RLU-23/2011

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW Delegatura w Lublinie 20-012 Lublin, ul. Ochotnicza 10 Tel. (0-81) 532-35-31, 532-54-48, 743-77-30, Fax (0-81) 532-08-26 E-mail: lublin@uokik.gov.pl Lublin, dnia 14 października 2011 r. RLU – 61-16/11/RD za p.o. DECYZJA RLU Nr 23/2011 Stosownie do art. 33 ust. 6 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50 poz. 331 ze zm.), w związku z § 5 ust. 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 1 lipca 2009 r. w sprawie właściwości miejscowej i rzeczowej delegatur Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 107 poz. 887), po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w sprawie stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, wskazanych w art. 24 ust. 1 i 2 powołanej wyżej ustawy, wszczętego z urzędu przeciwko przedsiębiorcy ,,DANELCZYK” Marek Danelczyk & Władysław Danelczyk S.J. Autoryzowany Dealer Audi Volkswagen z siedzibą w Świdniku, − działając w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów: I. na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów z dnia 16 lutego 2007 roku (Dz. U. Nr 50 poz. 331 ze zm.), uznaje się za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów praktykę przedsiębiorcy ,,DANELCZYK” Marek Danelczyk & Władysław Danelczyk S.J. Autoryzowany Dealer Audi Volkswagen z siedzibą w Świdniku polegającą na stosowaniu we wzorcach umownych ,,Warunki sprzedaży samochodów Volkswagen” i ,,Warunki sprzedaży samochodów Audi” postanowienia o treści: Warunki sprzedaży samochodów Volkswagen i Warunki sprzedaży samochodów Audi Postanowienia ust. 5 o treści: ,,Strony ustalają, że zmiana ceny określonej w zamówieniu może nastąpić wyłącznie w wypadku zmiany przepisów dotyczących opłat celnych, podatkowych, innych opłat importowych, zmiany standardu wyposażenia dla danego modelu wprowadzonego przez producenta w okresie realizacji zamówienia lub nałożenia nowych danin publicznych na importerów lub sprzedawców samochodów w Polsce, wprowadzonych w życie, po dacie przyjęcia zamówienia, o kwoty wynikające ze zmiany w/w opłat ” 2 odpowiadający postanowieniom wpisanym do rejestru postanowień wzorców umownych uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego, co stanowi naruszenie art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów i stwierdza się zaniechanie jej stosowania z dniem 16.08.2011 r. II. Na podstawie art. 26 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów z dnia 16 lutego 2007 roku (Dz. U. Nr 50 poz. 331 ze zm.), uznaje się za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów praktykę przedsiębiorcy ,,DANELCZYK” Marek Danelczyk & Władysław Danelczyk S.J. Autoryzowany Dealer Audi Volkswagen z siedzibą w Świdniku polegającą na stosowania we wzorcu umownym ,,Indywidualne warunki sprzedaży samochodów Volkswagen” postanowienia o treści: Indywidualne warunki sprzedaży samochodów Volkswagen: Postanowienie ust. 5 o treści: ,,W wypadku rezygnacji z zamówienia przez Kupującego wpłacona zaliczka ulega przepadkowi na rzecz Sprzedawcy” odpowiadający postanowieniom wpisanym do rejestru postanowień wzorców umownych uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego, co stanowi naruszenie art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów i nakazuje się zaniechanie jej stosowania. III. Na podstawie art. 105 §1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) w związku z art. 83 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50 poz. 331 ze zm.) umarza się jako bezprzedmiotowe wszczęte z urzędu postępowanie w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów w związku ze stosowaniem przez przedsiębiorcę ,,DANELCZYK” Marek Danelczyk & Władysław Danelczyk S.J. Autoryzowany Dealer Audi Volkswagen z siedzibą w Świdniku we wzorcu umownym ,,Warunki sprzedaży samochodów Volkswagen” i Warunki sprzedaży samochodów Audi” postanowienia o treści: 1. Postanowienia ust. 10 o treści: ,,Sprzedawca ma prawo żądania od Kupującego odszkodowania w wypadku rezygnacji Kupującego z zamówienia, jeżeli rezygnacja ta spowodowała, iż samochód nie został sprzedany, lub sprzedano go po niższej cenie. Odszkodowanie to Sprzedawca ma prawo potrącić z otrzymanej od kupującego zaliczki”, co mogło stanowić naruszenie art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. IV. Na podstawie art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50 poz. 331 ze zm.), stosownie do art. 33 ust. 6 tej ustawy i § 5 ust. 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 1 lipca 2009r. w sprawie właściwości miejscowej i rzeczowej delegatur Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 107 poz.887) - działając w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów: nakłada się na przedsiębiorcę ,,DANELCZYK” Marek Danelczyk & Władysław Danelczyk S.J. Autoryzowany Dealer Audi Volkswagen z siedzibą w Świdniku karę 3 pieniężną z tytułu naruszenia zakazu o jakim mowa w art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, 1. w zakresie opisanym w punkcie I sentencji decyzji w wysokości 12 253 zł (słownie: dwanaście tysięcy dwieście pięćdziesiąt trzy złote) , płatną do budżetu państwa, 2. w zakresie opisanym w punkcie II sentencji decyzji w wysokości 17 504 zł (słownie: siedemnaście tysięcy pięćset cztery złote) , płatną do budżetu państwa. Uzasadnienie Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatura w Lublinie, zwany dalej Prezesem Urzędu, dokonał analizy stosowanych przez ,,DANELCZYK” Marek Danelczyk & Władysław Danelczyk S.J. Autoryzowany Dealer Audi Volkswagen z siedzibą w Świdniku, wzorów umów tj.: ,,Warunki sprzedaży samochodów Volkswagen”, ,,Warunki sprzedaży samochodów Audi” oraz ,,Indywidualne warunki sprzedaży samochodów Volkswagen” pod kątem ich zgodności z treścią art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50 poz. 331 ze zm.) po zawiadomieniu złożonym przez jednego z klientów w/w przedsiębiorcy. W toku prowadzonego postępowania Prezes Urzędu uzyskał od przedsiębiorcy ,,DANELCZYK” Marek Danelczyk & Władysław Danelczyk S.J. Autoryzowany Dealer Audi Volkswagen z siedzibą w Świdniku (zwanego dalej Dealerem lub Przedsiębiorcą), wzorce umowne „ Warunki sprzedaży samochodów Volkswagen ” i ,,Warunki sprzedaży samochodów Audi” oba identyczne w treści, (zwane dalej wzorzec Umowy I) i „ Indywidualne warunki sprzedaży samochodów Volkswagen ” (zwany dalej wzorzec Umowy II) stosowanych przez Przedsiębiorcę w obrocie z konsumentami. W wyniku analizy dokumentów, Postanowieniem nr 113/11 z dnia 16 maja 2011 r. wszczęto postępowanie administracyjne RLU-61-16/11/RD pod zarzutem naruszenia przez przedsiębiorcę ,,DANELCZYK” Marek Danelczyk & Władysław Danelczyk S.J. Autoryzowany Dealer Audi Volkswagen z siedzibą w Świdniku , zbiorowych interesów konsumentów, poprzez stosowanie w obrocie z konsumentami wzorców Umów , które mogą zawierać postanowienia tożsame z postanowieniami wpisanymi do rejestru klauzul niedozwolonych. Ustosunkowując się do przedstawionych zarzutów Przedsiębiorca w piśmie z dn. 1.06.2011 r. uznał ich zasadność i oświadczył, że zakwestionowane przez Prezesa Urzędu zapisy będą poddane ocenie zarządu Spółki i niezwłocznie zostaną uchylone a wzory nowych umów zostaną przedstawione do oceny Prezesowi Urzędu. W piśmie z dn. 6.06.20011 r. Przedsiębiorca przedłożył nowe wzorce ,, Warunki sprzedaży samochodów Volkswagen:” i ,, Warunki sprzedaży samochodów Audi” w których zakwestionowane postanowienia miały brzmienie: 1 . odnośnie Postanowienia ust. 5 wzorca Umowy I teraz jako § 3 wzorca umowy : ,, Kupujący zobowiązuje się kupić pojazd wskazany w Umowie za pełną cenę określoną w Zamówieniu, która może wzrosnąć w przypadku, gdy do dnia wydania pojazdu nastąpi zmiana: - stawek celnych lub podatkowych lub zostaną wprowadzone nowe opłaty - przepisów prawnych obowiązujących na terenie Rzeczpospolitej w wyniku czego na Producentów lub Importerów zostaną nałożone nowe ciężary o charakterze publicznym 4 lub Producenci zostaną zobowiązani do wprowadzenia zmian technicznych w pojazdach sprowadzanych na teren Rzeczpospolitej Polskiej.” 2. odnośnie Postanowienia ust. 5 wzorca Umowy II teraz jako § 5 ust 5 wzorca Umowy I: ,, W przypadku gdy do wykonania Umowy nie dojdzie z przyczyn leżących po stronie Kupującego, sprzedawca nie ma obowiązku zwrotu zaliczki Kupującemu, w szczególności w przypadku określonym w par. 6 ust. 1”. 3. odnośnie Postanowienia ust. 10 wzorca Umowy I: W przedstawiony wzorcu umowy nie ma zakwestionowanego postanowienia. W piśmie z dn. 17.08.2011 r. Przedsiębiorca poinformował, że zapisy wprowadzone w warunkach sprzedaży samochodów były spowodowane obowiązującą umową z importerem tj. spółką ,,Kulczyk Tradex” Sp. z o.o. w Poznaniu z dn. 22.10.2004 r., ponadto dealer podniósł, że pomimo zapisów w obowiązujących wzorach: warunki sprzedaży samochodów Volkswagen i Audi, Spółka nie egzekwowała realizacji spornych zapisów a w okolicznościach kiedy zamawiający zrezygnował z zamówienia zaliczka została wypłacona Zamawiającemu. Jednocześnie Przedsiębiorca oświadczył, że z dniem 16.08.2011 r. odstępuje od stosowania dotychczasowych wzorców ,, Warunki sprzedaży samochodów Volkswagen i Audi” i ,,Indywidualnych warunków sprzedaży samochodów Volkswagen” nie wprowadza również wzorców umownych dołączonych do pisma z dnia 6.06.2011 r. Przedsiębiorca oświadczył również, że z dniem 17.08.2011 r. wprowadził nowe wzorce umów sprzedaży samochodów, które przedkłada w załączeniu. W nowym wzorcu umowy określonym jako ,,Umowa sprzedaży samochodu/ów” w których zakwestionowane postanowienia miały brzmienie: 1 . odnośnie Postanowienia ust. 5 wzorca Umowy I teraz jako § 3 wzorca umowy : ,, ... Ostateczna cena samochodu/ów może ulec zmianie także o ile po dacie zamówienia zmianie ulegną przepisy podatkowe ( w tym dotyczące podatku akcyzowego) lub celne dotyczące sprzedaży samochodu/ów. W tym ostatnim przypadku Kupujący może odstąpić od niniejszej Umowy poprzez złożenie Sprzedawcy pisemnego oświadczenia najpóźniej w dniu planowanego odbioru samochodu/ów „. 2. odnośnie Postanowienia ust. 5 wzorca Umowy II teraz jako ust. 5 c) wzorca Umowy : ,,5. Zaliczka uiszczona przez Kupującego zostaje zatrzymana przez Sprzedawcę w następujących wypadkach: a) … b) … c) Złożenie przez Kupującego oświadczenia o rezygnacji z zamówionego samochodu/ów Zaliczka uiszczona przez Kupującego zostanie mu jednakże zwrócona w terminie 7 dni, jeżeli Kupujący rezygnuje z samochodu/ów z powodów: (i) niezgodności samochodu/ów z niniejszą Umową stwierdzonej w dniu odbioru albo (ii) zmiany ceny samochodu/ów – za wyjątkiem zmiany ceny wywołanej zmianą wyposażenia samochodu/ów na życzenie Kupującego w trybie albo pkt C3 (iii) niedostarczenia samochodu/ów w dodatkowym terminie wyznaczonym przez Kupującego„ 3. odnośnie Postanowienia ust. 10 wzorca Umowy I: 5 W przedstawiony wzorcu umowy nie ma zakwestionowanego postanowienia. Postanowieniem Nr 179/11 z dnia 14.07.2011 r. RLU-61-16/11/RD zaliczono w poczet prowadzonego postępowania administracyjnego w tej sprawie dowody uzyskane w postępowaniu wyjaśniającym wszczętym Postanowieniem Nr 16/11 z dnia 14 stycznia 2011 r., RLU-405-4/11/BP. Prezes Urzędu ustalił następujący stan faktyczny w tej sprawie: ,,DANELCZYK” Marek Danelczyk & Władysław Danelczyk Spółka Jawna z siedzibą w Świdniku jest przedsiębiorcą wpisanym do Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem 0000005454. Przedmiotem działalności przedsiębiorcy jest m.in. wynajem i dzierżawa samochodów osobowych i furgonetek, działalność związana z oceną ryzyka i poniesionych strat, sprzedaż hurtowa i detaliczna samochodów osobowych i furgonetek, konserwacja i naprawa pojazdów samochodowych, sprzedaż hurtowa i detaliczna części i akcesoriów do pojazdów samochodowych i inne. W związku z prowadzoną działalnością gospodarczą Przedsiębiorca stosował w obrocie gospodarczym w kontaktach z konsumentami wzorce umów: „ Warunki sprzedaży samochodów Volkswagen ” , „ Warunki sprzedaży samochodów Audi” ” oraz ,,Indywidualne warunki sprzedaży samochodów Volkswagen” . W/w wzorce miały zastosowanie w 2010 r. i 2011 r. (do 16.08.2011 r.) podczas umów podpisywanych z konsumentami. Analiza wskazanych dokumentów dała podstawy do postawienia Przedsiębiorcy zarzutu naruszenia zbiorowych interesów konsumentów poprzez zamieszczenie w nich postanowień, tożsamych z wpisanymi do Rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone. Zakwestionowane postanowienia to : Zapisy wzorca umowy Warunki sprzedaży samochodów Volkswagen i Audi : 1. postanowienie ust. 5 o treści: ,, Strony ustalają, że zmiana ceny określonej w zamówieniu może nastąpić wyłącznie w wypadku zmiany przepisów dotyczących opłat celnych, podatkowych, innych