RLU-7/2001

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW W LUBLINIE 20-074 Lublin, ul. Spokojna 9a Tel. (0-81) 532-35-31, 743-77-30, 532-54-48, Tel/Fax (0-81) 532-08-26 E-mail: lublin@uokik.gov.pl Lublin, dnia 29 maja 2001 r. RLU 56S-12/344/2000/MW Decyzja RLU 7/01 I. Na podstawie art.104 kodeksu postępowania administracyjnego i art. 9 w związku z art. 8 ust. 2 pkt. 6 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów ( Dz. U. z 2000 r. Nr 122 poz. 1319 ), po rozpatrzeniu sprawy wszczętej na wniosek Zarządu Gminy C., przeciwko Zakładowi Gospodarki Komunalnej w P., 21-013 P., Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów uznaje cenę wody sprzedawanej przez ZGK w P. w 2000 r w wysokości 2,46 zł +vat za praktykę ograniczającą konkurencję, poprzez narzucenie Gminie C. uciąŜliwego warunku umowy przynoszącego przedsiębiorcy nieuzasadnione korzyści i nakazuje zaniechania stosowania w/w praktyki . II. Na podstawie art. 104 k.p.a. i art. 101 ust.2 pkt. 1 cyt. wyŜej ustawy nakłada się karę pienięŜną na Zakład Gospodarki Komunalnej w P. w wysokości 11 562 PLN ( słownie jedenaście tysięcy pięćset sześćdziesiąt dwa złote ) co stanowi równowartość 3 000 euro ( słownie trzy tysiące ). UZASADNIENIE Do Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatura w Lublinie wpłynął wniosek Zarządu Gminy C. o wszczęcie postępowania i stwierdzenie stosowania praktyk monopolistycznych przez Zakład Gospodarki Komunalnej w P., polegających na nieuzasadnionym zawyŜaniu i wymuszaniu na odbiorcach cen wody , przy braku alternatywnych dostaw , co wypełnia , zdaniem wnioskodawcy , przesłanki praktyki monopolistycznej , określonej w art. 5 ust. 1 pkt. 6 ustawy z dnia 24 lutego 1990 r. o przeciwdziałaniu praktykom monopolistycznym i ochronie interesów konsumentów ( Dz. U. z 1999 r. Nr 52 poz. 547 ze zm. ). Wnioskodawca podniósł , Ŝe Zakład Gospodarki Komunalnej w P. bardzo często podnosi ceny wody – z dniem 1 stycznia 2000 r. Rada Gminy P. podwyŜszyła je z kwoty 1,38 zł do kwoty 2,46 zł + VAT dla odbiorców z poza terenu swojej gminy, natomiast dla odbiorców indywidualnych z terenu gminy P. ustaliła je na kwotę – 0,85 zł + VAT. Zdaniem wnioskodawcy taki wzrost ceny wody nie ma uzasadnienia ani w poziomie wzrostu inflacji , wzrostu 2 wynagrodzenia , czy teŜ cen energii. Wystąpienie Zarządu Gminy C. do dostawcy wody o powtórne przeanalizowanie kalkulacji cen wody pozostało bez merytorycznej odpowiedzi, natomiast wnioskodawca nadal obciąŜany jest , zawyŜonymi jego zdaniem , fakturami za wodę . W toku postępowania wnioskodawca zakwestionował zasadność i prawidłowość sporządzenia kalkulacji cen wody przez Zakład Gospodarki Komunalnej we W., w szczególności nierzetelnie skalkulowane ceny wody w pozycji : energia , gaz , woda – zwłaszcza zawyŜone przyjęcie do kalkulacji ceny zakupu wody od „Kobo” oraz zakup gazu , w którym to przesadnie uwzględniono wartość 80 % gazu do ceny bezpośredniej, gdy koszty te powinny mieścić się w kosztach ogólnozakładowych, a ponadto zawyŜenie płac pracowników obsługi i administracji. Delegatura Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Lublinie podjęła czynności wyjaśniające w sprawie , a następnie wszczęła postępowanie administracyjne w sprawie stosowania przez Zakład Gospodarki Komunalnej w P. praktyk monopolistycznych określonych w art. 5 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu /.../ na lokalnym rynku dostawy wody w roku 2000 . Wystąpiła równieŜ do Urzędu Kontroli Skarbowej w Lublinie o dokonanie oceny prawidłowości