RLU-12/2013

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW Delegatura w Lublinie 20-012 Lublin, ul. Ochotnicza 10 Tel. (81) 532-35-31, 743-77-30, 532-54-48, Fax (81) 532-08-26 E-mail: lublin@uokik.gov.pl za p.o. RLU – 61 –36/12/JS Lublin, dnia 28 czerwca 2013r. DECYZJA RLU Nr- 12/2013 Na podstawie art. 27 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 ze zm.) działając stosownie do art. 33 ust. 4 i 6 tej ustawy i § 5 ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 1 lipca 2009 r. w sprawie określenia właściwości miejscowej i rzeczowej delegatur Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. nr 107 poz. 887) po przeprowadzeniu postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów - w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów , uznaje się za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów , wskazaną w art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, działanie przedsiębiorcy Pawła Łapińskiego, prowadzącego działalność gospodarczą w pod nazwą BTL Paweł Łapiński, polegające na stosowaniu w materiałach reklamowych dotyczących pożyczek udzielanych konsumentom w okresie od 2 maja do 20 lipca 2012 roku, sformułowań o treści: I. 1. „Bank odmówił Ci kredytu? Bez zaświadczeń Również z Komornikiem” czy „Expresowe pożyczki bez zaświadczeń, również z komornikiem”, które sugerują, że kredytodawca nie ocenia ryzyka kredytowego oraz może wywoływać u konsumenta błędne przekonanie o pewności uzyskania kredytu, 2. używaniu w reklamie nazwy „REALKREDYT”, pomimo, iż kredytodawcą jest osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą pod nazwą BTL Paweł Łapiński - co może wprowadzać w błąd co do podanych w reklamie informacji i stanowi nieuczciwą praktykę rynkową w rozumieniu art. 5 ust. 1 i 2 pkt. 1 w zw. z art. 4 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym (Dz. U. Nr 171, poz. 1206) i stwierdza się zaniechanie jej stosowania z dniem 21 grudnia 2012 roku. II. Na podstawie art. 106 ust. 4 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów, stosownie do art. 33 ust. 6 tej ustawy i § 5 ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 1 lipca 2009 r. w sprawie określenia właściwości miejscowej i rzeczowej delegatur Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w sprawie stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, wszczętego z urzędu przeciwko przedsiębiorcy Pawłowi Łapińskiemu 2 - działając w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów nakłada się na Pawła Łapińskiego karę pieniężną w wysokości 1854 zł (słownie: jeden tysiąc osiemset pięćdziesiąt cztery złote) płatną do budżetu państwa, z tytułu naruszenia zakazu, o którym mowa w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w zakresie opisanym w punkcie I sentencji decyzji. UZASADNIENIE Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej również: Prezes Urzędu, Prezes UOKiK) wszczął przeciwko przedsiębiorcy Pawłowi Łapińskiemu (dalej także: BTL, Przedsiębiorca) postępowanie w sprawie podejrzenia stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów polegającej na stosowaniu w materiałach reklamowych dotyczących pożyczek udzielanych konsumentom treści wprowadzających ich odbiorców w błąd co do podanych w reklamie informacji: „Bank odmówił Ci kredytu? Bez zaświadczeń Również z Komornikiem” czy „Expresowe pożyczki bez zaświadczeń, również z komornikiem” i używaniu w reklamie nazwy „REALKREDYT”, co mogło stanowić naruszenie art. 5 ust. 1 i 2 pkt. 1 w zw. z art. 4 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym (Dz. U. Nr 171, poz. 1206), dalej u.p.n.p.r., a co za tym idzie praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów w rozumieniu art. 24 ust.1 i 2 pkt 3 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów, dalej ustawa okik. Przedmiotowe postępowanie zostało wszczęte w związku z pozyskanymi informacjami przez Prezesa Urzędu w trakcie przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego znak: DDK-405-35/12/JOB. Paweł Łapiński odniósł się do stawianego zarzutu w piśmie z dnia 21 grudnia 2012 r. Przedsiębiorca wskazał, że stosowanie w reklamach sformułowań o treści: „Bank odmówił Ci kredytu? Bez zaświadczeń Również z Komornikiem” czy „Expresowe pożyczki bez zaświadczeń, również z komornikiem”, nie miało w założeniu wprowadzać w błąd potencjalnego konsumenta. Prawdą poszczególnych haseł reklamowych (według BTL) jest to, iż: - jeżeli konsument nie spełnia kryteriów (co do zdolności kredytowej) stawianych przez banki nie zamyka mu to automatycznie drogi do zaciągnięcia pożyczki w BTL, - BTL nie warunkuje udzielenia pożyczki od okazania zaświadczeń (w założeniu zaświadczenie od pracodawcy o dochodach). Zamiast tego potencjalny konsument może przedstawić inne dokumenty (ale nie zaświadczenia) poświadczające jego dochody: Umowa o pracę (etat) Umowa zlecenie/dzieło Działalność gospodarcza Renta z ZUS/ emerytura - zaświadczenie o zarobkach - pasek z wynagrodzeniem - wyciąg z konta z przelewem wynagrodzenia - druk RMUA -zaświadczenie zarobkach - pasek z wynagrodzeniem - rachunek za zlecenie/dzieło - wyciąg z konta z przelewem wynagrodzenia - druk RMUA - potwierdzenie opłacenia składki na ZUS - ostatnia waloryzacja ZUS -odcinek świadczenia - przekaz pocztowy - wyciąg z konta z