opłat importowych, zmiany standardu wyposażenia dla danego modelu wprowadzonego przez producenta w okresie realizacji zamówienia lub nałożenia nowych danin publicznych na importerów lub sprzedawców samochodów w Polsce, wprowadzonych w życie, po dacie przyjęcia zamówienia, o kwoty wynikające ze zmiany w/w opłat .” Zapis wzorca umowy Indywidualne warunki sprzedaży samochodów Volkswagen : 1. postanowienie ust. 5 o treści : ,, W wypadku rezygnacji z zamówienia przez Kupującego wpłacona zaliczka ulega przepadkowi na rzecz Sprzedawcy .” Zapisy wzorca umowy Warunki sprzedaży samochodów Volkswagen i Audi : 1. Postanowienia ust. 10 o treści: ,,Sprzedawca ma prawo żądania od Kupującego odszkodowania w wypadku rezygnacji Kupującego z zamówienia, jeżeli rezygnacja ta 6 spowodowała, iż samochód nie został sprzedany, lub sprzedano go po niższej cenie. Odszkodowanie to Sprzedawca ma prawo potrącić z otrzymanej od kupującego zaliczki”, Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów uznał za niedozwolone następujące postanowienia umowne, które zostały wpisane do rejestru niedozwolonych postanowień umownych prowadzonego przez Prezesa UOKiK pod pozycjami: - poz. 520 w rejestrze niedozwolonych postanowień umownych postanowienie o treści: ,, Zamawiający przyjmuje do wiadomości, że wyżej wymieniona cena może ulec zmianie w związku ze zmianą przepisów celnych lub podatkowych (akcyza, cło, etc.) modernizacją dostępnych wersji (wyposażenie, nowe elementy) oraz innych od Dealera przyczyn ” - wyrok z dnia 28 lipca 2005 r . sygn. akt XVII Amc 4/05, - poz. 630 w rejestrze niedozwolonych postanowień umownych postanowienie o treści: ,, W przypadku odstąpienia od umowy przez Zamawiającego, zaliczka przepada na rzecz Przyjmującego zamówienie w całości ” wyrok z dnia 17 listopada 2005 r. sygn. akt XVII Amc 56/05, - poz. 924 w rejestrze niedozwolonych postanowień umownych postanowienie o treści: ,, W przypadku (…) nie podjęcia w terminie listu poleconego zawiadamiającego go o terminie odbioru samochodu lub złożenia przez Kupującego w jakiejkolwiek formie oświadczenia o rezygnacji z zamówionego samochodu, zaliczka uiszczona przez kupującego zostanie zatrzymana przez Sprzedawcę tytułem kary umownej za niewykonanie niniejszej umowy” – wyrok z dnia 24 kwietnia 2006 r. sygn. akt XVII Amc 102/04 Przedsiębiorca zaprzestał stosowania wzorców, zawierających zakwestionowane postanowienia wskazane w pkt I sentencji decyzji, z dniem 16 sierpnia 2011 r. Z dniem 17 sierpnia 2011 r. wprowadził do obrotu nowy wzorzec umowy sprzedaży samochodu/ów, w którym to wzorcu zakwestionowane zapisy wzorca umowy I zostały zmienione (zapis ust. 5) bądź usunięte (zapis ust. 10) zgodnie z zaleceniem Prezesa Urzędu. Natomiast zakwestionowany zapis wzorca umowy wskazanego w punkcie II sentencji decyzji pozostał niezmieniony. W dniu 22.08.2011 r. Przedsiębiorca dostarczył informację dotyczącą przychodu osiągniętego w 2010 r. Przychód ten wyniósł (tajemnica Przedsiębiorcy) zł. Prezes Urzędu zakończył zbieranie materiału dowodowego, o czym poinformował Przedsiębiorcę pismem z dnia 23 sierpnia 2011 r. W toku postępowania administracyjnego Przedsiębiorca nie skorzystał z prawa wglądu do zebranego materiału dowodowego. Mając na uwadze zebrany materiał dowodowy Prezes Urzędu zważył, co następuje: Treść art. 1 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów ogranicza zastosowanie jej przepisów wyłącznie do ochrony interesów przedsiębiorców i konsumentów, podejmowanej w interesie publicznym. Oznacza to, że warunkiem koniecznym do uruchomienia procedur i zastosowania instrumentów określonych w tej ustawie jest zaistnienie takiego stanu faktycznego, w którym działania przedsiębiorców - naruszając jej przepisy - stanowią potencjalne zagrożenie interesu publicznego. 7 Niniejsze postępowanie dotyczy treści wzorców umowy stosowanych przez Dealera wobec nieograniczonego kręgu adresatów tj. wszystkich zainteresowanych ich treścią aktualnych i potencjalnych klientów Dealera, którym na gruncie art. 4 pkt.12 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów (…) przysługuje status konsumenta. Zdaniem Prezesa Urzędu, rozpatrywana sprawa ma charakter publicznoprawny, albowiem wiąże się z ochroną interesu wszystkich konsumentów, którzy są lub będą klientami spółki DANELCZYK” Marek Danelczyk & Władysław Danelczyk Spółka Jawna z siedzibą w Świdniku. Interes publicznoprawny przejawia się także w postaci zbiorowego interesu konsumentów, co oznacza, że naruszenie zbiorowego interesu konsumentów jest jednocześnie naruszeniem interesu publicznoprawnego. Zatem uzasadnione było w niniejszej sprawie podjęcie przez Prezesa Urzędu, działań przewidzianych w ustawie o ochronie konkurencji i konsumentów. W tym stanie rzeczy przyjąć należy, iż do oceny stanu faktycznego niniejszej sprawy zastosowanie mają przepisy w/w ustawy, a dotyczące jej postępowanie prowadzone było w interesie publicznym. Wszczynając postępowanie administracyjne wobec wskazanego wyżej Przedsiębiorcy, Prezes Urzędu postawił mu zarzuty naruszenia art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów [dalej zwaną również ustawą o ochronie (…)]. Zgodnie z treścią art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie (…), zakazane jest stosowanie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Art. 24 ust. 2 pkt 1 w/w ustawy stanowi, że przez praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów rozumie się godzące w nie bezprawne działanie przedsiębiorcy, poprzez stosowanie postanowień wzorców umów, które zostały wpisane do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 Kodeksu postępowania cywilnego. W niniejszej sprawie kwestionowane działania przedsiębiorcy, aby mogły być skutecznie ocenione w ramach art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 w/w ustawy, muszą spełniać poniższe przesłanki: 1. być działaniem bezprawnym przedsiębiorcy, polegającym na działaniu sprzecznym z obowiązującymi przepisami prawa lub polegać na stosowaniu w obrocie konsumenckim postanowień wzorców umów, które zostały wpisane do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, 2. godzić w zbiorowe interesy konsumentów. Zgodnie z przepisem art. 4 pkt 1 ustawy o ochronie (…), ilekroć w ustawie jest mowa o przedsiębiorcy rozumie się przez to przedsiębiorcę w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2007 