kalkulacji cen wody w 1999 i 2000 r. W trakcie postępowania , w związku z zastąpieniem od dnia 1 kwietnia 2001 r. cyt. wyŜej ustawy z dnia 24 lutego 1990 r. o przeciwdziałaniu praktykom monopolistycznym i ochronie interesów konsumentów ustawą z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów ( Dz. U. z 2000 r. Nr 122 poz. 1319 ) zmieniła się kwalifikacja prawna postępowania, tj . działania PGK w P. analizowane były pod kątem art. 8 ust. 2 ustawy . W odpowiedzi na wszczęcie postępowania Zakład Gospodarki Komunalnej w P.( zwany dalej – ZGK w P.) złoŜył następujące wyjaśnienia : - Gmina C. zaopatrywana jest w wodę przez ZGK w P. z dwóch ujęć wody . Pierwsze , będące własnością gminy P. znajduje się w miejscowości W. . Drugie jest własnością Sp. „K” w B. , zaś ZGK w P. kupuje wodę od „K” na potrzeby mieszkańców własnej gminy, część odsprzedając na zaopatrzenie ościennych gmin, w tym takŜe Gminy C.; - podstawą do ustalania przez Radę Gminy P. opłat za wodę i ścieki stanowi art. 4 ust. 1 pkt.2 ustawy o gospodarce komunalnej ; - podstawą ustalenia opłat są planowane i uzasadnione koszty roczne utrzymania i eksploatacji wodociągów – jako dowód powyŜszego przedstawił kalkulację ceny wody na 1998, 1999 i 2000 r. ; W swoich wyjaśnieniach uczestnik przedstawił równieŜ załoŜenia do kalkulacji cen jednostkowych usług ,twierdząc , Ŝe przyjmując do kalkulacji koszty , których nie moŜna przypisać w całości danej usłudze , kierowano się procentowym udziałem poszczególnych usług w ogólnej sprzedaŜy zakładu w pierwszym półroczu 1999 r. , i tak sprzedaŜ wody stanowi 77,24 % ogólnej 3 sprzedaŜy zakładu . Prognozując koszty przyjmowane do kalkulacji analizuje się dane z lat ubiegłych , zakładając wzrost o współczynnik wzrostu podawany przez Ministra Finansów . Zakładając wzrost ceny wody kupowanej od „K” sp. z .o.o. z kwoty 1,48 zł /m 3 do kwoty 1,88 zł/m 3 ZGK analizował poziom wzrostu tych cen w latach ubiegłych . Nie mógł przewidzieć , Ŝe w 2000 r. ”K” Sp z .o.o. nie podniesie ceny wody w porównaniu do 1999 r, a ponadto , Ŝe woda ta będzie kupowana od „K” dla Gminy C. tylko do 1 grudnia 2000 r. ; - cena wody dla gospodarstw indywidualnych z terenu gminy P. w kwocie 0,85 została ustalona przy uwzględnieniu dotacji przedmiotowej z budŜetu gminy P. , zgodnie z art. 19 pkt.7 ustawy o finansach publicznych ( Dz. U. Nr 155 poz. 1014 ze zm.) ; - w dalszych wyjaśnieniach zaprzecza , jakoby kalkulacja ceny wody na 2000 r. sporządzona została nierzetelnie oraz , Ŝe cena wody w roku 2000 nie jest ceną wygórowaną w porównaniu do cen pobieranych przez innych dostawców wody w województwie lubelskim ; - cena sprzedaŜy wody na 2001 r. nie uległa zmianie; - ZGK w P. wyjaśnił, Ŝe działając w formie zakładu budŜetowego , czyli jednostki organizacyjnej Gminy P. nie posiadającego osobowości prawnej , cały ewentualny zysk przekazuje, zgodnie ze stosownymi przepisami, na rachunek Urzędu Gminy P. . Nie posiada równieŜ funduszu inwestycyjnego , a w związku z tym w kalkulacji ceny wody nie są ujęte realizowane przez ZGK inwestycje wodno -–kanalizacyjne . Wszystkie inwestycje wodno – kanalizacyjne finansowane są przez Urząd Gminy P. . W 2000 r. realizowane były następujące inwestycje : - spinka wodociągu B – W – B – kwota 308.730,20 zł - modernizacja wodociągu W – 14.030 zł - budowa wodociągu do PGR –142.000 zł . - Ponadto , ZGK w P. podnosi , Ŝe w 1995r. , 1996 r. i w 1997 r. sprzedawał wodę dla innych gmin poniŜej kosztów jej pozyskania . Na podstawie zgromadzonych dowodów, w tym równieŜ protokołu kontroli Urzędu Kontroli Skarbowej w Lublinie przeprowadzonej w Zakładzie Gospodarki Komunalnej w P., organ antymonopolowy ustalił i zwaŜył, co następuje : Zakład Gospodarki Komunalnej w P, jako zakład budŜetowy gminy wypełnia funkcję komunalnego producenta i dostawcy wody dla mieszkańców Gminy P. , natomiast dla odbiorców z terenu gminy M. , C, L i Związku Komunalnego Gmin W pełni w oparciu o umowę funkcję dostawcy wody w oparciu o wodę własną ( ujęcia własne) jak i zakupywaną od „K” Sp. z.o.o. w B.. 4 Wnioskodawca – Gmina C. zaopatrywana jest w wodę przez ZGK P. z dwóch ujęć .Pierwsze ujęcie, będące własnością ZGK P. znajduje się w miejscowości Wesołówka , dostarcza wodę siecią gminy W. mieszkańcom gminy C.. Dostawa odbywa się na podstawie porozumienia komunalnego pomiędzy gminami C.i P. z dnia 15.05. 1991 r. Zapis par. 7 porozumienia stanowi , Ŝe dostawa wody następuje do wodomierza , umiejscowionego na granicy gmin , cenę wody dla odbiorców ustala właściciel ujęcia tj. Zarząd Gminy P. na podstawie kalkulacji własnej . Ujęcie drugie jest własnością Sp. z o.o „K” w B. , skąd ZGK P. kupuje wodę , a następnie poprzez własny wodociąg rozprowadza na terenie gminy własnej oraz odsprzedaje gminom ościennym , w tym gminie C.– za pośrednictwem Związku Komunalnego Gmin W. – na podstawie umowy o dostawę wody . Gmina C.w okresie objętym niniejszym postępowaniem nie posiadała alternatywnych źródeł zaopatrzenia w wodę , nie mogła równieŜ zaopatrywać się w wodę bezpośrednio z „K” Sp. z.o.o. w B. nie posiadając własnej sieci wodociągowej . Cena wody dostarczanej przez ZGK w P. na przestrzeni 1998-2000 przedstawiała się następująco : 1998 1999 2000 r. Z ujęć własnych ZGK P. Dla Gminy C.– 1,08 Dla Gminy M.- 1,08 Dla Gminy P.-1,08 /instytucje , zakłady/ Dla Gminy P.-0,54 /osoby indywidualne/ .....................1,38 .....................1,38 ......................1,38 ......................0,69 .............2,46 +VAT .............2,46 + VAT ..............2,46 + VAT ...............0,85 + VAT Z ujęć Sp. z.o.o. „Kobo” -dla Gminy L. I kwartał 1,22 II kwartał 1,42 - dla ZwKG W. I kwartał 1,22 IIkwartał 1,42 - dla Gminy P. /instytucje , zak łady/ 1,08 -dla Gminy P. /osoby indywidualne/ .............................. I półrocze 1,42 II półrocze 1,55 ............................. I półrocze 1,42 II półrocze 1,55 ............................ 1,38 ............................. ................................ 1,55 + VAT .......................... ....... 1,55 + VAT .................................. 2,46 + VAT .................................. 5 0,54 0,69 0, 85 + VAT Woda dostarczana przez ZGK w P. dla mieszkańców gminy P. była zawsze w cenie poniŜej kosztów własnych. RóŜnicę pokrywała dotacja celowa budŜetu gminy . Organ antymonopolowy ustalił , Ŝe Uchwałą Nr XVI/96/2000 z dnia 18 lutego 2000 r w sprawie uchwalenia budŜetu gminy na 2000 r. Rada Gminy w P.w par. 4 przewidziana została dotacja celowa z budŜetu gminy do wody i ścieków dla ZGK w wysokości 310.000 zł , zaś Uchwałą Nr15/2000 Zarządu Gminy P. z dnia 31 marca 2000 r. w sprawie harmonogramu realizacji dochodów i wydatków budŜetu gminy na II kwartał 2000 r. w załączniku nr 2 przewidziany został harmonogram przekazywania w/w dotacji w rozbiciu na I i II kwartał. Ceny wody na 2000 r. ustalono w oparciu o Uchwałę Nr XIV/86/99 Rady Gminy w P.z dnia 28 grudnia 1999 r. w wysokości jak w tabeli wyŜej . Zarząd Gminy C. nie zaakceptował cen wody na rok 2000 wprowadzonych przez ZGK w P. na podstawie w/w uchwały – pismo z dnia 17.01. 