RLU-63/2008

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW Delegatura w Lublinie 20-012 Lublin, ul. Ochotnicza 10 Tel. (0-81) 532-35-31, 532-54-48, Fax (0-81) 532-08-26 E-MAIL: LUBLIN@UOKIK.GOV.PL LUBLIN , DNIA 31 GRUDNIA 2008 R. RLU – 411- 1/08/MW Decyzja RLU - 63/08 ( wersja nie zawieraj ą ca informacji niejawnych ) I. Na postawie art. 10 ustawy z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. z 2007 r. Nr 50, poz. 331 ze zm. ) oraz stosownie do art.33 ust.6 tej ustawy w zwi ą zku z § 7 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2007 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz.U. z 2007 nr 134 poz. 939) po przeprowadzeniu z urz ę du post ę powania administracyjnego przeciwko Przedsi ę biorstwu Us ł ug Komunalnych Sp. z o.o. w Grajewie w sprawie praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów : uznaje si ę za praktyk ę ograniczaj ą c ą konkurencj ę i naruszaj ą c ą zakaz, o którym mowa w art. 9 ust.1 i ust.2 pkt.5 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, nadu ż ywanie przez Przedsi ę biorstwo Us ł ug Komunalnych Sp. z o.o. w Grajewie pozycji dominuj ą cej na rynku sk ł adowania odpadów komunalnych obejmuj ą cym obszar Gminy Miejskiej Grajewo oraz Gminy Grajewo, poprzez przeciwdzia ł anie ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do powstaniu lub rozwoju konkurencji na rynku wywozu odpadów komunalnych od w ł a ś cicieli nieruchomo ś ci z terenu Gminy Miejskiej Grajewo i Gminy Grajewo wskutek braku uwzgl ę dnienia w cenach wywozu odpadów komunalnych pobieranych od w ł a ś cicieli nieruchomo ś ci pe ł nych kosztów sk ł adowania odpadów na sk ł adowisku w Koszarówce, przy jednoczesnym obci ąż eniu pe ł nymi kosztami sk ł adowania odpadów pozosta ł ych przedsi ę biorców, co utrudnia tym przedsi ę biorcom podj ę cie i prowadzenie konkurencji w zakresie wywozu odpadów i nakazuje zaniechania jej stosowania . 2 II. Na podstawie art. 106 ust.1 pkt. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. z 2007 r. Nr 50 poz. 331 ze zm) w zwi ą zku z naruszeniem przez Przedsi ę biorstwo Us ł ug Komunalnych Sp. z o.o. w Grajewie zakazu okre ś lonego w art. 9 ust. 1 i 2 pkt.5 tej ustawy, nak ł ada si ę na w/w przedsi ę biorc ę kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci 55 000 z ł (pi ęć dziesi ą t pi ęć tysi ę cy z ł otych ), p ł atn ą do bud ż etu pa ń stwa. III. Na postawie art. 105 k.p.a. w zwi ą zku z art.83 ustawy z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. z 2007 r. Nr 50, poz. 331 ze zm. ) oraz stosownie do art.33 ust.6 tej ustawy, w zwi ą zku z § 7 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2007 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz.U. z 2007 nr 134 poz. 939) po przeprowadzeniu z urz ę du post ę powania administracyjnego przeciwko Przedsi ę biorstwu Us ł ug Komunalnych Sp. z o.o. w Grajewie w sprawie praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę , dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów umarza si ę post ę powanie antymonopolowe wszcz ę te z urz ę du w sprawie stosowania przez Przedsi ę biorstwo Us ł ug Komunalnych Sp. z o.o w Grajewie praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę , polegaj ą cej na nadu ż ywaniu pozycji dominuj ą cej na rynku wywozu odpadów komunalnych z terenu Gminy Miejskiej Grajewo, poprzez stosowanie w podobnych umowach z osobami trzecimi niejednolitych warunków umów, co mo ż e skutkowa ć przeciwdzia ł aniem ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do rozwoju konkurencji na rynku wywozu odpadów tj. praktyki z art. 9 ust. 1 i 2 pkt. 5 ustawy o ochronie (…) Uzasadnienie Do Prezesa Urz ę du Konkurencji i Konsumentów wp ł yn ęł o w dniu 10.07.2007r. „Zawiadomienie w sprawie podejrzenia stosowania praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę ” z ł o ż one przez Przedsi ę biorstwo Us ł ugowo – Handlowe „MPO” Sp. z o.o. w Bia ł ymstoku (zwane dalej MPO). MPO zarzuci ł o Przedsi ę biorstwu Us ł ug Komunalnych Sp. z o.o. w Grajewie (zwane dalej PUK) stosowanie praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę , o których mowa w art.9 ust.2 pkt.1 ustawy z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. z 2007 r. Nr 50, poz. 331 ze zm) zwanej dalej ustaw ą o ochronie (…), polegaj ą cych na nadu ż ywaniu pozycji dominuj ą cej na lokalnym rynku sk ł adowania odpadów komunalnych poprzez bezpo ś rednie narzucenie nieuczciwej tj. nadmiernie wygórowanej ceny za przyjmowanie odpadów komunalnych na wysypisko w Koszarówce oraz stosowania ra żą co niskich cen w ramach prowadzonej dzia ł alno ś ci dotycz ą cej odbioru odpadów komunalnych, które nie pokrywaj ą nawet kosztów sk ł adowania tych odpadów. W zakresie cen za przyjmowanie odpadów sta ł ych na wysypisko w Koszarówce w 3 szczególno ś ci drastyczny jest, zdaniem MPO, wzrost w 2007r. op ł aty za przyjmowanie odpadów do kwoty 82,84 z ł /Mg. W ocenie zawiadamiaj ą cego, PUK w Grajewie posiada na rynku odbioru odpadów pozycj ę dominuj ą c ą , co wynika z faktu, ż e: „ przedsi ę biorca ten do niedawna by ł jedynym odbiorc ą na rynku lokalnym dla odpadów z terenu Miasta i Gminy Grajewo. Powy ż sz ą tez ę nale ż a ł o postawi ć w oparciu o aktualnie obowi ą zuj ą ce przepisy prawa, zw ł aszcza w oparciu o zasad ę blisko ś ci wynikaj ą c ą z art.9 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. o odpadach ( Dz.U. z 2007 Nr 39 p0oz. 251 ), zgodnie z któr ą winien on by ć partnerem handlowym zawiadamiaj ą cego, dla odpadów powstaj ą cych na terenie Miasta i Gminy Grajewo ”. Decyzj ą Wójta Gminy Grajewo nr R- RG 6431-5/06 z dnia 15.12.2006 jak równie ż Burmistrza Miasta Grajewo nr GK.6431-3/04 w sprawie wydania zezwolenia na prowadzenie dzia ł alno ś ci gospodarczej polegaj ą cej na odbieraniu od w ł a ś cicieli nieruchomo ś ci odpadów komunalnych, wydan ą na czas okre ś lony do dnia 31.08.2014 oraz decyzj ą nr 2/2006 Burmistrza Miasto Grajewo z dnia 06.11.2006 w sprawie zmiany zezwolenia na odbiór odpadów komunalnych od w ł a ś cicieli nieruchomo ś ci na terenie Gminy Miejskiej Grajewo- zobowi ą zuje MPO do przekazywania odpadów komunalnych powsta ł ych na terenie Miasta i Gminy Grajewo na sk ł adowisko odpadów w Koszarówce jako po ł o ż onej najbli ż ej miejsca powstawania tych odpadów. Kolejnym argumentem ś wiadcz ą cym o tym, ż e PUK stosuje praktyki ograniczaj ą ce konkurencj ę na w/w rynku jest fakt, ż e zmiana ceny dokonana przez PUK w Grajewie nast ą pi ł a na podstawie Zarz ą dzenia Nr 19/07 Burmistrza Miasta Grajewo z dnia 30 stycznia 2007r. w sprawie op ł at za sk ł adowanie odpadów na wysypisku komunalnym w Koszarówce i nie podlega ł a jakimkolwiek negocjacjom w zakresie ustalania przedmiotowych op ł at. Zgodnie z art. 61 ustawy o odpadach, cena za przyjmowanie odpadów do sk ł adowania powinna uwzgl ę dnia ć wszystkie czynniki kosztowe tj. koszt budowy, eksploatacji, zamkni ę cia, rekultywacji, monitorowania i nadzorowania sk ł adowania odpadów, przy czym wzrost stawek op ł at powinien si ę wi ą za ć z wy ż szym poziomem jako ś ci oferowanych us ł ug. W odniesieniu do PUK w Grajewie, w ocenie MPO w Bia ł ymstoku, brak jest niew ą tpliwie takiej zale ż no ś ci, a co za tym idzie op ł ata za przedmiotowe wysypisko w Grajewie ustalona na poziomie 82,84 z ł /Mg brutto nie gwarantuje realizacji zasady ekwiwalentno ś ci ś wiadcze ń . Niew ą tpliwie cena ta powinna – argumentuje MPO - obejmowa ć m.in. warto ść wydatków zwi ą zanych z unieszkodliwianiem odpadów, która ma bezpo ś redni wp ł yw na za ł o ż ony poziom nak ł adów na budow ę i utrzymanie infrastruktury tj. urz ą dze ń i instalacji unieszkodliwiania odpadów oraz innych wydatków zwi ą zanych z jej funkcjonowaniem. Tymczasem PUK w Grajewie, na moment zmiany stawki op ł at tj. w dacie 30 stycznia 2007r. nie by ł nawet w trakcie ż adnego projektu inwestycji, której koszty mia ł yby uzasadni ć tak ą podwy ż k ę op ł aty. Ponadto PUK nie wskaza ł w oparciu o jak ą kalkulacj ę dokona ł ustalenia nowej ceny. Zawiadamiaj ą cy poda ł , ż e przyk ł adowo ceny us ł ug za sk ł adowanie odpadów sta ł ych na wysypisku, stosowne przez : - Gminny Zak ł ad Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w Tykocinie - 57,00 z ł brutto/Mg - Urz ą d Miejski w E ł ku – 70,31 z ł /brutto /Mg - Przedsi ę biorstwo Komunalne Sp. z. o.o. w Bielsku Podlaskim – 69,40 z ł brutto /Mg - Przedsi ę biorstwo Komunalne Gospodarowania Odpadami „Czyste Ś rodowisko” Sp. z o.o. w Wasilkowie – 81,32z ł brutto/Mg - Gmina Narew - 16 ,90 z ł / brutto /Mg - Zak ł ad Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w Ł apach – 75 ,00 z ł /Mg 4 - Gmina Filipów – 75 ,00 z ł /Mg lub 15,39 z ł brutto /Mg s ą zdecydowanie ni ż sze od cen stosowanych przez PUK w Grajewie. W ocenie MPO w Bia ł ymstoku stosowana cena za sk ł adowanie odpadów komunalnych sta ł ych na wysypisku w Koszarówce jest niew ą tpliwie cen ą wygórowan ą poniewa ż nie znajduje ona uzasadnienia w odniesieniu do ekonomicznej warto ś ci sprzedawanego produktu, której wielko ść sprowadza si ę do kosztów w ł asnych przedsi ę biorstwa i cen jego konkurentów. Wobec tego, ż e dzia ł ania PUK w Grajewie obj ę te zarzutem stosowania nieuczciwych tj. nadmiernie wygórowanych cen za przyj ę cie odpadów na wysypisko w Koszarówce oddzia ł uj ą nie tylko na interesy dostawców odpadów, ale równie ż na interesy konsumentów zarzuty postawione PUK s ą uzasadnione. Ponadto PUK, w ocenie zawiadamiaj ą cego, stosuje praktyki ograniczaj ą ce konkurencj ę na rynku odbierania odpadów na obszarze administracyjnym Gminy Grajewo, poprzez zani ż anie ceny us ł ugi w zakresie odbioru nieczysto ś ci sta ł ych. Przyk ł adem takiego dzia ł ania PUK jest jego oferta z ł o ż ona w przetargu og ł oszonym przez Zak ł ad Administracji Domów Mieszkalnych w Grajewie na zadanie: ” ś wiadczenie us ł ug w zakresie wywozu nieczysto ś ci sta ł ych w okresie od 01.06.2007r. do 30.06.2009r. z posesji administrowanych przez ZADM w Grajewie. PUK z ł o ż y ł ofert ę na w/w us ł ugi, w której zaoferowa ł ś wiadczenie o ca ł kowitej warto ś ci 55,200z ł za ś miesi ę cznie 2 208,00z ł . W ocenie Zawiadamiaj ą cego, w cenie tej nie uwzgl ę dniono kosztów zwi ą zanych z obs ł ug ą i deponowaniem odpadów sta ł ych na wysypisku oraz kosztów towarzysz ą cych na poziomie gwarantuj ą cym rentowno ść zadania. Wskazuje na powy ż sze, dokonana przez MPO, analiza oferty PUK : 1. 2208,00 z ł (55,200 z ł : 25 miesi ę cy = 2 208 z ł miesi ą c) cena brutto oferowana przez PUK za wywóz odpadów sta ł ych w skali 1 miesi ą ca; - 160 m 3 odpadów ś redniomiesi ę cznie wg zamówienia przetargowego statystycznie wynosi 170 kg/m 3 = 27.200kg = 27t; 2. 13,80 z ł cena za 1m 3 odbioru odpadów ( 2208: 160 m 3 ) oferowana przez PUK, w któr ą wchodzi koszt dzier ż awy pojemników; 3. 170 kg/m 3 odpadów = 27.200 kg/27t - 82,84 z ł – cena brutto za 1 ton ę odbioru i sk ł adowania odpadów na wysypisku. 27 t x 82,84 z ł =2236.68 z ł op ł aty miesi ę cznej za „op ł at ę za sk ł adowanie”. Powy ż sze wyliczenie sugeruje, ż e cena 2 208 z ł us ł ugi wywozu ś redniomiesi ę cznie za 160 m 3 odpadów nie pokrywa nawet kosztów sk ł adowania tych odpadów na wysypisku w Koszarówce. „Oznacza to przyjcie ceny, która niew ą tpliwie ma charakter dumpingowy, jako, ż e jej wysoko ść jest znacznie poni ż ej ceny gwarantuj ą cej nale ż yte wykonanie us ł ugi ś wiadczonej w ramach post ę powania przetargowego” – konkluduje MPO . Karta 1- 35 W zwi ą zku z powy ż szym Prezes UOKIK Postanowieniem z dnia 2 sierpnia 2007r. wszcz ął post ę powanie wyja ś niaj ą ce o sygn. akt RLU-403-09/07 dotycz ą ce ustalenia, czy dzia ł ania Przedsi ę biorstwa Us ł ug Komunalnych Sp. z o.o. w Grajewie w zakresie cen za przyjmowanie i sk ł adowanie odpadów komunalnych na wysypisku w Koszarówce oraz cen us ł ug w zakresie wywozu nieczysto ś ci sta ł ych stanowi ć mog ą praktyk ę ograniczaj ą c ą konkurencj ę , w tym czy sprawa ma charakter antymonopolowy. Karta 36-37 5 Post ę powanie wyja ś niaj ą ce zosta ł o zako ń czone 27 listopada 2007r. Postanowieniem Nr 220 . Wynik przeprowadzonego post ę powania wyja ś niaj ą cego, pozwoli ł Prezesowi UOKIK na postawienie, w dniu 9 stycznia 2008r. Postanowieniem Nr 10/08, Przedsi ę biorstwu Us ł ug Komunalnych Sp. z o.o. w Grajewie zarzutu stosowania praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę , polegaj ą cych na: 1. nadu ż ywaniu pozycji dominuj ą cej na rynku sk ł adowania odpadów komunalnych w Koszarówce w zakresie cen us ł ug stosowanych za sk ł adowanie odpadów, co mo ż e skutkowa ć przeciwdzia ł aniem ukszta ł towania si ę warunków niezb ę dnych do rozwoju konkurencji na rynku wywozu odpadów i stanowi ć praktyk ę z art. 9 ust 1 i 2 pkt. 5 ustawy wskazanej wy ż ej ; 2. nadu ż ywaniu pozycji dominuj ą cej na rynku odbioru odpadów komunalnych z terenu Gminy Miejskiej Grajewo, poprzez stosowanie w podobnych umowach z osobami trzecimi niejednolitych warunków umów, co mo ż e skutkowa ć przeciwdzia ł aniem ukszta ł towania si ę warunków niezb ę dnych do rozwoju konkurencji na rynku wywozu odpadów i stanowi ć praktyk ę z art. 9 ust 1 i 2 pkt. 5 ustawy