r., Nr 155, poz. 1095 ze zm.), a także osobę fizyczną, osobę prawną, a także jednostkę organizacyjną nie mającą osobowości prawnej, której ustawa przyznaje zdolność prawną, organizującą lub świadczącą usługi o charakterze użyteczności publicznej, które nie są działalnością gospodarczą w rozumieniu przepisów o swobodzie działalności gospodarczej. ,,DANELCZYK” Marek Danelczyk & Władysław Danelczyk Spółka Jawna z siedzibą w Świdniku jest przedsiębiorcą w rozumieniu art. 4 pkt 1ustawy o ochronie (…), gdyż działa, jako spółka prawa handlowego, świadczy usługi w szeroko rozumianej branży samochodowej (wynajem i dzierżawa samochodów osobowych i furgonetek, działalność związana z oceną ryzyka i poniesionych strat, sprzedaż hurtowa i detaliczna samochodów osobowych i furgonetek, konserwacja i naprawa pojazdów samochodowych, sprzedaż 8 hurtowa i detaliczna części i akcesoriów do pojazdów samochodowych i inne) dla potencjalnych zainteresowanych tą branżą konsumentów. Pierwszą przesłanką z art. 24 ust. 1 i ust. 2 ustawy o ochronie (…) jest bezprawność, tradycyjnie ujmowana jest jako sprzeczność z obowiązującym porządkiem prawnym. Jako działanie „bezprawne” należy kwalifikować zachowania sprzeczne z nakazem zawartym w ustawach, rozporządzeniach wydanych na podstawie i dla wykonania tychże ustaw, umowie międzynarodowej mającej bezpośrednie zastosowanie w stosunkach wewnętrznych. Sprzeczne z prawem są czyny: zabronione i zagrożone sankcją karną, czyny zabronione pod sankcjami dyscyplinarnymi, czyny zakazane przepisami administracyjnymi lub przepisami prawa gospodarczego publicznego, czyny zabronione przepisami o charakterze cywilnym, sprzeczne z nakazami zawartymi w prawie cywilnym lub prawie administracyjnym. „ Bezprawność jest taką cechą działania, która polega na jego sprzeczności z normami prawa lub zasadami współżycia społecznego, bez względu na winę, a nawet świadomość sprawcy. Dla ustalenia przeto bezprawności działania wystarczy ustalenie, że określone zachowanie koliduje z przepisami prawa” (tak: Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji Komentarz, pod redakcją prof. dr hab. Janusza Szwaji, Wydawnictwo CH BECK, Warszawa 2000, s.117 – 118). Ponadto Sąd Najwyższy wskazał, że o bezprawności działania można mówić wówczas, gdy nie zachodzi żadna ze szczególnych okoliczności usprawiedliwiających określone działanie, tj. działanie dozwolone przez obowiązujące przepisy, wykonywanie prawa podmiotowego, zgoda pokrzywdzonego oraz działanie w obronie uzasadnionego interesu (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19.10.1989 r. II CR 419/89 OSP 1990/11-12 poz. 377). W niniejszej sprawie działanie Przedsiębiorcy, polegające na stosowaniu we wzorcach umowy: ,,Warunki sprzedaży samochodów Volkswagen i Audi” i ,,Indywidualne warunki sprzedaży samochodów Volkswagen” postanowień o treści: 1. zapis ust. 5 wzorca Umowy I: ,, Strony ustalają, że zmiana ceny określonej w zamówieniu może nastąpić wyłącznie w wypadku zmiany przepisów dotyczących opłat celnych, podatkowych, innych opłat importowych, zmiany standardu wyposażenia dla danego modelu wprowadzonego przez producenta w okresie realizacji zamówienia lub nałożenia nowych danin publicznych na importerów lub sprzedawców samochodów w Polsce, wprowadzonych w życie, po dacie przyjęcia zamówienia, o kwoty wynikające ze zmiany w/w opłat .” 2. zapis ust. 5 wzorca Umowy II: ,, W wypadku rezygnacji z zamówienia przez Kupującego wpłacona zaliczka ulega przepadkowi na rzecz Sprzedawcy .” należy uznać za bezprawne ze względu na to, że zakwestionowane przez Prezesa Urzędu postanowienia są tożsame z zapisami, które zostały uznane za niedozwolone i wpisane do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 października 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. Nr 9 43, poz. 296, z późn. zm.), co wyczerpuje przesłanki art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Art. 479 43 kodeksu postępowania cywilnego decyduje o bezprawności stosowania niedozwolonych postanowień umownych, stanowiąc o rozszerzonej skuteczności wyroku w sprawie o uznanie postanowień umownych za niedozwolone. Klauzule takie, ze względu na rozszerzoną skuteczność wyroku oraz jawność rejestru według art. 479 45 par. 3 kodeksu postępowania cywilnego, spełniają funkcję podobną do przepisów prawa, a posługiwanie się nimi w stosunkach z konsumentami jest zakazane. Wzorce umowne stosowane przez przedsiębiorców w kontaktach z konsumentami podlegają szczególnej kontroli. Wzorzec umowy to doktrynalne określenie wszelkich jednostronnych, przygotowanych z góry przed zawarciem umowy, gotowych klauzul umów w postaci warunków umów, ich wzorów, regulaminów, statutów itp. (E. Łętowska, Prawo umów konsumenckich, C.H. Beck 2002, s 292) W systemie polskiego prawa cywilnego ustawodawca przewidział instytucję abstrakcyjnej kontroli wzorców umownych, realizowanej w drodze postępowania o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone. Zgodnie ze stanowiskiem Sądu Apelacyjnego w Warszawie (wyroki: z dnia 29 września 2005 r. sygn. akt: VI Aca 381/05; z dnia 16 listopada 2005r., sygn. akt: VI Aca 473/05): celem postępowania w sprawach o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone jest tzw. abstrakcyjna kontrola wzorców, dokonana w oderwaniu od konkretnej umowy, zaś wyrok uwzględniający powództwo przez uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone i zakazanie ich stosowania ma, zgodnie z art. 479 43 kodeksu postępowania cywilnego, od chwili wpisania do odpowiedniego rejestru, skutek także wobec osób trzecich. Również Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 13 lipca 2006 r. sygn. akt: III SZP 3/06, wskazał, że: „stosowanie postanowień wzorców umowy o treści tożsamej z treścią postanowień uznanych za niedozwolone prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Warszawie- Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów i wpisanych do rejestru, o którym mowa w art. 479 45 § 2 k.p.c., może być uznane w stosunku do innego przedsiębiorcy za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów”. Dlatego dokonując oceny zgodności treści postanowień umownych wykorzystywanych przez przedsiębiorców we wzorcach umownych z obowiązującym prawem należy wykorzystywać reguły interpretacji wykształcone w doktrynie i orzecznictwie. Konsekwencją jest więc uznanie za niedozwolone takich postanowień umów, które mieszczą się w „hipotezie” klauzuli wpisanej do rejestru, której treść została ustalona w oparciu o dokonaną jej wykładnię. Nie jest niezbędna literalna, dosłowna identyczność klauzuli wpisanej do rejestru i klauzuli z nią porównywaną. Zatem, dla stwierdzenia stosowania praktyki polegającej na bezprawnym naruszeniu zbiorowych interesów konsumentów poprzez stosowanie postanowień wzorców umów, które zostały wpisane do rejestru postanowień umowy uznanych za niedozwolone, konieczne jest wykazanie, że stosowane przez przedsiębiorcę w obrocie z konsumentami postanowienia wzorca umownego są tożsame (mieszczą się w hipotezie klauzuli wpisanej do rejestru) z treścią wpisanego do rejestru postanowienia wzorca umowy uznanego za niedozwolony na mocy stosownego orzeczenia SOKiK. 