2000 r. , wyliczając , Ŝe wzrost ceny wody w porównaniu do roku ubiegłego wynosi 78,2 % i jest kosztowo nieuzasadniony. Pomimo tego ZGK w P. od 1 stycznia 2000 r. do 30 listopada 2000 r . obciąŜał odbiorcę kosztami wody po nowej cenie. Kalkulacja ceny wody na 2000 r ZGK w P. z ujęć własnych sporządzona została na podstawie planowanych kosztów na 2000 r. na podstawie kosztów roku 1999 , a przesłanką umieszczenia w kalkulacji kosztów, których nie moŜna w całości przypisać danej usłudze był procentowy udział danej usługi w ogólnej sprzedaŜy .Wg kalkulacji, cena pozyskania 1m 3 wody wynosiła 2,13 zł , co powiększone o koszty ogólnozakładowe 10 % oraz marŜę 5 % dało cenę sprzedaŜy 2,46 +VAT. Cena ta dotyczyła wody dostarczanej z ujęć własnych Gminy P. dla odbiorców z Gmin C., Milejów i wszystkich odbiorców z Gminy P. za wyjątkiem odbiorców indywidualnych , których obowiązywała cena 0,85 + VAT . Cena sprzedaŜy wody dostarczanej z ujęć „Kobo” Sp. z o.o. kształtowała się w wysokości 1,55 zł + VAT i składał się na nią planowany koszt zakupu wody od „K” Sp.z.o.o. 1,48 zł/m 3 + 5% marŜy – dla Gminy L. i ZwKG W.. Ta sama woda dostarczana dla instytucji i zakładów Gminy P. miała cenę w wysokości 2,46 zł +VAT , a dostarczana dla mieszkańców Gminy P. 0,85 zł +VAT. Porównanie cen wody na 2000 r. do cen stosowanych wcześniej wykazuje znaczne podniesienie ceny wody w 2000 r. dla Gmin C.i M. oraz 6 instytucji z terenu Gminy P. – 78% +VAT . Zdecydowanie wyŜsze stawki dotyczyły wszystkich odbiorców oprócz Gminy L i ZwKG W. (wzrost o 7 % wynikający z objęcia dostaw wody stawka VAT ) , z tym , Ŝe odbiorcy indywidualni z terenu Gminy P. cen tych nie płacili , gdyŜ w ich wypadku róŜnicę pokrywała dotacja Gminy P. ( w ich wypadku wzrost cen wynosił około 30 % ). Analiza kosztów branych pod uwagę do kalkulacji ceny wody w 1999 r . i w 2000 r. , z uwzględnieniem protokołu kontroli Urzędu Kontroli Skarbowej w Lublinie wykazała : 1.W poszczególnych latach do kalkulacji przyjmowano róŜne koszty , co moŜe wskazywać na dostosowanie kosztów do załoŜonej ceny sprzedaŜy 1m 3 wody. Świadczyć o tym moŜe fakt , iŜ w 1998 r. do kosztów zaliczono 40 % kosztów administracyjnych , a 1999 r. kosztów tych nie brano pod uwagę , za to wliczono wartość umorzenia środków trwałych , które to stanowiły 31,5 % kosztów , a w roku 2000 znowu wzięto pod uwagę 80 % kosztów administracyjnych stanowiących około 32% całości kosztów . W kontekście powyŜszego, biorąc pod uwagę , Ŝe w kaŜdym roku składniki ceny były zmieniane – trudno jest obiektywnie stwierdzić , czy rzeczywiście były to koszty uzasadnione . 2.Brak jasnych kryteriów , którymi się kierowano uznając, Ŝe w kosztach naleŜy uwzględnić np. 40 % płacy elektryka i 60 % płacy kierowcy w 2000 r . 3. UKS po złoŜeniu uzupełniających wyjaśnień przez ZGK w P. odstąpił od zarzutu ( pismo UKS z dnia 26.10. 2000 r. ) , Ŝe dostawca wody uznając , Ŝe w całości przychodów sprzedaŜ wody wynosiła 77,24 % wpływów , nie brał pod uwagę dotacji otrzymanych w I półroczu w wysokości 37.079,95 zł. Przy uwzględnieniu tej kwoty wpływy ze sprzedaŜy wody w wysokości 120.863,09 zł stanowią w całości przychodów 63, 56 % ( przychody w I półroczu 153.062,10 + 37.079,95 zł dotacji = 190.142,05 zł ). Mniejszy więc byłby udział procentowy kosztów , branych pod uwagę do kalkulacji . 