wskazanej wy ż ej . Karta 104-108 W odpowiedzi na wszcz ę cie post ę powania administracyjnego PUK w Grajewie nie uzna ł zasadno ś ci postawionych mu zarzutów. Wyja ś ni ł przy tym, ż e : Przedsi ę biorstwo Us ł ug Komunalnych Sp. z o.o. w Grajewie ś wiadczy us ł ugi komunalne na terenie Grajewa, w tym jest administratorem wysypiska odpadów w Koszarówce, na którym sk ł adowane s ą odpady z terenu Gminy Miejskiej Grajewo. Wysoko ść op ł at za przyjmowanie i sk ł adowanie odpadów komunalnych na wysypisku w Koszarówce ustalana jest Zarz ą dzeniem Burmistrza Miasta Grajewo na podstawie uchwa ł y Rady Miejskiej w Grajewie na podstawie kalkulacji cen i op ł at przedstawionej przez administratora wysypiska tj. Przedsi ę biorstwa Us ł ug Komunalnych Sp. z o.o. w Grajewie. Z dniem 01.02.2007r. wprowadzono nowy cennik us ł ug za sk ł adowanie odpadów, w tym nie segregowanych odpadów komunalnych: 82,84 z ł / Mg brutto. Nowa op ł ata wprowadzona zosta ł a, ze wzgl ę dów logistycznych, du ż ej liczby kontrahentów, miesi ę cznych i trzymiesi ę cznych okresów wypowiedzenia warunków umowy z dniem 1 kwietnia 2007. Poprzednio ceny w tym zakresie by ł y ustalane na podstawie kosztów w 2004r. Wzrost op ł at za przyjmowanie i sk ł adowanie odpadów komunalnych na wysypisku w Koszarówce uzasadniony jest przedstawion ą kalkulacj ą us ł ugi na podstawie rzeczywistych kosztów wszystkich sk ł adników oraz zgodnie z art. 61 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. o odpadach ( Dz.U. 2001 Nr 62 poz.628 ze zm. ). Cena poprzednia – ustalona w roku 2004 nie uwzgl ę dnia ł a w kosztach utrzymania wysypiska kosztów ubezpieczenia, podatku od nieruchomo ś ci, zu ż ycia wody, ś rodków biurowych, bhp, ś rodków ochrony osobistej, kosztów monitorowania, energii elektrycznej oraz innych kosztów bezpo ś rednich np. pracy sprz ę tu specjalistycznego (wynajem kompaktora) podwy ż ek i regulacji p ł ac dla pracowników Spó ł ki. W zwi ą zku z dodatkowymi kosztami pracy sprz ę tu specjalistycznego, wzrostem p ł ac, wzrostem wska ź nika wzrostu cen towarów i us ł ug, rozpocz ę ciem budowy i 6 rozbudowy sk ł adowiska oraz zarz ą dzeniem Rady Ministrów z dnia 6 czerwca 2007r. ( Dz.U.2007 Nr 106 poz. 723) Zarz ą d Spó ł ki opracowa ł kalkulacj ę kosztów utrzymania sk ł adowiska w celu ustalenia ceny za przyjmowanie i sk ł adowanie odpadów na sk ł adowisku w Koszarówce, obowi ą zuj ą cej od 1 stycznia 2008r. Nadto przedsi ę biorca, wg swoich wyja ś nie ń , ś wiadczy us ł ugi wywozu odpadów z terenu Gminy Miejskiej Grajewo. Ceny wywozu odpadów komunalnych od zarz ą dzaj ą cych obiektami wielorodzinnymi s ą cenami rycza ł towymi i wynikaj ą z: wygranych przetargów og ł aszanych przez zarz ą dzaj ą cych, wieloletnich umów si ę gaj ą cych poza rok 2004 lub te ż negocjacji ofertowych prowadzonych z zarz ą dcami nieruchomo ś ci. Ceny wywozu odpadów komunalnych od zarz ą dzaj ą cych obiektami wielorodzinnymi s ą cenami rycza ł towymi i wynikaj ą z ceny jednostkowej wywozu odpadów od jednego mieszka ń ca pomno ż onej przez liczb ę mieszka ń ców. W powy ż szym sektorze us ł ug konkurentami PUK s ą : - PH-U „MPO” Sp. z o.o. Bia ł ystok - PUK „Czy ś cioch bis” Sp. z o.o. w Suwa ł kach - PU- A „Astwa” Sp. z o.o. w Bia ł ymstoku . PUK w stosunku do jednostek samorz ą dowych Miasta Grajewo typu szko ł y, stosuje bonifikat ę do op ł aty za wywóz odpadów komunalnych w wysoko ś ci 10 %. Wyj ą tek ten stosowany jest z uwagi na daleko id ą c ą segregacj ę odpadów, co w konsekwencji skutkuje mniejsz ą ilo ś ci ą odbieranych odpadów, odzyskiem surowców wtórnych, jak równie ż , co najwa ż niejsze, kszta ł towaniem ś wiadomo ś ci ekologicznej i ochrony ś rodowiska naturalnego u m ł odego pokolenia. Z kolei cena odpadów komunalnych stosowana dla takich odbiorców jak Spó ł dzielnie Mieszkaniowe ustalana jest rycza ł towo w odniesieniu do ilo ś ci mieszka ń ców danej wspólnoty. Z danych odnotowanych przez zamontowan ą na sk ł adowisku wag ę i wspó ł pracuj ą cy z ni ą system komputerowy wynika, ż e rzeczywista masa nie segregowanych odpadów komunalnych na jednego mieszka ń ca w ci ą gu roku wynosi 0,18 Mg /rok. Podobne dane mo ż na uzyska ć z ró ż nych rzeczywistych pomiarów i bada ń . Np. w opracowaniu dla potrzeb Funduszu Spójno ś ci, w celu uzyskania pomocy technicznej, firma Heko Pozna ń w swojej metodyce do oszacowania ilo ś ci odpadów produkowanych na terenie Biebrza ń skiego Systemu Gospodarowania Odpadami (BSGO) pos ł uguje si ę wspó ł czynnikiem produkcji odpadów przypadaj ą cych na jedn ą osob ę . W zale ż no ś ci od rodzaju zabudowy, w której dana osoba mieszka (wie ś , ma ł e miasto , miasto ) wspó ł czynnik zmienia si ę i wynosi: - wie ś – 0,5 m 3 /a - ma ł e miasto – 1,0 m 3 /a - miasto 1,5 m 3 /a , gdzie a- to rok. Dla miasta Grajewo, w ś wietle rozwa ż a ń teoretycznych, ale równie ż wynikaj ą cych z podanych rzeczywistych danych, wspó ł czynnik ten wynosi 1,1 czyli rzeczywista masa odpadów produkowanych przez jednego mieszka ń ca wynosi 1,1 m 3 x 0,164Mg/m 3 =0,18 Mg/rok. Miesi ę cznie daje to 0,015 Mg/ miesi ą c a dla uproszczenia mo ż na przyj ąć , ż e ka ż dy mieszkaniec Grajewa „produkuje” ś redniomiesi ę cznie 15 kg odpadów komunalnych. W ofercie z ł o ż onej Zak ł adowi ADM w Grajewie w przetargu og ł oszonym przez w/w przedsi ę biorc ę na ś wiadczenia us ł ug w zakresie wywozu odpadów komunalnych 7 sta ł ych w okresie od 01.06.2007 do 06.06.2009r. PUK skalkulowa ł cen ę swojej us ł ugi na podstawie liczby mieszka ń ców, w wysoko ś ci 2,40 z ł od 1 osoby miesi ę cznie. Oferta ta wynosi ł a 55200,00 z ł . Oferta drugiego oferenta jakom by ł o PU- H MPO Bia ł ystok wynios ł a 115200,00z ł , przy czym, Zak ł ad ADM na ca ł o ść zamówienia przeznaczy ł kwot ę 60000,00 z ł . Po takiej samej cenie jak dla ADM, PUK ś wiadczy ł us ł ugi dla 33 innych kontrahentów. Pismem z dnia 25.01.2008.PUK w Grajewie przedstawi ł kalkulacj ę w ł asn ą ceny us ł ugi wywozu odpadów komunalnych, na podstawie której z ł o ż ono ofert ę do przetargu organizowanego przez ZADM oraz uzasadnienie dla zastosowania takiej samej ceny us ł ugi wywozu odpadów komunalnych dla 33 innych dostawców odpadów. PUK ponownie zaprzeczy ł , jakoby cena ofertowa przedstawiona ZADM w Grajewie nie pokrywa ł a nawet kosztów sk ł adowania tych odpadów na sk ł adowisku w Koszarówce. Podejrzenie, ż e PUK w Grajewie nadu ż ywa swoj ą pozycj ę dominuj ą c ą nie obci ąż aj ą c odpadów komunalnych wwo ż onych przez siebie na sk ł adowisko jest „ niezrozumia ł e i nie do przyj ę cia. Ś mia ł o mo ż na powiedzie ć , ż e pos ą dza si ę nas o prowadzenie dzia ł alno ś ci niezgodnej z przepisami prawa odno ś nie prowadzenia dzia ł alno ś ci gospodarczej, ksi ę gowania, rozliczania. Zestawienie kosztów w zakresie: utrzymania i funkcjonowania sk ł adowiska odpadów w Koszarówce daje podstaw ę do wyliczenia rzeczywistych kosztów w ł asnych za sk ł adowanie 1 MG wwo ż onych przez siebie odpadów komunalnych w kwocie netto 43,11 z ł /MG ” wyja ś ni ł PUK . Pismem z dnia 28.10.2008r. w przedmiocie op ł aty za sk ł adowanie odpadów komunalnych na sk ł adowisku doda ł , ż e jest ona pobierana: „ w jednolitej wysoko ś ci od wszystkich podmiotów sk ł adaj ą cych op ł aty na sk ł adowisku, jak równie ż jest naliczana za odpady sk ł adowane przez PUK w Grajewie po kosztach kalkulacji w ł asnej nie uwzgl ę dniaj ą cej kosztów ogólnych, które s ą liczone od sprzeda ż y, kosztów w ł asnego sprz ę tu do równania i ugniatania masy odpadów, kosztów zasypywania piaskiem, zysku itp. Koszty sprz ę tu rozliczane s ą jako koszt ogólnej dzia ł alno ś ci PUK. Ustalaj ą c w ł asn ą kalkulacj ę mamy do czynienia wi ę c z wieloma powi ą zanymi rynkami produktowymi np. dzier ż awa sk ł adowiska - us ł uga sk ł adowania, us ł ugi odbioru i transportu odpadów komunalnych sta ł ych, us ł ugi remontowo budowlane i inne. Spó ł ka nie jest sprzedawc ą opadów tylko dostawc ą , nie przynosi wi ę c dochodu ze sprzeda ż y ”. PUK wyja ś ni ł równie ż , ż e w kwocie netto 43,11z ł /MG za sk ł adowanie wwo ż onych przez siebie odpadów komunalnych sta ł ych nie zosta ł uj ę ty koszty segregacji odpadów. Na tej samej zasadzie PUK w roku 2008 obci ąż a wwo ż one przez siebie na wysypisko odpady komunalne kwot ą 111,85 z ł /Mg netto. Pismem z dnia 13.11.2008r. PUK proszony o przedstawienie kalkulacji op ł aty netto 43,11 z ł /Mg dodatkowo wyja ś ni ł , ż e w 2007r. op ł ata ta pokry ł a pe ł ne koszty „op ł aty marsza ł kowskiej„. Natomiast kwota pozosta ł a pokrywa koszty: p ł ac, ZUS koszty wydzia ł owe, wynajem kompaktora, energii podatku, us ł ug geodezyjnych, analizy wody, ubezpieczenia materia ł ów biurowych, ś rodków czysto ś ci, wody, dzier ż awy sk ł adowiska – co daj ę łą cznie kwot ę 27,11 z ł /Mg. Równie ż op ł ata pobierana od wwo ż onych przez PUK na wysypisko odpadów sta ł ych w roku 2008 tj.111,85 z ł pokrywa pe ł ne koszty „ op ł aty marsza ł kowskiej”. 8 Postanowieniem z dnia 12 wrze ś nia 2007r. Prezes UOKIK uwzgl ę dni ł wniosek PUK w przedmiocie ograniczenia prawa wgl ą du w materia ł dowodowy w postaci informacji dotycz ą cych : - kalkulacji ceny za przyj ę cie 1 MG odpadów sk ł adowanych na wysypisku miejskim w Koszarówce za łą czonej do pisma z dnia 28.08.2007r.- karta 46-47 -miesi ę cznej kalkulacji kosztów utrzymania wysypiska miejskiego w Koszarówce za łą czonej do pisma z dnia 28.08.2007r.- karta 46 Prezes UOKIK, wyda ł z urz ę du Postanowienie z dnia 19 listopada 2007r. w przedmiocie ograniczenia prawa wgl ą du w materia ł dowodowy w postaci informacji dotycz ą cych : - kalkulacji odbioru i transportu odpadów komunalnych w pojemnikach PA 1100 - za łą czonej do pisma z dnia 28.08.2007r.- karta 49 - kalkulacji odbioru i transportu odpadów komunalnych w pojemnikach SM 110 za łą czonej do pisma z dnia 28.08.2007r.- karta 50 - kalkulacji ceny rycza ł towej za wywóz i transport odpadów komunalnych od w ł a ś cicieli nieruchomo ś ci z terenu gminy miejskiej w Grajewie – informacje za łą czone do pisma z dnia 25.01.2008r. – karta 110 - informacji o kszta ł towaniu si ę stawek op ł at za wywóz ś mieci od 2005r. - informacje za łą czone do pisma z dnia 25.01.2008r. – karta 120-121 Pismem z dnia 28.10.2008r. PUK poda ł warto ść przychodu za rok 2007r . Postanowieniem z dnia 14 stycznia 2008r. Prezes UOKIK zaliczy ł w poczet post ę powania administracyjnego materia ł dowodowy zgromadzony w toku post ę powania wyja ś niaj ą cego. Postanowieniem z dnia 10 pa ź dziernika 2008r. Prezes UOKIK zaliczy ł w poczet materia ł u dowodowego sprawy materia ł y uzyskane w post ę powaniu administracyjnym RLU- 410-08/07/MW tj pisma : 1. Urz ę du Gminy Krypno z dnia 02.01.2008r. 2. Urz ę du Gminy Czy ż ew Osada z dnia 02.01.2008r. 3. Urz ę du Gminy w Goni ą dzu z dnia 27.12.2007r. 4. Gminnego Zak ł adu Gospodarki komunalnej w Tykocinie z dnia 27.12.2007 5. Zak ł adu Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w Knyszynie z dnia 27.12.2007r. 6. Przedsi ę biorstwa Robot Komunalnych Fare w Ciechanowcu z dnia 24.12.2007 7. Urz ę du Gminy Pi ą tnica z dnia 21.12.2007r. 8. Spó ł dzielni Kó ł ek Rolniczych w Soko ł ach z dnia 28.12.2007r. 9. Komunalnego Zak ł adu Bud ż etowego w Jedwabnem z dnia 3 stycznia 2008r. 10. Zarz ą dzenia 0151-40/06 Burmistrza Miasta Zambrów z dnia 12 lipca 2006r. Prezes UOKIK zamkn ął post ę powanie dowodowe pismem z dnia 10.11.2008r., o czym powiadomi ł PUK w Grajewie a nast ę pnie do materia ł u dowodowego w łą czy ł Postanowienie Prezesa UOKIK nr 271 z dnia 17.11.2008r., o czym powiadomi ł PUK w Grajewie. 9 Prezes UOK i K ustali ł w sprawie nast ę puj ą cy stan faktyczny i prawny : Przedsi ę biorstwo Us ł ug Komunalnych Sp. z o.o. w Grajewie jest wpisane do rejestru przedsi ę biorców pod numerem KRS 0000132001 (k. 61-67). W ł a ś cicielem Spó ł ki jest Miasto Grajewo. Z dokumentu tego wynika, i ż PUK prowadzi dzia ł alno ść gospodarcz ą polegaj ą c ą m.in. na kompleksowej gospodarce sta ł ymi odpadami komunalnymi, przemys ł owymi i niebezpiecznymi, wywozem odpadów oraz ich unieszkodliwianiem, eksploatacj ą sk ł adowisk odpadów, zak ł adów unieszkodliwiania odpadów. Z akt sprawy wynika, ż e Gmina Miejska Grajewo (zwana dalej równie ż Miasto Grajewo) w zakresie gospodarki odpadami nale ż y do Biebrza ń skiego Systemu Gospodarki Odpadami. Jest to ogólny dokument systemowy, któremu podporz ą dkowane s ą Wojewódzki, Gminny i Miejski Plan Gospodarki Odpadami dla Miasta Grajewo na lata 2004-2015 powsta ł e w wyniku realizacji postanowie ń ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. o odpadach (Dz.U.z 2007r. Nr 39 poz.251 ). Z przyj ę tych w w/w dokumentach ogólnych zasad planowania gospodarki, zawartych w art.9 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. o odpadach (…) wynika, ż e jedn ą z pi ę ciu zasadniczych regu ł gospodarki odpadami jest zasada blisko ś ci stanowi ą ca, ż e odpady powinny by ć usuwane mo ż liwie najbli ż ej ź ród ł a ich powstawania. W Planie Gospodarki Odpadami dla Miasta Grajewo na lata 2004-2015 wskazano, ż e „unieszkodliwianie odpadów na terenie miasta Grajewo polega na zdeponowaniu odpadów zmieszanych na sk ł adowisku odpadów innych ni ż oboj ę tne i niebezpieczne na wysypisku w Koszarówce” Dowód : karta 591-604 Sk ł adowisko to jest równie ż wskazane w Gminnym Planie Gospodarki Odpadami jako jedyne w ł a ś ciwe do sk ł adowania odpadów pochodz ą cych z terenu Gminy Grajewo. Sk ł adowisko to jest zlokalizowane na terenie Gminy Grajewo na gruntach wsi Koszarówka. Zgodnie z porozumieniem z 1994r. Gmina Grajewo przekaza ł a teren sk ł adowiska Urz ę dowi Miasta Grajewo, który jest w ł a ś cicielem sk ł adowiska. Jest to jedyne sk ł adowisko odpadów wskazane tak w/w Planie Gospodarki Odpadami… jak i w „Strategii rozwoju miasta Grajewa na lata 2007 -2011 jako w ł a ś ciwe dla przyjmowania odpadów z terenu Gminy i Miasta Grajewo. Sk ł adowisko posiada zatwierdzon ą Instrukcj ę eksploatacji sk ł adowiska. Obecnie eksploatowana cz ęść sk ł adowiska poddana b ę dzie rekultywacji, a kolejne pola sk ł adowe zostan ą przygotowane zgodnie z wymaganiami ochrony ś rodowiska 2 . Dowód : karta 605 -618 Gmina Grajewo graniczy z powiatem e ł ckim i z nast ę puj ą cymi gminami województwa podlaskiego: Rajgród, Goni ą dz, Szczuczyn, W ą sosz, Radzi ł ów, miasto Grajewo. Na terenie Powiatu Grajewskiego znajduj ą si ę równie ż sk ł adowiska odpadów w Rajgrodzie -18 km od Grajewa (Gmina Rajgród) , w Szczuczynie -14 km od Grajewa 1 Art. 9.1. Odpady powinny by ć w pierwszej kolejno ś ci poddawane odzyskowi lub unieszkodliwiane w miejscu ich powstawania. 