesa Urzędu znajduje uzasadnienie w orzecznictwie Sądu NajwyŜszego, który w uchwale z dnia 13 lipca 2006 r. o sygnaturze akt III SZP 3/06 wskazał, iŜ stosowanie postanowień wzorców umów o treści toŜsamej z treścią postanowień uznanych za niedozwolone prawomocnym wyrokiem Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów i wpisanych do Rejestru, moŜe być uznane w stosunku do innego przedsiębiorcy za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów. Sąd NajwyŜszy uznał równieŜ, iŜ jeŜeli Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów uzna określone postanowienie za niedozwolone w wyniku przeprowadzonej kontroli abstrakcyjnej i zostanie ono wpisane do Rejestru, praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów w rozumieniu art. 23a ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów (obecnie art. 24 ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów) dopuszcza się kaŜdy z przedsiębiorców, który wprowadza do stosowanych postanowień zmiany o charakterze kosmetycznym, polegające na przykład na przestawieniu szyku wyrazów lub zmianie uŜytych wyrazów, jeŜeli zmiany te nie prowadzą do zmiany istoty postanowień. Bezprawność postanowień wskazanych w pkt I sentencji niniejszej decyzji. Postanowienie zawarte we wzorcu umowy pn. „Wzór przedwstępnej umowy sprzedaŜy” o treści: „(…) Niestawienie się przez Stronę Kupującą na tak wyznaczony odbiór upowaŜnia Stronę Sprzedającą do dokonania odbioru segmentu bez udziału Strony Kupującej. (…)” jest toŜsame co do celu i skutku z: − postanowieniem umownym wpisanym do Rejestru w dniu 1 marca 2005 r. pod numerem 364, o treści: „W razie niestawiennictwa Kupującego w wyznaczonym terminie przekazania, sprzedający dokona samodzielnie odbioru przedmiotu umowy i będzie to jednoznaczne z wykonaniem przez Sprzedającego umowy w tym zakresie. Strony zgodnie ustalają, Ŝe w takim przypadku Sprzedający upowaŜniony jest do wystawienia odpowiedniej faktury” , − postanowieniem umownym wpisanym do Rejestru w dniu 1 marca 2005 r. pod numerem 365, o treści: „W sytuacji określonej w art. 6 tego paragrafu jednostronny protokół sporządzony przez Sprzedającego zastępuje protokół odbioru”. Przedstawione wyŜej postanowienia przewidują, Ŝe w razie niestawienia się konsumenta w wyznaczonym terminie w celu protokolarnego odbioru nieruchomości deweloper będzie uprawniony do jednostronnego jej odbioru i stwierdzenia, Ŝe wybudowana przez niego nieruchomość jest zgodna z umową. Sprzedający sporządza w takiej sytuacji protokół, który jest traktowany jako protokół odbioru przez obie strony. Formułowanie tego 10 typu postanowień daje deweloperowi zbyt daleko idące uprawnienia do dokonywania interpretacji umowy. Dodatkowo podczas jednostronnego odbioru lokalu przez dewelopera jest on uprawniony do uznania, Ŝe dany lokal jest zgodny z umową. Tak sformułowane postanowienie wypełnia dyspozycję art. 385³ pkt 9 k.c., gdyŜ przyznaje kontrahentowi konsumenta - w tym przypadku deweloperowi - uprawnienie do dokonywania wiąŜącej interpretacji umowy. Tak orzekł Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów w wyroku z dnia 22.11.2004 r. (sygn. akt XVII Ama XVII 55/03). W ocenie Prezesa Urzędu zakwestionowane postanowienie i postanowienia wpisane do Rejestru wywołują toŜsame skutki dla konsumenta . Postanowienie zawarte we wzorcu umowy pn. „Wzór przedwstępnej umowy sprzedaŜy” o treści: „W przypadku zwłoki strony Sprzedającej przystąpieniu do I lub II odbioru technicznego segmentu, określonego zgodnie z § 6 pkt a), strona Kupująca moŜe Ŝądać zapłaty kary umownej w wysokości 100,00 złotych (słownie złotych: sto) za kaŜdy dzień zwłoki, liczony po dniu 30 czerwca 2011 roku, nie więcej jednak niŜ 50.000,00 złotych (słownie złotych: pięćdziesiąt tysięcy)” jest toŜsame co do celu i skutku z: − postanowieniem umownym wpisanym do Rejestru w dniu 18 listopada 2004 r. pod numerem 156, o treści: „Kara umowna naleŜna nabywcy w okolicznościach wymienionych w ust. 1 wynosi 0,1 % kwoty wpłaconej przez nabywcę za kaŜdy dzień opóźnienia przekraczający 60 dni, nie więcej jednak niŜ 10% tej kwoty” Zarówno postanowienie