4.ZGK w P. przyjął do kalkulacji ceny wody na rok 2000 cenę zakupu wody od Sp. z.o.o. „K” w wysokości 1,88 zł +VAT, podczas gdy cena ta kształtowała się w roku 2000 w wysokości 1,48 zł + VAT. Przy planowanym do kalkulacji zakupie 66.000 m 3 wody , daje to zawyŜenie kwoty o 26.400 zł . PowyŜsze ustalenia organ antymonopolowy uzupełnił kalkulacją wynikową ceny wody za okres 1 styczeń 2000 r – 31 grudzień 2000 r. Cena ta wynosi 2,20 zł /m 3 , czyli jest niŜsza od ceny stosowanej w 2000 r. o 0,26 zł /m 3 . PowyŜsza róŜnica wynika w największym stopniu z przyjęcia przez ZGK P. ceny zakupu 66.000 m 3 wody od „Kobo” Sp. z.o.o.w wysokości 124.400,00 zł , gdy faktycznie zakupiono 50.732 m 3 wody za cenę 75.787,96 zł . 7 Urząd Gminy C.– wnioskodawca niniejszego postępowania w dniu 08.12. 2000 r. wypowiedział ZGK w P. porozumienie komunalne z dnia 15.05.1991 r. na dostarczanie wody dla mieszkańców Gminy C, w związku z wykonaniem spinki i podłączeniem gminy do własnego ujęcia . Organ antymonopolowy porównał przedmiotowe ceny wody do cen wody stosowanych przez innych lokalnych dostawców . Wykaz porównanych cen zawiera tabela Nr 1 stanowiąca zał. nr 1 do decyzji . Art. 8 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów stanowi , Ŝe zakazane jest naduŜywanie pozycji dominującej na rynku przez przedsiębiorcę . Art. 8 ust. 2 pkt. 6 stanowi , Ŝe naduŜycie pozycji dominującej polega w szczególności na narzucaniu uciąŜliwych warunków umowy , przynoszących przedsiębiorcy nieuzasadnione korzyści , przy czym : - narzucanie warunków umowy; - uciąŜliwość narzuconych warunków ; - nieuzasadnione korzyści po stronie przedsiębiorcy narzucającego te warunki są przesłankami , które muszą wystąpić łącznie . Praktyka monopolistyczna z art. 8 ust. 2 pkt. 6 ustawy antymonopolowej moŜe mieć miejsce w sytuacji , gdy podmiot dominujący z racji swojej pozycji rynkowej narzuca w umowie uciąŜliwe warunki – w okolicznościach niniejszej sprawy nieuzasadnione kosztowo opłaty za wodę , które to warunki kontrahent musi przyjąć nie mając wyboru innego dostawcy wody. Skoro dostawca wody deklaruje cenę wody w oparciu o kalkulację kosztów , to Ŝądanie od odbiorców opłaty za wodę nie mające uzasadnienia w ponoszonych przez dostawcę kosztach jest uciąŜliwym warunkiem umowy . Jak wykazano wyŜej , PGK w P. na rynku dostawy wody posiada pozycję dominującą w rozumieniu art. 4 pkt. 9 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów , a więc dotyczy jej – zawarty w art. 8 ust. 1 ustawy – zakaz naduŜywania pozycji dominującej . Nie zmienia powyŜszego ustalenia fakt odłączenia się Gminy C. od dostaw wody od ZGK w P.z dniem 1 grudnia 2000 r. , do czasu bowiem faktycznej dostawy wody dla odbiorców z Gminy C. , dostawca – ZGK w P. był jedynym dostawcą wody . W okolicznościach niniejszej sprawy , ocenie Urzędu pod kątem przesłanek z art. 8 ust. 2 pkt. 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów podlegał poziom cen sprzedaŜy wody przez ZGK w P.w 2000 r. dla odbiorców , a w szczególności dla odbiorców z Gminy C.. Opłata za wodę stanowi ekwiwalent świadczenia PGK w P.za usługę wykonywaną w ramach umowy o dostawę wody, ma w związku z tym charakter ceny w rozumieniu art. 4 pkt. 7 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów , co oznacza , Ŝe jej wysokość podlega ocenie w trybie w/w ustawy . 8 Nie ulega wątpliwości , Ŝe PGK w P. z racji posiadanej pozycji rynkowej dominanta posiada siłę rynkową , która pozwala narzucać kontrahentom warunki współpracy. Uwidoczniło się to, po wprowadzeniu w styczniu 2000 r. znacznych podwyŜek cen wody dla odbiorców , w szczególności z Gminy C. i M. Brak akceptacji z ich strony nowej ceny wody , nie uruchomił mechanizmów negocjacji , ani teŜ merytorycznego podjęcia dyskusji , lecz obciąŜanie odbiorców fakturami wystawionymi po nowej cenie . Takie zachowanie dostawcy świadczy o narzucaniu warunków umowy , a ponadto jest naruszeniu przepisu art. 11 ust. 3 ustawy o cenach z dnia 26.02. 