10 Ad I . sentencji decyzji Prezes Urzędu zakwestionował zawarte we wzorcu Umowy I „ Warunki Sprzedaży samochodów Volkswagen i Warunki Sprzedaży samochodów Audi” : postanowienie o treści: „Strony ustalają, że zmiana ceny określonej w zamówieniu może nastąpić wyłącznie w wypadku zmiany przepisów dotyczących opłat celnych, podatkowych, innych opłat importowych, zmiany standardu wyposażenia dla danego modelu wprowadzonego przez producenta w okresie realizacji zamówienia lub nałożenia nowych danin publicznych na importerów lub sprzedawców samochodów w Polsce, wprowadzonych w życie, po dacie przyjęcia zamówienia, o kwoty wynikające ze zmiany w/w opłat .” Wyrokiem Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Warszawie z dnia 28 lipca 2005 r. sygn. akt XVII Amc 4/05 zapis o treści: ,, Zamawiający przyjmuje do wiadomości, że wyżej wymieniona cena może ulec zmianie w związku ze zmianą przepisów celnych lub podatkowych (akcyza, cło, etc.) modernizacją dostępnych wersji (wyposażenie, nowe elementy) oraz innych od Dealera przyczyn” – został zakazany w obrocie z konsumentami i wpisany do Rejestru postanowień wzorców umów uznanych za niedozwolone z dniem 7 października 2005 r. pod numerem 520 , Podobnie w wyrokach SOKiK – u: - wyrok z dnia 24 kwietnia 2006 r. sygn. akt XVII Amc 102/04 zapis o treści: ,,Ostateczna cena samochodu może ulec zmianie także o ile po dacie zamówienia zmianie ulegną przepisy podatkowe (w tym dotyczące podatku akcyzowego) lub celne dotyczące sprzedaży samochodu ” – został zakazany w obrocie z konsumentami i wpisany do Rejestru postanowień wzorców umów uznanych za niedozwolone z dniem 9 listopada 2006 r. pod numerem 923 , Wskazane powyżej postanowienia stanowią niedozwolone postanowienia umowne, gdyż umowa sprzedaży jest umową konsensualną, do której zawarcia dochodzi poprzez samo złożenie oświadczeń woli przez sprzedawcę i kupującego. Strony są zatem związane warunkami określonymi w umowie. W przypadku sprzedaży nowych samochodów moment wykonania umowy może być przesunięty w czasie. Jest to związane chociażby z koniecznością zamówienia i dostarczenia samochodu do sprzedawcy. Możliwe jest przy tym, że w okresie od momentu zwarcia umowy do jej wykonania zmianie ulegną okoliczności faktyczne mające wpływ na cenę. W ocenie SOKiK ( sygn. akt XVII AmC 102/04 z dnia 24.04.2006 ) ,, … każda zmiana ceny, bez względu na jej przyczynę, rodzi prawo do odstąpienia od umowy. Pozbawienie konsumentów tego prawa stanowi naruszenie interesów konsumentów. Konsument nie jest bowiem zainteresowany kwestiami związanymi z kalkulacją cen, a jedynie kwot jakie ma zapłacić. Potwierdzić to może również art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o cenach z dnia 5 lipca 2001 r. (Dz. U. z 2001 r. Nr 97, poz. 1050). Zgodnie z jego treści cena to wartość wyrażona w jednostkach pieniężnych jaką kupujący ma zapłacić sprzedawcy. W cenie uwzględnia się podatek od towarów i usług oraz podatek akcyzowy.” W ocenie Prezesa Urzędu zakwestionowane postanowienie i klauzule wpisane do rejestru wywołują tożsame skutki dla konsumenta (ponieważ nie przewidują dla konsumenta prawa do odstąpienia od umowy w przypadku podwyżki ceny zamówionego samochodu), a postanowienie stosowane przez Dealera mieści się w hipotezie klauzul uznanych przez SOKiK za niedozwolone. 11 Ad II. sentencji decyzji Prezes Urzędu zakwestionował zawarte we wzorcu Umowy II - „Indywidualne warunki sprzedaży samochodów Volswagen” : postanowienie o treści: ,, W wypadku rezygnacji z zamówienia przez Kupującego wpłacona zaliczka ulega przepadkowi na rzecz Sprzedawcy .” Wyrokiem Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Warszawie z dnia 17 listopada 2005 r. sygn. akt XVII Amc 56/05 zapis o treści: ,, W przypadku odstąpienia od umowy przez Zamawiającego, zaliczka przepada na rzecz Przyjmującego zamówienie w całości” – został zakazany w obrocie z konsumentami i wpisany do Rejestru postanowień wzorców umów uznanych za niedozwolone z dniem 3 kwietnia 2006 r. pod numerem 630 . Podobnie w wyrokach SOKiK –u: - wyrok z dnia 9 lutego 2005 r. sygn. akt XVII Amc 112/04 zapis o treści: ,, W przypadku odstąpienia nabywcy od warunków umowy zaliczka nie podlega zwrotowi ” – został zakazany w obrocie z konsumentami i wpisany do Rejestru postanowień wzorców umów uznanych za niedozwolone z dniem 9 listopada 2006 r. pod numerem 938 . Wskazane powyżej postanowienia stanowią niedozwolone postanowienia umowne, gdyż w przypadku rozwiązania umowy przewidują dokonanie potrącenia całej wpłaconej przez konsumenta zaliczki. Potrącanie pewnej kwoty pieniężnej związanej z poniesionymi przez Przedsiębiorcę kosztami zawarcia umowy jest oczywiście zasadne, jednakże powinny być to rzeczywiście poniesione koszty, a nie cała wpłacona zaliczka. Jak wynika z orzecznictwa SOKiK w takim przypadku konsument winien być zobowiązany jedynie do zwrotu wszelkich poniesionych przez Przedsiębiorcę kosztów z tytuły zawarcia i realizacji umowy. Stanowisko takie wynika z wyroku SOKiK z dnia 20 lutego 2007 r., sygn. akt XVII AmC 50/06 - „… przedsiębiorca ma prawo do potrącenia kosztów w przypadku rezygnacji konsumenta z umowy. Kwota podlegająca potrąceniu powinna zostać ustalona w oparciu o indywidualne rozliczenie z konsumentem z uwzględnieniem rzeczywistej straty poniesionej przez pozwanego.” Tymczasem kwota potrącana przez Przedsiębiorcę abstrahuje od faktycznie poniesionych kosztów, których wysokość jest uzależniona od tego na jakim etapie następuje odstąpienie od umowy przez konsumenta. Pobieranie całej wpłaconej przez konsumenta zaliczki w przypadku odstąpienia od umowy przez konsumenta jest niedozwoloną klauzulą umowną. W ocenie Prezesa Urzędu zakwestionowane postanowienie i klauzula wpisana do rejestru wywołują tożsame skutki dla konsumenta (ponieważ dotyczy sytuacji rezygnacji z zamówienia przez Kupującego, którego konsekwencją jest przepadek całej wpłaconej zaliczki na rzecz Sprzedającego abstrahując od faktycznie poniesionych przez przedsiębiorcę kosztów na poczet realizacji zamówienia do chwili rezygnacji przez kupującego z zawartej umowy kupna samochodu) i mieści się w hipotezie klauzuli uznanej przez SOKiK za niedozwoloną. 