RŁO-4/2001

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW URZĄD OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA W ŁODZI 90-051 Łódź, Al. Piłsudskiego 8 Tel. (0-42) 636-36-89, Tel/Fax (0-42) 636-07-12, Tel. Centrala (0-42) 636-72-11, wew. 259 E-mail: lodz@uokik.gov.pl Łódź, dnia 15 marca 2001 r. RŁO/5003S-4/01/RA DECYZJA Nr RŁO 4/2001 Na podstawie art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 24 lutego 1990r. o przeciwdziałaniu praktykom monopolistycznym i ochronie interesów konsumentów (j.t. Dz.U. z 1999r., Nr 52 poz. 547, ze zm.) w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów odmawia się wszczęcia postępowania w sprawie nakazania zaniechania stosowania przez Łódzki Zakład Energetyczny S.A. z siedzibą w Łodzi, ul. Tuwima 58 praktyki monopolistycznej polegającej na wykorzystywaniu przez Łódzki Zakład Energetyczny S.A. z siedzibą w Łodzi pozycji dominującej na rynku dostaw energii elektrycznej poprzez niezgodne z umową ograniczenie poboru mocy oraz nielegalne wypowiedzenie umowy o dostarczanie energii elektrycznej. Uzasadnienie Do Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Łodzi (zwany dalej Urzędem) wpłynął wniosek Pana Mariana Kukułki zamieszkałego w Łodzi, ul. Tranzytowa 6 (zwanego dalej Wnioskodawcą) przeciwko Łódzkiemu Zakładowi Energetycznemu S.A. z w siedzibą w Łodzi (zwany dalej ŁZE S.A.) o wszczęcie postępowania administracyjnego w związku ze stosowaniem przez ŁZE S.A. praktyk monopolistycznych. W uzasadnieniu przedmiotowego wniosku Wnioskodawca zarzucił ŁZE S.A. bezprawną zmianę warunków umowy o dostarczanie energii elektrycznej oraz wadliwe wypowiedzenie powyŜszej umowy. Zdaniem Wnioskodawcy zmiana warunków umowy nastąpiła z pominięciem drogi prawnej przewidzianej w art. 8 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997r. Prawo energetyczne (Dz.U. z 1997r. Nr 54 poz.348, ze zm. - zwana dalej Prawo energetyczne), a ponadto poniewaŜ umowa nie daje podstaw do zmiany, ŁZE S.A. powinien wystąpić do sądu o ustalenie jej treści. Do przedmiotowego wniosku Pan Marian Kukułka dołączył kopię korespondencji prowadzonej z ŁZE S.A. Pismem z dnia 19 stycznia 2001r. Urząd poinformował Wnioskodawcę, Ŝe nie jest właściwy rzeczowo w sprawie, poniewaŜ zgodnie z art. 21 ust. 2 ustawy z dnia 24 lutego 1990r. o przeciwdziałaniu praktykom monopolistycznym i ochronie interesów konsumentów (j.t. Dz.U. z 1999r., Nr 52 poz. 547, ze zm. - zwana dalej ustawą antymonopolową) indywidualni konsumenci nie są uprawnieni do Ŝądania wszczęcia postępowania administracyjnego w wypadkach przewidzianych w ustawie. Dodatkowo Urząd wskazał konsumentowi organy właściwe do załatwienia przedmiotowej sprawy i poinformował konsumenta o moŜliwości skorzystania z pomocy prawnej udzielam j bezpłatnie indywidualnym konsumentom przez pozarządowe organizacje konsumenckie. Wnioskodawca uznając powyŜsze pismo za decyzję administracyjną w rozumieniu przepisów kpa złoŜył w dniu 25 stycznia 2001r. za pośrednictwem Delegatury w Łodzi odwołanie do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. W treści powyŜszego wnioskodawca podniósł, Ŝe sam fakt, iŜ „... nie jest uprawniony do Ŝądania wszczęcia postępowania administracyjnego, nie oznacza, Ŝe nie powinno ono być wszczęte; z urzędu. W przedmiotowej sprawie postępowanie administracyjne nie jest konieczne, poniewaŜ wystarczające jest, na podstawie oświadczenia ŁZE S.A., zawartego w piśmie, które załączyłem i na podstawie mojego potwierdzenia stwierdzenie stosowania zakazanych praktyk. W dniu 5 lutego 2001r. Wnioskodawca złoŜył odrębne odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie Sądu Antymonopolowego, w którym wniósł o uchylenie decyzji Delegatury w łodzi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 19 stycznia 2001r. o odmowie wydania decyzji nakazującej zaniechanie praktyk monopolistycznych. W odwołaniu do Sądu Antymonopolowego podobnie jak w odwołaniu do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Wnioskodawca uznał, Ŝe rozstrzygnięcia Delegatury z dnia 19 stycznia 2001r. ma charakter decyzji administracyjnej. W treści uzasadnienia do przedmiotowego odwołania wnioskodawca wskazał, Ŝe jego zdaniem informacje o stosowanych praktykach monopolistycznych są wystarczająco udokumentowane, co umoŜliwia ich stwierdzenie. Przedstawiając argumenty na poparcie powyŜszego Wnioskodawca podał następujące fakty: 1) ograniczenie przez ŁZE S.A. poboru mocy, mimo tego, Ŝe umowa nie; przewiduje