Numer decyzji
RPZ-1/2021
Decyzja UOKiK RPZ-1/2021
- Data decyzji
- 11 lutego 2021
Treść rozstrzygnięcia
tel. 61 852 15 17, 61 852 77 50 < faks 61 851 86 44 poznan@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Poznaniu ul. Zielona 8, 61 - 851 Poznań P REZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSU MENTÓW TOMASZ CHRÓSTNY Poznań, 11 lutego 2021 r. RPZ.610. 9 .2020.AM DECYZJA Nr RPZ 1 /2021 I. Na podstawie art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów ( Dz. U. z 2020 r. poz. 1076 i 1086), p o przeprowadzeniu postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, wszczętego z urzędu wobec K oleta spółki z ograniczoną odpow iedzialnością z siedzibą w Nowym Tomyślu , Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów uznaje za praktyki naruszające zbiorowe interesy konsumentów działania ww. spółki polegające na: 1. przekazywaniu konsumentom w kierowanych do nich zaproszeniach na organizowane przez ww. spółkę pokazy handlowe nieprawdziwych informacji, że głównym przedmiotem tych spotkań są badania układu krążenia czy też diagnostyka układu krążenia , podczas gdy głównym ich celem jest zaprezentowanie oferty handlowej spółki, co stanowi nieuczciwą praktykę rynkową w rozumieniu art. 5 ust. 3 pk t 6 w zw. z art. 5 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym ( t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 2070 ) , a w konsekwencji stanowi naruszenie art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów i nakazuje zaniechanie jej stosowania , 2. przekazywaniu konsumentom nieprawdziwych informacji, że osoba, która prowadzi pokaz handlowy, a następnie omawia wyniki badań jest starszym diagnostą, podczas gdy osoba prowadząca pokaz nie posiada w tym zakresie odpowiednich kwa lifikacji lub uprawnień, co stanowi nieuczciwą praktykę rynkową o której mowa w art. 5 ust. 3 pkt 6 w zw. z art. 5 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdział aniu nieuczciwym praktykom rynkowym (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 2070 ) , a w konsekwencji stanowi naruszenie art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów i nakazuje zaniechanie jej stosowania, II. na podstawie art. 103 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów ( Dz. U. z 2020 r., poz. 1076 i 1086 ), nadaje się decyzji w zakresie pkt I .1 - I.2 sentencji niniejszej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności, III. na podstawie art. 2 6 ust. 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów ( Dz. U. z 2020 r., poz. 1076 i 1086 ) , nakłada się na K oleta spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Nowym Tomyślu środek usunięcia 2 trwających skutków praktyk stwierdzonych w pkt I .1 - I.2 niniejszej decyzji , w postaci obowiązku skierowania listem poleconym – w terminie miesiąca od daty uprawomocnienia się decyzji - do wszystkich konsumentów, którzy zawarli w okresie od dnia 30 września 2018 r. do dnia wydania dec yzji w niniejszej sprawie, tj. do dnia 11 lutego 2021 r. z K oleta spółką z ogran iczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Nowym Tomyślu umowy o świadczenie usług rozbudowy (modernizacji) instalacji wodnej o system filtracji wody , w sposób czytelny i zrozumiały pisemnej informacji, o treści: Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w decyzji nr RPZ 1 /2021 , uznał za praktyki naruszające zbiorowe interesy konsumentów działania K oleta spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Nowym Tomyślu polegające na: a) przekazywaniu konsumentom w kierowanych do nich zaproszeniach na organizowane przez ww. spółkę pokazy handlowe nieprawdziwych informacji, że głównym przedmiotem tych spotkań są badania układu krążenia czy też diagnostyka układ u krążenia, podczas gdy głównym ich celem jest zaprezentowanie oferty handlowej spółki, co stanowi nieuczciwą praktykę rynkową w rozumieniu art. 5 ust. 3 pkt 6 w zw. z art. 5 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 2070), a w konsekwencji stanowi naruszenie art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów , b) przekazywaniu konsumentom nieprawdziwych informacji, że osoba, która prowadzi pokaz handlowy, a następnie omawia wyniki badań jest starszym diagnostą, podczas gdy osoba prowadząca pokaz nie posiada w tym zakresie odpowiednich kwa lifikacji lub uprawnień, co stanowi nieuczciwą praktykę rynkową o której mowa w art . 5 ust. 3 pkt 6 w zw. z art. 5 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 2070), a w konsekwencji stanowi naruszenie art. 24 ust. 1 i ust. 2 p kt 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów . Treść decyzji nr RPZ 1 /2021 dostępna jest na stronie www.uokik.gov.pl . IV. na podstawie art. 106 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 106 ust. 7 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów ( Dz. U. z 2020 r., poz. 1076 i 1086 ), nakłada się na K oleta spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Nowym Tomyślu : 1. w związku z naruszeniem zakazu, o którym mowa w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 3 ww. ustawy, w zakresie opisanym w pkt I .1 sentencji niniejsz ej decyzji, karę pieniężną w wysokości 101 125 , 00 zł (słownie: sto jeden tysięcy sto dwadzieścia pięć złoty ch ), płatną do budżetu państwa, 2. w związku z naruszeniem zakazu, o którym mowa w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 3 ww. usta wy, w zakresie opisanym w pkt I.2 sentencji niniejszej decyzji, karę pieniężną w wysokości 101 125 ,00 zł (słownie: s to jeden tysięcy sto dwadzieścia pięć złotych ) , płatną do budżetu państwa, V. na podstawie art. 77 ust. 1 i art. 80 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i kon sumentów ( Dz. U. z 2020 r., poz. 1076 i 1086 ) w zw. z art. 83 tej ustawy w zw. z art. 263 § 1 i 2 i art. 264 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz.U. z 2020 r., poz. 256 ze zm. ) postanawia się obciążyć Koleta spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Nowym Tomyślu 3 kosztami postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe i nteresy konsumentów w kwocie 8,50 zł (słownie: osiem złotych 50 /100 ) oraz zobowiązać do ich zwrotu Prezesowi Urzędu Ochrony K onkurencji i Konsumentów . Uzasadnienie Na skutek napływających skarg konsumentów postanowieniem z dnia 20 maja 2019 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej: Prezes Urzędu) wszczął z urzędu postępowanie wyjaśniające w celu wstępnego ustalenia, czy działania K oleta sp. z o.o. z siedzibą w Nowym Tomyślu (dalej: Przedsiębiorca lub Spółka) oraz podmiotów z nią powiązanych, dotyczące sprzedaży towarów poza lokalem przedsiębiorstwa, mogą stanowić praktyki naruszające zbiorowe interesy kons umentów w rozum ieniu art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2020 r., poz. 1076 i 1086 - dalej: u.o.k.k.). W ramach podjętych w toku postępowania wyjaśniającego czynności, w dniu 30 maja 2019 r. Preze s Urzędu przeprowadził na podstawie art. 105a ust. 3 i 4 u.o.k.k. (w brzmieniu ustawy obowiązującym na dzień 29 maja 2 019 r.) kontrolę Spółki, w tym w dniu 30 maja 2019 r. na podstawie postanowienia Sądu Okręgowego w Warszawie – XVII Wydziału, Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej: SOKiK) z dnia 23 maja 2019 r. (sygn. akt: XVII Amo 19/19), kontrolujący podjęli czynności zmierzające do zakupu towaru w trakcie jednej ze zorganizowanych przez Spółkę prezentacji. Analiza materiałów uzyskanych w tok u po stępowania wyjaśniającego dała podstawę do wszczęcia, postanowieniem z dnia 23 listopada 2020 r., postępowania w sprawie stosowania przez Spółkę praktyk naruszających zbiorowe int eresy konsumentów określonych w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów polegających na: I. przekazywaniu konsumentom w kierowanych do nich zaproszeniach na organizowane przez ww. spółkę pokazy handlowe nieprawdziwych informacji, że głównym przedmiotem tych spotkań są badania układu krążenia czy też diagnostyka układu krążenia, podczas gdy głównym ich celem jest zaprezentowanie oferty handlowej spółki, co mo gło stanowić nieuczciwą praktykę rynkową w rozumieniu art. 5 ust. 3 pkt 6 w zw. z art. 5 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 2070 ze zm.), II. przekazywaniu konsumentom nieprawdziwych informacji, że osoba, która prowadzi pokaz handlowy, a następnie omawia wyniki badań jest starszym di agnostą, podczas gdy osoba prowadząca pokaz nie posiada w tym zakresie odpowiednich kwalifikacji lub uprawnień, co mo gło stanowić nieuczciwą praktykę rynkową o której mowa w art. 5 ust. 3 pkt 6 w zw. z art. 5 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 4 ust. 2 ust awy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 2070 ze zm.). Przedsiębiorca został zawiadomiony o wszczęciu postępowania administracyjnego pismem z dnia 23 listopada 2020 r. Następnie, pism em z dnia 16 grudnia 2020 r. Spółka została zawiadomiona o zakończeniu zbierania materiału dowodowego w sprawie oraz o możliwości przeglądania akt i wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Spółka nie skorzystała z tego uprawnienia. 