12 Druga przesłanka z art. 24 ust. 1 i ust. 2 ustawy o ochronie (…) jest spełniona, gdy dane działanie przedsiębiorcy godzi w interesy konsumentów, jako zbiorowości, gdyż ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów chroni interesy nieograniczonej z góry liczby konsumentów, których nie da się zidentyfikować, jest to zjawisko o charakterze instytucjonalnym, zbiorowym. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 10 kwietnia 2008r., sygn. akt III SK 27/07, stwierdził co następuje : „ Zdaniem SN, sformułowanie z art. 23a ust. 1 ustawy o okik „nie jest zbiorowym interesem konsumentów suma indywidualnych interesów konsumentów” należy rozumieć w ten sposób, że liczba indywidualnych interesów konsumentów, których interesy zostały naruszone, nie decyduje o tym, czy dana praktyka narusza zbiorowe interesy konsumentów. Praktyką naruszającą zbiorowe interesy konsumentów jest bowiem takie zachowanie przedsiębiorcy, które podejmowane jest w warunkach wskazujących na powtarzalne zachowania w stosunku do indywidualnych konsumentów wchodzących w skład grupy do której skierowane są zachowania przedsiębiorcy, w taki sposób, że potencjalnie ofiarą takiego zachowania może być każdy konsument będący klientem lub potencjalnym klientem przedsiębiorcy” . Z takim przypadkiem mamy do czynienia w niniejszym postępowaniu administracyjnym. Sprzedaż nowych samochodów Volkswagen i Audi przez Dealera odbywa się w siedzibie Spółki w Świdniku a oferta spółki dotyczy potencjalnych konsumentów z całego województwa lubelskiego bowiem ,,DANELCZYK” Marek Danelczyk & Władysław Danelczyk Spółka Jawna z siedzibą w Świdniku jest jedynym autoryzowanym dealerem marki Volkswagen w woj. lubelskim (wg strony www.volkswagen.auto.com.pl wg stanu na dzień 6.09.2011 r.). W związku z powyższym należy stwierdzić, iż działania Przedsiębiorcy skierowane są do nieokreślonej z góry liczby osób. W kontaktach z konsumentami Przedsiębiorca posługuje się przygotowanymi przez siebie wzorami Umów I i II , które wiążą strony - przedsiębiorcę i konsumenta, określając wzajemne prawa i obowiązki stron. Należy zatem uznać, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia z naruszeniem zbiorowych interesów konsumentów. Spełniona została zatem druga przesłanka warunkująca ocenę tej sprawy pod kątem art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o ochronie (…). W związku ze spełnieniem obu przesłanek należało uznać za udowodnione, iż działanie ,,DANELCZYK” Marek Danelczyk & Władysław Danelczyk Spółka Jawna z siedzibą w Świdniku stanowi praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów, wymienioną w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o ochronie (…). Zarzucona i udowodniona w niniejszej decyzji praktyka Przedsiębiorcy została przez niego w części zaniechana ( postanowienia ust 5 i 10 wzorca umowy I) poprzez wprowadzenie do obrotu nowego wzorca umowy sprzedaży samochodu/ów, w którym to wzorcu zakwestionowane zapisy wzorca umowy I zostały zmienione ( zapis ust. 5) na takie, które nie stanowią naruszenia prawa, dając konsumentowi prawo do odstąpienia od umowy w przypadku zmiany ceny samochodu po zawarciu tej umowy. bądź usunięte (zapis ust. 10), w związku z czym stwierdzono zaniechanie stosowania przez Przedsiębiorcę praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów opisanych w pkt I sentencji z dniem 16.08.2011 r. Natomiast w ocenie Prezesa Urzędu w nowym wzorcu umowy sprzedaży samochodu/ów nie został prawidłowo zmieniony zakwestionowany zapis wzorca umowy II (ust. 5 ), gdyż w dalszym ciągu przedsiębiorca zastrzegł dla siebie możliwość potrącenia całej wpłaconej przez kupującego zaliczki w momencie rezygnacji przez konsumenta z zakupu 13 samochodu. Fakt uściślenia przez przedsiębiorcę okoliczności, które dają mu prawo do zatrzymania całej zaliczki wpłaconej przez kupującego, jak również wskazanie okoliczności, w których taka zaliczka zostanie kupującemu zwrócona (niewykonanie umowy przez sprzedającego) nie może być uznane za zmianę zgodną z prawem, gdyż w dalszym ciągu przedsiębiorca potrącając zaliczkę dokonuje tego w oderwaniu od faktycznie poniesionych kosztów na poczet realizacji umowy zawartej z konsumentem. Biorąc powyższe pod uwagę nakazano zaniechanie stosowania przez Przedsiębiorcę praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów opisanych w pkt II sentencji. Ad. III W postępowaniu o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego postawiono Przedsiębiorcy także zarzut stosowania we wzorcach umownych ,,Warunki sprzedaży samochodów Volkswagen” i ,,Warunki sprzedaży samochodu Audi” postanowienia ust. 10 o treści ,, ,,Sprzedawca ma prawo żądania od Kupującego odszkodowania w wypadku rezygnacji Kupującego z zamówienia, jeżeli rezygnacja ta spowodowała, iż samochód nie został sprzedany, lub sprzedano go po niższej cenie. Odszkodowanie to Sprzedawca ma prawo potrącić z otrzymanej od kupującego zaliczki” . Przeprowadzona w trakcie postępowania analiza nie pozwoliła ostatecznie na stwierdzenie tożsamości przedmiotowego postanowienia z postanowieniami już wpisanymi do rejestru, wobec czego nie można przypisać temu postanowieniu cech bezprawności, ani też nie można stwierdzić, że godziło w interesy konsumentów. Na mocy art. 105 § 1 Kpa, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny staje się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o jego umorzeniu. W wyroku z dnia 28.06. 