1981 r. UciąŜliwy warunek umowy to taki warunek , który oznacza dla kontrahenta sytuację mniej korzystną od powszechnie przyjętych w stosunkach danego rodzaju . Nieuzasadnione korzyści , powinny być osiągnięte kosztem kontrahenta i pozostawać w związku przyczynowo – skutkowym z narzuconymi, uciąŜliwymi warunkami umowy . Aby dokonać oceny , czy opłata za wodę stanowi uciąŜliwy warunek umowy, dokonać naleŜy analizy stosunków danego rodzaju , których zasadniczym elementem jest aktualny stan prawny . Aktem prawnym będącym podstawą prawną dla ustalania przez gminy opłat za wodę i ścieki stanowi ustawa o gospodarce komunalnej z dnia 20 grudnia 1996 ( Dz. U. z 1997 r. Nr 9. Poz. 43 ze zm ). Art. 4 .1 w/w ustawy stanowi , Ŝe „JeŜeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej , rada gminy postanawia o : 1/wyborze sposobu prowadzenia i form gospodarki komunalnej; 2/ wysokości cen i opłat albo o sposobie ustalania cen i opłat za usługi komunalne o charakterze uŜyteczności publicznej oraz za korzystanie z gminnych obiektów i urządzeń uŜyteczności publicznej .Ust. 2 stanowi , Ŝe uprawnienia o których mowa w ust. 1 rada gminy moŜe powierzyć zarządowi gminy . Prezes UOKiK podziela stanowisko ZGK w P., Ŝe w/w przepisy dają jednostkom samorządu terytorialnego prawo do decydowania jakie koszty i w jakim ujęciu będą podstawą do ustalania opłat , jak równieŜ , Ŝe brak jest przepisów szczególnych , które precyzyjnie określałyby sposób ustalania opłaty za wodę . Nie oznacza to jednak , absolutnej dowolności organów gminy w ustalaniu tych opłat . I tak , ustawa o ochronie konkurencji i konsumentow nadal jest tym aktem prawnym , który daje prawną podstawę do merytorycznej oceny równieŜ w zakresie stosunków wodno – ściekowych . W orzecznictwie antymonopolowym ukształtował się pogląd , Ŝe narzucenie kontrahentowi warunków umowy zakładającej nieekwiwalentność świadczenia monopolisty – dostawcy wobec świadczenia drugiej strony stanowi przejaw narzucania uciąŜliwych warunków umowy , i tym samym stanowi praktykę monopolistyczną, o której mowa w art. 8 ust. 2 pkt. 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów – równieŜ wyrok S.A. z dnia 10.02. 1999 r. sygn . akt XVII Ama 93/98 . Innymi słowy świadczenie jednej ze stron umowy, której 9 treść mieści się w granicach prawem dozwolonej swobody kontraktowej stron w świetle art. 353 1 KC , musi być odpowiednikiem świadczenia drugiej strony – tak w rozumieniu funkcjonalnym jak i ekonomicznym – zgodnie z przepisami o wykonaniu umów wzajemnych – art. 487 § 1 i 2 KC . W konkluzji powyŜszego, cena ekwiwalentna, to cena , która wynika z poniesionych kosztów powiększona o zysk przedsiębiorcy . Analiza ceny wody sprzedawanej przez ZGK w P. odbiorcom wody w C. i M. w 2000 r. pod kątem uciąŜliwych warunków umowy pozwala na jednoznaczne stwierdzenie , Ŝe w związku z zawyŜeniem przez ZGK w P. ceny i ilości zakupu wody od „K” Sp.z.o.o. w kalkulacji wstępnej dostawca wykazał nieuzasadniony koszt w wysokości 48. 