1. Odpady, które nie mog ą by ć poddane odzyskowi lub unieszkodliwiane w miejscu ich powstawania, powinny by ć , uwzgl ę dniaj ą c najlepsz ą dost ę pn ą technik ę lub technologi ę , o której mowa w art. 143 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony ś rodowiska, przekazywane do najbli ż ej po ł o ż onych miejsc, w których mog ą by ć poddane odzyskowi lub unieszkodliwione. 2 http//um.grajewo.bip.pl 10 (Gmina Szczuczyn) oraz w Radzi ł owie i W ą soczu oraz poza powiatem grajewskiem w miejscowo ś ci Wi ś niowo E ł ckie po ł o ż one w odleg ł o ś ci 20 km od Grajewa (powiat e ł cki). Wg informacji z Planu Gospodarki Odpadami Województwa Podlaskiego na lata 2007-2010 ( str. 59 ) wysypiska w Radzi ł owie i Wasoczu nie spe ł niaj ą wymaga ń formalnych i technicznych i przewidziane s ą do zamkni ę cia do ko ń ca 2009r. W/w Plan jako sk ł adowiska do eksploatacji wymienia sk ł adowisko w Koszarówce i Szczuczynie . Rozmieszczenie tych sk ł adowisk przedstawia mapa. Strategia rozwoju miasta Grajewo na lata 2007-2011 sytuuje Przedsi ę biorstwo Us ł ug Komunalnych w Grajowie Sp. z o.o. jako podmiot, który na terenie Miasta Grajewo zajmuje si ę odpadami. PUK Sp. z o.o. w Grajewie jest od 2007r. dzier ż awc ą wysypiska w Koszarówce na podstawie umowy dzier ż awy z dnia 1 lutego 2007r. a jednocze ś nie, jak wynika z w/w „Strategii…” obs ł uguje 70 % Miasta Grajewa w zakresie wywozu odpadów 3 . Ś wiadczy nadto us ł ugi na rynku lokalnym w zakresie: - letniego utrzymania dróg i chodników w Grajewie, - odbierania odpadów komunalnych od w ł a ś cicieli nieruchomo ś ci, - opró ż niania zbiorników bezodp ł ywowych i transportu nieczysto ś ci ciek ł ych, - zarz ą dzania jako dzier ż awca komunalnym sk ł adowiskiem odpadów sta ł ych w Koszarówce, - zarz ą dzaniem jako dzier ż awca cmentarzem komunalnym w Grajewie, - wynajmu sprz ę tu budowlanego, - transportu pasa ż erskiego, - budowy dróg, - wykonywaniem robót budowlanych , 3 J.w. 11 - sprzeda ż y detalicznej paliw. Dowód: karta 61-68 I. Ustalenia prawne i faktyczne w zakresie funkcjonowania rynku sk ł adowania odpadów na wysypisku w Koszarówce. Art 61 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. o odpadach (Dz.U. 2007 Nr 39 poz. 251 z pó ź n. zm.) stanowi, ż e: „c ena za przyj ę cie odpadów do sk ł adowania na sk ł adowisko odpadów powinna uwzgl ę dnia ć w szczególno ś ci koszty budowy, eksploatacji, zamkni ę cia, rekultywacji, monitorowania i nadzorowania sk ł adowiska odpadów”. Zgodnie z art. 273 ust.1 pkt.4 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. – Prawo Ochrony ś rodowiska ( tekst jedn. z 2008r Dz.U. Nr 25 poz. 150) za sk ł adowanie odpadów ponoszona jest równie ż op ł ata za korzystanie ze ś rodowiska. Do ponoszenia tej op ł aty obowi ą zane s ą podmioty korzystaj ą ce ze ś rodowiska ( art. 275 w/w ustawy ). W razie sk ł adowania lub magazynowania odpadów podmiotem korzystaj ą cym ze ś rodowiska obowi ą zanym do ponoszenia w/w op ł aty jest posiadacz odpadów 4 w rozumieniu przepisów ustawy o odpadach ( art. 279 ust.2 ustawy Prawo ochrony ś rodowiska). Do grupy tych podmiotów nale ż y zatem zaliczy ć przedsi ę biorców zajmuj ą cych si ę administrowaniem sk ł adowiskami odpadów. Art. 284 ustawy w/w ustawy Prawo ochrony ś rodowiska stanowi, ż e podmiot korzystaj ą cy ze ś rodowiska ustala we w ł asnym zakresie wysoko ść nale ż nej op ł aty i wnosi j ą na rachunek w ł a ś ciwego urz ę du marsza ł kowskiego” (op ł ata marsza ł kowska). Art. 290. ust. 1 tej ustawy stanowi wysoko ść górnych jednostkowych stawek tych op ł at ( aktualnie 200 z ł za umieszczenie 1 Mg odpadów na sk ł adowisku) . Ust. 2 cyt art. 290 stanowi, ż e Rada Ministrów, w drodze rozporz ą dze ń okre ś la jednostkowe stawki op ł at, o których mowa w ust. 1 oraz mo ż e ró ż nicowa ć wysoko ść stawek op ł at. Z kolei art. 291 ust. 1 w/w ustawy stanowi, ż e stawki op ł at, ustalone w art. 290 ust. 1 oraz okre ś lone na podstawie art. 290 ust. 2, za rok poprzedni, podlegaj ą z dniem 1 stycznia ka ż dego roku podwy ż szeniu w stopniu odpowiadaj ą cym ś redniorocznemu wska ź nikowi cen towarów i us ł ug konsumpcyjnych ogó ł em og ł aszanemu przez Prezesa G ł ównego Urz ę du Statystycznego, w formie komunikatu, w Dzienniku Urz ę dowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski” . Minister w ł a ś ciwy do spraw ś rodowiska, nie pó ź niej ni ż do dnia 31 pa ź dziernika ka ż dego roku, og ł asza, w drodze obwieszczenia, w Dzienniku Urz ę dowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski” , wysoko ść stawek op ł at na rok nast ę pny, uwzgl ę dniaj ą c dotychczasowe zmiany wysoko ś ci stawek oraz zasad ę , o której mowa w ust. 1. Wysoko ść op ł aty marsza ł kowskiej kszta ł towa ł a si ę nast ę puj ą co : - na rok 2005 – 14,87 z ł /Mg 4 Przez posiadacza odpadów rozumie si ę ka ż dego , kto faktycznie w ł ada odpadami ( wytwórc ę odpadów, inn ą osob ę fizyczn ą , osob ę prawn ą lub jednostk ę organizacyjna ) , z wy łą czeniem prowadz ą cego dzia ł alno ść w zakresie transportu odpadów; domniemywa si ę , ż e w ł adaj ą cy powierzchni ą ziemi jest posiadaczem odpadów znajduj ą cych si ę na nieruchomo ś ci ( art.3 ust.3 pkt.13 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach ) Dz,U. Nr 62 poz. 628 ze zm. 12 - na rok 2006 – 15,39 z ł /Mg - na rok 2007 – 15,71 z ł /Mg - na rok 2008 – 75 z ł /Mg PUK w Grajewie przyjmowa ł na wysypisko w Koszarówce ś rednio-kwartalnie w latach 2006-2007 oko ł o 1516,57 Mg. PUK w Grajewie w zakresie swojej dzia ł alno ś ci okre ś lonej jako zarz ą dzanie komunalnym sk ł adowiskiem odpadów sta ł ych w Koszarówce stosuje ceny za przyjmowanie i sk ł adowanie tych odpadów ustalane Zarz ą dzeniem Burmistrza Miasta Grajewo na podstawie Uchwa ł y Rady Miejskiej w Grajewie. Podstaw ą do tak ustalonej ceny jest kalkulacja kosztów i propozycja ceny ka ż dorazowo sporz ą dzana przez PUK. Dowód : karta 40 Op ł aty za sk ł adowanie odpadów komunalnych niesegregowanych na wysypisku w Koszarówce w latach 2004-2008 Od czerwca 2004-do ko ń ca stycznia 2006 Pierwszy badany w ramach niniejszego post ę powania cennik obowi ą zuj ą cy na wysypisku w Koszarówce to cennik wprowadzony zarz ą dzeniem 186/04 Burmistrza miasta Grajewo z dnia 4 czerwca 2004r. Wprowadzono tam nast ę puj ą ce pozycje : 1. odpady komunalne – 47 ,00 z ł / Mg netto ( z VAT 50,29 z ł / Mg) 2. odpady pozosta ł e z wy łą czeniem odpadów niebezpiecznych – 75,00 z ł /Mg netto ( z VAT 80,25 z ł / Mg) W/w zarz ą dzenie przewidywa ł o przelicznik 1m 3 , który si ę równa 0,15 Mg. Dowód : karta 68 Od 1.02.2006r. do 1.02.2007r. Kolejny cennik obowi ą zywa ł pomi ę dzy od 1.02.2006r. do 1.02.2007r. i wprowadzony zosta ł Zarz ą dzeniem Nr 367 Burmistrza Miasta Grajewo z dnia 31 stycznia 2006r. na podstawie kalkulacji sporz ą dzonej przez PUK Sp. z o.o. w Grajewie. Wprowadza ł on cen ę za niesegregowane odpady komunalne na wysypisku w Koszarówce w wysoko ś ci netto 48,39 z ł . Tak ustalone op ł aty zawiera ł y w sobie op ł at ę marsza ł kowsk ą . Dowód : karta 69-71 Podstaw ą do tak ustalonych cen by ł a miesi ę czna kalkulacje kosztów sporz ą dzona przez PUK w Grajewie i przedstawiona Urz ę dowi Miasta w Grajewie. Kalkulacja ta w odniesieniu do op ł aty za niesegregowane odpady komunalne wprowadza ł a nast ę puj ą ce pozycje kosztowe : p ł ace, koszty wydzia ł owe i ogólne 60 %, koszty sprz ę tu do zgniatania i zasypywania piaskiem, miesi ę czny koszt dzier ż awy wysypiska, koszty p ł acowo – sprz ę towe, energia elektryczna i ogrzewanie oraz op ł ata Marsza ł kowska ( ś rednio w kwocie 31,68 z ł ). Łą czny koszt utrzymania wysypiska wg kalkulacji sporz ą dzonej przez jego administratora przypadaj ą cy na1 ton ę ( Mg) wynosi ł netto 62,92 z ł /Mg Dowód : karta 43-44 13 Zestawienie ceny ustalonej Zarz ą dzeniem Nr 367 Burmistrza Miasta Grajewo z dnia 31 stycznia 2006r. tj. ceny 48,39 z ł /Mg netto z kalkulacj ą PUK tj. z kosztem 62,92 z ł / Mg netto , wskazuje, ż e Burmistrz Miasta Grajewo na rok 2006r. ustali ł t ę cen ę na poziomie ni ż szym ni ż wynika z kalkulacji PUK. Analiza przedstawionej kalkulacji wskazuje, ż e PUK do ś rednio-miesi ę czego kosztu przyj ę cia i sk ł adowania 1 Mg odpadów komunalnych bezzasadnie doliczy ł op ł at ę „marsza ł kowsk ą ” w wysoko ś ci u ś rednionej 31,68 z ł / Mg , gdy w 2006r. wysoko ść tej op ł aty za odpady komunalne wynosi ł a 15,39 z ł /Mg. Zatem cena kosztowa wg w/w kalkulacji ale z op ł at ą marsza ł kowsk ą w wysoko ś ci 15,39 z ł /Mg powinna wynosi ć 46,59 z ł /MG netto. Od 01.02 2007do 31.12.2007r. W roku 2007 kalkulacja stawki op ł aty za sk ł adowanie odpadów na sk ł adowisku w Koszarówce na rok 2007 sporz ą dzona zosta ł a przez PUK w Grajewie i zawiera ł a propozycj ę ceny na niesegregowane odpady komunalne w wysoko ś ci ca ł kowitej xxx z ł /Mg netto. Bez op ł aty marsza ł kowskiej op ł ata ta wynosi ł xxx z ł /Mg ( sama op ł ata marsza ł kowska - 15,71 z ł /Mg). Dowód : 71-72 Propozycja w/w poparta by ł a kalkulacj ą ustalaj ą c ą cen ę za przyj ę cie 1 Mg niesegregowanych odpadów komunalnych do sk ł adowania na miejskim sk ł adowisku w Koszarówce ( bez op ł aty Marsza ł kowskiej) na poziomie xxx z ł netto za ś z op ł at ą marsza ł kowsk ą xxx z ł / Mg . Kalkulacja zawiera ł a nast ę puj ą ce pozycje: xxx Przy za ł o ż eniu, ż e ś rednia miesi ę czna ilo ść przyjmowanych odpadów komunalnych w 2006r.wynios ł a 450 Mg koszt netto przyj ę cia jednej tony odpadów na sk ł adowisko w Koszarówce bez op ł aty Marsza ł kowskiej wyniós ł xxx z ł / ton ę , za ś z op ł at ą xxx z ł / Mg. W dniu 30 stycznia 2007r. Burmistrz Miasta Grajewo wyda ł Zarz ą dzenie nr 19/07, które ustali ł o nowe op ł aty za przyj ę cie odpadów do sk ł adowania na komunalnym wysypisku w Koszarówce. Nowe ceny zacz ęł y obowi ą zywa ć od 1 lutego 2007r. Nowe op ł aty ustalone zosta ł y na poziomie takim samym jak propozycja PUK w Grajewie. Nowa op ł ata za sk ł adowanie nie segregowanych odpadów komunalnych wymieniona poz. 10 cennika wynios ł a netto 77,42 z ł / Mg, brutto 82,84 z ł /Mg. Od 1.01.2008 i nadal Zarz ą dzeniem Nr 123/2007r. Burmistrza Miasto Grajewo z dnia 31 pa ź dziernika 2007r. w sprawie op ł at za sk ł adowanie odpadów na komunalnym sk ł adowisku odpadów sta ł ych w Koszarówce wprowadzono, na podstawie kalkulacji PUK z dnia 28.10.2007r., z dniem 1 stycznia 2008r. nowe stawki op ł at za sk ł adowanie niesegerowanych odpadów komunalnych w wysoko ś ci brutto 140,00 z ł /Mg. Kalkulacja ta zawiera ł a nast ę puj ą ce sk ł adniki kosztowe: xxx, Przy za ł o ż eniu ś redniej miesi ę cznej ilo ść przyjmowanych odpadów komunalnych w 2006r. i I , II , IIIkw. 2007 tj. 532 Mg koszt przyj ę cia jednej tony odpadów na sk ł adowisko w Koszarówce bez op ł aty Marsza ł kowskiej wyniós ł netto xxx z ł /ton ę . 