stosowane przez Spółkę, jak i postanowienie wpisane do Rejestru po pierwsze wyłączają odpowiedzialność przedsiębiorcy wobec konsumenta za zawinione opóźnienie w wykonaniu umowy do określonej daty (liczby dni), a po drugie istotnie ograniczają odpowiedzialność, gdyŜ z jednej strony określają wysokość kary jako kwotę za kaŜdy dzień zwłoki, ale z drugiej strony wprowadzają ograniczenie wysokości tej kary do określonej kwoty, co moŜe doprowadzić do sytuacji, gdy w przypadku opóźnienia przekraczającego określoną liczbę dni profesjonalista nie poniesie konsekwencji finansowych. Skutkiem oraz celem zarówno kwestionowanego postanowienia, jak i wpisanego do Rejestru jest wyłączenie lub ograniczenie odpowiedzialności względem konsumenta za niewykonanie lub nienaleŜyte wykonanie zobowiązania. Postanowienie zawarte we wzorcu umowy pn. „Wzór przedwstępnej umowy sprzedaŜy” o treści: „Strona Sprzedająca moŜe odstąpić od niniejszej Umowy w terminie do dnia 30 września 2011 roku, w przypadku: (…) zwłoki Strony Kupującej z zapłatą poszczególnych rat ceny, pomimo ich wymagalności trwających dłuŜej niŜ 30 (trzydzieści) dni i obejmujących łącznie więcej niŜ 10 (dziesięć) % ceny brutto określonej w § 5 st. 1, (…)” jest toŜsame co do celu i skutku z: − postanowieniem umownym wpisanym do Rejestru w dniu 15 kwietnia 2008 r. pod numerem 1375, o treści: „Stronie sprzedającej przysługuje prawo do wypowiedzenia niniejszej umowy ze skutkiem natychmiastowym przy uwzględnieniu par. 4 umowy według wyboru Strony sprzedającej, jeŜeli Strona kupująca będzie zalegała z zapłatą chociaŜby jednej raty (części) ceny sprzedaŜy lub jakiejkolwiek kwoty podatku od towaru i usług i nie dokona odpowiedniej płatności wraz z naleŜnymi odsetkami w terminie 21 dni od dnia wymagalności, określonego w par. 3 niniejszej umowy.”, − postanowieniem umownym wpisanym do Rejestru w dniu 22 lipca 2008 r. pod numerem 1471, o treści: „Activ Investment moŜe odstąpić ze skutkiem natychmiastowym, bez wyznaczania dodatkowego terminu i bez odrębnego wezwania do zapłaty, od niniejszej Umowy i tym samym nie przystąpić do zawarcia przyrzeczonej umowy sprzedaŜy Lokalu Mieszkalnego w przypadku, gdy Kupujący opóźni się: a) powyŜej 30 trzydziestu) dni z wpłatą którejkolwiek z rat z określonych w par. 2 ust. 3 b), c), d), e), f), g) lub; b) powyŜej 11 30 (trzydziestu) dni z wpłatą odsetek określonych w par. 2 ust. 9.” . Postanowienie umowne stosowane przez Spółkę oraz wskazane postanowienia wpisane do Rejestru dotyczą sytuacji, w której po upływie określonego w umowie terminu zwłoki konsumenta w realizacji jego zobowiązań, takich jak zapłata rat za mieszkanie, deweloper uzyskuje prawo – bez konieczności uprzedniego wezwania konsumenta do spełnienia świadczenia i wyznaczenia dodatkowego terminu do jego spełnienia - odstąpienia od niej. Tego rodzaju klauzule - tj. dopuszczające moŜliwość rozwiązania umowy przez profesjonalistę wskutek zwłoki konsumenta w spełnieniu świadczenia pienięŜnego bez uprzedniego wezwania do zapłaty – zostały przez Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów zakazane ze względu na naruszenie dobrych obyczajów. Wobec powyŜszego Prezes Urzędu stwierdził, Ŝe druga przesłanka niezbędna do udowodnienia stosowania przez BETA-BUD s.c. praktyk wskazanych w art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów została spełniona . Ad 3) Przepisy ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nie definiują pojęcia zbiorowego interesu konsumentów. Przepis art. 24 ust. 3 tej ustawy stanowi jedynie, Ŝe nie jest zbiorowym interesem konsumentów suma indywidualnych interesów konsumentów. Z całą pewnością mamy do czynienia ze zbiorowym interesem konsumentów wówczas, gdy działanie przedsiębiorcy dotyczy, bądź moŜe dotyczyć nieograniczonej liczby konsumentów, których nie da się zindywidualizować. W wyroku z dnia 10 kwietnia 2008 r. sygn. akt III SK 27/07 Sąd NajwyŜszy stwierdził Ŝe, sformułowanie z art. 23a ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów o treści „nie jest zbiorowym interesem konsumentów suma indywidualnych interesów konsumentów” 1 naleŜy