612,00 zł , co daje cenę wynikową wody w 2000 r. niŜszą od ceny stosowanej o 0,26 zł ( przy 5 % zysku ) . W ocenie organu antymonopolowego zawyŜona o 0,26 zł /m 3 netto cena wody dla odbiorców , którzy płacili 2,46 + VAT stanowi uciąŜliwy warunek umowy , a kwota 2640,82 zł netto ( 0,26 zł x 10,157 m 3 wody kupionej przez Gminę C)jest nieuzasadnioną korzyścią dla PGK w P.odniesioną kosztem tylko odbiorców z Gminy C.. W ocenie organu antymonopolowego dostawca wody powinien ustalać cenę wody w oparciu o uczciwe i sprawiedliwe kryteria oraz opierać je na zasadach ekonomicznych .Skoro zaplanowana pod koniec 1999 r. cena wody na 2000 r. okazała się w trakcie roku cena zawyŜoną , nie było przeszkód , by cenę tę zweryfikować na korzyść odbiorców . Wprawdzie cena wody powinna być ustalona w ten sposób, by opłaty za wodę dostarczyły środków na zwrot nakładów inwestycyjnych , obsługę zadłuŜenia , wydatki na konserwację i utrzymanie oraz amortyzację ( umorzenia) , ale skoro w kalkulacji nie przewidziano takich pozycji , to dostawcę obciąŜyć muszą skutki takiego sposobu ustalania cen w postaci niemoŜności finansowania w/w celów z opłat za wodę . W tej sytuacji , Prezes UOKiK nie podziela argumentacji dostawcy , Ŝe uzyskany niespodziewany zysk na działalności w zakresie dostawy wody nie stanowi nieuzasadnionych korzyści , bowiem odprowadzony na rachunek Urzędu Gminy P. przeznaczony został na finansowanie inwestycji w tej sferze. Analiza porównawcza cen wody stosowanych przez innych dostawców w 2000 r. wykazała , Ŝe ceny wody PGK w P.dla odbiorców w C. i M. są najwyŜsze w całym makroregionie lubelskim . Zastrzegając , Ŝe zestawienie nie posiada cech analizy porównawczej ( brak dowodów , Ŝe warunki dostawy wody są zasadniczo jednakowe ) nasuwa się wniosek , Ŝe cena sprzedaŜy wody 2,46 + VAT dla odbiorców indywidualnych jest ceną znacznie wyŜszą od cen stosowanych przez innych dostawców w tej grupie odbiorców. 10 W konkluzji powyŜszego stwierdzić naleŜy , Ŝe stosowanie praktyki przez PGK w P.z art.8 ust. 2 pkt. 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów zostało udowodnione . Art. 8 ust. 3 w/w ustawy stwierdza , Ŝe czynności prawne będące przejawem naduŜywania pozycji dominującej są w całości lub w odpowiedniej części niewaŜne . Oznacza to , Ŝe zapis o wysokości opłaty za 1m 3 wody w wysokości 2,46 +VAT w umowach o dostawę wody zawieranych przez PGK w P.w 2000 r. jest niewaŜny . Pozostałe zarzuty dotyczące zasad zaliczania poszczególnych kosztów do ceny wody – w ocenie organu antymonopolowego - w kontekście uciąŜliwych warunków z art. 8 ust. 2 pkt. 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nie zostały udowodnione . Organ antymonopolowy podziela wątpliwości UKS w Lublinie w odniesieniu do kwestionowanych elementów kosztów, który twierdzi , Ŝe w latach 1997 –2000 r. składniki kosztów były zmienne i trudno jest obiektywnie stwierdzić , czy rzeczywiście były to koszty uzasadnione . Uzasadnione jest twierdzenie UKS o braku jasnych kryteriów , którymi kierowano się przyjmując do kalkulacji 40 % płac elektryka i 60 % płac kierowcy. Nie mniej, brak jest jakichkolwiek podstaw , by na tej podstawie stwierdzić, ani tym bardziej udowodnić, Ŝe były to koszty zawyŜone, a tym samym cena była nieekwiwalentna. Organ antymonopolowy mając na uwadze , Ŝe ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów w sposób jasny stanowi , Ŝe podmiot o pozycji dominującej na rynku powinien zasadniczo stosować takie same ceny w stosunku do wszystkich swoich kontrahentów dokonał oceny stanu faktycznego pod kątem art.8 ust. 2 pkt.3 w/w ustawy . PGK w P. naliczał wyŜsze ceny w porównaniu do ceny jednostkowej grupie odbiorców z Gminy C., M. oraz dla instytucji i zakładów z Gminy P. , przy czym zaniŜał opłaty odbiorcom indywidualnym – naliczając im cenę 0,85 + VAT za 