przelewem świadczenia Dokument nie starszy niż 3 miesiące Dokument nie starszy niż 2 miesiące Dokument nie starszy niż 2 miesiące Dokument nie starszy niż 12 miesięcy (nie dot. waloryzacji) 3 - egzekucja komornicza nie jest czynnikiem automatycznie zamykającym drogę do uzyskania pożyczki. Przedsiębiorca przyznał, że „całościowy wizerunek reklamy rzeczywiście mógł wskazywać na brak badania oceny ryzyka kredytowego”. Ponadto BTL przyznał, że udziela pożyczek posługując się nazwą REALKREDYT, która jest marką produktu – pożyczek gotówkowych i rzeczywiście nie wskazuje BTL jako pożyczkodawcy. Jednocześnie Przedsiębiorca przyjął do wiadomości analizę przedstawioną przez Prezesa Urzędu i podjął następujące działania: - „wycofanie (wskazanych przez UOKiK) treści wprowadzających w błąd z reklam prasowych takich jak: „Bank odmówił Ci kredytu? Bez zaświadczeń, Również z komornikiem”, „Expresowe pożyczki bez zaświadczeń, również z komornikiem” - zaprzestanie informowania o pożyczkodawcy jako REALKREDYT, zamiennie pożyczkodawcą w treści przekazów reklamowych będzie BTL”. Prezes UOKiK zawiadomił Przedsiębiorcę o zakończeniu zbierania materiału dowodowego oraz o możliwości wglądu do zebranego materiału dowodowego w sprawie. Strona postępowania nie skorzystała z przysługującego jej uprawnienia. Prezes Urzędu ustalił, co następuje: Paweł Łapiński prowadzi działalność gospodarczą pod nazwą BTL Paweł Łapiński, zawierając z konsumentami umowy. Przedmiotem działalności (zawieranych umów) jest udzielanie pożyczek. Przedsiębiorca jest zarejestrowany w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej i rozpoczął działalność 1 maja 2005 roku w branżach: pkd 64.92.Z pozostałe formy udzielania kredytów i pkd 64.99.Z pozostała finansowa działalność usługowa, gdzie indziej niesklasyfikowana, z wyłączeniem ubezpieczeń i funduszów emerytalnych. BTL kierował do konsumentów w okresie od 2 maja do 20 lipca 2012 roku reklamę prasową i internetową o treści: „Bank odmówił Ci kredytu? Bez zaświadczeń, Również z komornikiem”, „Expresowe pożyczki bez zaświadczeń, również z komornikiem”. Reklamy publikowane były w prasie (Dziennik Fakt, Dziennik Super Express i Gazeta ogłoszeniowa Oferta) oraz internecie (po wpisaniu w wyszukiwarce „pożyczki lub chwilówki Warszawa”), które sugerowały konsumentom pewność uzyskania kredytu, gdyż pożyczki są udzielane „bez zaświadczeń” oraz oznaczenie REALKREDYT wskazujące na nazwę przedsiębiorcy oferującego ten produkt. W okresie objętym badaniem tj. od 2 maja do 20 lipca 2012 roku BTL w procesie weryfikacji zdolności kredytowej na wniosków xx (tajemnica przedsiębiorcy) o pożyczki, rozpatrzył pozytywnie xx (tajemnica przedsiębiorcy), a w xx (tajemnica przedsiębiorcy) przypadkach nie doszło do podpisania umowy. Przedsiębiorca poinformował pismem z dnia 30 maja 2013 roku, że przychód z działalności gospodarczej w 2012 roku wyniósł xx zł (tajemnica przedsiębiorcy). Prezes Urzędu zważył, co następuje: Ad. I sentencji decyzji Naruszenie interesu publicznego Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy okik, ochrona interesów przedsiębiorców i konsumentów podejmowana w ramach działań Prezesa Urzędu jest prowadzona w interesie publicznym. W świetle jej art. 1 ust. 2 ustawa okik reguluje zasady i tryb przeciwdziałania praktykom ograniczającym konkurencję oraz praktykom naruszającym zbiorowe interesy konsumentów, 4 a także antykonkurencyjnym koncentracjom przedsiębiorców i ich związków, jeżeli te praktyki lub koncentracje wywołują lub mogą wywoływać skutki na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Podstawą ingerencji Prezesa Urzędu jest uprzednie ustalenie, czy działanie przedsiębiorcy, któremu zarzuca się stosowanie praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, wywołuje lub może wywoływać skutki na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz, że doszło do naruszenia interesów zbiorowości, a nie poszczególnych, indywidualnych uczestników rynku. Ustawa okik chroni interesy konsumentów jako zjawiska o charakterze instytucjonalnym, zbiorowym, a nie indywidualnym czy nawet grupowym w rozumieniu sumy indywidualnych interesów konsumentów. Działaniami antykonsumenckimi w rozumieniu tej ustawy są więc jedynie takie działania, które dotykają sfery interesów szerszego kręgu uczestników rynku. Zdaniem Prezesa Urzędu, rozpatrywana sprawa ma charakter publicznoprawny. Wiąże się z ochroną interesu wszystkich konsumentów, którzy zapoznali się lub mogli zapoznać się z materiałami reklamowymi BTL dotyczącymi oferowanych przez nią pożyczek gotówkowych. Zakwestionowane zachowanie BTL nie dotyczy interesów poszczególnych osób, których sprawy miałyby charakter jednostkowy, indywidualny i nie dający się porównać z innymi, ale kręgu konsumentów, których sytuacja jest identyczna. Naruszenie interesu publicznoprawnego przejawia się tym samym w naruszeniu zbiorowego interesu konsumentów. W niniejszej sprawie możliwe jest zatem poddanie zachowania BTL dalszej ocenie pod kątem stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów. Z kolei fakt, że przedsiębiorca oferuje pożyczki gotówkowe osobom fizycznym - konsumentom świadczy o tym, że ustawa okik i w przedmiotowej sprawie ma zastosowanie. Naruszenie przepisów ustawy okik. Ustawa okik