rozumieć w ten sposób, Ŝe liczba indywidualnych konsumentów, których interesy zostały naruszone, nie decyduje o tym, czy dana praktyka narusza zbiorowe interesy konsumentów. Praktyką naruszającą zbiorowe interesy konsumentów jest bowiem takie zachowanie przedsiębiorcy, które podejmowane jest w warunkach wskazujących na powtarzalność zachowania w stosunku do indywidualnych konsumentów wchodzących w skład grupy, do której adresowane są zachowania przedsiębiorcy, w taki sposób, Ŝe potencjalnie ofiarą takiego zachowania moŜe być kaŜdy konsument będący klientem lub potencjalnym klientem przedsiębiorcy”. W przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z naruszeniem praw nieograniczonej i nieokreślonej liczby konsumentów, którzy zapoznali się, bądź mogli zapoznać się z dostępnymi powszechnie wzorcami umowy zawierającymi postanowienia, które naruszają obowiązujące przepisy prawa i zawarli, bądź mogli zawrzeć umowę ze Spółką. W tej sytuacji bezprawne zachowanie Spółki nie dotyczy interesów poszczególnych osób, których sprawy mają charakter jednostkowy, indywidualny i nie dający się porównać z innymi, lecz mamy do czynienia z naruszonymi uprawnieniami określonego kręgu konsumentów, których sytuacja jest identyczna i wspólna dla całej grupy kontrahentów. Wobec powyŜszego Prezes Urzędu stwierdził, Ŝe trzecia przesłanka niezbędna do udowodnienia stosowania przez BETA-BUD s.c. praktyk wskazanych w art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów została spełniona . 1 W dniu 21 kwietnia 2007 r. weszła w Ŝycie ustawa z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów. Na podstawie art. 137 ww. ustawy straciła moc ustawa z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów. Obecnie problematyka zbiorowego interesu konsumentów została uregulowana w przepisie art. 24 ust. 3 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów. 12 W toku niniejszego postępowania Spółka złoŜyła oświadczenie, iŜ dokonała korekty i usunęła zarówno ze wzorca umowy, jak i z umów będących w trakcie realizacji, kwestionowane postanowienia. Spółka nie przedstawiła jednak dowodów na okoliczność zaprzestania stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Zgodnie z art. 27 ust. 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów cięŜar udowodnienia okoliczności zaprzestania stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów spoczywa na przedsiębiorcy. Wobec powyŜszego, Prezes Urzędu orzekł jak w pkt I sentencji niniejszej decyzji. Ad II. sentencji niniejszej decyzji Zgodnie z art. 26 ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Prezes Urzędu moŜe w decyzji określić środki usunięcia trwających skutków naruszenia zbiorowych interesów konsumentów . W niniejszej sprawie, Prezes Urzędu uznał za zasadne nałoŜyć na Spółkę środek usunięcia trwających skutków naruszenia zbiorowych interesów konsumentów , którego celem jest doprowadzenie, w terminie trzech miesięcy od dnia uprawomocnienie się decyzji, do zgodności z prawem treści obowiązujących w obrocie z konsumentami umów, w zakresie naruszeń określonych w punkcie I sentencji niniejszej decyzji. W niniejszej decyzji nakazano Spółce zaniechania stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Jej uprawomocnienie w przedmiotowym kształcie spowoduje iŜ, prawa konsumentów, którzy mogą zawrzeć umowę z BETA-BUD s.c. po uprawomocnieniu decyzji będą juŜ odpowiednio chronione. Sytuacja ta mogłaby prowadzić do swoistego usankcjonowania nierównoprawnego traktowania konsumentów, z którymi zawarto umowy na nowych i starych zasadach. Pozostawienie kwestionowanych postanowień tym konsumentom, z którymi wcześniej Spółka zawarła umowy na starych zasadach, a które nie zostały aneksowane, czyniłoby ochronę, jaką zapewnia ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów iluzoryczną. Prowadziłoby to do zniweczenia funkcji, jaką mają do spełnienia zawarte w tej ustawie uregulowania. Mając na uwadze konieczność zapewnienia realizacji celu ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, wskazanego w art. 1 ust. 1, którym jest m.in. podejmowanie w interesie publicznym ochrony