ograniczeń. co jest zdaniem Wnioskodawcy zakazane przepisem art. 7 ust. 1 pkt. 1 ustawy antymonopolowej; 2) fakt wypowiedzenia umowy o dostarczanie energii elektrycznej, w sytuacji gdy umowa nie zawiera moŜliwości i warunków jej wypowiedzenia. Działanie takie, jest zdaniem Wnioskodawcy zakazane przepisami Prawa energetycznego; 3) ponadto Wnioskodawca powołał się na wyrok Sądu Antymonopolowego (sygn. akt XVII Ame 1/O1 i XVII Ame 13/01), stanowiące o nakazanie dostarczania energii elektrycznej do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia sporu, co zdaniem Wnioskodawcy wyklucza moŜliwość m.in. wypowiedzenia umowy. Przedmiotowe odwołanie Sąd Okręgowy Sąd Antymonopolowy przekazał w dniu 5 lutego 2001r. (data wpływu do Urzędu 12.02.2001r.) do Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Łodzi celem rozpatrzenia zgodnie z właściwością. Organ antymonopolowy zwaŜył. Zgodnie z art. 21 ust. 4 ustawy antymonopolowej nie wszczyna się postępowania administracyjnego, jeŜeli z zawartych w Ŝądaniu (wniosku) oraz posiadanych przez Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów informacji wynika, iŜ nie zostały naruszone przepisy art. 4, art. 5, art. 7, art. 9, art. 11a ust. 4 i 5 oraz 12 ust. 2 i 4. Zdaniem organu antymonopolowego, nie zachodzi naruszenie przepisów ustawy antymonopolowej w niniejszej sprawie. Warunkiem wszczęcia postępowania administracyjnego w oparciu o ustawę z dnia 24 lutego 1990 r. o przeciwdziałaniu praktykom monopolistycznym i ochronie interesów konsumentów jest m.in. wstępna kwalifikacja wniosku jako pochodzącego od uprawnionego podmiotu (art. 21 ust. 2 ustawy). Uprawnionymi do Ŝądania wszczęcia postępowania na mocy art. 21 ust. 2 ustawy antymonopolowej są a) przedsiębiorcy, których interes został lub moŜe być naruszony przez praktykę monopolistyczną, oraz związki takich przedsiębiorców, b) organy kontroli państwowej i społecznej, c) organizacje społeczne, do których zadań statutowych naleŜy ochrona interesów konsumentów, d) organy jednostek samorządu terytorialnego, e) powiatowy (miej ski) rzecznik konsumentów. Jak wynika z wniosku o wszczęcie postępowania i całokształtu materiału dowodowego Pan Marian Kukułka nie spełnia Ŝadnej z powyŜszych cech. W tym stanie rzeczy nie posiada legitymacji czynnej do wszczęcia postępowania administracyjnego przed organem antymonopolowym. Warunkiem wszczęcia postępowania administracyjnego w oparciu o ustawę antymonopolową jest takŜe m.in. wstępna kwalifikacja wniosku jako dotyczącego sprawy antymonopolowej. Nie kaŜde bowiem naruszenie prawa w stosunkach cywilno - prawnych kwalifikuje sprawę do postępowania w trybie powołanej wyŜej ustawy z dnia 24 lutego 1990 r. Decyduje o tym naruszenie przez przedsiębiorcę, w następstwie stosowania praktyk monopolistycznych interesu publicznoprawnego. Ochrona wolnej konkurencji dokonuje się bowiem w interesie publicznym, a więc - co do zasady - nie w interesie stron stosunków umownych. Odmiennie niŜ to ma miejsce w postępowaniu cywilnym, ukierunkowanym na ochronę praw podmiotowych stron, postępowanie w trybie ustawy antymonopolowej ma za swój przedmiot ochronę interesu publicznoprawnego, a więc dotyczącego szerszej liczby podmiotów. Tymczasem niniejsza sprawa dotyczy indywidualnego sporu na tle warunków realizacji umowy o dostawę energii elektrycznej i moŜliwości jej wypowiedzenia przez ŁZE S.A. Za wszczęciem postępowania przed organem antymonopolowym nie przemawia więc naruszenie interesu publicznoprawnego, lecz co najwyŜej ewentualne naruszenie przez ŁZE S.A. sfery interesów prywatnoprawnych (praw podmiotowych) Wnioskodawcy. W podobnym stanie faktycznym Sąd Antymonopolowy orzekł, Ŝe „PoniewaŜ sprawa nie dotyczy grupy podmiotów uznających się za pokrzywdzone, nie jest zagroŜony interes publicznoprawny, chroniony przez ustawę antymonopolową w art. l." (wyrok Sądu Antymonopolowego - sygn. akt XVII Ama 73/99 z dnia 6 września 2000r.) Mając powyŜsze na uwadze, wobec nie naruszenia przepisów art. 4, art. 5, art. 7, art. 9 ustawy antymonopolowej z powodów wyŜej wymienionych oraz faktu, Ŝe Urząd nie moŜe zająć merytorycznego stanowiska w sprawie naleŜało orzec jak w sentencji. Od niniejszej decyzji słuŜy odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Antymonopolowego za pośrednictwem Delegatury Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w łodzi w terminie dwutygodniowym od dnia doręczenia decyzji. Otrzymuje Pan Marian Kukułka ul. Tranzytowa 6 92 - 403 Łódź Białystok