przewiduje możliwość kontroli przez Prezesa UOKiK działań przedsiębiorców podejmowanych w stosunkach prawnych z konsumentami, wprowadzając mechanizmy ochrony tzw. zbiorowych interesów konsumentów. Definiując w art. 4 pkt 12 ustawy pojęcie konsumenta ustawa odsyła do art. 22 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93, z późn. zm.; dalej również: k.c.), zgodnie z którym konsumentem jest osoba fizyczna dokonująca czynności prawnej niezwiązanej bezpośrednio z jej działalnością gospodarczą lub zawodową. Materialnoprawną podstawę do oceny działań przedsiębiorcy w powyższym aspekcie stanowi przepis art. 24 ustawy okik. Zgodnie z jego ust. 1, zakazane jest stosowanie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Przez praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów rozumie się godzące w nie bezprawne działanie przedsiębiorcy (art. 24 ust. 2 ustawy). Nie jest zbiorowym interesem konsumentów suma indywidualnych interesów konsumentów (art. 24 ust. 3 ustawy). Zbiorowe interesy konsumentów podlegają zatem ochronie przed wymierzonymi w nie naruszeniami, polegającymi na sprzecznych z prawem działaniach przedsiębiorców. Przepis art. 24 ust. 2 ww. ustawy zawiera przykładowe wyliczenie zachowań przedsiębiorców uważanych za naruszające zbiorowe interesy konsumentów. W otwartym katalogu zakazanych praktyk ustawodawca umieścił: stosowanie postanowień wzorców umów, które zostały wpisane do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone (pkt 1), naruszenie przez przedsiębiorcę obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji (pkt 2), nieuczciwe praktyki rynkowe lub czyny nieuczciwej konkurencji (pkt 3). 5 Jak wynika z powyższego, dla uznania działania Przedsiębiorcy za niezgodne z zawartym w ustawie okik zakazem stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów niezbędne jest wykazanie, iż spełnione zostały kumulatywnie trzy przesłanki: 1) kwestionowane działanie jest działaniem przedsiębiorcy; 2) działanie to jest bezprawne poprzez stosowanie nieuczciwych praktyk rynkowych, 3) działanie to godzi w zbiorowy interes konsumentów. Ad 1) Status przedsiębiorcy Ustawa o okik zawiera definicję przedsiębiorcy. Zgodnie z jej art. 4 pkt 1, pod pojęciem tym należy rozumieć przedsiębiorcę w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. 2010 r. Nr 220, poz. 1447, ze zm.) a także: (a) osobę fizyczną, osobę prawną, a także jednostkę organizacyjną nie mającą osobowości prawnej, której ustawa przyznaje zdolność prawną, organizującą lub świadczącą usługi o charakterze użyteczności publicznej, które nie są działalnością gospodarczą w rozumieniu przepisów o swobodzie działalności gospodarczej, (b) osobę fizyczną wykonującą zawód we własnym imieniu i na własny rachunek lub prowadzącą działalność w ramach wykonywania takiego zawodu, (c) osobę fizyczną, która posiada kontrolę, w rozumieniu pkt 4, nad co najmniej jednym przedsiębiorcą, choćby nie prowadziła działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów o swobodzie działalności gospodarczej, jeżeli podejmuje dalsze działania podlegające kontroli koncentracji, o której mowa w art. 13, (d) związek przedsiębiorców w rozumieniu pkt 2 – na potrzeby przepisów dotyczących praktyk ograniczających konkurencję oraz praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o swobodzie gospodarczej przedsiębiorcą w jej rozumieniu jest osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna niebędąca osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną - wykonująca we własnym imieniu działalność gospodarczą. Natomiast zgodnie z art. 2 ww. ustawy działalnością gospodarczą jest zarobkowa działalność wytwórcza, budowlana, handlowa, usługowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóż, a także działalność zawodowa, wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły. Paweł Łapiński jest przedsiębiorcą w rozumieniu art. 4 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Jest osobą fizyczną wpisaną do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej. Przedsiębiorca prowadzi we własnym imieniu i na własny rachunek działalność gospodarczą. Działalność ta wykonywana jest w sposób zorganizowany, ciągły i w celach zarobkowych. Ww. okoliczności przesądzają o statusie Pawła Łapińskiego jako przedsiębiorcy w rozumieniu ustawy okik. Ad 2) Bezprawność Zgodnie z art. 24 ust. 1 ustawy okik, o czym była mowa powyżej, zakazane jest stosowanie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Art. 24 ust. 2 pkt 3 ustawy przez praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów rozumie godzące w nie bezprawne działania przedsiębiorcy, w szczególności nieuczciwe praktyki rynkowe. Należy wskazać, że jako bezprawne kwalifikuje się zachowania sprzeczne z prawem, zasadami współżycia społecznego lub dobrymi obyczajami, bez względu na winę, a nawet świadomość sprawcy. Dla ustalenia bezprawności działania wystarczy, że określone zachowanie koliduje z przepisami prawa (por. Komentarz do ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji pod red. Janusza Szwai, Wyd. CH Beck, Warszawa 2000 r., str. 117- 118). Bezprawność ma charakter obiektywny, niezależny od wystąpienia szkody i zamiaru podmiotu dopuszczającego się bezprawnych działań. 