1995 r. ( sygn. akt XVII Amr 24/95) Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Antymonopolowy orzekł, że uzasadnienie decyzji o umorzeniu postępowania wydanej na podstawie art. 105 § 1 Kpa nie może zawierać treści dotyczących rozstrzygnięcia sprawy co do istoty, czy też w inny sposób wyrażać stanowiska organu antymonopolowego w zakresie zasadności zarzutów sformułowanych we wszczęciu postępowania. Z uwagi na powyższe brak jest podstaw do rozważania w przedmiotowej decyzji dalszych kwestii związanych z tą sprawą, Ad IV sentencji decyzji. Prezes Urzędu nałożył na przedsiębiorcę kary pieniężne: 1. z tytułu naruszenia zakazu o jakim mowa w art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w zakresie opisanym w punkcie I sentencji w wysokości 12 253 zł (słownie: dwanaście tysięcy dwieście pięćdziesiąt trzy złote) , płatną do budżetu państwa, 2 . z tytułu naruszenia zakazu o jakim mowa w art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w zakresie opisanym w punkcie II sentencji w wysokości 17 504 zł (słownie: siedemnaście tysięcy pięćset cztery złotych) , płatną do budżetu państwa, Zgodnie z art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Prezes Urzędu ma kompetencje do ukarania przedsiębiorcy poprzez nałożenie na niego kary pieniężnej w wysokości nie większej niż 10% przychodu osiągniętego w roku rozliczeniowym poprzedzającym rok nałożenia kary, jeżeli przedsiębiorca ten, choćby 14 nieumyślnie dopuścił się stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów w rozumieniu art. 24 ustawy o ochronie (…). Pod pojęciem przychodu – rozumie się przychód uzyskany w roku podatkowym poprzedzającym dzień wszczęcia postępowania na podstawie ustawy, w rozumieniu obowiązujących przedsiębiorcę przepisów o podatku dochodowym (art. 4 pkt 15 w/w ustawy). Nakładanie kar na podstawie art.106 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów odbywa się w trybie uznania administracyjnego (charakter fakultatywny kary pieniężnej), co oznacza, że zarówno o fakcie jej nałożenia, jak i o jej wysokości decyduje w konkretnej sprawie Prezes Urzędu. Kara pieniężna jest sankcją nakładaną na przedsiębiorcę za stosowanie praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów opisanej w art. 24 ust. 1 i 2 tej ustawy. Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów nie zawiera katalogu przesłanek, od których Prezes Urzędu uzależnia nałożenie kary pieniężnej, zatem Prezes kierować się musi przesłankami wynikającymi z funkcji dla jakich kary te zostały powołane. Kary pieniężne w ustawie o ochronie konkurencji i konsumentów pełnią zaś funkcję prewencyjną, represyjną i dyscyplinującą. Natomiast odnośnie wysokości kary pieniężnej to art. 111 w brzmieniu ustawy wskazuje, iż ustalając wysokość kary pieniężnej Prezes Urzędu winien wziąć pod uwagę okres, stopień oraz okoliczność naruszenia przepisów ustawy, a także uprzednie naruszenie przepisów ustawy. Nakładając na ,,DANELCZYK” Marek Danelczyk & Władysław Danelczyk Spółka Jawna z siedzibą w Świdniku karę pieniężną określoną art. 106 ust.1 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, Prezes Urzędu wziął pod uwagę konieczność spełnienia przesłanek podmiotowych, tj. stwierdzenia, że określone w w/w przepisie naruszenia dokonane były, co najmniej nieumyślnie. Zgodnie z art. 83 Konstytucji RP, każdy ma obowiązek przestrzegania prawa Rzeczpospolitej Polskiej. Obowiązek znajomości i przestrzegania norm prawa ciąży tym bardziej na profesjonalnych uczestnikach obrotu rynkowego, takim jak ,,DANELCZYK” Marek Danelczyk & Władysław Danelczyk Spółka Jawna z siedzibą w Świdniku. Pomimo istnienia stosownych regulacji prawnych Przedsiębiorca posługiwał się wzorcami umownymi zawierającymi postanowienia tożsame z wpisanymi do rejestru postanowień uznanych za niedozwolone, tym samym naruszył przepisy ustawy o okik, co świadczy o tym, że jest on świadomy bezprawności swojego działania i ponosi winę za swoje działania. Stosowana praktyka miała miejsce od 2010 r. do 17.08.2011 r. tj. w tym czasie przedsiębiorca posługiwał się zakwestionowanymi zapisami we wzorcach umownych, których używał przy podpisywaniu umów z konsumentami. W roku 2010 ,,DANELCZYK” Marek Danelczyk & Władysław Danelczyk Spółka Jawna z siedzibą w Świdniku osiągnęła przychód w wysokości (tajemnica Przedsiębiorcy) zł. Górna granica kary, jaką Prezes Urzędu mógł nałożyć na przedsiębiorcę wynosi zatem (tajemnica Przedsiębiorcy) zł. W niniejszej sprawie za naruszenie zakazu określonego w pkt I sentencji niniejszej decyzji Prezes UOKiK nałożył na przedsiębiorcę karę pieniężną w wysokości 12 253 zł, a za naruszenie zakazu określonego w pkt II sentencji – karę pieniężną w wysokości 17 504 zł, co razem stanowi 29 757 zł tj. (tajemnica Przedsiębiorcy) % przychodu osiągniętego w 2010 roku. 15 Ad IV 1. W niniejszej sprawie za naruszenie zakazu określonego w pkt I sentencji niniejszej decyzji Prezes UOKiK nałożył na przedsiębiorcę karę pieniężną w wysokości 12 253 zł. W punkcie I sentencji decyzji zakwestionowano jako tożsamy z zapisami wpisanymi do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, jeden zapis znajdujący się w wzorcach Umowie I. Dotyczy on możliwości zmiany ceny samochodu w przypadku zmiany opłat celnych i podatkowych, którego konsekwencją jest podwyżka ceny samochody przy pozbawieniu konsumenta możliwości odstąpienia od takiej umowy, gdyż cena, jako istotny element umowy ma decydujący wpływ na decyzję konsumenta, co do zakupu samochodu, a w przypadku jej zmiany/podwyżki rzutuje na możliwości finansowe konsumenta. Zapis ten narusza interesy ekonomiczne konsumentów pozbawiając ich prawa do odstąpienia od umowy bez ponoszenia kar umownych. Należy stwierdzić, iż stosowanie takiego zapisu w kontaktach z konsumentami w sposób rażący narusza ich interesy. Przedsiębiorca jako profesjonalista powinien dołożyć szczególnej staranności, aby w kontaktach z konsumentami postępować zgodnie z literą prawa, uwzględniając dobre obyczaje kupieckie oraz chroniąc interesy konsumentów. Przedsiębiorca działając w szeroko pojętej branży samochodowej powinien mieć świadomość wiążących go regulacji ogólnych oraz branżowych i w oparciu o nie układać stosowane w obrocie wzorce umów. Należy stwierdzić, iż w powszechnie dostępnym Rejestrze klauzul niedozwolonych, znajduje się duża ilość zapisów z branży sprzedaż konsumencka, w związku z czym Przedsiębiorca miał możliwość sięgnięcia do Rejestru i opracowania wzorca tak, aby nie zawierał kwestionowanych zapisów. Dealer świadcząc usługi sprzedaży samochodów, przy swobodnym dostępie do powszechnie