14 Dowód : karta 642 Analiza raportów bilansowo – warto ś ciowych wystawionych przez PUK na odbiór odpadów pochodz ą cych z terenu Gminy Grajewo i Miasta Grajewo w wysypisko w Koszarówce w roku 2007r. wykaza ł a, ż e struktura dostawców odpadów komunalnych jest nast ę puj ą ca: Tabela 1 zawiera zestawienie wszystkich grup dostawców odpadów na wysypisko w Koszarówce, ilo ść odpadów dostarczonych przez ka ż d ą grup ę w roku 2007, wielko ść grupy wskazuj ą c ą ile indywidualnych dostawców jest w grupie oraz udzia ł procentowy wyliczony wg ilo ś ci dostarczonych odpadów komunalnych. Tabela 1 Grupa dostawców Odpadów komunalnych Ilo ść w Mg Wielko ść grupy Udzia ł % * I. Dostawcy indywidualni – osoby fizyczne 150,00 330 2,4 II. Przedsi ę biorcy- dostawcy indywidualni 607,38 55 9,7 III. Przedsi ę biorcy- zbiorowi dostawcy: 1.Urz ą d Gminy w Grajewie Zak ł ad Komunalny w Wierzbowie 501,00 1 8,0 2. PUK Sp. z o.o. w Grajewie 4.092,22 1 65,0 3.PU- H „MPO” w Bia ł ymstoku 889,72 1 14,2 Razem 6.240 ,32 100,0 Udzia ł * procentowy dostawców obliczony wg ilo ś ci odpadów komunalnych dostarczonych na wysypisko w Koszarówce Analiza w/w tabeli wskazuje, ż e dostawc ą , który zwozi ł w 2007r. na wysypisko w Koszarówce najwi ę ksz ą wagowo ilo ść odpadów komunalnych pochodz ą cych z terenu Miasta i Gminy Grajewo jest PUK Sp. z o.o., który dostarcza 65 % odpadów komunalnych. Wyliczenie to uwzgl ę dnia bardzo liczn ą ilo ś ciowo grup ę dostawców indywidualnych – osób fizycznych- producentów odpadów, jednak ż e w sumie ci ęż ar odpadów komunalnych przez nich dostarczanych wynosi zaledwie 2,4 % w stosunku do ogó ł u odpadów komunalnych. Jednocze ś nie Prezes UOKIK przyj ął wyja ś niania PUK w Grajewie (pismo z dnia 25.01.2008 oraz 13.11.2008r.) i na tej podstawie ustali ł , ż e w 2007r. PUK w Grajewie wwo żą c odpady komunalne od w ł a ś cicieli nieruchomo ś ci na wysypisko w Koszarówce obci ąż a ł te odpady op ł at ą w wysoko ś ci 43,11 z ł /MG netto. Op ł ata ta nie zawiera ł a w sobie wszystkich sk ł adników kosztowych PUK. Wg wyja ś nie ń PUK nie uwzgl ę dniono w niej kosztów ogólnych, które s ą liczone od sprzeda ż y, kosztów w ł asnego sprz ę tu do równania i ugniatania masy odpadów, kosztów zasypywania piaskiem, zysku oraz kosztów segregacji odpadów . Op ł ata ta pokry ł a pe ł en koszty „op ł aty marsza ł kowskiej„. Natomiast kwota pozosta ł a pokrywa koszty: p ł ac, ZUS koszty wydzia ł owe, wynajem kompaktora, energii podatku, us ł ug geodezyjnych, 15 analizy wody, ubezpieczenia materia ł ów biurowych, ś rodków czysto ś ci, wody, dzier ż awy sk ł adowiska – co daj ę łą cznie kwot ę 27,40 z ł /Mg. Natomiast w roku 2008 PUK w Grajewie obci ąż a wwo ż one przez siebie odpady sta ł e na sk ł adowisko kwot ą 111,85 z ł /MG netto. Równie ż op ł ata pobierana od wwo ż onych przez PUK na wysypisko odpadów sta ł ych w roku 2008 tj.111,85 z ł netto pokrywa pe ł ne koszty „op ł aty marsza ł kowskiej”. Zatem kwota netto kosztów obci ąż aj ą cych PUK za wwo ż on ą 1 ton ę odpadów komunalnych bez op ł aty marsza ł kowskiej wynosi 36,85z ł . Dowód : karta 113, 637-638, 642 Tabela 2 zawiera zestawienie 2 stawek netto jakie stosowa ł PUK na wysypisku w Koszarówce w roku 2007 i 2008 (1 - stosowana wobec wszystkich dostawców odpadów poza PUK, 3 - wobec odpadów wwo ż onych przez PUK), 2 - stawki op ł aty marsza ł kowskiej w roku 2007 i 2008 oraz wska ź niki procentowego wzrostu w/w stawek w roku 2008 w porównaniu z rokiem 2007. Stawka netto za wwóz i sk ł adowanie odpadów netto bez op ł aty marsza ł kowskiej w z ł /Mg 2007 2008 1. Ustalona uchwa łą RM Grajewa 61,71 65,00 Procentowy wzrost tej op ł aty w stosunku do op ł aty w roku poprzednim bez op ł aty marsza ł kowskiej - 5,31% 2. Op ł ata marsza ł kowska 15,71 75 ,00 Procentowy wzrost op ł aty marsza ł kowskiej w stosunku do op ł aty w roku poprzednim - 79%% 3. Op ł ata obci ąż aj ą ca odpady wwo ż one przez PUK 27,40 36,85 Stosunek op ł aty 1 do op ł aty 3 2,25 1,76 Porównuj ą c w Tabeli 2 poziom op ł at za sk ł adowanie odpadów pobieranych przez PUK od przedsi ę biorców (1 ) z poziomem op ł at pobieranych przez PUK za wwo ż one przez siebie odpadu komunalne (3) stwierdzi ć nale ż y, ż e w 2007r. pierwsze z tych op ł at by ł y na poziomie 2,25 razy wy ż sze, za ś w 2008r. 1,76 razy wy ż sze od op ł at nr 3 . Tabela obrazuje równie ż procentowy wzrost op ł aty marsza ł kowskiej oraz op ł aty za sk ł adowanie odpadów na wysypisku w Koszarówce w 2008r. w porównaniu do 2007r. i wskazuje, ż e w roku 2008 op ł ata za sk ł adowanie odpadów (bez op ł aty marsza ł kowskiej ) pobierana od przedsi ę biorców wzros ł a o 5,31 % w porównaniu z roikiem 2007, gdy w tym samym okresie op ł ata marsza ł kowska wzros ł a o 79 %. II . Ustalenia prawne i faktyczne rynku wywozu i sk ł adowania odpadów Przedsi ę biorstwo Us ł ug Komunalnych Sp. z o.o. w Grajewie ś wiadczy na terenie Gminy Miejskiej Grajewo us ł ugi w zakresie wywozu odpadów komunalnych w warunkach konkurencji. 16 Prezes UOKIK ustali ł , ż e konkurentami PUK na terenie Gminy Miejskiej Grajewo na rynku wywozu odpadów komunalnych s ą nast ę puj ą ce podmioty uprawnione do prowadzenia dzia ł alno ś ci gospodarczej w zakresie odbierania odpadów komunalnych od w ł a ś cicieli nieruchomo ś ci oraz ś wiadcz ą ce te us ł ugi z tego terenu: 1. PUH „MPO” sp. z. o.o. w Bia ł ymstoku, który zwozi odpady zarówno z terenu Gminy Grajewo jak i Gminy Miejskiej Grajewo. 2. „ASTWA” Sp. z. o.o. w Bia ł ymstoku. Przedsi ę biorca ten w 2007r mia ł zawart ą jedn ą umow ę na wywóz odpadów z dworca PKP w Grajewie, a w jego imieniu us ł ug ę t ą wykonuje PU- H „MPO” Sp. z o.o. w Grajewie. Wbrew twierdzeniom PUK w Grajewie w 2007r. jego konkurentem na w/w rynku nie by ł wskazany przez PUK w Grajewie „PUK Czy ś cioch – bis” Sp. z o. o., który pomimo posiadanego zezwolenia, do daty wydania decyzji nie podj ął dzia ł alno ś ci na terenie Grajewa. 3. Dodatkowo konkurentem PUK na terenie Gminy Grajewo jest Zak ł ad Us ł ug Komunalnych w Wierzbowie, b ę d ą cy zak ł adem komunalnym Gminy Grajewo. Dane porównawcze dotycz ą ce warunków wykonywania dzia ł alno ś ci w zakresie wywozu odpadów na terenie Gminy Miejskiej w Grajewie oraz Gminy Grajewo w 2007r. przez w/w przedsi ę biorców przedstawia zamieszczona poni ż ej Tabela 3. Tabela ta uwzgl ę dnia jedynie przedsi ę biorców zwanych w Regulaminie utrzymania czysto ś ci i porz ą dku na terenie Gminy Miejskiej Grajewo „podmiotami uprawnionymi”. Przez „podmiot uprawniony” zgodnie z definicj ą podan ą w w/w dokumencie, nale ż y rozumie ć przedsi ę biorstwa b ę d ą ce gminnymi jednostkami organizacyjnymi lub podmiotami posiadaj ą cymi wydane przez burmistrza miasta wa ż ne zezwolenie na prowadzenie dzia ł alno ś ci w zakresie: a/ odbierania odpadów komunalnych od w ł a ś cicieli nieruchomo ś ci; b/ opró ż niania zbiorników bezodp ł ywowych i transportu nieczysto ś ci ciek ł ych; c/ ochrony przed bezdomnymi zwierz ę tami; d/ prowadzenia schronisk dla bezdomnych zwierz ą t a tak ż e grzebowisk i spalarni zw ł ok zwierz ą t w ca ł o ś ci i cz ęś ci. Tabela zatem nie uwzgl ę dnia podmiotów (przedsi ę biorcy, osoby fizyczne) które wo żą odpady przez siebie wytworzone. Uchwa łą Nr XL/235/06 Rady Miasta Grajewo z dnia 30 maja 2006r. wprowadzono Regulamin utrzymania czysto ś ci i porz ą dku na terenie gminy miejskiej Grajewo 5 , który stanowi ł m. in., ż e: -koszty usuni ę cia odpadów komunalnych, z wy łą czeniem wyselekcjonowanych odpadów opakowaniowych, oraz koszty opró ż nienia zbiorników bezodp ł ywowych i przydomowych oczyszczalni ś cieków ponosz ą w ł a ś ciciele nieruchomo ś ci. Dowód : karta 543-560 5 J.w. 17 Tabela 3 LP 1 Przedsi ę biorca Przedsi ę biorstwo Us ł ug Komunalnych Sp. z o.o. w Grajewie Cena us ł ugi odbioru odpadów w z ł ( transport + sk ł adow. SM 110 1 - 5,50 z ł – umowa SM 110- 7,50 -bez umowy SM 110 – 4,50 z ł selekt. zbiórka odpadów Wywóz pojemników PA 1100 2 - 24,30-27,00 KP 5 3 – 30,00 z ł /m 3 KP 7 4 - 40,00 /m 3 Ilo ść odpadów przekazana na wysypisko w Koszarówce 2006- 2486,905 Mg 2007r. 4 457,92 Mg Udzia ł w % w roku 2006 64,7% Udzia ł w % w roku 2007 69,8% 2 PUH „MPO” Sp. z o.o. w Bia ł ymstoku SM-110, MGB-120- 5 z ł +7%vat MGB -240 – 10,00 + 7%vat wi ę ksze poj. 260,50/m 3 =7%vat 2006r:-814 Mg 2007 – 1 377,50 Mg 21,1% 21,58% 3 4. PU-A „Astwa Sp. z o.o. w Bia ł ymstoku Zak ł ad Us ł ug Komunalnych w Wierzbowie 29z ł / 1 m 3 SM 0110. MGB-120 – 5 z ł +7 % VAT MGB 240 -10 z ł 7 % VAT 2006r. -8,4 m 3 =1,26 Mg 2007r. - 6,3 m 3 = 0,94 Mg 2006r. – 540,08 Mg 2007r. - 540,08 Mg 0,03 % 14,6 % 0,01 % 8,5 % Razem 2006 - 3842,24 Mg 2007- 6376,44 Mg 100 % 100% 1. jednorazowe opró ż nienie pojemnika SM 110 o pojemno ś ci 110 l na podstawie umowy 2. jednorazowe opró ż nienie pojemnika PA 1100 o poj. 1100 l 3. pojemnik KP 5 o pojemno ś ci 5 m 3 – cena za wywóz nieczysto ś ci sta ł ych 4. pojemnik KP 7 o pojemno ś ci 7 m 3 – cena za wywóz gruzu budowlanego. Analiza przeprowadzona przez organ antymonopolowy, dotycz ą ca udzia ł u jaki zajmuje PUK na rynku wywozu odpadów komunalnych pochodz ą cych z terenu Miasta Grajewo i Gminy Grajewo, na podstawie ilo ś ci wwo ż onych odpadów, mo ż na zasadnie stwierdzi ć , ż e procentowy udzia ł PUK w rynku wywozu i transportu odpadów z terenu Miasta Grajewo wynosi ł w 2007r. prawie 65 %, w roku 2008 ju ż prawie 70 %. Tabela 4 zawiera zestawienie warunków ś wiadczenia us ł ugi wywozu i sk ł adowania odpadów przez PUK w Grajewie w latach 2004r. 2004-2008r. tj. cen za odbiór i wywóz odpadów z nieruchomo ś ci na terenie Gminy Miejskiej Grajewo z pojemników, jak równie ż wynika z niej, o ile procent wzros ł y ceny us ł ug w 2007 wobec 2006 oraz w 2008 wobec 2007. 18 Us ł uga Cena brutto za sztuk ę w 2004-2006 Cena brutto w 2007 Wzrost ceny 2006/2007 Cena brutto w 2008 Wzrost ceny 2007/2008 Pojemnik SM- 110 4 z ł 4,50 z ł * 5.50 z ł ** 7,50 z ł *** 37,5% 8z ł ** 10,00 z ł *** 45,45% 33,33% Pojemnik PA 1100 20,90z ł -24 z ł **** 24,30 z ł – 27z ł 11,8% 35 z ł 40% Dzier ż awa pojemnika PA 1100 27,20 z ł - 27,20 z ł 0% R ę czny za ł adunek 1m 3 34,31 z ł 40,00 z ł 16,5% 70 z ł 75% Kontener KP 5 i KP 7 Us ł uga nie oferowana 30,00z ł /m 3 za wywóz nieczysto ś ci sta ł ych 40,00z ł /m 3 za wywóz gruzu - 60,00z ł /m 3 za wywóz nieczysto ś ci sta ł ych 60,00z ł /m 3 za wywóz gruzu 100% *dla osób z którymi jest podpisana umowa i które prowadz ą selektywn ą zbiórk ę odpadów w wymaganej ilo ś ci ** dla osób z którymi jest podpisana umowa *** dla osób z którymi nie jest podpisana umowa b ą d ź te ż wywóz jest wywozem pozaplanowym **** w zale ż no ś ci od cz ę stotliwo ś ci wywozu Pojemniki SM 110 udost ę pniane s ą w ilo ś ci 1 sztuka dla osób podpisuj ą cych umow ę nieodp ł atnie. Pojemniki PA 1100 udost ę pniane s ą nieodp ł atnie tylko firmom i osobom u których wyst ę puje du ż a cz ę stotliwo ść wywozu. PUK w Grajewie nie posiada kalkulacji op ł aty za wywóz odpadów stosowanej od 2004r. Dowód : karty 40,41, Przedsi ę biorstwo Us ł ug Komunalnych Sp. z o.o. w Grajewie ś wiadczy równie ż us ł ugi wywozu odpadów od zarz ą dzaj ą cymi obiektami wielorodzinnymi wg cen rycza ł towych, które wynikaj ą z: wygranych przetargów og ł aszanych przez zarz ą dzaj ą cych, wieloletnich umów si ę gaj ą cych poza rok 2004 lub te ż negocjacji ofertowych prowadzonych z zarz ą dzaj ą cymi nieruchomo ś ciami. Kalkulacj ę ceny dla us ł ugi dla podmiotów takich jak np. Wspólnoty Mieszkaniowe, Spó ł dzielnie Mieszkaniowe PUK opracowa ł a bior ą c pod uwag ę g ł ównie liczb ę mieszka ń ców danych zasobów. PUK w Grajewie ma podpisane na terenie Grajewa : 19 - 119 umowy na wywóz odpadów komunalnych z firmami; - 33 umowy na wywóz odpadów komunalnych ze Wspólnotami Mieszkaniowymi, Spó ł dzielniami Mieszkaniowymi; 13 umów na wywóz odpadów komunalnych ze szkó ł , przedszkoli, domów pomocy spo ł ecznej; - pozosta ł e to umowy z osobami indywidualnymi. Dowód :karta 39-41 Wg sporz ą dzonej przez PUK w Grajewie w 2007 r. kalkulacji op ł aty za odbiór i transport odpadów komunalnych w pojemnikach PA 1100 uwzgl ę dniaj ą cej koszt sk ł adowania na sk ł adowisku, koszt prowadzenia selektywnej zbiorki odpadów i koszt udost ę pnienia pojemnika, sporz ą dzonej przez PUK w Grajewie, koszt jednokrotnego wywozu pojemnika PA 1100- wynosi xx z ł brutto . Dowód : karta 49 W 2007r. kalkulacja op ł aty za odbiór i transport odpadów komunalnych od odbiorców indywidualnych uwzgl ę dniaj ą ca koszt sk ł adowania na sk ł adowisku i koszt udost ę pniania pojemnika na odpady SM 110 o pojemno ś ci 0,11 m 3 wykaza ł a koszt za jednokrotny wywóz pojemnika SM 110-xxx z ł brutto. Dowód : karta 50-51 Jak wynika z analizy materia ł u dowodowego, PUK w Grajewie stosuje odr ę bny system op ł at za us ł ug ę wywozu odpadów komunalnych pochodz ą cych od tzw. podmiotów zbiorczych takich jak Wspólnoty Mieszkaniowe, Spó ł dzielnie Mieszkaniowe, Zak ł ad Administracji Domów Mieszkalnych Grajewie. Op ł ata za wywóz i transport na miejskie sk ł adowisko odpadów komunalnych wynosi ł a w 2007r . - xxxx z ł / m 3 lub xx z ł od osoby miesi ę cznie. Wed ł ug takiej PUK ś wiadczy us ł ugi dla 33 innych podmiotów. Kalkulacj ę do w/w op ł aty PUK przedstawi ł w zwi ą zku z przetargiem, który og ł osi ł Zak ł ad Administracji Domów Mieszkalnych w Grajewie (ZADM). ZADM wyodr ę bni ł ze swoich zasobów wspólnoty mieszkaniowe i zasoby komunalne i og ł osi ł w dniu 31.05.2007r. kolejny przetarg na us ł ugi wywozu odpadów komunalnych tylko z tych zasobów. W zamówieniu ZADM okre ś li ł przedmiot zamówienia na 160 m 3 miesi ę cznie a na ca ł o ść zamówienia przeznaczy ł kwot ę 60 000,00 z ł . Liczba osób mieszkaj ą cych w w/w zasobach obj ę tych w/w us ł ug ą to oko ł o 920 osób . PUK w Grajewie w odpowiedzi na przetarg og ł oszony przez Zak ł ad Administracji Domów Mieszkalnych w Grajewie w zakresie ś wiadczenia us ł ug wywozu nieczysto ś ci sta ł ych z zasobów komunalnych od 1.06.2007 do 30.06.2009r. z ł o ż y ł ofert ę , w której za ca ł o ść wykonania