4 Preze s Urzędu ustalił, co następuje: Spółka prowadzi działalność gospodarczą na podstawie wpisu do Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego o numerze 0000618161 . Zgodnie z informacją odpowiadającą odpisowi z Rejestru Przedsiębiorców, Spółka została zarejestrowana 12 maja 2016 r. ( d owód: informa cja odpowiadająca odpisowi z Rejestru Przedsiębiorców, k. 80 - 83 akt adm.) W rejestrze jako przeważający przedmiot działalności Przedsiębiorcy wskazano : działalność usługową związaną z poprawą kondycji fizycznej . Natomiast, w przedmiocie pozostałej działalności przedsiębiorcy wskazano również m.in. działalność paramedyczn ą , wynajem i dzierżaw ę samochodów osobowych i furgonetek , działalność agencji reklamowych, badanie rynku i opinii publicznej , tynkowanie, pozostał ą sprzedaż detaliczn ą prowadzon ą poza siecią sklepową , straganami i targowiskami, pozostał ą działalność usługow ą w zakresie informacji, gdzie indziej niesklasyfikowaną , rozbiórk ę i burzenie obiektów budowlanych . ( d owód: informa cja odpowiadająca odpisowi z Rejestru Przedsiębiorców, k. 80 - 83 akt adm.) Z poczynionych ustaleń wynika jednocześnie, że przedmiotem działalności Spółki jest sprzedaż - w trakcie organizowanych przez Spółkę na terenie całego kraju prezentacji handlowych – „programu rewitalizacji komórkowej” w skład którego wchodzi m.in. urządzenie do filtrowania wody. ( d owód: nagranie pokazu , k . 34 - 35 akt adm. , zawiadomienie Federacji Konsumentów Oddział w Szczecinie z dnia 10 stycznia 2019 r. wraz z załącznikami, k. 61 - 67 akt adm.; pismo Dyrektora Delegatury UOKiK w Łodzi z dnia 14 stycznia 20 19 r. wraz z załącznikami, k. 70 - 75 akt adm ., druki zaproszeń bezad resowych, k. 43, 59 akt adm. ) Spółka zaprasza konsumentów na organizowane pokazy handlowe przy wykorzystaniu druków bezadresowych o następującej treści: 5 Z powyższych druków bezadresowych stosowanych przez Spółkę wynika, że Przedsiębiorca kieruje swoje zaproszenia do osób powyżej 31 lat. (d owód: druki zapros zeń bezadresowych, k. 43, 59 akt adm.) Z e zgromadzonych skarg konsumentów wynika , że Spółka zapraszała też konsumentów na organizowane pokazy telefonicznie . Również te z aproszenia miały charakter zaproszenia na bezpłatne badania stanu zdrowia czy też bezpłatne badania układu krążenia. Pierwszy sygnał konsumencki, który informował o powyższym działaniu Spółki dotyczył zapraszania na pokaz , który miał się odbyć w dniu 30 września 2018 r. (dowód: zawiadomienie Federacji Konsumentów Oddział w Szczecinie z dnia 10 stycznia 2019 r. wraz z załącznikami, k. 61 - 67 akt adm.; pismo Dyrektora Delegatury UOKiK w Łodzi z dnia 14 stycznia 2019 r. wraz z załącznikami, k. 70 , 75 akt adm.) Z nagrania z pokazu organizowanego przez Spółkę w dniu 30 maja 2019 r. wynika, że prelekcja była poświęcona w przeważającej części tematyce związanej z wodą i jej spożyciem , w tym m.in. aspektom picia wody z kranu, wody butelkowanej czy innych napojów i kwestii picia wody określanej przez osobę prowadzącą jako „żywa” . W trakcie spotkania prowadzący przeprowadzał również doświadczenia (m.in. badania PH i elektrolizę) związane z wodą „żywą” i wodą przyniesioną przez konsumentów. W wyni ku tych doświadczeń woda butelkowana miała się zagotować i przybrać ciemny kolor, natomiast woda określana przez osobę prowadzącą jako „żywa” pozostała przejrzysta i nie uległa zagotowaniu. Dodatkowo, osoba prowadząca pokaz podkreślała konieczność spożywan ia dobrej jakości wody przy różnych chorobach i akcentowała powiązania chorób z brakiem spożycia wystarczającej ilości wody. W końcowej części pokazu prowadzący skupił się na pozytywnych właściwościach i aspektach spożycia tzw. wody „żywej”, również w kont ekście 6 leczenia chorób oraz przedstawił możliwość przystąpienia do „ programu rewitalizacji komórkowej ” oferowanego przez Przedsiębiorcę . W skład tego programu wchodzi urządzenie do filtrowania wody (za pomocą którego można uzyskać tzw. wodę „żywą” w warunk ach domowych) . D o programu można zakwalifikować się wynikami badań uzyskanymi w toku spotkania. ( d owód: nagranie pokazu, k . 34 - 35 akt adm.) W toku samego pokazu, prowadzący podkreślał jego niehandlowy cel wskazując m.in.: „ Ja nie jestem sprzedawcą, tylko starszym diagnostą i chcę dla was dzisiaj pokazać pomiary inne niż zazwyczaj” oraz „Nikomu nie sprzedam pokrywki, rondelka ani żadnych innych rzeczy bo takowych nie posiadam” , „(…) to spotkanie to nie forma sprzedażowa – gar owa, tylko chcę żebyście się dowiedzieli więcej” . ( d owód: nagranie pokazu, k . 34 - 35 akt adm.) Jak wynika z wyżej cytowanych wypowiedzi, osoba prowadząca pokaz, która następnie omawia wyniki badań przedstawia się konsumentom uczestniczącym w spotkaniu jako starszy diagnosta . Posługuje się też następującymi sformułowaniami: „Chcę skonsultować wasze wyniki” , „Wyniki, które będziecie mieć omówione rzetelnie, będą waszą niespodzianką i prezentem, który zabierzecie do domu”, „(…) dzisiejsze badanie to aż 95% pew ności diagnostycznej”. Osoba prowadząca pokaz powołuje się również na wcześniejszą wizytę osoby, określaną jako „P ani doktor”, która miała być obecna na badaniu kontrolnym oraz weryfikowała działalność Spółki, jak i wiedzę prowadzącego pokaz. Zgodnie z zap ewnieniami osoby prowadzącej pokaz „Pani doktor” miała wyrazić swoją aprobatę dla jej wiedzy oraz przeprowadzanych badań. ( d owód: nagranie pokazu, k . 34 - 35 akt adm.) Z poczynionych ustaleń wynika, że osoba prowadząca pokaz nie figuruje na liście diagnostów laboratoryjnych prowadzonej przez Krajową Izbę Diagnostów Laboratoryjnych. Osoba ta nie figuruje również w Centralny m Rejestr ze Lekarzy RP prowadzony m przez Naczelną Izbę Lekarską . (dowód: pismo z Dyrektora Biura Krajowej Izby Diagnostów Laboratoryjnych z dnia 3 czerwca 2020 r., k. 46 akt adm.; wydruk z Centralnego Rejestru Lekarzy RP prowadzonego przez Naczelną Izbę Lekarską, k. 48 akt adm.) W trakcie trwania prelekcji , osoby biorące w niej udział podchodziły do stanowiska znajdującego się na tyłach sali gdzie przeprowadzano badania organizmu. Badanie polegało na trzyman iu w dłoniach przez kilkadziesiąt sekund metalowych elektrod , które były podłączone do komputera. ( d owód: nagranie pokazu, k . 34 - 35 akt adm.) P o przeprowadzeniu prezentacji, odczytywano nazwiska poszczególnych osób i zapraszano je po odbiór wyników oraz ich omówienie. Wydruki badań zatytułowane są „Ocena kompleksowa”. W skazywane są w nich niekliniczne trendy zdrowia. Wydruk obejmuje szereg badanych funkcji takich jak m.in.: o tyłość (poziom metabolizmu tłuszczy), funkcje przewodu pokarmowego (współczynnik perystaltyki żołądkowej oraz jelita cienkiego, współczynnik absorpcji żołądkowej), funkcje jelit (współczynnik perystaltyki jelita grubego), choroby reumatyczne kości (współcz ynnik osteoporozy, zmiany reumatyczne), funkcje oczu (poziom zmęczenia oczu, stan odżywiania mięśni wzrokowych). W wynikach wskazywana jest również zawartość konkretnych metali ciężkich w organizmie (ołów), zawartość witamin 7 i pierwiastków wraz z ich stęż eniem. Wskazywany jest również ogólny stan fizyczny poprzez badanie PH. Wydruki zawierają określenie poziomu normy oraz wyniku uzyskanego przez badaną osobę bez odnoszenia się do konkretnych jednostek. Na dole kartki z wynikiem znajduje się informacja, że wyniki testu są orientacyjne i nie stanowią końcowej diagnozy. Poniżej przedstawiono przykładowy wyniki bada nia , który był przekazywany konsumentom: 8 (dowód: nagranie pokazu, k. 34 - 35 akt adm.; wydruk oceny kompleksowej, k. 32 - 33 akt adm.) Konsumenci byli zapraszani w celu omówien ia wyników do osobnego stolika i pomieszczenia. W yniki były analizowane i omawiane przez przedstawicieli handlowych w trakcie indywidualnych rozmów z konsumentami. W tra kcie tych rozmów przedstawiciel handlowy wskaz ywał dolegl iwości zdrowotne, jakie zostały stwierdzone w trakcie przeprowadzonych badań oraz oferował udział w „ programie rewitalizacji komórkowej ” , w skład którego wchodzi m.in. urządzenie do filtrowania wody i którego montaż jest możliwy w dniu prezentacji. Wynagro dzenie z tytułu zawartej umowy o świadczenie usług rozbudowy (modernizacji) instalacji wodnej o system filtracji wody wynosi [usunięto] . W przypadku zakupu finansowanego kredytem, cena wzrasta nawet do [usunięto] . ( d owód: nagranie pokazu, k . 