1m 3 . RóŜnicowanie cen powinno mieć uzasadnienie ekonomiczne, a w szczególności wynikać z kosztów produkcji , sprzedaŜy lub dostawy , jakości towaru , masy , ilości itp. RóŜnicowanie cen moŜe mieć miejsce, jednak jego kryteria powinny być jednolite dla wszystkich kontrahentów na danym szczeblu obrotu towarowego ( wyrok Sądu Antymonopolowego z dnia 3 sierpnia 1994 r. sygn akt. XVII Amr 18/94 ) . W okolicznościach niniejszej sprawy , PGK w P. nie wykazał , by róŜnicowanie cen miało uzasadnienie kosztowe . Wyjaśnił i przedstawił dowody na okoliczność , Ŝe niŜsza cena za wodę pobierana od odbiorców indywidualnych była rekompensowana dotacjami celowymi z Urzędu Gminy P. . Jakkolwiek, w opinii organu antymonopolowego dotacje wewnętrzne naruszają postanowienia ustaw antytrustowych , to jednak działania takie jako wynikające z uprawnień władczych organów samorządu terytorialnego , a nie mające charakteru 11 substydiowania skrośnego , nie stanowią wymienionej wyŜej praktyki monopolistycznej. II . Stwierdzając praktykę ograniczającą konkurencję z art. 8 ust. 2 pkt. 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Prezes UOKiK uznał , Ŝe działania PGK w P. wyczerpujące przesłanki w/ w przepisu kwalifikują się do nałoŜenia na przedsiębiorcę kary pienięŜnej przewidzianej w art. cyt. wyŜej ustawy . Nakładając powyŜszą karę Prezes UOKiK wziął pod uwagę następujące okoliczności : - działania PGK w P., stanowiące naduŜycie pozycji dominującej opisane w art. 8 ust. 2 pkt. 6 w/w ustawy naruszają interes publiczno- prawny, poniewaŜ dotyczą szerokiego kręgi odbiorców wody ; - poprzez opisane wyŜej działania, PGK w P. wykorzystał pozycję jedynego dostawcy na niekorzyść odbiorców wody ; - osiągnął ewidentne, nieuzasadnione korzyści materialne; - naduŜycie pozycji dominującej było nie tylko bezprawne , ale i zawinione. Prezes UOKiK nałoŜył karę w wysokości 1000 euro – przy czym jest to najniŜszy moŜliwy do nałoŜenia wymiar kary przewidziany w art.101 ust.2 pkt.1 ustawy . Prezes UOKiK wymierzając tak niską karę wziął pod uwagę fakt, Ŝe dostawca w latach wcześniejszych dostarczał wodę poniŜej kosztów własnych oraz fakt , Ŝe ze względu na formę organizacyjno – prawną PGK (zakład budŜetowy) ani nieuzasadniony zysk nie zasilił , ani teŜ nałoŜona kara nie obciąŜy kasy przedsiębiorcy , a jedynie budŜet Gminy P. . Nie mniej w opinii organu antymonopolowego poprzez swoją dolegliwość odniesie skutek prewencyjny, czyli zapobiegnie podejmowaniu podobnych działań w przyszłości . Obliczając wysokość kary organ antymonopolowy zwaŜył , by kara nie przekraczała 10 % przychodu osiągniętego w roku rozliczeniowym poprzedzającym rok nałoŜenia kary tj. w 2000 r.( przychód za 2000 r – 770648,98 zł). Przeliczenia euro na PLN ( 1 euro = 3,854 PLN) dokonano w oparciu o tabelę NBP 252/A/2000 na dzień 29 grudnia 2000 r. Karę naleŜy wpłacić w ciągu 14 dni od daty uprawomocnienia się decyzji do Narodowego Banku Polskiego , Oddział Okręgowy w Warszawie , na rachunek Nr 101010101- 7878-223-1 . Mając powyŜsze na względzie , Urząd orzekł jak w sentencji . Od decyzji Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów przysługuje odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Antymonopolowego , za pośrednictwem Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatura w Lublinie , w terminie dwutygodniowym od daty doręczenia decyzji . 12 Otrzymuje : 1/ Zakład Gospodarki Komunalnej 2/ Zarząd Gminy C. Z upowaŜnienia Prezesa UOKIK Dyrektor Delegatury UOKIK w Lublinie Krzysztof Daszyński Załącznik Nr 1