6 Bezprawność przypisanej Pawłowi Łapińskiemu praktyki należy wywieść z naruszenia przepisów ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym (Dz. U. Nr 171, poz. 1206), zwanej dalej u.p.n.p.r. Art. 3 u.p.n.p.r. zakazuje stosowania nieuczciwych praktyk rynkowych. Przez praktykę rynkową rozumie się działanie lub zaniechanie przedsiębiorcy, sposób postępowania, oświadczenie lub informację handlową, w szczególności reklamę i marketing, bezpośrednio związane z promocją lub nabyciem produktu przez konsumenta. Pojęcie produktu ma znaczenie szerokie i obejmuje także usługi (art. 2 pkt 3 i 4 ustawy). Niewątpliwie działania BTL polegające na reklamowaniu w prasie i internecie pożyczek udzielanych konsumentom w okresie od 2 maja do 20 lipca 2012 roku, przy stosowaniu sformułowań o treści: „Bank odmówił Ci kredytu? Bez zaświadczeń Również z Komornikiem” czy „Expresowe pożyczki bez zaświadczeń, również z komornikiem”, które sugerują, że kredytodawca nie ocenia ryzyka kredytowego może wywoływać u konsumenta błędne przekonanie o pewności uzyskania kredytu oraz używaniu w reklamach nazwy „REALKREDYT”, pomimo, iż kredytodawcą jest osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą pod nazwą BTL Paweł Łapiński stanowi nieuczciwą praktykę rynkową w rozumieniu art. 5 ust. 1 i 2 pkt. 1 w zw. z art. 4 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym (Dz. U. Nr 171, poz. 1206) i stanowi praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów w rozumieniu art. 24 ust. 1 i 2 pkt 3 ustawy okik. W art. 4 ust. 1 u.p.n.p.r. określono dwie przesłanki, których łączne spełnienie pozwala na zakwalifikowanie praktyki przedsiębiorcy jako nieuczciwej, a mianowicie: sprzeczność z dobrymi obyczajami oraz rzeczywiste lub potencjalne zniekształcenie w istotny sposób zachowań rynkowych przeciętnego konsumenta przed zawarciem umowy dotyczącej produktu, w trakcie jej zawierania lub po jej zawarciu. Przepis ten ma charakter klauzuli generalnej, która w celu wykazania stosowania danej praktyki wymaga odpowiedniej konkretyzacji. Art. 4 ust. 2 wskazanej wyżej ustawy zawiera otwarty katalog nieuczciwych praktyk rynkowych, wyróżnia m.in. praktyki rynkowe wprowadzające w błąd. Praktyki te mogą polegać zarówno na działaniu (art. 5) jak i zaniechaniu (art. 6), przy czym nie są one zakazane w każdych okolicznościach (art. 7). Oznacza to, że przypisanie przedsiębiorcy stosowania praktyk rynkowych wprowadzających w błąd wymaga odniesienia zarówno do ogólnej definicji nieuczciwej praktyki rynkowej zawartej w art. 4 ust. 1 ustawy, jak również definicji praktyki wprowadzającej w błąd zawartej w art. 5 lub art. 6 ustawy. W niniejszej sprawie BTL został postawiony zarzut naruszenia art. 5 ust. 1 i 2 pkt. 1 w zw. z art. 4 ust. 1 i 2 ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym. Zgodnie z ww. art. 5 ust. 1 praktykę rynkową uznaje się za działanie wprowadzające w błąd, jeżeli działanie to w jakikolwiek sposób powoduje lub może powodować podjęcie przez przeciętnego konsumenta decyzji dotyczącej umowy, której inaczej by nie podjął. Zgodnie z art. 5 ust.2 pkt. 1 wprowadzającym w błąd działaniem może być w szczególności: rozpowszechnianie nieprawdziwych informacji. Ocena każdej praktyki rynkowej dokonywana jest z punktu widzenia przeciętnego konsumenta. W niniejszej sprawie niezbędne jest więc rozstrzygnięcie, czy wskutek sposobu prezentowania przez BTL informacji w reklamach prasowych i internecie: „Bank odmówił Ci kredytu? Bez zaświadczeń, Również z komornikiem”, „Expresowe pożyczki bez zaświadczeń, również z komornikiem” oraz podawanie pożyczkodawcy jako REALKREDYT, konsument mógł zostać wprowadzony w błąd, tj. podjąć decyzję dotyczą umowy, której inaczej by nie podjął. Art. 2 pkt 8 u.p.n.p.r. uznaje za przeciętnego konsumenta takiego konsumenta, który jest dostatecznie dobrze poinformowany, uważny i ostrożny. Wymaga zarazem dokonania 7 oceny tych cech z uwzględnieniem czynników społecznych, kulturowych, językowych i przynależności danego konsumenta do szczególnej grupy konsumentów, przez którą rozumie się dającą się jednoznacznie zidentyfikować grupę konsumentów, szczególnie podatną na oddziaływanie praktyki rynkowej lub na produkt, którego praktyka rynkowa dotyczy, ze względu na szczególne cechy, takie jak wiek, niepełnosprawność fizyczna lub umysłowa. W ocenie Prezesa Urzędu. treść rozpowszechnianych reklam jak i oferowane przez BTL pożyczki nie są kierowane do określonej, dającej się wyodrębnić na podstawie wspólnej cechy grupy konsumentów, ale nieograniczonego kręgu odbiorców, potencjalnie każdej osoby, która chciałaby otrzymać pożyczkę w postaci środków pieniężnych. Jak wynika z materiałów zebranych w toku postępowania, zawarcie umowy z BTL nie wymaga posiadania przez konsumenta szczególnej wiedzy, umiejętności czy też większej niż przeciętna orientacji na rynku usług finansowych. Dla zawarcia umowy z BTL wystarczające jest przedstawienie przez konsumenta zaświadczenia o źródłach osiąganych dochodów i ich wysokości. Fakt chęci otrzymania pożyczki nie czyni konsumenta chcącego ją otrzymać, przynależnym do określonej specyficznej i wyodrębnionej grupy. W związku z powyższym, w niniejszej sprawie za przeciętnego konsumenta należy uznać konsumenta dostatecznie dobrze poinformowanego, uważnego i ostrożnego przy