34 - 35 akt adm. , umowy zawarte z konsumentami, k. 53, 66, 71 akt adm. ) Powyższe ustalenia potwierdzają również informacje zawarte w sygnałach konsumentów. Poniżej cytaty pochodzące z ww. sygnałów : - „Do konsumentki (…) zadzwonił przedstawiciel spółki, zapraszając ją na b ezpłatne „badania stanu zdrowia”, które odbyło się 8.12.2018 r. w Szczecinie poza lokalem przedsiębiorcy na pokazie organizowanym przez spółkę „KOLETA” Sp. z o.o. z siedzibą w Nowym Tomyślu. Na pokazie okazało się, że ma on charakter handlowy, a celem jest sprzedaż drogiego regeneratora wody. Na podstawie przeprowadzonego „badania” czujnikiem zakładanym na palec konsumentki osoba działająca w imieniu przedsiębiorcy zasugerował a konsumentce, że stan jej zdrowia jest bardzo zły, i nakłoniła ją do podpisania umowy „o świadczenie usług rozbudowy (modernizacji) instalacji wodnej o system filtracji wody” za wynagrodzeniem w kwocie [usunięto] (…)” [pisownia oryginalna] (dowód: zawiado mienie Federacji Konsumentów Oddział w Szczecinie z dnia 10 stycznia 2019 r. wraz z załącznikami, k. 61 - 67 akt adm.) - „(…) Podczas rozmowy telefonicznej poinformowano mnie jedynie, że spotkanie dotyczy bezpłatnego badania układu krążenia. Zdecydowałam się na nie, gdyż liczyłam na takie badanie. Natomiast prawdziwym celem spotkania było namawianie do zakupu filtra do 9 wody, który pod wpływem wywieranych sugestii przez prowadzących, zakupiłam. Gdybym wiedziała na etapie rozmowy telefonicznej, że prawdziwym cel em zaproszenia jest zakup filtra do wody, nigdy bym się nie wybrała na takie spotkanie (…)” [pisownia oryginalna] (dowód: pismo Dyrektora Delegatury UOKiK w Łodzi z dnia 14 stycznia 2019 r. wraz z załącznikami, k. 70 akt adm. ) - „ (…) Zadzwoniono do mnie i zaproszono mnie na bezpłatne padania, wątroby kręgosłupa i głowy. W trakcie pokazu założono mi i córce na głowę metalową opaskę kazano stanąć boso na metalowej płytce i trzymać w dłoniach metalowe rurki celem wykonania badania. Po przeprowadzeniu tego ba dania stwierdzono, że córka ma wyniszczony organizm i namówiono mnie na zakup filtra wody, który miał działać tak, że oczyści mój i córki organizm i spowoduje że się wyleczymy. W międzyczasie przeprowadzono prezentację dotyczącą wody i jej zanieczyszczeń. Strasząc mnie, że córka może mieć udar, raka krtani i zawał serca zwracając się do mnie słowami cyt.: „niech Pani ratuje córkę i weźmie ten uzdatniacz wody” namówiono mnie na zakup tego urządzenia. Tego samego dnia przedstawiciele firmy zaraz po pokazie z awieziono mnie samochodem do domu i zainstalowano filtr do wody (…)” [pisownia oryginalna] ( d owód: pismo Dyrektora Delegatury UOKiK w Łodzi z dnia 14 stycznia 2019 r. wraz z załącznikami, k. 75 akt adm. ) W 2019 r. Sp ółka osiągnęła obrót w kwocie [usunięto] . (dowód: pismo Naczelnika Ur zędu Skarbowego w Nowym Tomyślu , k. 85 akt adm.) Prezes Urzędu zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ust. 1 u.o.k.k ., ochrona interesów przedsiębiorców i konsumentów podejmowana jest w ramach działań Prezesa Urzędu w interesie publicznym. Ingerencja Prezesa Urzędu ma na celu ochronę interesów zbiorowości, a nie wprost poszczególnych, indywidualnych uczestników rynku. N aruszenie interesu publicznego stanowi bezwzględny warunek uznania kompetencji Prezesa Urzędu do rozstrzygnięcia określonej sprawy. Interes publiczny zostaje naruszony wówczas, gdy działania przedsiębiorcy godzą w interesy ogólnospołeczne i dotykają szerok iego kręgu uczestników rynku, zaburzając jego prawidłowe funkcjonowanie. W ocenie Prezesa Urzędu, rozpatrywana sprawa ma charakter publicznoprawny. Wiąże się z ochroną interesu wszystkich konsumentów, którzy byli lub mogą stać się klientami Spółki, tj. w ziąć udział w organizowanych przez Spółkę pokazach i z awrzeć ze Spółką umowę o świadczenie usług rozbudowy (modernizacji) instalacji wodnej o system filtracji wody . Działania Spółki nie dotyczą więc interesów poszczególnych osób, których sprawy miałyby ch arakter jednostkowy, indywidualny i nie dający się porównać z innymi, ale szerszego kręgu konsumentów, kontrahentów Spółki, których sytuacja jest identyczna. Naruszenie interesu publicznoprawnego przejawia się tym samym w naruszeniu zbiorowego interesu kon sumentów. W niniejszej sprawie istnieje więc możliwość poddania zachowania Spółki dalszej ocenie pod kątem stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Ocenę tę poprzedzić należy stwierdzeniem, że Spółka jest przedsiębiorcą w rozumieniu art. 4 pkt 1 u.o.k.k . Jest bowiem spółką prawa handlowego wpisaną do Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego, prowadzącą we własnym imieniu działalność gospodarczą, polegającą na sprzedaży towarów. W konsekwencji powyższego, zachowania 10 Spółki podlegają kontroli z punktu widzenia przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Zgodnie z art. 24 ust. 1 u.o.k.k., zakazane jest stosowanie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Zgodnie z dyspozycją art. 24 ust. 2 ww. ustawy, pr zez praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów rozumie się godzące w nie sprzeczne z prawem lub dobrymi obyczajami zachowanie przedsiębiorcy, w szczególności: naruszanie obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji (pk t 2), nieuczciwe praktyki rynkowe lub czyny nieuczciwej konkurencji (pkt 3), proponowanie konsumentom nabycia usług finansowych, które nie odpowiadają potrzebom tych konsumentów ustalonym z uwzględnieniem dostępnych przedsiębiorcy informacji w zakresie cec h tych konsumentów lub proponowanie nabycia tych usług w sposób nieadekwatny do ich charakteru (pkt 4). Dla stwierdzenia, że zachowanie przedsiębiorcy spełnia przesłanki ww. praktyk niezbędne jest, aby zachowanie przedsiębiorcy było bezprawne i naruszało zbiorowy interes konsumentów. Jako bezprawne należy kwalifikować zachowania sprzeczne z prawem, zasadami współżycia społecznego lub dobrymi obyczajami, bez względu na winę, a nawet świadomość sprawcy. Dla ustalenia bezprawności działania wystarczy, że określone zachowanie koliduje z przepisami prawa. Zbiorowe interesy konsumentów to prawa nieograniczonej liczby konsumentów. Spełnienie przesłanki bezprawności wykazane zostanie odrębnie dla każdej z przypisanych Spółce praktyk. Naruszenie zbiorowego inter esu konsumentów omówione zostanie natomiast łącznie, z uwagi na zbliżony charakter i znaczen ie tej przesłanki dla obu praktyk objętych prowadzonym postępowaniem. 1. Naruszenie zbiorowego interesu konsumentów Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z dnia 10 kw ietnia 2008 r. (sygn. akt III SK 27/07) wyjaśnił, że gramatyczna wykładnia pojęcia zbiorowy interes konsumentów prowadzi do wniosku, że chodzi o zachowanie przedsiębiorcy, które godzi w interesy grupy osób stanowiących określony zbiór. Rezultaty tej wykład ni modyfikuje zastrzeżenie, że nie jest zbiorowym interesem konsumentów suma interesów indywidualnych. Sąd Najwyższy stanął na stanowisku, że przy konstruowaniu pojęcia „zbiorowy interes konsumentów” nie można opierać się tylko i wyłącznie na tym, czy ocen iana praktyka skierowana jest do nieoznaczonego z góry kręgu podmiotów. Zdaniem Sądu, wystarczające powinno być ustalenie, że zachowanie przedsiębiorcy nie jest podejmowane w stosunku do zindywidualizowanych konsumentów, lecz względem członków danej grupy (określonego kręgu podmiotów), wyodrębnionych spośród ogółu konsumentów za pomocą wspólnego dla nich kryterium. Sąd Najwyższy uznał, że praktyką naruszającą zbiorowe interesy konsumentów jest (...) takie zachowanie przedsiębiorcy, które podejmowane jest w warunkach wskazujących na powtarzalność zachowania w stosunku do indywidualnych konsumentów wchodzących w skład grupy, do której adresowane są zachowania przedsiębiorcy, w taki sposób, że potencjalnie ofiarą takiego zachowania może być każdy konsument będą cy klientem lub potencjalnym klientem przedsiębiorcy . Interes konsumentów należy rozumieć jako interes prawny (a nie faktyczny), a więc uznany przez ustawodawcę jako zasługujący na ochronę i zabezpieczenie. Pojęcie to obejmuje swym zakresem prawo konsumen tów do uczestniczenia w przejrzystych i niezakłóconych 11 przez przedsiębiorcę warunkach rynkowych, zapewniających konsumentom możliwość dokonywania transakcji przy całkowitym zrozumieniu, jaki jest ich rzeczywisty sens ekonomiczny i prawny na etapie przedkon traktowym i w czasie wykonywania umowy. Efektem naruszenia interesu prawnego może być naruszenie również stricte ekonomicznych interesów konsumentów (o wymiarze majątkowym). Godzenie w zbiorowe interesy konsumentów może polegać zarówno na ich naruszeniu, j ak i na zagrożeniu ich naruszenia. Nie jest zatem konieczne ustalenie, że którykolwiek z konsumentów został rzeczywiście poszkodowany wskutek stosowanej przez przedsiębiorcę praktyki. W niniejszej sprawie skutkami działań Przedsiębiorcy dotknięty mógł zost ać nieoznaczony z góry krąg konsumentów – wszyscy konsumenci, do których skierował bądź kieruje zaproszenia na pokazy oferowanych przez siebie produktów oraz którym następnie oferuje ich zakup. Stosowane przez Przedsiębiorcę praktyki nie dotyczą zindywidua lizowanego kręgu osób. Potencjalnie na prezentację mogła zostać zaproszona każda osoba. Nie mamy tutaj również do czynienia z sytuacją, w której Przedsiębiorca występuje ze swoją ofertą do poszczególnych, zindywidualizowanych konsumentów z osobna. W konsek wencji uznać należy, iż w niniejszym przypadku, to potencjalnie nieoznaczona z góry grupa konsumentów może skorzystać z oferty Przedsiębiorcy i wziąć udział w organizowanym przez niego spotkaniu . Zaznaczyć należy, że zarzucone Przedsiębiorcy praktyki wprow adzające w błąd, naruszają bezpośrednio prawo konsumentów do uczestniczenia w przejrzystych i niezakłóconych warunkach rynkowych. Stosowane przez Przedsiębiorcę praktyki ograniczają bowiem konsumentom możliwość dokonania transakcji przy całkowitym zrozumie niu, jaki jest ich rzeczywisty sens ekonomiczny i prawny. Nie ma zatem wątpliwości, że działania Przedsiębiorcy naruszają zbiorowe interesy konsumentów. 