obowiązujących regulacji prawnych (ogólnych i branżowych), orzecznictwa sądowego, decyzji Prezesa UOKiK, Rejestru niedozwolonych klauzul umownych itp. ma obowiązek posługiwać się wzorcami umownymi, które będą wolne od postanowień naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Pomimo istnienia stosownych regulacji prawnych Przedsiębiorca posługiwał się wzorcami umownymi zawierającymi postanowienia naruszające przepisy ustawy o okik. Stwierdzić należy, że praktyka Przedsiębiorcy, polegająca na posługiwaniu się w kontaktach z konsumentami wzorcami Umów I i II, zawierającymi postanowienia sprzeczne z przepisami powszechnie obowiązującego prawa, nosi znamiona długotrwałości - stosowana była przez około 20 miesięcy. Odsetek początkowy określony w celu dalszego obliczania kary to (tajemnica Przedsiębiorcy) przychodu przedsiębiorcy. Kwota uzyskana w wyniku przeprowadzonych obliczeń stanowi tzw. kwotę bazową, która wynosi w zaokrągleniu 17 504 zł. Znaczący wpływ na ustalenie wysokości kary mają okoliczności obciążające oraz łagodzące. W niniejszej sprawie, jako okoliczność łagodzącą uznano fakt zaprzestania przez przedsiębiorcę stosowania zarzucanej praktyki poprzez zmianę zakwestionowanych zapisów na takie, których treść nie narusza prawa bądź całkowite wykreślenie z nowego wzorca umowy zapisów bezprawnych, w związku z czym w/w kwota została obniżona o (tajemnica Przedsiębiorcy) % tj. do kwoty 12 253 zł. 16 Nie stwierdzono okoliczności obciążających. Zdaniem Prezesa Urzędu, tak określona kara spełni zarówno rolę represyjną jako sankcja i dolegliwość za naruszenie przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, jak i prewencyjną, zapobiegającą ponownemu ich naruszeniu. Nie bez znaczenia jest też jej walor wychowawczy, w tym wymiar ogólny, odstraszający dla innych przedsiębiorców działających w branży przed podobnym naruszaniem słusznych interesów konsumentów. Biorąc pod uwagę powyższe kara pieniężna nałożona na Dealera jest adekwatna do stopnia oraz okoliczności naruszenia przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Ad. IV 2. W niniejszej sprawie za naruszenie zakazu określonego w pkt II sentencji niniejszej decyzji Prezes UOKiK nałożył na przedsiębiorcę karę pieniężną w wysokości 17 504 zł. W punkcie II. sentencji decyzji zakwestionowano jako tożsamy z zapisami wpisanymi do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, jeden zapis znajdujący się w wzorcu Umowie II. Zapis dotyczy sytuacji o rezygnacji z zamówienia, którego konsekwencją jest przepadek wpłaconej zaliczki przez Kupującego na rzecz Sprzedającego. Należy stwierdzić, iż stosowanie takich zapisów w kontaktach z konsumentami rażąco narusza ich interesy, w tym w szczególności interesy ekonomiczne, gdyż przewiduje obciążenia finansowe wbrew obowiązującym regulacjom prawnym (tożsamym zapisom w rejestrze klauzul niedozwolonych). Potrącana kwota zaliczki jest oderwana od faktycznie poniesionych przez przedsiębiorcę kosztów na poczet realizacji umowy zawartej z konsumentem do momentu złożenia przez tego ostatniego oświadczenia o odstąpieniu od umowy. Przedsiębiorca jako profesjonalista powinien dołożyć szczególnej staranności, aby w kontaktach z konsumentami postępować zgodnie z literą prawa, uwzględniając dobre obyczaje kupieckie oraz chroniąc interesy konsumentów. Przedsiębiorca działając w branży sprzedaży samochodów powinien mieć świadomość wiążących go regulacji ogólnych oraz branżowych i w oparciu o nie układać stosowane w obrocie wzorce umów. Należy stwierdzić, iż w powszechnie dostępnym Rejestrze klauzul niedozwolonych, znajduje się duża ilość zapisów z branży sprzedaży konsumenckiej, w związku z czym Przedsiębiorca miał możliwość sięgnięcia do Rejestru i opracowania wzorca tak, aby nie zawierał kwestionowanych zapisów. Dealer świadcząc usługi sprzedaży samochodów, przy swobodnym dostępie do powszechnie obowiązujących regulacji prawnych (ogólnych i branżowych), orzecznictwa sądowego, decyzji Prezesa UOKiK, Rejestru niedozwolonych klauzul umownych itp. ma obowiązek posługiwać się wzorcami umownymi, które będą wolne od postanowień naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Pomimo istnienia stosownych regulacji prawnych Przedsiębiorca posługiwał się wzorcami umownymi zawierającymi postanowienia naruszające przepisy ustawy o okik. Stwierdzić należy, że praktyka Przedsiębiorcy, polegająca na posługiwaniu się w kontaktach z konsumentami wzorcami Umów I i II, zawierającymi postanowienia sprzeczne z przepisami powszechnie 17 obowiązującego prawa, nosi znamiona długotrwałości - stosowana była przez około 20 miesięcy. Odsetek początkowy określony w celu dalszego obliczania kary to (tajemnica Przedsiębiorcy) % przychodu przedsiębiorcy. Kwota uzyskana w wyniku przeprowadzonych obliczeń stanowi tzw. kwotę bazową, która wynosi w zaokrągleniu 17 504 zł. Nie stwierdzono przesłanek obciążających ani łagodzących w niniejszej sprawie. Zdaniem Prezesa Urzędu, tak określona kara spełni zarówno rolę represyjną jako sankcja i dolegliwość za naruszenie przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, jak i prewencyjną, zapobiegającą ponownemu ich naruszeniu. Nie bez znaczenia jest też jej walor wychowawczy, w tym wymiar ogólny, odstraszający dla innych przedsiębiorców działających w branży przed podobnym naruszaniem słusznych interesów konsumentów. Biorąc pod uwagę powyższe kara pieniężna nałożona na Dealera jest adekwatna do stopnia oraz okoliczności naruszenia przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Wobec powyższego orzeczono, jak na wstępie niniejszej decyzji. Zgodnie z art. 112 ust. 3 ustawy karę pieniężną należy uiścić w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się niniejszej decyzji na konto Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Warszawie: NBP O/O Warszawa 51 1010 1010 0078 7822 3100 0000. Od niniejszej decyzji, na podstawie art. 81 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w związku z art. 479 28 § 2 k.p.c., przysługuje stronie odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatura w Lublinie, w terminie dwóch tygodni od dnia doręczenia decyzji. Otrzymuje: ,, Danelczyk” Marek Danelczyk & Władysław Danelczyk Spółka Jawna ul. Piasecka 16 21-040 Świdnik z up. Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Dyrektor Delegatury w Lublinie Ewa Wiszniowska