uwzględnieniu czynników społecznych, kulturowych i językowych charakterystycznych dla polskiego konsumenta. Należy przy tym podkreślić, że wskazanie na takie cechy jak dostateczne poinformowanie, uwaga i ostrożność określa pewien zespół cech mentalnych konsumenta (jego przeciętność) znajdujących wyraz w tym, że z jednej strony możemy wymagać od niego pewnego stopnia wiedzy i orientacji w rzeczywistości, a z drugiej - nie możemy uznać, że jego wiedza jest kompletna i profesjonalna i że konsument nie ma prawa pewnych rzeczy nie wiedzieć. Przeciętny konsument nie posiada wiedzy specjalistycznej w danej dziedzinie. Jednocześnie przyjąć można, że ma świadomość specyfiki języka reklamy, jego pewnej umowności, skłonności do przesady i konieczności odnoszenia się do reklam z racjonalnym dystansem. Przeciętny konsument rozumie kierowane do niego informacje i potrafi je wykorzystać do podjęcia świadomej decyzji dotyczącej produktu. Nie jest naiwny, ale nie potrafi też ocenić sytuacji tak jak profesjonalista. Przeciętny konsument ma prawo odbierać kierowane do niego przekazy reklamowe w sposób dosłowny zakładając, że przedsiębiorca, od którego pochodzą, przekazuje mu informacje w sposób dostatecznie jasny, jednoznaczny i niewprowadzający w błąd. Tak więc zdaniem prezesa Urzędu, adresatem reklamy BTL nie jest konsument bardziej niż przeciętnie zorientowany w specyfice języka reklamy oraz języka charakterystycznego dla rynku usług finansowych. Często odbiorcami reklam są konsumenci, którym banki odmówiły udzielenia pożyczki lub którzy potrzebują jej w celu dokonania spłaty innej pożyczki i hasła „bez zaświadczeń” powodują, że pożyczka u tego przedsiębiorcy staje się atrakcyjna. Analizując reklamę należy uwzględnić wszystkie czynniki, które mogą kształtować jej odbiór przez przeciętnego konsumenta, a więc przede wszystkim komunikat, który jego autor chce przekazać konsumentom. BTL kierowało do konsumentów w okresie od 2 maja do 20 lipca 2012 roku reklamę prasową i internetową o treści: „Bank odmówił Ci kredytu? Bez zaświadczeń, Również z komornikiem”, „Expresowe pożyczki bez zaświadczeń, również z komornikiem”. Reklamy publikowane były w prasie (Dziennik Fakt, Dziennik Super Express i Gazeta ogłoszeniowa Oferta) oraz internecie (po wpisaniu w wyszukiwarce „pożyczki lub chwilówki Warszawa”), które sugerowały konsumentom pewność uzyskania kredytu, gdyż pożyczki są udzielane „bez zaświadczeń”, a tymczasem Przedsiębiorca dokonywał weryfikacji zdolności kredytowej i nie wszyscy konsumenci otrzymywali pożyczki i nie w każdym przypadku konsument pożyczkę otrzymywał. W w/w okresie na wniosków xx (tajemnica przedsiębiorcy) w xx (tajemnica przedsiębiorcy) przypadkach nie doszło do podpisania 8 umowy, co wynikało z przeprowadzonej przez BTL weryfikacji zdolności kredytowej konsumentów. Przedsiębiorca ten w reklamach tych posługiwał się także określeniem REALKREDYT wskazującym nazwę podmiotu udzielającego tych pożyczek. Wyjaśniając istotę praktyki zarzucanej BTL, która przejawia się we wprowadzającym w błąd działaniu na etapie przedkontraktowym, czyli na etapie kierowania oferty BTL poprzez reklamę, należy stwierdzić, że nawet gdyby na etapie zawierania kontraktu klient dowiadywał się z umowy o wszystkich istotnych elementach oferowanego produktu BTL nie niwelowałoby to bezprawności działania Przedsiębiorcy na etapie przedkontraktowym. Tak więc należy stwierdzić, że na podstawie informacji zamieszczonych w reklamach prasowych i internecie, przeciętny konsument, tj. osoba dostatecznie dobrze poinformowana, uważna i ostrożna, nie jest zatem w stanie w żadnej mierze ustalić, czy otrzymanie pożyczki jest pewne jak sugeruje reklama i kto jest pożyczkodawcą, gdyż używanie nazwy pożyczkodawcy REALKREDYT, było informacją wprowadzającą w błąd. W tym wypadku, na podstawie analizowanych reklam będących propozycją BTL udzielenia pożyczki, nawet ostrożny i uważny konsument nie mógł ustalić jaki faktyczny pożyczkodawca kryje się za nazwą REALKREDYT, gdyż jak wyjaśnił sam Przedsiębiorca nazwa ta wskazywała produkt, a nie pożyczkodawcę. Niewątpliwie przy ocenie reklamy uwzględnić należy, że posługuje się skrótami, hasłami, których celem jest dotarcie do potencjalnych klientów i skłonienie ich do zainteresowania się reklamowanym produktem. Zdaniem Prezesa Urzędu, nie można jednak pominąć, że istota przekazu reklamowego to nie tylko promowanie danego towaru lub marki i zachęcanie konsumentów do jego nabycia, ale również informowanie ich o towarze, jego cechach użytkowych, przeznaczeniu (…). Reklamie będącej niezwykle istotnym i silnie oddziaływującym zjawiskiem gospodarczym oraz społecznym ustawodawca stawia wypływające z ogólnych zasad prawa wymogi, traktując ją również jako zjawisko prawne. Z funkcji reklamy wynika bowiem, że występują w niej dwie warstwy znaczeniowe: informacja o produkcie oraz zachwalanie walorów produktu lub warunków jego sprzedaży. W tychże warunkach może dojść do wypaczenia reklamy, ponieważ informacja o produkcie może okazać się niepełna i nieprawdziwa, a zachwalanie nieuzasadnione i wręcz oszukańcze (Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów. Komentarz pod red. C. Banasińskiego i E. Piontka. Wyd. LexisNexis, Warszawa 2009r., str. 