2. Bezprawność Bezprawność tradycyjnie ujmowana jest jako sprzeczność z obowiązującym porządkiem prawn ym. Jest kategorią obiektywną. Rozważenia przy ocenie bezprawności wymaga kwestia, czy zachowanie przedsiębiorcy było zgodne, czy też niezgodne z obowiązującymi zasadami porządku prawnego. Źródłem tych zasad są normy prawa powszechnie obowiązującego, a tak że nakazy i zakazy wynikające z zasad współżycia społecznego i dobrych obyczajów (wyrok Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów - dalej: SOKiK – z dnia 13 listopada 2007 r., sygn. XVII AmA 45/07). O bezprawności działania decyduje w świetle orzecznictwa Sądu Najwyższego całokształt okoliczności konkretnego stanu faktycznego (wyrok SN z dnia 8 maja 2002 r., sygn. I PKN 267/2001). 2.1. Niedozwolone praktyki rynkowe Obie zarzucone Przedsiębiorcy praktyki stanowią nieuczciwe praktyki rynkowe. Zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym (t.j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 2070 – dalej: u.p.n.p.r.), stosowanie nieuczciwych praktyk rynkowych jest zakazane. Definicję praktyki rynkowej zaw iera art. 2 pkt 4 przedmiotowej ustawy wskazując, iż za taką uznaje się działanie lub zaniechanie przedsiębiorcy, sposób postępowania, oświadczenie lub informację handlową, w szczególności reklamę i marketing, bezpośrednio związane z promocją lub nabyciem 12 produktu przez konsumenta. Ustawa definiuje przy tym, że przez przedsiębiorcę rozumie się osoby fizyczne, osoby prawne oraz jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, które prowadzą działalność gospodarczą lub zawodową, nawet jeżeli działal ność ta nie ma charakteru zorganizowanego i ciągłego, a także osoby działające w ich imieniu lub na ich rzecz (art. 2 pkt 1 u.p.n.p.r.). Pojęcie produktu wskazane w wyżej przywołanym artykule ma znaczenie szerokie i obejmuje również pojęcie usługi. Zgodnie z art. 2 pkt 3 u.p.n.p.r. ilekroć w ustawie jest mowa o produkcie, rozumie się przez to każdy towar lub usługę, w tym nieruchomości, prawa i obowiązki wynikające ze stosunków cywilnoprawnych . W zakresie pojęcia praktyki rynkowej mieści się zatem każdy czyn przedsiębiorcy (działanie jak i zaniechanie) oraz każda forma działania przedsiębiorcy (sposób postępowania, oświadczenie lub komunikat handlowy, w tym reklama i marketing). Istotnym jest, iż wskazane formy mogą być kwalifikowane jako praktyki rynkowe , wtedy tylko, gdy są bezpośrednio związane z promocją lub nabyciem produktu przez konsumenta, tj. gdy mogą oddziaływać na decyzje ekonomiczne konsumentów. Odnosząc powyższe do okoliczności niniejszej sprawy, wskazać należy, że zakwestionowane niniejszą de cyzją praktyki wprowadzające konsumentów w błąd są związane bezpośrednio z promocją i dystrybucją oferowan ych konsumentom produkt ów znajdując ych się w ofercie Przedsiębiorcy. Ustawa o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym dokonuje podziału nieu czciwych praktyk rynkowych na te stypizowane w ustawie, niepodlegające ocenie w świetle przesłanek określonych w art. 4 ust. 1 u.p.n.p.r. oraz te w ustawie nie wskazane, zakazane po spełnieniu przesłanek określonych w art. 4 ust. 1 tej ustawy. Zgodnie z a rt. 4 ust. 1 u.p.n.p.r., praktyka rynkowa stosowana przez przedsiębiorców wobec konsumentów jest nieuczciwa, jeżeli jest sprzeczna z dobrymi obyczajami i w istotny sposób zniekształca lub może zniekształcić zachowanie rynkowe przeciętnego konsumenta przed zawarciem umowy dotyczącej produktu, w trakcie jej zawierania lub po jej zawarciu. W myśl art. 4 ust. 2 u.p.n.p.r., za nieuczciwą praktykę rynkową uznaje się w szczególności praktykę rynkową wprowadzającą w błąd oraz agresywną praktykę rynkową, a także sto sowanie sprzecznego z prawem kodeksu praktyk. Co istotne, zgodnie z art. 4 ust. 2 zd. 2 u.p.n.p.r., wymienione w tym przepisie praktyki nie podlegają ocenie w świetle przesłanek określonych w art. 4 ust 1. ustawy. Praktyki wprowadzające w błąd mogą polegać zarówno na działaniu (art. 5 u.p.n.p.r.) jak i zaniechaniu (art. 6 u.p.n.p.r.). Zaznaczyć należy, że dokonanie oceny, czy dana praktyka ma charakter działania bądź zaniechania wprowadzającego w błąd, wymaga odniesienia do adresata, którym jest przeciętn y konsument. Jednocześnie ustawa definiując pojęcie przeciętnego konsumenta nakazuje przez nie rozumieć konsumenta, który jest dostatecznie dobrze poinformowany, uważny i ostrożny, przy czym oceny powyższych cech dokonuje się z uwzględnieniem czynników spo łecznych, kulturowych, językowych i przynależności danego konsumenta do szczególnej grupy konsumentów, przez którą rozumie się dającą się jednoznacznie zidentyfikować grupę konsumentów, szczególnie podatną na oddziaływanie praktyki rynkowej lub na produkt, którego praktyka rynkowa dotyczy, ze względu na szczególne cechy, takie jak wiek, niepełnosprawność fizyczna lub umysłowa. 13 Należy jednocześnie podkreślić, że wskazanie na takie cechy jak dostateczne poinformowanie, uwaga i ostrożność określa pewien zespół cech mentalnych konsumenta (jego przeciętność) znajdujących wyraz w tym, że z jednej strony możemy wymagać od niego pewnego stopnia wiedzy i orientacji w rzeczywistości, a z drugiej – nie możemy uznać, że jego wiedza jest kompletna i profesjonalna i że ko nsument nie ma prawa pewnych rzeczy nie wiedzieć. Przeciętny konsument nie posiada bowiem wiedzy specjalistycznej w danej dziedzinie. Rozumie kierowane do niego informacje i potrafi je wykorzystać do podjęcia świadomej decyzji dotyczącej produktu. Nie jest naiwny, ale nie potrafi też ocenić sytuacji tak jak profesjonalista. Odnosząc powyższe do okoliczności niniejszej sprawy wskazać należy, że Przedsiębiorca kieruj e zaproszenia do osób powyżej 31 roku życia. Zwrócić jednocześnie należy uwagę, że przyjęta przez Przedsiębiorcę formuła organizowanych spotkań oraz charakter oferowanego asortymentu, każe twierdzić, że stosowane praktyki są skierowane przede wszystkim do osób z różnego rodzaju dolegliwościami zdrowo tnymi, w tym w szczególności do osób starszych. Wobec powyższego za przeciętnego konsumenta na gruncie niniejszej sprawy uznano osoby dorosłe, cechujące się różnego rodzaju dolegliwościami zdrowotnymi. Mając na względzie wyżej poczynione ustalenia, postawiono Przedsiębiorcy zarzuty stosowania dwóch nieuczciwych praktyk rynkowych, a mianowicie: działania polegającego na przekazywaniu konsumentom w kierowanych do nich zaproszeniach na organizowane przez S p ółkę pokazy handlowe nieprawdziwych informacji, że głów nym przedmiotem tych spotkań są badania układu krążenia czy też diagnostyka układu krążenia, podczas gdy głównym ich celem jest zaprezentowanie oferty handlowej S półki, działania polegającego na przeka zywaniu konsumentom nieprawdziwych informacji, że osoba, która prowadzi pokaz handlowy, a następnie omawia wyniki badań jest starszym diagnostą, podczas gdy osoba prowadząca pokaz nie posiada w tym zakresie odpowiednich kwalifikacji lub uprawnień . 