przedmiotu zamówienia zaoferowa ł kwot ę brutto w wysoko ś ci 55.200 z ł . Drug ą ofert ę z ł o ż y ł o MPO. Zak ł ad Administracji Domów Mieszkalnych w Grajewie rozstrzygaj ą c przetarg wybra ł ofert ę PUK w Grajewie. Porównanie oferty Puk ii MPK zestawiono poni ż ej w Tabeli 5 20 Warunki ZADM Oferta MPK Bia ł ystok Oferta PUK Grajewo warto ś ci ca ł o ś ci zamówienia przy za ł o ż eniu: - 160 m 3 miesi ę cznie - 920 osób 115 200 z ł /rok 9 600 z ł ./miesi ą c - 60,00 z ł / m 3 - 10,43 z ł od osoby 55 200 z ł / rok 2 208,00 z ł ./miesi ą c - 13,80 z ł / m 3 - 2,40 z ł od osoby W wyniku zaoferowania w/w ceny us ł ugi PUK wygra ł w 2007r. przetarg na ś wiadczenie us ł ug wywozu odpadów komunalnych z zasobów Zak ł adu Administracji Domów Mieszkalnych w Grajewie. Jakkolwiek przetarg ten zosta ł uniewa ż niony, ZADM powierzy ł PUK ś wiadczenie us ł ug wywozu odpadów komunalnych od 1 czerwca 2007r . po cenach xx z ł /m3 i xx z ł miesi ę cznie od osoby eliminuj ą c w ten sposób MPO w Bia ł ymstoku. Cena us ł ugi wywozu i transportu odpadów komunalnych ś wiadczonej na rzecz ZADM w latach 2005 - 2007 kszta ł towa ł a si ę w sposób przedstawiony w tabeli nr 6. T ł ustym drukiem zaznaczono cen ę przyj ę t ą przez ZADM, a drukiem normalnym propozycj ę ceny drugiego oferenta. Tabela 6 2005 1/ 01.01.05 do 30.10.05 2/1.11.05 do 31.12.2005 2006 Wzrost 2005/2006 Od maja 2007 wzrost 2006/2007 MPO w Bia ł ymstoku 13,50z ł / m 3 2,25 z ł /1 os/mies -1,25% 0,9 % 60,00 z ł / m 3 10,43 z ł od osoby 344% 363% PUK w Grajewie 1/ 13,50z ł z ł /m3 2,21z ł /os/mies 2/ 13,67 z ł /m 3 2,23z ł /m 3 15,48 z ł /m 3 2,58 z ł /1os/mies 13% 15% 13,80z ł /m3 2,40z ł /os/mies - 12% -7,5 % Dowód : karta 120 Jak wynika z tabeli 6 cena us ł ugi zaoferowanej w 2007r. do przetargu przez PUK w stosunku do ceny zaoferowanej przez PUK w 2006r. zmniejszy ł a si ę odpowiednio o 12 % (za 1 m 3 ) i o 7,5 % (osoba / miesi ą c). Jednocze ś nie oferta MPO z 2007r. by ł a wy ż sza odpowiednio o 344% (za 1 m 3 i o 363 % (osoba / miesi ą c) w stosunku do ceny stosowanej poprzednio tj. w 2006r. Wed ł ug ceny oferowanej w w/w przetargu PUK ś wiadczy us ł ugi dla 33 innych podmiotów – wspólnot mieszkaniowych . 21 Przedstawiona przez PUK kalkulacja kosztów wywozu odpadów komunalnych na podstawie której z ł o ż ono ofert ę do przetargu og ł oszonego przez ZADM w Grajewie oparta jest na za ł o ż eniach : -szacowana ilo ść produkowanych odpadów komunalnych na jedn ą osob ę rocznie - 1,1 m 3 na podstawie 2006r. tj - 4 085 Mg/rok : 22 700 osób=0,18 Mg/rok/1 osob ę 0,18Mg/rok/osob ę :1,1 m 3 /rok/osob ę = 0,164 Mg/m 3 , gdzie - cena brutto wywozu 1 m 3 odpadów komunalnych 24,55 z ł (27 z ł brutto za 1,1 m3 ) i 4 085 Mg – to ca ł kowita ilo ść odpadów komunalnych w Grajewie w 2006r. Jedyne uwzgl ę dnione przez PUK pozycje kosztowe to : -xxx Koszt wywozu roczny od 1 osoby 28,50 z ł /rok : 12 miesi ę cy = xxx z ł miesi ę cznie Dowód : karta 123 Prezes UOKIK zwa ż y ł co nast ę puje: Zgodnie z tre ś ci ą art. 4 pkt 1 ustawy o ochronie (…) pod poj ę ciem „przedsi ę biorca”, rozumie si ę przedsi ę biorc ę w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej (Dz.U. z 2007 r. Nr 155 poz. 1095 ). Art. 4. ust. 1. tej ustawy stanowi, ż e przedsi ę biorc ą w rozumieniu ustawy jest osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna nie b ę d ą c ą osob ą prawn ą , której odr ę bna ustawa przyznaje zdolno ść prawn ą - wykonuj ą ca we w ł asnym imieniu dzia ł alno ść gospodarcz ą . 2. Za przedsi ę biorców uznaje si ę tak ż e wspólników spó ł ki cywilnej w zakresie wykonywanej przez nich dzia ł alno ś ci gospodarczej ) a tak ż e m.in. osob ę prawn ą organizuj ą c ą lub ś wiadcz ą c ą us ł ugi o charakterze u ż yteczno ś ci publicznej, które nie s ą dzia ł alno ś ci ą gospodarcz ą w rozumieniu przepisów o dzia ł alno ś ci gospodarczej. Wymieniony przepis, w zakresie w jakim odwo ł uje si ę do ś wiadczenia us ł ugi o charakterze u ż yteczno ś ci publicznej, obejmuje swoj ą dyspozycj ą tak ż e PUK w Grajewie, z uwagi na : - art. 7 ust.1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorz ą dzie gminnym (tekst jedn. Dz.U. 2001 Nr 142 poz. 1591 ze zm. ), który na ł o ż y ł na gminy obowi ą zek zaspokojenia zbiorowych potrzeb wspólnoty m.in. w zakresie utrzymania czysto ś ci i porz ą dku oraz wysypisk i unieszkodliwiania odpadów komunalnych ; - art. 3 ust. 2 pkt 2b ustawy o utrzymaniu czysto ś ci i porz ą dku w gminach (tekst jedn.Dz.U.2005 Nr 236 poz. 2008 ) do obowi ą zkowych zada ń gminy zalicza utrzymanie czysto ś ci i porz ą dku. Gminy maj ą obowi ą zek zapewni ć czysto ść i porz ą dek na swoim terenie oraz tworzy ć warunki niezb ę dne do ich utrzymania, w szczególno ś ci tworz ą c warunki do wykonywania prac zwi ą zanych z utrzymaniem czysto ś ci i porz ą dku lub zapewniaj ą c wykonanie tych prac przez tworzenie odpowiednich jednostek organizacyjnych . . - art. 16 a pkt 3 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach ( Dz.U. 2007 Nr 39 poz. 251 z pó ź n. zm.) który do zda ń gminy zalicza zapewnianie budowy, utrzymania i eksploatacji w ł asnych lub wspólnych z innymi gminami lub przedsi ę biorcami instalacji i urz ą dze ń do odzysku i unieszkodliwiania odpadów komunalnych albo zapewnienie warunków do budowy, utrzymania i eksploatacji 22 instalacji i urz ą dze ń do odzysku i unieszkodliwiania odpadów komunalnych przez przedsi ę biorców. Poniewa ż Miasto Grajewo realizuje swoje zadania w ł asne w zakresie utrzymania czysto ś ci i porz ą dku oraz wysypisk i unieszkodliwiania odpadów komunalnych przy pomocy spó ł ki komunalnej Przedsi ę biorstwa Us ł ug Komunalnych w Grajewie, PUK przys ł uguje przymiot przedsi ę biorcy, w rozumieniu art. 4 ust.1 ustawy o ochronie (…). Nie budzi wiec w ą tpliwo ś ci, ż e PUK podlega przy wykonywaniu opisanej wy ż ej dzia ł alno ś ci rygorom prawa antymonopolowego i dzia ł ania tej spó ł ki podlegaj ą ocenie w aspekcie naruszenia zakazu stosowania praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę . I. PUK w Grajewie postawiono w niniejszym post ę powaniu zarzut nadu ż ywania pozycji dominuj ą cej na rynku sk ł adowania odpadów komunalnych w Koszarówce, w zakresie cen us ł ug stosowanych za sk ł adowanie odpadów, co mo ż e skutkowa ć przeciwdzia ł aniem ukszta ł towania si ę warunków niezb ę dnych do rozwoju konkurencji na rynku wywozu odpadów i stanowi ć praktyk ę z art. 9 ust 1 i 2 pkt. 5 ustawy wskazanej wy ż ej. Na wst ę pie nale ż y wskaza ć , i ż dla stwierdzenia praktyk okre ś lonych w art. 9 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów (zwanej dalej: Ustaw ą o ochronie (…) musz ą zosta ć spe ł nione łą cznie nast ę puj ą ce przes ł anki: 1. naruszenie interesu publicznoprawnego, 2. posiadanie przez przedsi ę biorc ę pozycji dominuj ą cej na rynku krajowym lub lokalnym, 3. nadu ż ywanie przez przedsi ę biorc ę pozycji dominuj ą cej na rynku. 1. Naruszenie interesu publicznoprawnego, Podstaw ą do zastosowania przepisów Ustawy o ochronie (…), w ś wietle jej art. 1 ust. 1, jest zagro ż enie lub naruszenie przez przedsi ę biorc ę interesu publicznoprawnego. W wyroku z dnia 24 stycznia 1991 r. w sprawie Amr 8/90 (Wokanda 1992/2/39) S ą d Antymonopolowy stwierdzi ł , ż e do post ę powania w sprawach o przeciwdzia ł aniu praktykom monopolistycznym kwalifikuj ą si ę tylko takie sprawy, w których podmiot gospodarczy, w nast ę pstwie stosowania zakazanych praktyk monopolistycznych, narusza interes publicznoprawny w zakresie rozwoju konkurencji, ochrony podmiotów nara ż onych na stosowanie takich praktyk oraz ochrony interesu konsumentów. W orzeczeniu tym podkre ś lono, ż e naruszenie interesu publicznoprawnego mo ż e mie ć przyk ł adowo miejsce, gdy skutkami dzia ł a ń sprzecznych z ustaw ą dotkni ę ty jest "szerszy kr ą g uczestników rynku", a nie jeden podmiot. Podobne stanowisko w tej kwestii zajmuje S ą d Najwy ż szy (por. przyk ł adowo uzasadnienia wyroków z dnia 29 maja 2001 r. w sprawie I CKN 1217/98, OSNC 2002 r., z. 1, poz. 13, czy wyrok z dnia 28 stycznia 2002 r., I CKN 112/99, OSNC 2002 r., z. 11, poz. 144). Zgodnie natomiast z wyrokiem S ą du Najwy ż szego z dnia 24 lipca 2003 r. w sprawie I CKN 496/01 (Dz.Urz.UOKiK 23 2004/1/283) „ U ż ytego w tych orzeczeniach sformu ł owania: "dotkni ę cie skutkami dzia ł a ń " sprzecznych z ustaw ą antymonopolow ą , nie mo ż na jednak rozumie ć w sposób w ą ski i mechaniczny, jako tylko bezpo ś redniego pokrzywdzenia kontrahenta monopolisty. Trzeba tu ocenia ć ca ł o ść negatywnych skutków dzia ł a ń monopolisty na okre ś lonym rynku (rynek relewantny), kieruj ą c si ę ogólnymi celami obu ustaw antymonopolowych. (…) Ochrona konkurencji polega na przeciwdzia ł aniu monopolizacji rynku, rozumianej jako narzucanie przez podmiot dominuj ą cy warunków umownych niekorzystnych dla jego kontrahentów. Ochrona ta nie ogranicza si ę przy tym do sytuacji, kiedy dosz ł o ju ż do pokrzywdzenia kontrahenta przez monopolist ę , lecz obejmuje tak ż e istnienie samego stanu realnego zagro ż enia dla zasad swobodnej konkurencji. Stan takiego potencjalnego zagro ż enia jest bowiem oceniany z punktu widzenia interesu publicznego w obu ustawach jako stan niew ł a ś ciwy, a tym samym niedopuszczalny .” Podzielaj ą c stanowisko S ą du Najwy ż szego w tym zakresie, nale ż y stwierdzi ć , ż e post ę powanie antymonopolowe w niniejszej sprawie niew ą tpliwie toczy ł o si ę w interesie publicznym. Strona niniejszego post ę powania jest dzier ż awc ą i administratorem sk ł adowiska odpadów w Koszarówce oraz prowadzi dzia ł alno ść polegaj ą c ą na odbieraniu odpadów komunalnych od w ł a ś cicieli nieruchomo ś ci. Gdyby potwierdzi ł si ę , postawiony PUK w Grajewie, zarzut nadu ż ywaniu pozycji dominuj ą cej na rynku sk ł adowania odpadów komunalnych, poprzez przeciwdzia ł anie ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do powstaniu lub rozwoju konkurencji na konkurencyjnym rynku odbioru odpadów w mie ś cie Grajewie, to w konsekwencji dzia ł ania PUK oddzia ł ywa ł y by na interesy wszystkich dostawców odpadów na terenie Miasta Grajewo w formie praktyk antykonkurencyjnych. Zarzucane PUK dzia ł ania mog ą zniekszta ł ca ć konkurencj ę na rynku wywozu odpadów prowadz ą c do eliminacji z tego rynku podmiotów – konkurentów PUK – nie wskutek stosowania regu ł konkurencji, lecz wskutek stosowania przez PUK praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę . Dzia ł ania takie godz ą nie tylko w konkurencje jako tak ą , ale w efekcie zawsze odbijaj ą si ę negatywnie na konsumentach jako ostatnim ogniwie obrotu gospodarczego. Dzia ł ania PUK spowodowa ć mog ą bowiem spadek zlece ń dla konkurentów PUK, a nawet ich wypadniecie z rynku. PUK dzia ł aj ą cy w takiej sytuacji bez otoczenia konkurencyjnego pozbawiony b ę dzie jednocze ś nie nacisku na podwy ż szanie standardu w ł asnych us ł ug i obni ż anie cen. Efekty takich dzia ł a ń odczuje ca ł a spo ł eczno ść lokalna, która mo ż e zosta ć pozbawiona mo ż liwo ś ci wyboru optymalnej dla siebie oferty. 2. Pozycja przedsi ę biorcy na rynku lokalnym. Zgodnie z art. 4 pkt 9 ustawy o ochronie (…) , przez poj ę cie rynku w ł a ś ciwego rozumie si ę rynek towarów, które ze wzgl ę du na przeznaczenie, cen ę oraz w ł a ś ciwo ś ci, w tym jako ść , s ą uznawane przez ich nabywców za substytuty oraz s ą oferowane na obszarze, na którym ze wzgl ę du na ich rodzaj i w ł a ś ciwo ś ci, istnienie barier dost ę pu do rynku, preferencje konsumentów, znacz ą ce ró ż nice cen i koszty transportu, panuj ą zbli ż one warunki konkurencji. Przy czym przez towary nale ż y rozumie ć zarówno rzeczy, jak energi ę , papiery warto ś ciowe i inne prawa maj ą tkowe, us ł ugi a tak ż e roboty budowlane. Na rynek w ł a ś ciwy sk ł ada si ę rynek produktowy oraz rynek geograficzny. Niezb ę dnym elementem rynku geograficznego jest jego wymiar geograficzny, oznaczaj ą cy konieczno ść wyznaczenia obszaru, na którym warunki konkurencji, maj ą ce zastosowanie do okre ś lenia towarów s ą jednakowe dla 24 wszystkich konkurentów. Definicja ustawowa odnosi rynek geograficzny do obszaru na którym „ze wzgl ę du na ich ( towarów ) rodzaj i w ł a ś ciwo ś ci, istnienie barier dost ę pu do rynku, preferencje konsumentów, znacz ą ce ró ż nice cen i koszty transportu , panuj ą zbli ż one warunki konkurencji( art. 4 pkt. 9 ustawy ). Zgodnie z orzecznictwem antymonopolowym, nale ż y d ąż y ć do mo ż liwie w ą skiej segmentacji rynku. W ą skie wyodr ę bnienie rynku w ł a ś ciwego w sprawie wyznacza bowiem poziom dominacji skar ż onego przedsi ę biorcy i zarazem wskazuje ograniczenia, jakie stwarza ma ustawa antymonopolowa ( wyrok SOKIK z dnia 4 pa ź dziernika 1993r. sygn. akt. XVII Amr 29/93). W rozpatrywanej sprawie, w zwi ą zku z w/w zarzutem postawionym PUK w Grajewie wyodr ę bniono jako rynek produktowy rynek us ł ug sk ł adowania odpadów komunalnych. Natomiast rynkiem w ł a ś ciwym w uj ę ciu geograficznym, jest obszar Gminy Miejskiej Grajewo i Gminy Grajewo. Jak wynika ze strategii rozwoju Miasta Grajewo na lata 2007 – 2011 6 jedyne wysypisko odpadów komunalnych na potrzeby Miasta Grajewo i Gminy Grajewo zlokalizowane jest na terenie wsi Koszarówka i innego miejsca sk ł adowania odpadów Miasto nie zapewnia. W ł a ś cicielem obiektu jest Miasto Grajewo, a jego administratorem jest PUK sp. z o.o. w Grajewie. Ograniczenie rynku w ł a ś ciwego do terenu Gminy Miejskiej Grajewo i Gminy Grajewo jest konsekwencj ą wskazanych wy ż ej obowi ą zków jednostki samorz ą du terytorialnego wynikaj ą cych z art. 7 ust.1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorz ą dzie gminnym, z art. 16 a pkt 3 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach oraz porozumienia komunalnego zawartego pomi ę dzy Miastem a Gmin ą Grajewo. Uzna ć nale ż y, ż e na tak okre ś lonym obszarze panuj ą w zakresie us ł ug sk ł adowania odpadów komunalnych jednolite warunku konkurencji . Zatem rynek w ł a ś ciwy w sprawie to rynek us ł ug sk ł adowania odpadów komunalnych pochodz ą cych z terenu Miasta i Gminy Grajewo. W bezpo ś rednim zwi ą zku z rynkiem sk ł adowania odpadów komunalnych z terenu Miasta Grajewo pozostaje rynek ś wiadczenia us ł ug w zakresie odbierania odpadów komunalnych od w ł a ś cicieli nieruchomo ś ci z terenu Miasta i Gminy Grajewo. Ś wiadczenie us ł ug w powy ż szym zakresie jest bowiem ca ł kowicie uzale ż nione od mo ż liwo ś ci sk ł adowania odpadów na sk ł adowisko wymienione w stosowanym zezwoleniu a wydanym przez w ł a ś ciwy organ. Z kolei art. 4 pkt 10 Ustawy o ochronie (…) okre ś la pozycj ę dominuj ą c ą jako pozycj ę przedsi ę biorcy, która umo ż liwia mu zapobieganie skutecznej konkurencji na rynku w ł a ś ciwym przez stworzenie mu mo ż liwo ś ci dzia ł ania w znacznym zakresie niezale ż nie od konkurentów, kontrahentów oraz konsumentów; domniemywa si ę , ż e przedsi ę biorca ma pozycj ę dominuj ą c ą , je ż eli jego udzia ł w rynku przekracza 40 %. 