433, wyrok Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 26 września 2001r. sygn. akt I C 1948/00). W ocenie Prezesa Urzędu, przeciętny konsument w niniejszej sprawie poprzez treść przekazu reklamowego stosowanego przez BTL mógł bez wątpienia podjąć decyzję dotyczącą umowy pożyczki gotówkowej, której nie podjąłby, gdyby posiadał - w chwili zapoznania się z materiałami reklamowymi - pełną wiedzę o oferowanym produkcie w tym o pewności otrzymania, co sugerowały reklamy i nazwie przedsiębiorcy udzielającego te pożyczki. Art. 2 pkt 7 ustawy o.p.n.pr., przez decyzję dotyczącą umowy rozumie m.in. decyzję podejmowaną przez konsumenta co do tego, czy, w jaki sposób i na jakich warunkach dokona zakupu lub zapłaci za produkt, bez względu na to, czy konsument postanowi dokonać określonej czynności, czy też powstrzymać się od jej dokonania. Nieuczciwa praktyka rynkowa polegająca na wprowadzającym w błąd działaniu nie musi prowadzić do dokonania przez przeciętnego konsumenta czynności prawnej. Wystarczająca jest sama potencjalna możliwość wprowadzenia w błąd przeciętnego konsumenta. Decyzja dotycząca umowy w omawianym stanie faktycznym sprowadzać może się do sytuacji, w której konsument pod wpływem reklamy zainteresuje się ofertą BTL bądź też podejmie działania w celu uzyskania dodatkowych informacji dotyczących produktów oferowanych przez BTL i uda się np. do placówki BTL, wykona telefon, wyśle e-mail. Bez znaczenia pozostaje przy tym okoliczność, że konsument może mieć możliwość zweryfikowania przekazu reklamowego na późniejszym etapie. Istotne jest bowiem wewnętrzne przekonanie konsumenta, dokonany przez niego 9 odbiór przekazu reklamowego, który prowadzi do zrozumienia najważniejszych informacji, jakie z niego płyną. Sama możliwość uzyskania dodatkowych, szczegółowych informacji z określonych źródeł nie może służyć do uzupełniania czy prostowania informacji zawartych w reklamach. Jak podkreślił Sąd Okręgowy w Warszawie- Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów w wyroku z dnia 19 grudnia 2007r. sygn. akt XVII Ama 64/07 konsument, do którego reklama jest kierowana ma prawo do rzetelnej informacji już w chwili zapoznania się z reklamą bez konieczności zasięgania jej dopiero w miejscu sprzedaży u przedsiębiorcy. Przedsiębiorca ma obowiązek poinformowania w sposób rzetelny i prawdziwy o cechach oferowanego towaru już w reklamie, a klient zwabiony jego ofertą nie ma obowiązku jej weryfikacji w miejscu sprzedaży. Jak wskazano powyżej, w celu przypisania BTL nieuczciwej praktyki rynkowej, niezbędne jest także wykazanie, że praktyka ta jest sprzeczna z dobrymi obyczajami i w istotny sposób zniekształca lub może zniekształcić zachowanie rynkowe przeciętnego konsumenta przed zawarciem umowy dotyczącej produktu, w trakcie jej zawierania lub po jej zawarciu. Oznacza to konieczność odniesienia się do przesłanek klauzuli generalnej z art. 4 ust. 1 ustawy op.n.p.r. Z uwagi na kwestionowanie treści materiałów reklamowych BTL, Prezes Urzędu dokonał oceny zachowania Przedsiębiorcy w kontekście naruszenia dobrych obyczajów oraz możliwości zniekształcenia zachowania rynkowego przeciętnego konsumenta przed zawarciem umowy, tj. na etapie kierowania do niego przekazu reklamowego. Na gruncie powołanej ustawy pod pojęciem sprzeczności z dobrymi obyczajami należy rozumieć swego rodzaju klauzulę rzetelności, oznaczającą zakaz takiego zachowania przedsiębiorcy, które mogłoby prowadzić do zakłócenia zachowania konsumenta na rynku poprzez brak rzetelnego informowania go o istotnych cechach produktu. Chodzi tu przede wszystkim o staranność i uczciwość zawodową oraz dobrą wiarę. W wyroku z dnia 23 lutego 2006r. sygn. akt XVII Ama 118/04 Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów stwierdził, że w stosunkach z konsumentami istota dobrego obyczaju sprowadza się do właściwego informowania o przysługujących uprawnieniach, niewykorzystywania uprzywilejowanej pozycji profesjonalisty i rzetelnego traktowania partnerów umowy. Za sprzeczne z dobrymi obyczajami Sąd uznał działania zmierzające do niedoinformowania, dezorientacji, wywołania błędnego przekonania u konsumenta, a także wykorzystania jego niewiedzy lub naiwności . W niniejszej sprawie, za dobre obyczaje należy uznać prawo konsumenta do uzyskania rzetelnej i pełnej informacji, jaką BTL zamieścić powinna w reklamach swoich produktów, uwzględniając ograniczenia wynikające z takiej formy prezentacji oferty. Zdaniem Prezesa Urzędu, naruszenie tak rozumianych dobrych obyczajów następuje właśnie wskutek przekazania w sposób mogący wprowadzać w błąd istotnych informacji dotyczących oferowanych pożyczek tj. wynikającego z przekazu reklamowego zapewnienia o pewności otrzymania takiej pożyczki i podanie określenia REALKREDYT wskazującego na nazwę pożyczkodawcy. Pod wpływem treści rozpowszechnianej reklamy przeciętny konsument mógł nabrać mylnego wyobrażenia o charakterze i cechach, reklamowanego produktu tj. pewności uzyskania pożyczki, podejmując decyzję dotyczącą umowy, której w przypadku posiadania pełnej informacji, nie podjąłby. Zakwestionowana reklama mogła tym samym zniekształcić zachowanie rynkowe przeciętnego konsumenta przed zawarciem umowy. Mając na uwadze powyższe, Prezes Urzędu uznał, że zachowanie BTL wyczerpuje przesłanki nieuczciwej praktyki rynkowej w rozumieniu art. 5 ust. 1 i 2 pkt. 1 w zw. z art. 4 ust. 1 i 2 ustawy o.p.n.p.r. Ad 3) Naruszenie zbiorowego interesu konsumentów Dla stwierdzenia przez Prezesa Urzędu stosowania praktyki określonej w art. 24 ust. 2 pkt 3 ustawy okik niezbędne jest wykazanie, że bezprawna praktyka przedsiębiorcy godzi w zbiorowy interes konsumentów. 