2.1.1. P raktyka opisana w pkt I .1 sentencji decyzji Zgodnie z art. 5 ust. 1 u.p.n.p.r ., praktykę rynkową uznaje się za działanie wprowadzające w błąd, jeżeli działanie to w jakikolwiek sposób powoduje lub może powodować podjęcie przez przeciętnego konsumenta decyzji dotyczącej umowy, której inaczej by nie podjął. Wprowadzającym w błąd dzia łaniem może być w szczególności rozpowszechnianie nieprawdziwych informacji (art. 5 ust. 2 pkt 1 u.p.n.p.r.) i może dotyczyć rodzaju sprzedaży, powodów stosowania przez przedsiębiorcę praktyki rynkowej, oświadczeń i symboli dotyczących bezpośredniego lub p ośredniego sponsorowania, informacji dotyczących sytuacji gospodarczej lub prawnej przedsiębiorcy lub jego przedstawiciela, w tym jego imienia i nazwiska (nazwy) i majątku, kwalifikacji, statusu, posiadanych zezwoleń, członkostwa lub powiązań oraz praw wła sności przemysłowej i intelektualnej lub nagród i wyróżnień (art. 5 ust. 3 pkt 6 u.p.n.p.r.). Ustawa jednocześnie przewiduje definicję legalną pojęcia „decyzji dotyczącej umowy”, przez co należy rozumieć podejmowaną przez konsumenta decyzję, co do tego, cz y, w jaki sposób i na jakich warunkach dokona zakupu, zapłaci za produkt w całości lub w części, zatrzyma produkt, rozporządzi nim lub wykona uprawnienie umowne związane 14 z produktem, bez względu na to, czy konsument postanowi dokonać określonej czynności , czy też powstrzyma się od jej dokonania (art. 2 pkt 7 u.p.n.p . r.). Zarzucona Przedsiębiorcy praktyka polega na przekazywaniu konsumentom w kierowanych do nich zaproszen iach na organizowane przez S półkę pokazy handlowe nieprawdziwych informacji, że głów ny m przedmiotem tych spotkań są badania układu krążenia czy też diagnostyka układu krążenia, podczas gdy głównym ich celem jest zaprezentowanie oferty handlowej S półki . Ze zgromadzonego materiału dowodowego jednoznacznie wynika , że zaproszenia kierowane prze z lub na zlecenie Przedsiębiorcy do konsumentów podkreśla ją nie komercyjny charakter organizowanych pokazów ( badanie lub diagnostyka układu krążenia ) . W ulotkach bezadresowych stosowanych przez Przedsiębiorcę, eksponowane jest badanie i diagnostyka układu krążenia . Spółka eksponuje przy tym w stosowanych drukach szeroki zakres badań, które mają być wykonywane m.in. pod kątem arytmii, miażdżycy, nadciśnienia, stanu układu tętnic i serca, reumatoidalnego zapalenia stawów i zwyrodnień, cukrzycy czy poziomu wi tamin i zawartości metali ciężkich. Choć stosowane ulotki zawiera ją lakoniczną i napisaną drobnym drukiem informację o tym, że w oczekiwaniu na wynik i odbędzie się część wykładowa i handlowa , to również wprowadza ją w błąd co do przyczyny organizowania spot kań z konsumentami. Spółka zawiera w nich bowiem wprost zaproszenie na bezpłatne badanie czy też diagnostykę układu krążenia , która m a być także wykonywana pod kątem systemu trawiennego, chorób reumatycznych oraz norm w organizmie . Ulotka m a przy tym eleme nty graficzne sugerujące medyczny charakter prowadzonych badań . W tym zakresie uwagę zwraca to, że Spółka wykorzystuje symbolikę laski czy węża Eskulapa jednoznacznie kojarzącego się z symb olem służby zdrowia i lekarzy, a zaproszenia s konstruowan e są na ks ztałt tych kierowanych do konsumentów przez organizacje pożytku publicznego czy jednostki pr owadzące działalność leczniczą w ramach NFZ. Taka szata graficzna ulotki zdaniem Prezesa Urzędu suger uje , że głównym celem spotkania są badania o charakterze właśni e medycznym. O handlowym celu konsumenci są informowani tylko na marginesie i drobnym drukiem, przez co są wprowadzani w błąd co do przyczyny organizowania przez Przedsiębiorcę spotkań. Tak samo należy ocenić telefoniczne zaproszenia kierowane do konsumentów. Zgodnie z treścią sygnałów konsumenckich r ozmowa obejmowała jedynie zaproszenie na organizowane badania bez jakiejkolwiek informacji wskazującej na rzeczywisty handlowy cel zaprosze ń. Nie może zatem ulegać wątpliwości, że konsumenci również i w tym przypadku byli wprowadzani w błąd co do przyczyny organizowania spotkań z konsumentami. Dla oceny zakwestionowanej praktyki ni e można również pominąć tego, że w toku samego pokazu, prowadz ący również podkreślał jego rzekomo niehandlowy cel informując konsumentów, że „ Ja nie jestem sprzedawcą, tylko starszym diagnostą i chcę dla was dzisiaj pokazać pomiary inne niż zazwyczaj” oraz „Nikomu nie sprzedam pokrywki, rondelka ani żadnych innych rz eczy bo takowych nie posiadam” , „(…) to spotkanie to nie forma sprzedażowa – garowa, tylko chcę żebyście się dowiedzieli więcej” . Równie istotnym dla oceny praktyki jest przebieg samego spotkania . Należy zauważyć, że sama prelekcja była poświęcona w przeważającej części tematyce związanej z wodą i jej spożyciem , w tym m.in. aspektom picia wody z kranu, wody butelkowanej czy innych napojów i kwestii picia wody określanej przez osobę prowadzącą jako „żywa” . W trakcie spotkania prowadzący przeprowadza ł również doświadczenia (m.in. badania PH i elektrolizę) 15 związane z wodą „żywą” i wodą przyniesioną przez konsumentów. W wyniku tych doświadczeń woda butelkowana miała się zagotować i przybrać ciemny kolor, natomiast woda określana przez osobę prowadzącą j ako „żywa” pozostała przejrzysta i nie uległa zagotowaniu. Dodatkowo, osoba prowadząca pokaz podkreślała konieczność spożywania dobrej jakości wody przy różnych chorobach i podkreślała powiązania chorób z brakiem spożycia wystarczającej ilości wody. Co zna mienne, w końcowej części pokazu prowadzący skupił się na pozytywnych właściwościach i aspektach spożycia tzw. wody „żywej”, również w kontekście leczenia chorób oraz przedstawił także możliwość przystąpienia do „ programu rewitalizacji komórkowej ” oferowan ego przez Przedsiębiorcę w skład którego wchodzi ww. urządzenie do filtrowania wody (za pomocą którego można uzyskać tzw. wodę „żywą” w warunkach domowych) i do którego można zakwalifikować się wynikami badań uzyskanymi w toku spotkania. Finalnie, podczas omawiania wyników badań przedstawiciel Spółki poinformował kontrolującą o jej problemach zdrowotnych oraz zapytała, czy „Robimy coś z tym?” , a n astępnie przedstawił ofertę udziału w „ programie rewitalizacji komórkowej ”, którego koszt miał wynieść [usuni ęto] . Zdaniem Prezesa Urzędu , mając na względzie powyższe, nie budzi najmniejszych wątpliwości to, że rodzaj przekazywanych w trakcie pokazu informacji, jak również sposób jego prowadzenia potwierdza , iż ma on głównie charakter handlowy. W kontekście zgromadzonego materiału dowodowego bezsprzecznym jest to, że rzeczywistym celem organizowanych przez Przedsiębiorcę spotkań jest zaprezentowanie konsumentom jego oferty handlowej . Z punktu widzenia niniejszej sprawy kluczowym jest to, że przyjęta przez Prz edsiębiorcę forma kierowanych do konsumentów zaproszeń uniemożliwia ła w praktyce zorientowanie się w rzeczywistym ich celu. Z uwagi na powyższe , należy stwierdzić, że okoliczności, jakie towarzysz ą przekazywaniu konsumentom informacji o prowadzeniu bezpła tnych badań wprowadza ją konsumentów w błąd i utrudnia ją przeciętnemu konsumentowi zorientowanie się czemu w rzeczywistości owe „badania” organizowane przez Przedsiębiorcę służą. Opisane działania bezsprzecznie mog ą wpływać na podjęcie przez przeciętnego k onsumenta decyzji dotyczącej udziału w prezentacji. W okolicznościach niniejszej sprawy, w ocenie Prezesa Urzędu, tylko podanie rzetelnej i pełnej informacji o rzeczywistej przyczynie organizowania spotkań, pozwoliłoby przeciętnemu konsumentowi na podjęci e obiektywnej decyzji dotyczącej wyrażenia zgody na udział w tego rodzaju wydarzeniu. Konsument rzetelnie poinformowany o rzeczywistym celu spotkania, mógłby podjąć decyzję o rezygnacji z udziału w nim z uwagi na jego rzeczywisty komercyjny charakter. Dzi ałania Spółki naruszają zbiorowe interesy konsumentów, a więc interesy konsumentów jako zbiorowości stanowiącej nieokreśloną i nieograniczoną grupę podmiotów, których nie da się zidentyfikować – wszystkich aktualnych i potencjalnych klientów Spółki. W zwi ązku z powyższym, praktykę Przedsiębiorcy opisaną w pkt I .1 sentencji decyzji należy uznać za nieuczciwą praktykę rynkową wprowadzającej konsumentów w błąd z art. 5 ust. 3 pkt 6 w zw. z art. 5 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 4 ust. 2 u.p.n.p.r ., a jej stosowanie w obrocie konsumenckim za bezprawne. Mając na względzie poczynione wyżej uwagi, Prezes Urzędu przyjął, że w rozpatrywanej sprawie spełnione zostały przesłanki niezbędne do przypisania Przedsiębiorcy stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów opisanej w sentencji tj. wykazana została bezprawność działań oraz naruszenie zbiorowego interesu konsumentów. 16 Uwzględniając powyższe , na podstawie art . 26 ust. 1 u.o.k.k. orzeczono jak w pkt I .1 sentencji. 