6 http//um-grjewo.pbip.pl 25 Obowi ą zek utrzymania i eksploatacji sk ł adowiska odpadów Gmina Miejska Grajewo wykonuje za po ś rednictwem Spó ł ki, w której posiada 100% udzia ł ów. Zatem PUK w Grajewie, jako administrator jedynego wysypiska s ł u żą cego potrzebom Miasta i Gminy Grajewo, zajmuje na rynku sk ł adowania odpadów pochodz ą cych z w/w terenu pozycj ę monopolistyczn ą , która jest kwalifikowan ą form ą pozycji dominuj ą cej . 3. Nadu ż ywanie pozycji dominuj ą cej z art. 9 ust.1 i 2 pkt. 5 ustawy o ochronie (...). Samo posiadanie pozycji dominuj ą cej nie jest zakazane. Zakazane jest dopiero jej nadu ż ywanie, przejawiaj ą ce si ę w stosowaniu zakazanych praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę . Dla stwierdzenia stosowania przez PUK zarzucanej mu praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę w zakresie cen za przyjmowanie odpadów komunalnych na wysypisko w Koszarówce konieczne jest udowodnienie spe ł nienia przes ł anek wynikaj ą cych z art. 9 ust.2 pkt. 5 ustawy o ochronie (…) , do których nale ż y : • podj ę cie przez niego dzia ł a ń (w postaci czynno ś ci lub zaniechania) przeciwdzia ł aj ą cych ukszta ł towaniu si ę warunków do powstania lub rozwoju konkurencji. Z analizy pozycji rynkowej PUK w Grajewie wynika, ż e posiadaj ą c pozycj ę monopolistyczn ą na rynku sk ł adowania odpadów komunalnych w Koszarówce PUK w Grajewie mo ż e j ą wykorzystywa ć i wp ł ywa ć na ograniczenie wolnej konkurencji na rynkach wspó ł zale ż nych, jakimi s ą rynek us ł ug odbierania odpadów komunalnych od w ł a ś cicieli nieruchomo ś ci na terenie Miasta i GmIny Grajewo. PUK bowiem jest nie tylko administratorem gminnego sk ł adowiska, ale równie ż prowadzi dzia ł alno ść w zakresie odbierania odpadów komunalnych od w ł a ś cicieli nieruchomo ś ci na podstawie art. 7 ust.5 ustawy o utrzymaniu czysto ś ci i porz ą dku w gminach. O tym, ż e nadu ż ycie pozycji dominuj ą cej mo ż e skutkowa ć ograniczeniem konkurencji nie tylko na rynku, na którym przedsi ę biorca posiada tak ą pozycj ę , ale tak ż e na innych rynkach wypowiedzia ł o si ę ju ż niejednokrotnie orzecznictwo antymonopolowe (por.: wyroki S ą du Antymonopolowego z dnia 12 lutego 1993 r., sygn. akt XVII Amr 33/92 i z dnia 11 grudnia 2000 r., sygn. akt XVII Ama 45/00). Teoria dwóch rynków zale ż nych zosta ł a równie ż zaakceptowana przez europejskie organy antymonopolowe np. w sprawie ECS/AKZO, gdzie uznano, ż e pozycja dominuj ą ca na jednym rynku mo ż e by ć nadu ż yta wskutek post ę powania przedsi ę biorstwa na innym rynku (sprawa nr IV/30.698, ECS/AKZO, Commission decision 1985, Official Journal of the European Communities, nr L 374, s. 16-17). Komisja Europejska i Europejski Trybuna ł Sprawiedliwo ś ci uzna ł y, ż e „ nadu ż ycie pozycji dominuj ą cej na rynku surowców mo ż e ogranicza ć konkurencj ę na rynku, na którym s ą sprzedawane pochodne surowca, i te efekty musz ą by ć wzi ę te pod uwag ę w rozwa ż aniach skutków naruszenia prawa, nawet je ś li rynek produktów pochodnych nie stanowi rynku samoistnego ” (vide: B. Majewska-Jurczyk, Dominacja w polityce konkurencji Unii Europejskiej , Wroc ł aw 1998, s. 46-47 i podane tam orzecznictwo). Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie, w której – jak zostanie wykazane w dalszej cz ęś ci decyzji – wykorzystuj ą c pozycj ę dominuj ą c ą na lokalnym 26 rynku sk ł adowania odpadów komunalnych z terenu Miasta i Gminy Grajewo, PUK oddzia ł uje na ukszta ł towanie warunków rozwoju konkurencji na innym rynku produktowym, tj. rynku wywozu odpadów komunalnych od w ł a ś cicieli nieruchomo ś ci z terenu Miasta i Gminy Grajewo. Okoliczno ś ci ą bezspornie ustalon ą w sprawie, bowiem PUK przyzna ł fakt, ż e wwo żą c odpady komunalne z terenu Miasta Grajewa na sk ł adowisko w Koszarówce nie obci ąż a ich w ca ł o ś ci kosztami sk ł adowania odpadów komunalnych, które obci ąż aj ą odpady wwo ż one przez innych przedsi ę biorców na to sk ł adowisko. Takie dzia ł anie, w ocenie Prezesa UOKIK, przeciwdzia ł a ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do powstania b ą d ź rozwoju konkurencji na lokalnym rynku wywozu odpadów komunalnych z terenu Miasta Grajewo i wobec tego stanowi naruszenie art. 9 ust. 2 ust. 5 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów zakazuje nadu ż ywania pozycji dominuj ą cej na rynku w ł a ś ciwym przez jednego lub kilku przedsi ę biorców (art. 9 ust. 1 ww. ustawy), uznaj ą c takie dzia ł anie za praktyk ę ograniczaj ą c ą konkurencj ę . Jednym z zakazanych przejawów nadu ż ywania pozycji dominuj ą cej na rynku jest, stosownie do art. 9 ust. 2 pkt 5 niniejszej ustawy, przeciwdzia ł aniu ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do powstania b ą d ź rozwoju konkurencji. Okre ś lony w powo ł ywanym przepisie zakaz nak ł ada na przedsi ę biorców obowi ą zek takiego dzia ł ania, by nie stwarza ł o to innym uczestnikom obrotu towarowego barier ograniczaj ą cych ich mo ż liwo ść skutecznego konkurowania w warunkach gospodarki rynkowej. Niniejsza praktyka ma wi ę c charakter antykonkurencyjny i okre ś la sytuacj ę , w której przedsi ę biorca posiadaj ą cy pozycj ę dominuj ą c ą na rynku negatywnie oddzia ł uje na stan konkurencji na innym rynku z nim powi ą zanym . Op ł ata za wywóz i transport odpadów komunalnych stosowana przez przedsi ę biorców ś wiadcz ą cych w/w us ł ugi powinna w sobie zawiera ć koszty zbierania odpadów, ich transportu oraz koszty sk ł adowania na wysypisku w Koszarówce (op ł at ę za sk ł adowanie). Wysoko ść op ł aty za sk ł adowanie odpadów na wysypisku w Koszarówce okre ś lona jest wydawanym corocznie Zarz ą dzeniem Burmistrza Miasta Grajewo i jej sk ł adnikiem jest mi ę dzy innymi ustalona administracyjnie „op ł ata marsza ł kowska”. Op ł at ę za wywóz i transport odpadów komunalnych ponosz ą , na podstawie art. 6 ust.1 ustawy o utrzymaniu porz ą dki i czysto ś ci w gminach, w ł a ś ciciele nieruchomo ś ci, z których wywo ż one s ą odpady. PUK w Grajewie jako dzier ż awca sk ł adowiska odpadów w Koszarówce i jednocze ś nie, jak stwierdzono wy ż ej, jako podmiot ś wiadcz ą cy us ł ugi wywozu odpadów od w ł a ś cicieli nieruchomo ś ci ma mo ż liwo ść nie uwzgl ę dnienia w op ł acie za wywóz odpadów komunalnych pobieranych od w ł a ś cicieli nieruchomo ś ci wszystkich pozycji kosztowych op ł aty za sk ł adowanie odpadów komunalnych na wysypisku w Koszarówce, które musz ą ponosi inni przedsi ę biorcy wwo żą cy odpady komunalne na to wysypisko. Przeprowadzone post ę powanie potwierdzi ł o, ż e PUK stosuje opisane wy ż ej dzia ł ania. PUK pismem z dnia 25.01.2008 ( karta 113) przyzna ł , ż e wwo żą c w 2007r. odpady komunalne od w ł a ś cicieli nieruchomo ś ci na wysypisko w Koszarówce obci ąż a ł je op ł at ą w wysoko ś ci 43,11 z ł /MG netto za ś w 2008r. w wysoko ś ci 111,85 z ł /Mg. Pismem z dnia 28.10.2008r. (karta 637) ponownie potwierdzi ł , ż e jakkolwiek wszyscy dostawcy odpadów ponosz ą jednolit ą op ł at ę za sk ł adowanie odpadów, to op ł ata naliczana za wwo ż one przez PUK odpady komunalne nie zawiera ł a w sobie wszystkich sk ł adników kosztowych PUK. Wg 27 wyja ś nie ń PUK nie uwzgl ę dniono w niej kosztów ogólnych, które s ą liczone od sprzeda ż y, kosztów w ł asnego sprz ę tu do równania i ugniatania masy odpadów, kosztów zasypywania piaskiem, zysku oraz kosztów segregacji odpadów. Zatem z powy ż szego wynika, ż e PUK nie nalicza ł do op ł aty za wywóz i transport odpadów cz ęś ci kosztów funkcjonowania sk ł adowiska, kosztów sortowania odpadów, którymi obci ąż a ł w op ł acie za sk ł adowanie innych przedsi ę biorców. Przyjmuj ą c, zgodnie z wyja ś nieniami PUK, ż e odprowadza ł od gromadzonych odpadów pe ł n ą wysoko ść op ł aty marsza ł kowskiej, to – jak wynika z tabeli nr 2- op ł ata za wwo ż one przez PUK odpady na wysypisko w roku 2007 (bez op ł aty marsza ł kowskiej) by ł a 2,25 razy mniejsza ni ż taka sama op ł ata obci ąż aj ą ca innych przedsi ę biorców, za ś w 2008r. op ł ata ta by ł a odpowiednio 1,75 razy mniejsza. Dowodem na to, ż e PUK obci ąż a ł swoich konkurentów pe ł nymi stawkami op ł at za wwo ż one na wysypisko odpady komunalne jest analiza „Raportów bilansowo – warto ś ciowych asortymentów za 2007” z których wynika, ż e PUK innych przedsi ę biorców wwo żą cych odpady na wysypisko w Koszarówce tj, MPO w Bia ł ymstoku, ale równie ż podmioty, które same zwo żą produkowane przez siebie odpady obci ąż a ł w 2007r. op ł at ą b ę d ą c ą iloczynem ilo ś ci przywiezionych odpadów komunalnych oraz stawki op ł aty za sk ł adowanie - 77,42 z ł /MG netto ( razem z op ł at ą marsza ł kowsk ą ) w wysoko ś ci ustalonej Zarz ą dzeniem Burmistrza miasto Grajewo. Te same raporty wystawione dla PUK w Grajewie wskazuj ą natomiast zamiast warto ś ci netto i brutto pobranej op ł aty jedynie ilo ść wykonanych kursów. Przyjmuj ą c podan ą przez PUK warto ść obci ąż enia wwo ż onych odpadów w roku 2007r jako kwot ę 43,11 z ł /MG netto, uzna ć nale ż y, ż e PUK obci ąż y ł wwo ż one przez siebie odpady ogó ł em kwot ą 176 415,60 z ł netto, za ś gdyby zastosowa ł tak ą sam ą stawk ę jak ą obci ąż a ł swoich konkurentów, powinna to by ć kwota ogó ł em 316 819,67 z ł netto. PUK przyzna ł , ż e w roku 2008 stosowa ł ten sam mechanizm, obci ąż aj ą c wwo ż one przez siebie odpady op ł at ą w wysoko ś ci netto 111,85 z ł Mg , w tym samym czasie stosuj ą c wobec swoich konkurentów op ł at ę netto w wysoko ś ci 140 z ł /1 Mg. Wykazano zatem ponad wszelk ą w ą tpliwo ść , ż e PUK stosowa ł na wwo ż one przez siebie odpady op ł at ę ni ż sz ą ni ż op ł ata, któr ą obci ąż a ł swoich konkurentów – dostawców odpadów na wysypisku w Koszarówce. Op ł ata za sk ł adowanie odpadów pobierana jest od przedsi ę biorców ( oraz podmioty indywidualne) w sytuacji, gdy zwa ż one odpady znajd ą si ę na wysypisku na rzecz administratora wysypiska. Podmiot ś wiadcz ą cy us ł ugi w zakresie wywozu i transportu odpadów, op ł at ę za sk ł adowanie odpadów - jako swój koszt, wkalkulowuje w stawk ę op ł aty za us ł ug ę wywozu odpadów. PUK w Grajewie jako podmiot ś wiadcz ą cy us ł ugi wywozu i transportu odpadów a jednocze ś nie administrator sk ł adowiska nie odprowadza op ł aty za sk ł adowanie – z tego powodu w „Raportach bilansowo – warto ś ciowych asortymentów za 2007” sporz ą dzonych przez administratora wysypiska w Grajewie, PUK w Grajewie zamiast warto ś ci pobranej op ł aty ma uj ę t ą jedynie ilo ść wykonanych kursów. Przedmiotowa op ł ata za sk ł adowania wp ł ywa natomiast do kasy PUK w Grajewie jako sk ł adnik przychodu z tytu ł u pobranych op ł at za wywóz i transport odpadów komunalnych pobranych od w ł a ś cicieli nieruchomo ś ci. W konsekwencji zatem nie uwzgl ę dniania w op ł acie za sk ł adowanie odpadów wwo ż onych na wysypisko przez PUK, wszystkich sk ł adników kosztowych funkcjonowania wysypiska, op ł ata za wywóz i transport odpadów by ł a ni ż sza. Wysoko ść tej op ł aty nie uwzgl ę dnia ł a tych kosztów sk ł adowania, których wg o ś wiadczenia PUK, nie ujmuje on w kalkulacji op ł aty za sk ł adowanie wwo ż onych przez siebie odpadów komunalnych. 