10 Ustawa okik nie objaśnia znaczenia pojęć „godzenia w interesy konsumentów” oraz „zbiorowego interesu konsumentów”, wskazując jedynie w art. 24 ust. 3, iż nie jest zbiorowym interesem konsumentów suma indywidualnych interesów konsumentów. Nie ulega jednak wątpliwości, że działanie przedsiębiorcy godzi w interesy konsumentów wtedy, gdy wywołuje negatywne skutki w sferze ich praw i obowiązków. Natomiast przez interes zbiorowy należy rozumieć interes dotyczący konsumentów jako określonej zbiorowości. Stąd konkluzja, iż naruszenie zbiorowego interesu konsumentów ma miejsce wówczas, gdy negatywnymi skutkami działań przedsiębiorcy dotknięty jest szerszy krąg uczestników rynku, mających status konsumentów. Do naruszenia zbiorowego interesu konsumentów konieczne jest, żeby działanie przedsiębiorcy było skierowane nie do konkretnej osoby, lecz do adresata, którego nie sposób z góry indywidualnie oznaczyć. Działanie o takim charakterze jest w stanie wywołać niekorzystne następstwa nie tylko w odniesieniu do konkretnych konsumentów, lecz wobec każdego z członków zbiorowości. Przy tym zaistnienie przesłanki naruszenia zbiorowego interesu konsumenta nie jest bezpośrednio uzależnione od liczby konsumentów, których interesy zostały rzeczywiście naruszone wskutek działań przedsiębiorcy. Istotne jest to, że przedmiotowe działanie może zagrozić, przynajmniej potencjalnie, interesom szerokiego kręgu nieprofesjonalnych uczestników rynku. W świetle przedstawionych powyżej okoliczności nie ulega wątpliwości, iż kwestionowane działania BTL były dla konsumentów szkodliwe i godziły w ich chronione prawem interesy. Stosowane przez BTL działania promujące pożyczki prowadziły do dezinformacji konsumentów, wywołując u nich mylne wyobrażenia co do istotnych cech tych produktów. Na skutek praktyki BTL doszło zatem do naruszenia interesu konsumentów rozumianego jako prawo do rzetelnej i prawdziwej informacji, której konsumenci mogą oczekiwać od kierowanych do nich przekazów. Jednocześnie działania BTL mogły wpływać na decyzje konsumentów w przedmiocie skorzystania z oferowanej pożyczki. W ocenie Prezesa Urzędu, nie ulega także wątpliwości, iż interesy konsumentów, w które godziły zakwestionowane działania BTL miały charakter zbiorowy. Reklama pożyczek o treściach zakwestionowanych w niniejszym postępowaniu jest bowiem kierowana przez BTL do bliżej nieokreślonego kręgu odbiorców. Jej adresatem są wszyscy konsumenci realnie i potencjalnie zainteresowani otrzymaniem pożyczki. Tym samym kwestionowane przez Prezesa Urzędu działanie BTL narusza interes nieograniczonej liczby konsumentów, których nie sposób zindywidualizować. W świetle powyższego Prezes Urzędu uznał, że w odniesieniu do przypisanej BTL praktyki wykazane zostało także naruszenie zbiorowego interesu konsumentów. Zgodnie z art. 27 ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów organ antymonopolowy wydaje decyzję o uznaniu praktyki za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów i stwierdzającą zaniechanie jej stosowania jeżeli przedsiębiorca zaprzestał stosowania praktyki. Przedsiębiorca w trakcie prowadzonego postępowania poinformował o zaprzestaniu z dniem 21 grudnia 2012r. reklamowania swoich produktów o treściach zakwestionowanych niniejszym postępowaniu. Stąd przyjęto tą datę, jako datę zaprzestania stosowania zarzucanej praktyki. Z uwagi na powyższe, Prezes Urzędu orzekł jak w pkt. I sentencji decyzji. Pkt II. sentencji decyzji Zgodnie z art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy okik, Prezes Urzędu może w drodze decyzji nałożyć na przedsiębiorcę, który choćby nieumyślnie dopuścił się stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów w rozumieniu art. 24 ustawy, karę pieniężną w wysokości nie większej niż 10% przychodu osiągniętego w roku rozliczeniowym poprzedzającym rok nałożenia kary. 11 Z powołanych przepisów wynika, że kara pieniężna ma charakter fakultatywny. O tym, czy w konkretnej sprawie w odniesieniu do wskazanego przedsiębiorcy zasadne jest nałożenie kary pieniężnej decyduje, w ramach uznania administracyjnego, Prezes Urzędu. Należy zwrócić uwagę, że przepisy ustawy okik nie określają jakichkolwiek przesłanek, od których uzależnione byłoby podjęcie decyzji o nałożeniu kary. Ustawodawca wskazał jedynie w art. 111 ustawy te okoliczności, które Prezes Urzędu winien uwzględnić decydując o wymiarze kary pieniężnej, wymieniając okres, stopień oraz okoliczności naruszenia przepisów ustawy, a także uprzednie naruszenie przepisów ustawy. Kara pieniężna może zostać nałożona na przedsiębiorcę niezależnie od tego, czy dopuścił się naruszenia przepisów ustawy umyślnie czy też nieumyślnie. Okoliczność ta jest jednak czynnikiem relewantnym przy miarkowaniu wysokości nakładanej kary pieniężnej (tak np. K. Kohutek. Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów. Komentarz. Wyd. Wolters Kluwer Polska Sp. z o.o. Warszawa 2008 r. str. 1027). W rozpatrywanej sprawie, o nałożeniu na BTL kary pieniężnej przesądza, zdaniem Prezesa Urzędu, charakter i skutki stwierdzonej praktyki. W opinii Prezesa Urzędu, ocena zgromadzonego materiału dowodowego wskazuje co najmniej na nieumyślne naruszenie przez Przedsiębiorcę przepisów ustawy okik. Wynika to z faktu, że Przedsiębiorca zaraz po wszczęciu postępowania złożył wyjaśnienia o braku wiedzy w zakresie bezprawności swoich działań i podjął działania mające na celu eliminację zakwestionowanych reklam. Zakres przekazywania informacji dotyczących udzielanych przez BTL pożyczek w ocenie Prezesa UOKiK mógł wprowadzać konsumentów w błąd. Z danych pozyskanych przez Prezesa UOKiK w toku postępowania dotyczących przychodów wynika, że BTL osiągnął w 2012 roku przychód w wysokości xx (tajemnica przedsiębiorcy) zł. Wobec tego maksymalna kara, jaka w niniejszym przypadku mogłaby zostać nałożona na przedsiębiorcę, to kara w wysokości xx zł (słownie: złotych)- tajemnica przedsiebiorcy. Ustalając wysokość kary Prezes Urzędu dokonał w pierwszej kolejności oceny wagi stwierdzonego naruszenia przepisów ustawy okik i długość stosowanej praktyki. W dalszej kolejności Prezes Urzędu rozważył, czy w sprawie występują okoliczności obciążające i łagodzące oraz jaki powinny mieć wpływ na wysokość kary. Prezes Urzędu uznał, że stosowanie przez BTL w materiałach reklamowych informacji dotyczących udzielanych pożyczek oraz używaniu w reklamie nazwy „REALKREDYT” podczas gdy kredytodawcą jest osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą pod nazwą BTL Paweł Łapiński, stanowi praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów. Niewątpliwie praktyka ta ujawnia się na etapie przedkontraktowym, którego istotą jest zachowanie Przedsiębiorcy ukierunkowane na pozyskiwanie klientów lub złożenie oferty klientom (konsumentom), mające na celu zainteresowanie ofertą i zachęcenie do zawarcia umowy. Celem informacji „Bank odmówił Ci kredytu? Bez zaświadczeń również z Komornikiem” i „Ekspresowe pożyczki bez zaświadczeń, również z komornikiem” zawartych w stosowanej reklamie w okresie od 2 maja do 20 lipca 2012 roku w prasie: Dziennik Fakt, Dziennik Super Express i Gazeta ogłoszeniowa Oferta oraz w internecie (po wpisaniu w wyszukiwarce „pożyczki lub chwilówki Warszawa”) było sugerowanie konsumentom, że BTL nie ocenia ryzyka kredytowego, co mogło wywoływać u konsumenta błędne przekonanie o pewności uzyskania kredytu oraz było jednocześnie zachętą do skorzystania z usług i zawarcia umowy. Także wskazywanie na pożyczkodawcę jako REALKREDYT, gdy w rzeczywistości pożyczek udzielał BTL mogło wprowadzać konsumentów w błąd. Wskutek działań BTL konsumenci zostali pozbawieni rzetelnej informacji o oferowanych pożyczkach i podmiocie oferującym im te usługi. Mylne wyobrażenie w tym zakresie mogło mieć wpływ na podjęcie przez konsumentów decyzji dotyczącej umowy, której w przeciwnym razie by nie podjęli. Praktyka BTL mogła wywierać wpływ na konkretne decyzje konsumentów, którzy 12 pozostając w błędzie co do pewności uzyskania pożyczki, mogli zainteresować się propozycją. O fakcie, że byli tacy konsumencji świadczą dane uzyskane w trakcie postępowania. Stosowana przez Przedsiębiorcę praktyka nie była długotrwała, stosowana była mniej niż rok. Prezes UOKiK ustalił zatem kwotę bazową na wysokości xx % przychodu Przedsiębiorcy za 2012 r. , co daje kwotę 2.060 zł. W opinii Prezesa Urzędu, w niniejszej sprawie występuje okoliczność łagodząca w postaci zaniechania przez BTL stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów i z tego tytułu kara została zmniejszona okoliczność 30%. Jako okoliczność obciążającą uznano znaczny zasięg naruszenia stosowanej praktyki, gdyż reklamy ukazywały się w gazetach ogólnopolskich i dostępne były w internecie. Z tego tytułu podwyższono kwotę bazową o 20%. Łącznie po uwzględnieniu tych okoliczności kwota bazowa została zmniejszona o 10% tj. o 206 zł. Biorąc pod uwagę powyższe, nałożona na BTL kara ustalona została w wysokości 1854 zł co stanowi xx% (tajemnica przedsiębiorcy) przychodu osiągniętego w 2012 roku i xx% (tajemnica przedsiębiorcy) kary maksymalnej. W ocenie Prezesa Urzędu, orzeczona kara jest zgodna z wytycznymi wynikającymi z dyrektyw płynących z art. 111 ustawy przy uwzględnieniu ustalonych okoliczności w sprawie. Spełnia funkcje prewencyjną i represyjną, co pozwoli w przyszłości na powstrzymywanie się BTL i innych przedsiębiorców od tego rodzaju praktyk. Mając powyższe na względzie, orzeczono jak w punkcie II sentencji decyzji. Pouczenia: Zgodnie z art. 112 ust. 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów karę pieniężną należy uiścić w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się niniejszej decyzji na konto Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów: NBP O/O Warszawa 51101010100078782231000000. Stosownie do treści art. 81 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w związku z art. 479(28) § 2 k.p.c. - od niniejszej decyzji przysługuje odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej doręczenia, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów - Delegatury UOKiK w Lublinie. z up. Prezesa Urzędu Dyrektor Delegatury w Lublinie Ewa Wiszniowska Otrzymuje: BTL Paweł Łapiński