2.1.2. Praktyka opi sana w pkt I.2 sentencji decyzji Zgodnie z art. 5 ust. 1 u.p.n.p.r., praktykę rynkową uznaje się za działanie wprowadzające w błąd, jeżeli działanie to w jakikolwiek sposób powoduje lub może powodować podjęcie przez przeciętnego konsumenta decyzji dotycząc ej umowy, której inaczej by nie podjął. Jednocześnie, zgodnie z art. 5 ust. 2 pkt 1 oraz ust. 3 pkt 6 u.p.n.p.r. wprowadzającym w błąd działaniem może być w szczególności rozpowszechnianie nieprawdziwych informacji dotyczących sytuacji gospodarczej lub pr awnej przedsiębiorcy lub jego przedstawiciela, w tym jego imienia i nazwiska (nazwy) i majątku, kwalifikacji, statusu, posiadanych zezwoleń, członkostwa lub powiązań oraz praw własności przemysłowej i intelektualnej lub nagród i wyróżnień. Zar zucona Przedsiębiorcy praktyka polega na przekazywaniu konsumentom nieprawdziwych informacji, że osoba, która prowadzi pokaz handlowy, a następnie omawia wyniki badań jest starszym diagnostą, podczas gdy osoba prowadząca pokaz nie posiada w tym zakresie odpowiedn ich kwalifikacji lub uprawnień . Ze zgromadzonego w toku postępowania wyjaśniającego materiału dowodowego, w tym nagrania pokazu, w którym uczestniczyli pracownicy Urzędu jednoznacznie wynika, że osoba prowadząca pokaz, która następnie omawia wyniki badań przedstawia się konsumentom uczestniczącym w spotkaniu jako starszy diagnosta wprost wskazując, że „ Ja nie jestem sprzedawcą, tylko starszym diagnostą i chcę dla was dzisiaj pokazać pomiary inne niż zazwyczaj” . Posługuje się też następującymi sformułowania mi: „Chcę skonsultować wasze wyniki” , „Wyniki, które będziecie mieć omówione rzetelnie, będą waszą niespodzianką i prezentem, który zabierzecie do domu” , „(…) dzisiejsze badanie to aż 95% pewności diagnostycznej”. Dodatkowo , o soba prowadząca pokaz powołuje się również na aprobatę dla jej wie dzy oraz przeprowadzanych badań przez osobę, którą tytułuje „Pani doktor”. Należy zauważyć, że w dziedzinie dotyczącej opieki zdrowotnej określenie diagnosta jest nierozerwalnie związane z zawodem diagnosty laboratoryjne go. Tym samym, tytułując się w ww. sposób osoba prowadząca pokaz sugeruje i może wywoływać wrażenie, że posiada stosowne kwalifikacje w tym zakresie. Podkreślenia jednak wymaga, że osoba prowadząca pokaz nie figuruje na liście diagnostów laboratoryjnych pr owadzonej przez Krajową Izbę Diagnostów Laboratoryjnych. Ponadto, przedstawienie się jako diagnosta może wywoływać wrażenie posiadania, podobnie jak lekarze, specjalistycznych kwalifikacji, wiedzy i kompetencji do dokonywania analizy wyników badań. W tym miejscu należy podkreśli ć, że osoba prowadząca pokaz, w którym uczestniczył pracownik UOKiK, nie figuruje w Centralny m Rejestr ze Lekarzy RP prowadzony m przez Naczelną Izbę Lekarską . W konsekwencji, informacje przekazywane konsumentom w toku spotkania w zakresie posiadanych kwalifikacji przez osobę prowadzącą spotkanie są nieprawdziwe. W ocenie Prezesa Urzędu, całokształt informacji przekazywanych przez Spółkę na pokazie w zakresie posiadanych kwalifikacji przez osobę prowadzącą spotkanie może wzbudzać u konsumentów przeświadczenie, że faktycznie osoba prowadząca dysponuje takimi kwalifikacjami (kreuje jej autorytet oraz zaufanie), a przekazywane przez nią informacje są rzetelne i odzwierciedlają aktualną wiedzę medyczną. Ponadto, może to uwiarygadniać w oczach konsumenta informacje przekazywane przez nią w toku prelekcji oraz podczas 17 omawiania ww. wyników badań, w tym o występujących nieprawidłowościach zdrowotnych. Przedstawienie osoby prowadzącej spotkanie i omawiającej następnie wyniki badania jako s tarszego diagnosty , pomimo, że nie posiada ona żadnych specjalistycznych kwalifikacji, może dodatkowo utrudnia ć konsumentom możliwość oceny wiarygodności badania i otrzymanych wyników. W ocenie Prezesa Urzędu, ww. działaniem Spółka wprowadza konsumentów w błąd i tym samym wpływa na podjęcie przez nich decyzji w zakresie zawarcia umowy. W ocenie Prezesa Urzędu, powoływanie się przez Spółkę na nieistniejące okoliczności , że osoba prowadząca pokaz, która następnie omawiała wyniki badań jest starszym diagnostą może mieć wpływ na podjęcie przez konsumenta decyzji dotyczącej umowy, której w niezakłóconych warunkach – znając prawdziwą sytuację i kwalifikacje osoby prowadzącej spotkanie – nie podjąłby. Nie ulega bowiem wątpliwości, że konsumenci d użo chętniej nabyw ają towary, które są rekomendowane przez osoby z odpowiednimi kompetencjami, w niniejszym przypadku wykształceniem medycznym oraz których używanie jest przez nie zalecane . Nie ulega także wątpliwości, że i nformacja o złym stanie zdrowia, kierowana przez o soby prowadzące pokaz również może wpływać na podjęcie przez konsumenta decyzji dotyczącej ewentualnego zakupu ofero wanego przez Spółkę urządzenia. Stanowisko to znajduje prz y tym potwierdzenie w cytowanych wcześniej sygnałach konsumenckich , z której wpros t wynika, że zakup był dokonywany pod wpływem otrzymania od przedstawicieli Spółki negaty wnej diagnozy stanu zdrowia. Działania Spółki naruszają zbiorowe interesy konsumentów, a więc interesy konsumentów jako zbiorowości stanowiącej nieokreśloną i nieogran iczoną grupę podmiotów, których nie da się zidentyfikować – wszystkich aktualnych i potencjalnych klientów Spółki. W związku z powyższym, praktykę Przedsiębiorcy opisaną w pkt I .2 sentencji decyzji należy uznać za nieuczciwą praktykę rynkową wprowadzające j konsumentów w błąd z art. 5 ust. 3 pkt 6 w zw. z art. 5 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 4 ust.2 u.p.n.p.r., a jej stosowanie w obr ocie konsumenckim za bezprawne. Mając na względzie poczynione wyżej uwagi, Prezes Urzędu przyjął, że w rozpatrywanej sprawie spełnione zostały przesłanki niezbędne do przypisania Przedsiębiorcy stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów opisanej w sentencji tj. wykazana została bezprawność działań oraz naruszenie zbiorowego interesu konsumentów. Uwzgl ędniając powyższe , na podstawie art. 26 ust. 1 u .o.k.k. orzeczono jak w pkt I.2 sentencji. 3. Rygor natychmiastowej wykonalności Zgodnie z art. 103 u.o.k.k. , Prezes Urzędu może nadać decyzji w części lub w całości rygor natychmiastowej wykonalności. Okoli cznością warunkującą zastosowanie rygoru natychmiastowej wykonalności jest wystąpienie ważnego interesu konsumentów. Oznacza to, że nie w każdej sprawie, w której naruszony został interes konsumentów, zasadnym jest zastosowanie omawianej instytucji. Należy ją uwzględnić tylko wtedy, gdy mamy do czynienia z ważnym interesem konsumentów, a więc istotnym i doniosłym. Nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności musi zatem poprzedzać dokonanie ustalenia, jaki interes konsumentów doznał w danym przypadku naruszenia oraz czy jest on na tyle ważny , by wydanej decyzji nadać rygor natychmiastowej wykonalności. 18 W przypadku zakwestionowanych niniejszą decyzją praktyk naruszany jest interes konsumentów polegający na prawie konsumentów do uczestniczenia w przejrz ystych i niezakłóconych warunkach rynkowych. Stosowane przez Przedsiębiorcę praktyki ograniczają bowiem konsumentom możliwość dokonania transakcji przy całkowitym zrozumieniu, jaki jest jej rzeczywisty sens ekonomiczny i prawny. W tym miejscu należy zwróc ić uwagę na pogląd Trybunału Konstytucyjnego, który w wyroku z dnia 21 kwietnia 2004 r. (sygn. akt: K 33/03) podkreślił, że ochrona konsumenta nie jest działaniem o charakterze protekcjonistyczno - paternalistycznym, lecz zmierza do zabezpieczenia interesów słabszego uczestnika rynku, którego wiedza i orientacja są – w porównaniu do profesjonalnego partnera (sprzedawcy, usługodawcy) – ograniczone. Konsument ma słabszą pozycję przetargową, a jego swoiste upośledzenie wynika z przyczyn systemowych, determinowan ych pozycją rynkową. Z tej też przyczyny działania na rzecz ochrony konsumenta, które mają umocnić jego pozycję wobec profesjonalnego partnera służą wyrównaniu ich szans i zapewnieniu – także na rynku detalicznym, swobody dokonania wyboru i podjęcia nieskr ępowanej decyzji. Istotą ochrony konsumenta nie jest więc nadawanie mu dodatkowych nadzwyczajnych przywilejów, lecz poddanie całości obrotu praktykom „rynkowo - kompensatoryjnym”, które mają przywrócić utraconą zdolność decydowania o konsumpcji. […] Udział k onsumenta w procesach rynkowych powinien być kształtowany w taki sposób, aby mógł on swobodnie i w zgodzie z własnym interesem zaspakajać – poprzez konkretne transakcje – swe uświadomione potrzeby, na podstawie dostarczonej wiedzy i informacji. Z tego powo du strategicznym założeniem nowoczesnej ochrony konsumenta jest zasada przejrzystości, jawności, rzeczywistej dostępności jasnej, pełnej i zrozumiałej informacji handlowej. Podkreślić należy, że zakwestionowane niniejszą decyzją praktyki stanowią nieuczci we praktyki rynkowe, których stosowanie wobec konsumentów w myśl art. 3 u.p.n.p.r. jest bezwzględnie zakazane. Uregulowanie wskazanego zakazu wiązało się z koniecznością zapewnienia właściwego funkcjonowania rynku gospodarczego i uzyskania odpowiedniego po ziomu ochrony konsumentów. Osiągnięcie takiego rezultatu, w ocenie Prezesa Urzędu, jest możliwe wyłącznie w przypadku skutecznego i niezwłocznego eliminowania tego typu praktyk z obrotu. Za rażąco niewłaściwe w ocenie Prezesa Urzędu należy uznać obie zakwestionowane niniejszą decyzją praktyki. Za nałożeniem rygoru natychmiastowej wykonalności w niniejszej sprawie przemawia w szczególności okoliczność, że Przedsiębiorca