28 Zatem, wskutek nieuwzgl ę dnienia w cenie us ł ugi za wywóz i transport odpadów komunalnych wszystkich kosztów funkcjonowania sk ł adowiska, cena wywozu i transportu odpadów komunalnych oferowana przez PUK na konkurencyjnym rynku by ł a ni ż sza ni ż cena jego konkurentów, którzy musieli uwzgl ę dni ć w kalkulacji pe ł n ą wysoko ść op ł aty za sk ł adowanie. Dowodem na powy ż sze jest, przedstawiona przez PUK kalkulacja op ł aty za wywóz i sk ł adowanie odpadów komunalnych w przeliczeniu na 1 osob ę miesi ę cznie wg której to op ł aty PUK ś wiadczy us ł ugi w Grajewie dla grupy 33 dostawców odpadów. W ocenie Prezesa UOKIK, analiza tej kalkulacji, w kontek ś cie wyja ś nie ń PUK ś wiadczy o tym, ż e zastosowana op ł ata rycza ł towa miesi ę czna za wywóz odpadów jest ni ż sza ni ż pe ł ne koszty tej us ł ugi. ZADM – za ł o ż y ł zamówienie na wywóz 160 m 3 odpadów miesi ę cznie od oko ł o 920 osób, okre ś laj ą c warto ść rocznego zamówienia na 60 000 z ł , W odpowiedzi PUK zaoferowa ł ś wiadczenie o warto ś ci 55 200 z ł /rok, co miesi ę cznie daje 2 208,00 z ł . Bior ą c powy ż sze pod uwag ę cena odbioru 1m 3 odpadów oferowana przez PUK wynios ł a - xxx i cenie xxx z ł od osoby . Kalkulacja PUK do oferowanej ceny, uwzgl ę dnia ł a pe ł n ą op ł at ę za sk ł adowanie odpadów w wysoko ś ci brutto 82,84z ł / ton ę Zatem prawid ł owo wnioskuje MPO Bia ł ystok, ż e sama op ł ata za sk ł adowanie 160 m 3 odpadów komunalnych powinna wynie ść 2236,7 z ł miesi ę cznie ( statystycznie 160 m 3 odpadów sta ł ych wynosi 170 kg/m 3 , co daje wielko ść 27.200 kg= 27 ton.) . W sytuacji wi ę c, gdy PUK oferuje za wywóz 160 m 3 odpadów us ł ug ę w cenie, która nie pokrywa nawet kosztów sk ł adowania tych odpadów jasne jest, ż e cena tej us ł ugi nie uwzgl ę dnia wszystkich jej kosztów. Prezes UOKIK kwestionuje kalkulacj ę wywozu i sk ł adowania odpadów komunalnych w przeliczeniu na 1 osob ę na rok 2007 sporz ą dzon ą przez PUK ( karta 123.) jako zbyt ogóln ą i przez to nieczyteln ą (wymienione s ą jedynie pozycje p ł ace z narzutami, koszt pojazdu z narzutami. Stwierdzi ć równie ż nale ż y, ż e nieuzasadnione jest, zdaniem Prezesa UOKIK, przyjmowanie za ł o ż e ń do kalkulacji op ł aty za wywóz odpadów komunalnych z zasobów ZADM lub innego administratora zasobów wspólnych na podstawie danych liczbowych dotycz ą cych : - ilo ś ci odpadów odbieranych z ca ł ego Grajewa, skoro ZADM okre ś li ł w zamówieniu ilo ść odpadów koniecznych do wywiezienia z jego zasobów; - ilo ś ci osób „produkuj ą cych” odpady jako ilo ść mieszka ń ców Grajewa, skoro w zamówieniu ZADM okre ś li ł wielko ść zasobów na 920 osób, tym bardziej, ż e PUK w swoich wyja ś nieniach podawa ł , ż e ustala cen ę rycza ł tow ą w oparciu o wielko ść zasobów mieszkaniowych ka ż dego kontrahenta. Dodatkowo, w/w tez ę potwierdzaj ą wnioski p ł yn ą ce z analizy cen przedmiotowej us ł ugi stosowanych w ZADM w Grajewie od 2005r. Dane do tej analizy zamieszczone s ą w tabeli nr 6 . Wynika z niej jasno, ż e PUK w Grajewie zaoferowa ł w przetargu w maju 2007r. cen ę us ł ugi wywozu 1 m 3 odpadów o 12 % ni ż sz ą jak cena oferowana przez PUK w przetargu w 2006r. i o 7,5 % ni ż sz ą cen ę za wywóz odpadów od 1 mieszka ń ca / miesi ą c. W tym samym przetargu MPO zaoferowa ł a cen ę za wywóz 1 m 3 odpadów o 344 % wy ż sz ą w stosunku do ceny poprzednio obowi ą zuj ą cej ( przyj ę ta przez ZADM jako oferta MPO) i op ł at ę za wywóz w przeliczeniu na 1 mieszka ń ca wy ż sz ą o 363 % ni ż op ł ata stosowana poprzednio (równie ż przyj ę ta przez ZADM jako oferta MPO). Wskaza ć przy tym nale ż y, ż e w 2007r. wzrost op ł aty za sk ł adowanie odpadów, który, jak wskazano wy ż ej, musi by ć uwzgl ę dniony jako koszt w przedmiotowej op ł acie wynosi ł 59,99%, przy czym wzrost samej „op ł aty marsza ł kowskiej” wynosi ł 2,08 29 %. Równie ż w 2008r. wzrost op ł aty za sk ł adowanie w stosunku do roku 2007 by ł 80,83 % ( przy wzro ś cie samej op ł aty marsza ł kowskiej o377% ) za ś op ł ata za wywóz odpadów komunalnych z ZADM nie uleg ł a zmianie. Dane konieczne do takiej analizy zawiera tabela Nr 8 i 9 . Tabela Nr 8 zawiera zestawienie ca ł kowitej op ł aty za sk ł adowanie odpadów netto w latach 2005-2008 oraz wska ź niki procentowego wzrostu tej op ł aty. Tabela 7 2005 2006 2007 2008 Op ł ata ca ł kowita netto za sk ł adowanie z ł /Mg 47,00 48,39 77,42 140,00 Procentowy wzrost op ł aty ca ł kowitej w stosunku do op ł aty w roku poprzednim - 2,96% 59,99% 80,83% Tabela 8 zawiera stawki op ł aty marsza ł kowskiej z lata 2005-2008 oraz wska ź niki procentowego wzrostu tej op ł aty. Tabela 8 Op ł ata marsza ł kowska 2005 14,87 2006 15,39 2007 15,71 2008 75,00 Procentowy wzrost op ł aty marsza ł kowskiej w stosunku do op ł aty w roku poprzednim - 3,50% 2,08% 377% Zatem analiza wzrostu op ł aty za sk ł adowanie odpadów komunalnych równie ż potwierdza tez ę Prezesa UOKIK, ż e PUK nie uwzgl ę dni ł w cenach zaoferowanych ZADM i ca ł ej grupie dostawców odpadów rozliczanych rycza ł towo pe ł nych kosztów op ł aty za sk ł adowanie odpadów na wysypisku w Koszarówce. Do takiego samego wniosku sk ł ania analiza (dane tabela 5) wzrostu op ł at stosowanych przez PUK w 2007 r. w porównaniu z 2006 za wywóz odpadów komunalnych w pojemnikach. Wzrost tych op ł at w 2007r. wynosi ł 37 % (pojemnik SM 110), 11,8 % (pojemnik PA 1100 ) za ś w 2008r. wyniós ł ś rednio 39,39 % za pojemnik SM 110 i 40 % za pojemnik PA 1100. Zatem w analizowanych przypadkach w 2008 r. wzrost op ł at za wywóz opadów komunalnych stosowanych przez PUK nie pokry ł nawet kosztów wzrostu „op ł aty marsza ł kowskiej”. Prezes UOKIK wykaza ł zatem, ż e pobierana od 2007r. i w 2008r. przez PUK cena us ł ugi wywozu i sk ł adowania odpadów, nie uwzgl ę dnia ł a wszystkich sk ł adników kosztowych op ł aty za sk ł adowanie odpadów, które musieli uwzgl ę dnia ć w stosowanych op ł atach konkurenci PUK . 30 Stosuj ą c jednocze ś nie dwie stawki op ł at za przyjmowanie odpadów na wysypisko tj. jedn ą oficjaln ą – ustalon ą Zarz ą dzeniem Burmistrza Miasta Grajewo i drug ą ni ż sz ą , bo pomniejszon ą o niektóre sk ł adniki kosztowe, PUK zniekszta ł ca stan konkurencji na rynku wywozu i transportu odpadów. Wy ż szy koszt korzystania z wysypiska dotyka konkurentów PUK, którzy jednocze ś nie musz ą mie ć na uwadze niski koszt us ł ug wywozowych ś wiadczonych przez t ę firm ę . PUK – jako przedsi ę biorca ś wiadcz ą cy us ł ugi wywozu i transportu odpadów utrzymuje ceny us ł ug, które jak wykaza ł o niniejsze post ę powanie, s ą cenami poni ż ej kosztów, poniewa ż nie uwzgl ę dniaj ą wszystkich sk ł adników kosztowych tej us ł ugi. Przedsi ę biorca mo ż e pozwoli ć sobie na taki model dzia ł ania poniewa ż , jako monopolista i podmiot wielozak ł adowy mo ż e swobodnie kszta ł towa ć z kolei stawki op ł at za korzystanie ze sk ł adowiska odpadów w Koszarówce. W ocenie Prezesa UOKIK, opisane wy ż ej dzia ł ania PUK ś wiadcz ą o ś wiadomym dzia ł aniu tego przedsi ę biorcy w kierunku zniekszta ł cenia stosunków konkurencyjnych na rynku wywozu i transportu odpadów na rynku w ł a ś ciwym. Dowodem powy ż szego, jest wykazany fakt manipulowania kalkulacjami na wywóz odpadów w przetargu zorganizowanym przed ZADM. Przygotowuj ą c kalkulacj ę na zaoferowan ą cen ę us ł ugi wywozu odpadów z zasobów ZADM, PUK zaoferowa ł cen ę ni ż sz ą za 1 m 3 odpadów oraz za odbiór odpadów od 1 osoby/ miesi ą c ni ż ceny, która oferowa ł temu samemu kontrahentowi w roku poprzednim, pomimo wzrostu op ł aty za sk ł adowanie w 2007r. o prawie 60 %. Cena przyj ę ta przez ZADM w roku 2007 wskutek przyj ę cia oferty PUK by ł a jedynie o 0,9 % ( za 1m 3 ) i o 7% (osobo/miesi ą c ) wy ż sza od ceny po jakiej PUK ś wiadczy ł w ZADM w/w us ł ugi w 2005r. pomimo, ze op ł ata za sk ł adowanie odpadów wzros ł a w 2007r. w stosunku do roku 2005 o 64 %. W warunkach prawid ł owego funkcjonowania konkurencji na rynku ż adna firma nie mog ł aby sobie pozwoli ć na tak znaczne zani ż enie kosztów jednego z rodzajów ś wiadczonych us ł ug. Jednak PUK dysponuje atutem umo ż liwiaj ą cym swobodne kszta ł towanie cen – jest zarz ą dc ą wysypiska, tym samym z jednej strony ustala w zasadzie dowolnie op ł aty za korzystanie z niego, a z drugiej prowadzi bardzo elastyczn ą polityk ę finansow ą . B ę d ą c monopolist ą w zakresie zarz ą du wysypiskiem, PUK posiada równie ż prawie 70 % rynku wywozu odpadów na terenie Gminy Grajewo i Miasta Grajewo . W ocenie Prezesa UOKIK, powy ż ej wykazano, ż e opisane dzia ł ania PUK stwarzaj ą tak ą sytuacj ę rynkow ą , która utrudnia innym przedsi ę biorcom wykonywanie konkurencyjnej dzia ł alno ś ci na rynku wywozu i transportu odpadów oraz uniemo ż liwia im zdobywanie nowych rynków w tym zakresie. Dowodem powy ż szego jest odrzucenie oferty MPO w Bia ł ymstoku w przetargu og ł oszonym przez ZADM w Grajewie wskutek zaoferowanego przez PUK niskiego poziomu cen, których nie móg ł stosowa ć sam MPO. Kwestionowane dzia ł anie PUK mia ł o w ł a ś nie na celu obni ż enie konkurencyjno ś ci innych przedsi ę biorców chc ą cych rozwija ć dzia ł alno ść w zakresie wywozu odpadów komunalnych z terenu Miasta Grajewa. W wyniku zakwestionowanego dzia ł ania konkurencji PUK chc ą cy ś wiadczy ć us ł ugi na rynku wywozu odpadów nie maj ą mo ż liwo ś ci skutecznego konkurowania z PUK. Musz ą bowiem wlicza ć w cen ę wywozu odpadów pe ł ny koszt op ł aty za ich sk ł adowanie, co czyni ich ofert ę niekonkurencyjn ą . Ceny us ł ug oferowanych przez przedsi ę biorców konkuruj ą cych z PUK w tej sytuacji musia ł by by ć zawsze wy ż sze od cen PUK. Za taki stan rzecz odpowiedzialny jest PUK, bowiem ustalona przez niego cena us ł ugi wywozu odpadów w wysoko ś ci 13,80 z ł /m 3 i 2,40 od 1 osoby nie pokrywa 31 wszystkich kosztów dzia ł alno ś ci PUK w zakresie wywozu odpadów i ich sk ł adowania . Wskazane okoliczno ś ci przes ą dzaj ą , by uzna ć dzia ł anie PUK, polegaj ą ce na nieuwzgl ę dnianiu w odniesieniu do stosowanych cen wywozu i transportu odpadów pe ł nych kosztów funkcjonowania sk ł adowiska odpadów, którymi obci ąż ani s ą inni przedsi ę biorcy, za praktyk ę , polegaj ą c ą na przeciwdzia ł aniu ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych po powstania lub rozwoju konkurencji , co wyczerpuje znamiona praktyki z art. 9 ust.1 i 2 pkt.5 ustawy o ochronie (…) . Z uwagi na powy ż sze , rozstrzygni ę to jak w pkt. I sentencji decyzji . II. Drugi zarzut jaki przedstawiono PUK w niniejszym post ę powaniu to zarzut nadu ż ywania pozycji dominuj ą cej na rynku odbioru odpadów komunalnych z terenu Gminy Miejskiej Grajewo, poprzez stosowanie w podobnych umowach z osobami trzecimi niejednolitych warunków umów, co mo ż e skutkowa ć przeciwdzia ł aniem ukszta ł towania si ę warunków niezb ę dnych do rozwoju konkurencji na rynku wywozu odpadów i stanowi ć praktyk ę z art. 9 ust 1 i 2 pkt. 5 ustawy wskazanej wy ż ej . Art. 9 ust. 2 pkt 5 ustawy o ochronie konkurencji (...) okre ś la jako praktyk ę ograniczaj ą c ą konkurencj ę dzia ł anie polegaj ą ce na nadu ż yciu pozycji dominuj ą cej na rynku poprzez przeciwdzia ł anie ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do powstania lub rozwoju konkurencji. Stawiaj ą c PUK w/w zarzut nale ż a ł oby zatem udowodni ć , ż e skutek w w/w postaci zosta ł osi ą gni ę ty poprzez stosowanie w podobnych umowach z osobami trzecimi niejednolitych warunków umów. Przy czym, zgodnie z art. 1 ust. 2 powo ł anej ustawy, dzia ł ania Prezesa UOKiK nakierowane s ą na przeciwdzia ł anie praktykom, które wywo ł uj ą lub mog ą wywo ł ywa ć negatywne skutki w zakresie stanu konkurencji. Aby stwierdzi ć , ż e dzia ł ania danego przedsi ę biorcy wyczerpuj ą znamiona praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę , niezb ę dne jest wykazanie spe ł nienia przez niego wszystkich przes ł anek okre ś lonych w/w przepisem ustawy, a mianowicie : • posiadanie przez danego przedsi ę biorc ę pozycji dominuj ą cej na rynku, • podj ę cie przez niego dzia ł a ń (w postaci czynno ś ci lub zaniechania) przeciwdzia ł aj ą cych ukszta ł towaniu si ę warunków do powstania lub rozwoju konkurencji. W my ś l art. 4 pkt 10 o ochronie konkurencji (...) przez pozycj ę dominuj ą c ą na rynku rozumie si ę pozycj ę przedsi ę biorcy , która umo ż liwia mu zapobieganie konkurencji na rynku w ł a ś ciwym, przez stworzenie mu mo ż liwo ś ci dzia ł ania w swoim zakresie niezale ż nie od konkurentów, kontrahentów oraz konsumentów. Domniemywa si ę , ż e przedsi ę biorca posiada pozycj ę dominuj ą c ą , je ż eli jego udzia ł w rynku przekracza 40 %. Po analizie zebranego w sprawie materia ł u Prezes UOKiK uzna ł , ż e rynek relewantny stanowi ą us ł ugi polegaj ą ce na wywozie i transporcie odpadów komunalnych. Pod wzgl ę dem geograficznym rynek relewantny mo ż na 32 scharakteryzowa ć jako obszar faktycznie prowadzonej przez przedsi ę biorc ę dzia ł alno ś ci us ł ugowej, na którym panuj ą zbli ż one warunki konkurencji. Przedmiotem dzia ł alno ś ci PUK, bezpo ś rednio zwi ą zanym z wniesionym wnioskiem o wszcz ę cie post ę powania, jest w ł a ś nie wywóz odpadów z terenu Miasta Grajewo. Jakkolwiek PUK w Grajewie nie posiada ł o zezwolenia na wywóz sta ł ych odpadów komunalnych z terenu miasta Grajewo, gdzie jako miejsce wywozu wskazane by by ł o sk ł adowisko odpadów w Koszarówce 