interesów konsumentów oraz celem zapobieŜenia nierównoprawnego traktowania konsumentów, Prezes Urzędu uznał za zasadne nakazanie Spółce aneksowania umów zawierających postanowienia, o których mowa w pkt I sentencji niniejszej decyzji. Wobec powyŜszego, Prezes Urzędu orzekł jak w pkt II sentencji niniejszej decyzji. Ad III i IV sentencji niniejszej decyzji Barbara Pieńkowska zam. w Łodzi i Barbara Klimowicz zam. w Łodzi, prowadzą działalność gospodarczą w ramach spółki cywilnej. W związku z tym, Ŝe do poniesienia kosztów postępowania zobowiązani są wspólnicy takiej spółki oraz ze względu na fakt, iŜ przedstawiona argumentacja prawna odnosi się do obu przedsiębiorców, rozstrzygnięcie co do kosztów zostało omówione łącznie poniŜej. Zgodnie z art. 80 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, Prezes Urzędu rozstrzyga o kosztach w drodze postanowienia, które moŜe być zamieszczone w decyzji kończącej postępowanie. W myśl art. 77 tej ustawy, jeŜeli postępowanie zostało wszczęte z urzędu i w jego wyniku organ antymonopolowy stwierdził naruszenie przepisów tejŜe ustawy, przedsiębiorca lub związek przedsiębiorców, który dopuścił się tego naruszenia, 13 zobowiązany jest ponieść koszty postępowania. Zgodnie z art. 263 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r., Nr 98 poz. 1071, ze zm.) – zwanej dalej „k.p.a.” – w związku z art. 83 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów do kosztów postępowania zalicza się koszty podróŜy i inne naleŜności świadków i biegłych oraz stron w przypadkach przewidzianych w art. 56 k.p.a., a takŜe koszty spowodowane oględzinami na miejscu, jak równieŜ koszty doręczenia stronom pism urzędowych. Zgodnie z art. 264 §1 k.p.a. jednocześnie z wydaniem decyzji organ administracji publicznej ustali w drodze postanowienia wysokość kosztów postępowania, osoby zobowiązane do ich poniesienia oraz termin i sposób ich uiszczenia. Niniejsze postępowanie zostało wszczęte z urzędu. W jego wyniku Prezes Urzędu w pkt I sentencji niniejszej decyzji stwierdził naruszenie przez Spółkę art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Kosztami niniejszego postępowania są wydatki związane z prowadzoną w toku tego postępowania korespondencją. W związku z powyŜszym Prezes Urzędu postanowił obciąŜyć Barbarę Pieńkowską, zam. w Łodzi, kwotą kosztów postępowania w wysokości 16 zł 95 gr. (słownie: szesnastu złotych dziewięćdziesięciu pięciu groszy) oraz Barbarę Klimowicz, zam. w Łodzi, równieŜ kwotą kosztów postępowania w wysokości 16 zł 95 gr. (słownie: szesnaście złotych dziewięćdziesiąt pięć groszy). W związku z powyŜszym Prezes Urzędu postanowił jak w pkt III i IV sentencji niniejszej decyzji. Stosownie do art. 264 § 1 k.p.a. w związku z art. 83 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów koszty niniejszego postępowania naleŜy uiścić na konto Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Warszawie do Narodowego Banku Polskiego, Oddział Okręgowy w Warszawie, na rachunek Nr 51101010100078782231000000 w terminie 7 dni od dnia uprawomocnienia się niniejszej decyzji. Stosownie do treści art. 81 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w związku z art. 479 28 § 1 i 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji przysługuje odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej doręczenia, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Łodzi. Jednak w przypadku kwestionowania wyłącznie postanowienia o kosztach zawartego w pkt. III i IV sentencji niniejszej decyzji, stosownie do art. 81 ust. 5 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w związku z 479 32 § 1 i 2 k.p.c. oraz art. 264 § 2 k.p.a. w związku z art. 83 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, przysługuje zaŜalenie do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie tygodniowym od dnia doręczenia niniejszej decyzji, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Łodzi. Z upowaŜnienia Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji 14 i Konsumentów Dyrektor Delegatury Barbara Romańczak-Graca Otrzymuje: 1. Barbara Pieńkowska 2. Barbara Klimowicz