kieruje swoją ofertę głównie do osób dorosłych z różnego rodzajami dolegliwościami zdrowotnymi, w tym w szczególności osób starszych, które cechują się dużo większą podatnością na stosowane przez przedstawicieli Spółki niedozwolone praktyki rynkowe. Zaznaczyć również należy, że koszt oferowanych przez Przedsiębiorcę towarów jest jak na polskie warunki wysoki. Ceny oferowanych zestawów sięga ją nawet kilku tysięcy złotych. Nie może zatem ulegać wątpliwości, że stosowane praktyki mogą w sposób znaczący godzić w ekonomiczne interesy konsumentów. Ze względu na rażące naruszanie przez Przeds iębiorcę opisan ych wyżej interes ów konsumentów, Prezes Urzędu zdecydował się nadać obowiązkowi zaniechania zakwestionowanych niniejszą decyzją praktyk rygor natychmiastowej wykonalności. W ocenie Prezesa Urzędu, tylko bowiem w ten sposób zostanie w pełni z realizowana funkcja prewencyjna wydanej decyzji. Podnieść jednocześnie należy, iż brak nałożenia rygoru może 19 oznaczać skuteczną, z punktu widzenia Przedsiębiorcy, kontynuację ich stosowania. Wobec powyższego, natychmiastowe zaprzestanie opisanych praktyk m a decydujące znaczenie dla zapobieżenia dalszym naruszeniom interesów konsumentów. Z uwagi na powyższe oraz na konieczność szybkiego reagowania na określon e w pkt I.1 - I.2 sentencji naruszeni a , Prezes Urzędu orzekł jak w pkt II sentencji niniejszej decyzji. 4. Obowiązek usunięcia trwających skutków naruszenia określony w punkcie III sentencji decyzji Zgodnie z art. 26 ust. 2 u.o.k.k., w decyzji o uznaniu praktyki za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów i nakazującej zaniechanie jej stosowania Prezes Ur zędu może określić środki usunięcia trwających skutków naruszenia zbiorowych interesów konsumentów, w szczególności może zobowiązać przedsiębiorcę do złożenia jednokrotnego lub wielokrotnego oświadczenia o treści i w formie określonej w decyzji. Prezes U rzędu zdecydował o nałożeniu na Przedsiębiorcę obowiązku skierowania listem poleconym – w terminie miesiąca od daty uprawomocnienia się decyzji - do wszystkich konsumentów, którzy zawarli w okresie od dnia 30 września 2018 r. do dnia wydania decyzji w niniejszej sprawie, tj. do dnia 11 lutego 2021 r. z K oleta spółką z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Nowym Tomyślu umowy o świadczenie usług rozbudowy (modernizacji) instalacji wodnej o system filtracji wody , w sposób czytelny i zrozumiały pisem nej informacji, o treści: Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Kons umentów, w decyzji nr RPZ 1 /2021 , uznał za praktyki naruszające zbiorowe interesy konsumentów działania Koleta spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Nowym Tomyślu polegające na: a) przekazywaniu konsumentom w kierowanych do nich zaproszeniach na organizowane przez ww. spółkę pokazy handlowe nieprawdziwych informacji, że głównym przedmiotem tych spotkań są badania układu krążenia czy też diagnostyka układu krążenia, podczas gdy głównym ich celem jest zaprezentowanie oferty handlowej spółki, co może stanowić nieuczciwą praktykę rynkową w rozumieniu art. 5 ust. 3 pkt 6 w zw. z art. 5 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 2070), a w konsekwencji stanowi naruszenie art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, b) przekazywaniu konsumentom nieprawdziwych informacji, że osoba, która prowadzi pokaz handlowy, a następnie omawia wyniki badań jest starszym diagnostą, podczas gdy osoba prowadząca p okaz nie posiada w tym zakresie odpowiednich kwalifikacji lub uprawnień, co może stanowić nieuczciwą praktykę rynkową o której mowa w art. 5 ust. 3 pkt 6 w zw. z art. 5 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciw działaniu nieuczciwym praktykom rynkowym (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 2070), a w konsekwencji stanowi naruszenie art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Treść decyzji nr RPZ 1 /2021 dostępna jest na stronie www.uokik.gov.pl . Środek ten, w ocenie Prezesa Urzędu, pozwoli zrealizować przede wszystkim cele informacyjne decyzji. Informacja o wydaniu decyzji zostanie przekazana konsumentom, którzy mogli być poszkodowani w wyniku działań Przedsiębiorcy. Posiadając taką wiedzę, będą oni mogli podjąć decyzję, co do ewentualnego dochodzenia swoich indywidualnych 20 roszczeń. Ponadto, w przypadku uprawomocnienia się decyzji, może ona stanowić prejudykat dla dochodzenia roszczeń przez indywidualnych konsumentów. W związku z powyższym, Prezes Urzędu orzekł jak w pkt III sentencji decyzji. 6 .Kara Zgodnie z art. 106 ust. 1 pkt 4 u.o.k.k., Prezes Urzędu może nałożyć na przedsiębiorcę, w drodze decyzji, karę pieniężną w wysokości nie większej niż 10% obrotu osiągniętego w roku obrotowym popr zedzającym rok nałożenia kary, jeżeli przedsiębiorca ten, choćby nieumyślnie, dopuścił się naruszenia zakazu określonego w art. 24 ustawy. Art. 106 ust. 3 ww. ustawy, wskazujący sposób obliczania obrotu, przewiduje m.in. w pkt 1, że obrót oblicza się jako sumę przychodów wykazanych w rachunku zysków i strat - w przypadku przedsiębiorcy sporządzającego taki rachunek na podstawie przepisów o rachunkowości. Art. 106 ust. 5 ustawy stanowi przy tym, że w przypadku gdy przedsiębiorca w roku obrotowym poprzedzają cym rok nałożenia kary nie osiągnął obrotu lub osiągnął obrót w wysokości nieprzekraczającej równowartości 100.000 euro, Prezes Urzędu nakładając karę pieniężną na podstawie ust. 1 uwzględnia średni obrót osiągnięty przez przedsiębiorcę w trzech kolejnych latach obrotowych poprzedzających rok nałożenia kary. Z kolei, art. 106 ust. 6 ustawy przewiduje, że w przypadku, gdy przedsiębiorca nie osiągnął obrotu w okresie trzyletnim, o którym mowa w ust. 5, lub gdy obrót przedsiębiorcy obliczony na podstawie tego przepisu nie przekracza równowartości 100.000 euro, Prezes Urzędu może nałożyć na przedsiębiorcę, w drodze decyzji, karę pieniężną w wysokości nieprzekraczającej równowartości 10.000 euro. Natomiast, zgodnie z art. 106 ust. 7 u.o.k.k., w przypadku gdy prz edsiębiorca nie dysponuje przed wydaniem decyzji danymi finansowymi niezbędnymi do ustalenia obrotu za rok obrotowy poprzedzający rok nałożenia kary, Prezes Urzędu, nakładając karę pieniężną na podstawie ust. 1, uwzględnia: 1) obrót osiągnięty przez przeds iębiorcę w roku obrotowym poprzedzającym ten rok; 2) w przypadku, o którym mowa w ust. 5 - średni obrót osiągnięty przez przedsiębiorcę w trzech kolejnych latach obrotowych poprzedzających ten rok. Przepis ust. 6 stosuje się odpowiednio. Przedsiębiorca , przed wydaniem decyzji nie udostępnił dany ch finansowy ch koniecznych do ustalenia obrotu za rok 2020 , ani też nie wskazał, aby nimi aktualnie dysponował (Przedsiębiorca nie odbiera kierowanej do niego korespondencji i nie odpowiada na wezwania). Z uwagi na powyższe, zastosowanie znajdzie art. 106 ust. 7 u.o.k.k. Ze złożonego zeznania o wysokości osiągniętego dochodu przez podatnika podatku dochodowego od o sób prawnych CIT - 8 za 2019 r. wynika, że Przedsiębiorca osiągnął obrót w wysokości [usunięto] , co uwzględniając średni kurs euro ogłoszony przez Narodowy Bank Polski w dniu 31 grudnia 2020 r., tj. 4,6148 zł, stanowi po zaokrągleniu [usunięto] (stosownie do art. 5 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, przeliczenie wartości euro oraz innych walut obcych na złote oraz wartości złotego na euro jest dokonywane według kursu średniego walut obcych ogłoszonego przez Narodowy Bank Polski w ostatnim dniu roku kalendarzowego poprzedzającego rok nałożenia kary). [usunięto] Kara pieniężna za naruszenie zakazu stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, o którym mowa w art. 24 ustawy, ma charakter fakultatywny. O tym, czy w konkretnej sprawie w odniesieniu do wskazanego przedsiębiorcy zasadne jest nałożenie kary pieniężnej decyduje, w ramach uznania administracyjnego, Prezes Urzędu. 