7 , to jednak w Strategii rozwoju miasta Grajewo na lata 2007-2011 wskazano Przedsi ę biorstwo Us ł ug Komunalnych w Grajowie Sp. z o.o. jako podmiot, który na terenie Miasta Grajewo zajmuje si ę odpadami i to zarówno na rynku ich sk ł adowania jak i odbioru. Zwa ż ywszy, ż e na ka ż dej gminie spoczywa, zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czysto ś ci i porz ą dku w gminach, obowi ą zek zapewnienia warunków do wywozu i unieszkodliwiania odpadów komunalnych ze swojego terenu, jest oczywistym, ż e dla odbioru odpadów z terenu miasta Grajewo jest przeznaczone gminne wysypisko, po ł o ż one w Koszarówce. Innego miejsca sk ł adowania ta Gmina nie zapewnia, jest to jedyne sk ł adowisko na jej terenie. Rozwa ż anie mo ż liwo ś ci wywozu na inne wysypisko nie ma uzasadnienia z uwagi, ż e z za ł o ż enia nale ż a ł oby przyj ąć wtedy niejednolite warunki konkurencji dla przedsi ę biorców dzia ł aj ą cych na tym samym terenie . Z danych ustalonych w trakcie post ę powania wynika, ż e na rynku wywozu i transportu odpadów z terenu Gminy Miejskiej Grajewo PUK zajmuje siln ą pozycj ę dominuj ą c ą , bowiem jego udzia ł w rynku w ł a ś ciwym w 2007r. jest wy ż szy ni ż 76 % Wykazano zatem spe ł nienie pierwszej z w/w przes ł anek. Druga przes ł anka wymaga udowodnienia, ż e podj ę te przez PUK dzia ł ania (lub zaniechanie dzia ł a ń ) w zakresie stosowanych warunków wykonywania us ł ugi odbioru i transportu odpadów komunalnych na wysypisko w Koszarówce spowodowa ł o lub mog ł o spowodowa ć skutek w postaci przeciwdzia ł ania ukszta ł towaniu si ę warunków do powstania lub rozwoju konkurencji, czyli innymi s ł owy dzia ł ania te mog ł y spowodowa ć lub spowodowa ł y skutki antykonkurencyjne. Zarzut postawiony PUK w Grajewie dotyczy ł stosowania w umowach na odbiór i transport odpadów komunalnych niejednolitych warunków umów. Ze zgromadzonego w sprawie materia ł u dowodowego bezspornie wynika, ż e PUK stosuje ró ż ne stawki op ł at za wywóz odpadów dla ró ż nych grup odbiorców. PUK zatem stosuje, wobec zbiorowych dostawców odpadów (jak ZADM w Grajewie), stawki rycza ł towe, gdzie podstaw ą ustalenia ceny jest liczba mieszka ń ców danych zasobów za ś w odniesieniu do pozosta ł ych dostawców odpadów stawki wynikaj ą ce z cennika us ł ug za wywóz pojemnika od sztuki. PUK zak ł ada, ż e rzeczywista masa niesegregowanych odpadów komunalnych od jednego mieszka ń ca w ci ą gu roku to warto ść oko ł o 0,18 Mg/rok.tj. 0,015 Mg/ miesi ą c. Cena 4,50 z ł brutto stosowana jest dla osób z którymi podpisana jest umowa i którzy zgodnie z uchwa łą Rady Miasta Nr XL/235/06 z dnia 30 maja 2006r. prowadz ą 7 Na mocy art. 7 ust.5 ustawy o utrzymaniu czysto ś ci i porz ą dku w gminach, w brzmieniu przed nowelizacj ą z dnia 29.07.2005 (Dz.U. 2005 Nr 236 poz.2008 ) gminne jednostki organizacyjne , a za takie uwa ż ano równie ż spó ł ki prawa handlowego, w której gmina posiada przewa ż aj ą ce udzia ł y, prowadz ą ce na terenie swojej gminy dzia ł alno ść w w/w zakresie nie mia ł y obowi ą zku uzyskiwania zezwole ń . 33 selektywne zbieranie odpadów komunalnych powstaj ą cych na terenie nieruchomo ś ci w wymaganej ilo ś ci. Selektywnie zebrane odpady PUK odbiera bez odp ł atno ś ci. Pojemniki SM 110 udost ę pniane s ą w ilo ś ci 1 szt dla osób i firm podpisuj ą cych umow ę nieodp ł atnie, przy czym dotyczy to tylko tych, u których wyst ę puje du ż a cz ę stotliwo ść wywozu odpadów. Dla pozosta ł ych op ł ata dzier ż awna za 1 pojemnik PA 1100 wynosi 27,20 z ł brutto miesi ę cznie. Op ł ata za r ę czny za ł adunek 1 m 2 nieczysto ś ci sta ł ych wynosi 40 z ł ( cena poprzednia 34,31 z ł brutto). Ponadto PUK stosuje w umowach z niektórymi kontrahentami ( np. szko ł y, instytucje) rabaty np. 10 % rabatu dla szkó ł z tytu ł u segregacji odpadów. PUK w Grajewie ma podpisane na terenie Grajewa : - 119 umowy na wywóz odpadów komunalnych z firmami; - 33 umowy na wywóz odpadów komunalnych ze Wspólnotami Mieszkaniowymi; 13 umów na wywóz odpadów komunalnych ze szkó ł , przedszkoli, domów pomocy spo ł ecznej; - pozosta ł e to umowy z osobami indywidualnymi. Wykazano zatem w niniejszym post ę powaniu, ż e umowy jakie zawiera PUK na rynku wywozu i transportu odpadów to umowy z osobami fizycznymi, przedsi ę biorcami - w ł a ś cicielami nieruchomo ś ci oraz administratorami zasobów mieszkaniowych, instytucjami takimi jak szko ł y, szpitale. Zatem s ą to umowy zawierane nie z konkurentami PUK lecz z jego kontrahentami . Umowy te ró ż ni ą si ę pomi ę dzy sob ą nie tylko z uwagi na zindywidualizowany przedmiot umowy, ale równie ż z uwagi na cen ę us ł ugi. Tak postawiony, przez organ antymonopolowy, zarzut determinuje zakres rozstrzygni ę cia, w szczególno ś ci nie uprawnia Prezesa UOKIK do badania warunków umów stosowanych przez PUK pod k ą tem zani ż ania cen na odbiór i transport odpadów dla niektórych kontrahentów, poprzez nie wliczanie do tej ceny niektórych sk ł adników kosztowych tej op ł aty. Trudno zatem, czyni ć przedsi ę biorcy zarzut oparty wy łą cznie na tym, ż e w relacjach ze swoimi kontrahentami stosuje on ró ż ne warunki umowne. Przeprowadzone post ę powanie dowodowe wykaza ł o, ż e mo ż liwe s ą ró ż ne systemy rozlicze ń za ś wiadczenie us ł ugi wywozu odpadów, umowy te mog ą równie ż ró ż nic si ę innymi postanowieniami. Co do zasady jednak nie ma to wp ł ywu na relacje konkurencyjne na rynku pomi ę dzy podmiotami ś wiadcz ą cymi us ł ugi wywozu i transportu odpadów. Stwierdzi ć zatem nale ż y, ż e zgromadzony w niniejszym post ę powaniu materia ł dowodowy nie da ł podstaw, by potwierdzi ł si ę zarzut, ż e dzia ł ania PUK, polegaj ą ce na stosowaniu ró ż nych warunków umów na odbiór i transport odpadów, przeciwdzia ł aj ą ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do rozwoju konkurencji na tym rynku. Zatem, nie wykazano spe ł nienia w okoliczno ś ciach sprawy, drugiej przes ł anki koniecznej do stwierdzenia stosowania przez PUK zarzucanej mu praktyki Wszcz ę te post ę powanie antymonopolowe musi by ć jednak zako ń czone za ł atwieniem sprawy co do istoty. Je ż eli post ę powanie z jakichkolwiek przyczyn sta ł o si ę bezprzedmiotowe, zgodnie z art. 105 kpa, organ administracji publicznej wydaje 34 decyzj ę o umorzeniu post ę powania. Przes ł ank ą umorzenia jest bezprzedmiotowo ść post ę powania „z jakichkolwiek przyczyn”, czyli z ka ż dej przyczyny powoduj ą cej brak jednego z elementów materialnego stosunku prawnego, w odniesieniu do strony podmiotowej lub przedmiotowej. Z bezprzedmiotowo ś ci ą mamy do czynienia wówczas, gdy w sposób oczywisty organ stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy (wyrok NSA z dnia 18 kwietnia 1995 r., S.A./ Ł d 2424/94, ONSA 1996/2/80). Przes ł ank ą konieczn ą , pozwalaj ą c ą na wydanie decyzji na podstawie ustawy o ochronie (…) jest stwierdzenie, mi ę dzy innymi, ż e dzia ł anie przedsi ę biorcy b ę d ą ce przedmiotem oceny organu antymonopolowego jest dzia ł aniem zakazanym w ś wietle ustawy o ochronie (…) . Bez wyst ą pienia tego elementu wydanie decyzji stwierdzaj ą cej stosowanie praktyki jest niemo ż liwe. Zatem, w ocenie Prezesa Urz ę du, ustalenie w toku post ę powania , ż e przedsi ę biorca nie stosowa ł praktyki zakazanej w ś wietle w/w przepisów, statuuje o bezprzedmiotowo ś ci tego post ę powania w rozumieniu art. 105 kpa. St ą d nale ż a ł o orzec jak w pkt. II sentencji decyzji. III. Zgodnie z tre ś ci ą art. 106 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie (…) Prezes Urz ę du mo ż e na ł o ż y ć na przedsi ę biorc ę w drodze decyzji, kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci nie wi ę kszej ni ż 10% przychodu osi ą gni ę tego w roku rozliczeniowym poprzedzaj ą cym rok na ł o ż enia kary, je ż eli przedsi ę biorca ten, cho ć by nieumy ś lnie, dopu ś ci ł si ę naruszenia zakazu okre ś lonego w art. 9. W niniejszej sprawie stwierdzono, ż e PUK w Grajewie naruszy ł zakaz, o którym mowa w art. 9 ust. 1 ustawy o ochronie (…). Poniewa ż zakaz ten ma charakter bezwzgl ę dny, a zatem nie istniej ą przes ł anki natury prawnej, które umo ż liwia ł y zalegalizowanie tych praktyk, na ł o ż enie kary jest uzasadnione. Dodatkowo stwierdzi ć nale ż y, ż e Prezes UOKIK ju ż po raz drugi stwierdzi ł naruszenie przez PUK w Grajewie zakazu nadu ż ywania pozycji dominuj ą cej na rynku sk ł adowania odpadów komunalnych na zarz ą dzanym przez PUK sk ł adowisku w Koszarówce. Decyzj ą RLU-5/05 z dnia 10.02.2007r. wydan ą sprawie RLU-411- 16/04/IM Prezes UOKIK stwierdzi ł , ż e PUK w Grajewie stosowa ł a praktyk ę , polegaj ą c ą na nadu ż ywaniu pozycji dominuj ą cej na sk ł adowania odpadów komunalnych pochodz ą cych z ternu Grajewa poprzez odmow ę wydania zgody na przyjmowanie od ASTWA Sp. z o.o. w Bia ł ymstoku odpadów pochodz ą cych z terenu miasta i gminy Grajweo, które to dzia ł anie mo ż e przeciwdzia ł a ć rozwojowi konkurencji na lokalnym rynku wywozu odpadów komunalnych i nakaza ł a zaniechania je stosowania. Decyzja ta uprawomocni ł a si ę wskutek wyroku S ą du Okr ę gowego w Warszawie, S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 16 listopada 20006r. sygn. akt. XVII Ama 66/05. Kara pieni ęż na na ł o ż ona na PUK z tytu ł u stosowania praktyki opisanej i stwierdzonej pkt I sentencji decyzji wynosi 55.000 z ł , (pi ęć dziesi ą t pi ęć tysi ę cy z ł otych) co stanowi xx% przychodu PUK osi ą gni ę tego w roku 2007r. tj. kwoty xx z ł . Kara na ł o ż ona 35 zosta ł a w oparciu o art. 106 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów (...) w zwi ą zku z art. 111 tej ustawy. Stosownie do art. 111 ustawy o ochronie (…) przy ustalaniu wysoko ś ci kar pieni ęż nych nale ż y uwzgl ę dni ć w szczególno ś ci okres, stopie ń oraz okoliczno ś ci uprzedniego naruszenia przepisów ustawy. Ustalaj ą c wysoko ść kary pieni ęż nej w decyzjach stwierdzaj ą cych naruszenie zakazów okre ś lonych w ustawie o ochronie (...), nale ż y zatem uwzgl ę dni ć wag ę tego naruszenia, rozmiar rynku dotkni ę tego skutkami stosowanej praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę , jak równie ż zaistnia ł e okoliczno ś ci obci ąż aj ą ce i ł agodz ą ce. Oceniaj ą c wag ę naruszenia ustawy stwierdzi ć nale ż y, i ż praktyka stosowana przez PUK ma charakter antykonkurencyjny, polegaj ą cy na wykorzystaniu pozycji dominuj ą cej tego podmiotu dla osi ą gni ę cia celu w postaci przeciwdzia ł ania ukszta ł towanie si ę warunków koniecznych do rozwoju konkurencji. Skutki dzia ł a ń PUK mog ą by ć odczuwalne nie tylko przez podmioty bezpo ś rednio nara ż one na antykonkurencyjne dzia ł ania Gminy ale równie ż w efekcie równie ż przez konsumentów, czyli najs ł abszych uczestników rynku. Praktyka ta ma charakter d ł ugotrwa ł y (wykazano, ż e by ł a stosowana od 2007r. i ż e stosowana jest nadal ). Dodatkowo praktyka mia ł a charakter ukryty – jej ujawnienie by ł o mo ż liwe dopiero w toku post ę powa ń przetargowych. S ą to zatem równie ż okoliczno ś ci obci ąż aj ą ce. Mówi ą c o „okoliczno ś ci uprzedniego naruszenia przepisów ustawy” ustawodawca nie sprecyzowa ł , czy ma na my ś li ka ż de naruszenie przez ten sam podmiot przepisów ustawy o ochronie ( …), czy te ż uprzednie naruszenie takiego samego przepisu ustawy. W kontek ś cie powy ż szego, stwierdzi ć nale ż y, ż e Prezes UOKIK w stosunku do tego samego przedsi ę biorcy stwierdzi ł ju ż poprzednio stosowanie takiej samej praktyki, na tym samym rynku, co w niniejszym post ę powaniu i na ł o ż y ł ju ż poprzednio na PUK kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci 40 000 z ł . Dodatkowo, Prezes UOKIK wykaza ł , ż e dzia ł ania PUK mia ł y charakter umy ś lny. Jednak s ą równie ż w okoliczno ś ciach sprawy okoliczno ś ci ł agodz ą ce. Jedn ą z nich jest stosunkowo niewielki obszar dotkni ę ty praktyk ą PUK – ograniczony do obszaru gminy miejskiej Grajewo. Drug ą , jak ą uwzgl ę dni ł Prezes UOKIK, to okoliczno ść wspó ł pracy przez PUK w Grajewie w toku niniejszego post ę powania, która przejawia ł a si ę przede wszystkim w tym, ż e PUK sam przyzna ł si ę do dzia ł a ń wype ł niaj ą cych przes ł anki praktyki z art. 9 ust.2 pkt. 5 ustawy o ochronie (…), jakkolwiek nie uzna ł kwalifikacji prawnej tych dzia ł a ń i ich oceny jako dzia ł ania zakazanego. Dlatego w ocenie Prezesa UOKiK, kara ustalona jako 55 000 z ł tj. % przychodu PUK za rok 2007 , jest orzeczona na poziomie wystarczaj ą cym do osi ą gni ę cia zamierzonego celu i odczuwalna dla przedsi ę biorcy, ale równocze ś nie pozwalaj ą cym mu na dalsze prowadzenie dzia ł alno ś ci, Zgodnie z art. 105 ust. 4 ustawy o ochronie kar ę pieni ęż n ą nale ż y ui ś ci ć w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia si ę niniejszej decyzji na konto Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Warszawie: NBP O/O Warszawa 51101010100078782231000000 . 36 Stosownie do tre ś ci art. 81 ust. 1 ustawy o ochronie... w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatura w Lublinie. Otrzymuje : 1/Zak ł ad Us ł ug Komunalnych Sp. z o.o. Ul Targowa 19. 19-203 Grajewo Z upowa ż nienia Prezesa UOKIK Dyrektor Delegatury UOKIK w Lublinie E. Wiszniewska