21 Biorąc pod uwagę okoliczności sprawy, przede wszystkim charakter zarzuconych Przedsiębiorcy praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów oraz skalę naruszeń, Prezes Urzędu uznał, że uzasadnione jest nałożenie na Przedsiębiorcę kar pieniężnych za ich stosowanie. Należy zwrócić uwagę, że przepisy ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nie określają jakichk olwiek przesłanek, od których uzależnione byłoby podjęcie decyzji o nałożeniu kary. Ustawodawca wskazał jedynie w art. 111 ustawy te okoliczności, które Prezes Urzędu ma obowiązek uwzględnić decydując o wymiarze kary pieniężnej. Są to w szczególności okol iczności naruszenia przepisów ustawy oraz uprzednie naruszenie przepisów ustawy, a także: okres, stopień oraz skutki rynkowe naruszenia przepisów ustawy, przy czym stopień naruszenia Prezes Urzędu ocenia biorąc pod uwagę okoliczności dotyczące natury narus zenia i działalności przedsiębiorcy, która stanowiła przedmiot naruszenia (art. 111 ust. 1 pkt 1 ustawy). Ustalając wysokość kar pieniężnych Prezes Urzędu bierze również pod uwagę okoliczności łagodzące oraz obciążające, które wystąpiły w sprawie. Zgodnie z art. 111 ust. 3 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, okolicznościami łagodzącymi są w szczególności: dobrowolne usunięcie skutków naruszenia, zaniechanie stosowania zakazanej praktyki przed wszczęciem postępowania lub niezwłocznie po jego wszczęciu, podjęcie z własnej inicjatywy działań w celu zaprzestania naruszenia lub usunięcia jego skutków oraz współpraca z Prezesem Urzędu w toku postępowania, w szczególności przyczynienie się do szybkiego i sprawnego przeprowadzenia postępowania. Wśród zamkniętego katalogu okoliczności obciążających art. 111 ust. 4 pkt 2 ustawy wymienia: znaczny zasięg terytorialny naruszenia lub jego skutków, znaczne korzyści uzyskane przez przedsiębiorcę w związku z dokonanym naruszeniem, dokonanie uprzednio podobnego naruszenia oraz umyślność naruszenia. Przy nakładaniu kar Prezes Urzędu uwzględnił, że wszystkie zarzucone Przedsiębiorcy praktyki miały charakter umyślny. W toku prowadzonego postępowania Prezes Urzędu ustalił, że Przedsiębiorca w zaproszeniach na orga nizowane pokazy wprowadza k onsumentów w błąd co do przyczyny organizowania tych spotkań. Co znamienne treść zaproszeń wskazuje , iż działania Przedsiębiorcy w tym zakresie są prowadzone w sposób powtarzalny, przemyślany i celowy. Nie może zatem budzić wątpl iwości, że nadanie zaproszeniu na pokaz handlowy formy zaproszenia na badanie medyczne miało w założeniu zgromadzić na pokazie jak największą liczę potencjalnych klientów. Podkreślenia wymaga, że zarówno forma zaproszeń, jak i sposób prowadzenia pokaz ów wskazuje na zamiar wprowadzenia konsumentów w błąd co do przyczyny ich organizowania. Wskazać przy tym należy, że w ocenie Prezesa Urzędu nie jest możliwe, aby Przedsiębiorca nie zdawał sobie sprawy z konsekwencji podejmowanych działań. Niewątpliwie celow a jest równie ż praktyka polegająca na przekazywaniu konsumentom nieprawdz iwych informacji, że osoba, która prowadzi pokaz handlowy, a następnie omawia wyniki badań jest starszym diagnostą, podczas gdy osoba prowadząca pokaz nie posiada w tym zakresie odpo wiednich kwalifikacji lub uprawnień. Nie może zatem budzić wątpliwości, że p owyższe działanie Przedsiębiorcy mogło wzbudzać u konsumentów przeświadczenie, że faktycznie osoba prowadząca dysponuje takimi kwalifikacjami (kreuje jej autorytet oraz zaufanie) , a w konsekwencji uwiarygadnia ć w oczach konsumenta 22 informacje przekazywane przez nią w toku prelekcji oraz podczas omawiania ww. wyników badań, w tym o występujących nieprawidłowościach zdrowotnych i miało w założeniu zwiększenie poziomu sprzedaży. Podsumo wując, należy podkreślić, że zakwestionowane praktyki Przedsiębiorcy są przemyślane. Są one nakierowane na pozyskanie jak największej liczby potencjalnych klientów i uzyskania jak największego poziomu sprzedaży i zysków . Mając na uwadze powyższe okoliczno ści, nie sposób twierdzić, że Przedsiębiorca w zakresie opisanych praktyk naruszał tylko zasady ostrożności w relacjach z konsumentami. Przy ustaleniu wysokości kar Prezes Urzędu wziął pod uwagę: okoliczności naruszenia przez Przedsiębiorcę przepisów ustawy oraz okres, stopień i skutki rynkowe naruszenia. Prezes Urzędu rozważył ponadto, czy wysokość kary powinna podlegać modyfikacjom z uwagi na okoliczności łagodzące lub obciążające. 6 .1. Punkt IV .1 sentencji Przypisana Przedsiębiorcy w pkt I .1 sentenc ji decyzji praktyka naruszająca zbiorowe interesy konsumentów stanowi wprowadzające w błąd działanie, które polega na przekazywaniu konsumentom w kierowanych do nich zaproszeniach na organizowane pokazy handlowe nieprawdziwych informacji co do głównego prz edmiotu organizowanych spotkań. Praktyka ta ujawnia się zatem na etapie przedkontraktowym, którego istotą jest zachowanie przedsiębiorcy ukierunkowane na skłonienie jak największej liczby potencjalnych klientów do udziału w organizowanym przez Przedsiębior cę pokazie. Oceniając stopień szkodliwości ww. praktyki Prezes Urzędu uwzględnił, że treść i forma wykorzystywanych przez Przedsiębiorcę w obrocie konsumenckim zaproszeń mogła wywoływać mylne wyobrażenie przeciętnego konsumenta co do charakteru organizowa nych spotkań. Wskutek działań Przedsiębiorcy konsumenci zostają pozbawieni rzetelnej informacji o rzeczywistym celu kierowanego w stosunku do nich przekazu, przy czym mylne wyobrażenie w tym zakresie mogło mieć wpływ na podjęcie przez nich decyzji dotycząc ej umowy, której w przeciwnym razie by nie podjęli. Uznać bowiem należy, że konsumenci rzetelnie poinformowani o rzeczywistym celu organizowanego przez Przedsiębiorcę spotkania, mogliby zrezygnować z udziału w nim i to właśnie z uwagi na jego wyłącznie han dlowy charakter. Bez wątpienia opisana w pkt I .1 sentencji praktyka Przedsiębiorcy może wywierać wpływ także na konkretne decyzje konsumentów, którzy pozostając w błędzie co do charakteru organizowanych przez Przedsiębiorcę spotkań, mogą być bardziej poda tni na stosowane wobec nich działania marketingowe. Pośrednio działania Przedsiębiorcy mog ą zatem godzić również w interesy ekonomiczne konsumentów. Ważąc kwotę bazową omawianej praktyki, Prezes Urzędu uwzględnił także okres jej stosowania przez Przedsięb iorcę. Na podstawie zebranego materiału dowodowego w postaci sygnału konsumenckiego, któ ry jako pierwszy informował o działaniu Spółki opisanym w pkt. I.1 sentencji decyzji i dotyczył zapraszania na pokaz, który miał się odbyć w dniu 30 września 2018 r. , uznać należy, że zakwestionowana praktyka ma charakter długotrwały i jest stosowana przynajmniej od dnia 30 września 2018 r . W ocenie Prezesa Urzędu, ww. okoliczności, w tym wysoka szkodliwość opisanej praktyki, przesądzają o ustaleniu kwoty bazowej kary na poziomie [usunięto] % obrotu osiągniętego przez Przedsiębiorcę w 2019 r., tj. [usunięto] . 23 W dalszym etapie kalkulacji kary Prezes Urzędu rozważył, czy ustalona kwota bazowa powinna podlegać modyfikacjom ze względu na występujące w sprawie okoliczności łagodzące bądź obciążające. Prezes Urzędu, w przypadku pierwszej z zarzuconych praktyk, nie dopatrzył się okoliczności łagodzących. Natomiast za okoliczność obciążającą Prezes Urzędu uznał umyś lność stwierdzonego naruszenia oraz jego znaczny zasięg teryto rialny. Podkreślenia wymaga, że Spółka prowadzi działalność na terenie całego kraju, a zatem zasięg terytor ialny praktyki jest bardzo duży . W konsekwencji, wskazane okoliczności uzasadniają podwyższenie kwoty bazowej kary o [usunięto] % (odpowiednio: [usunięto] % w związku z umyślnością i [usunięto] % w związku ze znacznym zasięgiem terytorialnym ), do kwoty [usunięto] . Uwzględniając wszystkie zarówno okoliczności łagodzące, jak i obciążające, ustaloną kwot ę bazową należało podwyższyć o [usunięto] %, do kw oty [usunięto] , Biorąc pod uwagę powyższe, za praktykę opisaną w pkt I .1 sentencji decyzji Prezes Urzędu , po zaokrągleniu kwoty bazowej, nałożył na Przedsiębiorcę karę w wysokości 101 125 ,00 zł , co stanowi [usunięto] % obrotu osiągnięt ego przez Przedsiębiorcę w 2019 r. oraz [usunięto] % maksymalnego wymiaru kary. 6 .2. Punkt IV .2 sentencji Przypisana Spółce w pkt I.2 sentencji decyzji praktyka naruszająca zbiorowe interesy konsumentów stanowi wprowadzające w błąd działanie, które polega na przekazywaniu konsumentom nieprawdziwych informacji, że osoba, która prowadzi pokaz handlowy, a następnie omawia wyniki badań jest starszym diagnostą, podczas gdy osoba prowadząca pokaz nie posiada w tym zakresie odpowiednich kwalifikacji lub uprawnień. Praktyka ta ujawnia się zatem na etapie przedkontraktowym i ma uwiarygadniać w oczach konsumenta informacje przekazywane w toku prelekcji oraz podczas omawiania ww. wyników badań, w tym o występujących nieprawidłowościach zdrowotnych, a w konsekwencji ma na celu wzbudzenie zainteresowani a ofertą Spółki jak największej grupy osób uczestniczących w pokazie. Oceniając stopień szkodliwości ww. praktyki Prezes Urzędu uwzględnił okoliczność, że praktyka Spółki mogła godzić w interesy ekonomiczne konsumentów. Zw rócić przy tym należy uwagę, że opisana praktyka w powiązaniu z praktyką zawartą w pkt I.1. sentencji decyzji jest kierowana do osób często schorowanych, z różnymi dolegliwościami zdrowotnymi, często starszych, które w sposób mniej krytyczny podchodzą do t ego typu informacji i działają w dużym zaufaniu co do uzyskanych wyników i informacji przekazywanych przez osoby je interpretujące, które są przedstawiane jako specjaliści – w niniejszym przypadku starsi diagności, licząc na możliwość uzyskania rzetelnej i zgodnej z rzeczywistym stanem opi nii dotyczącej swojego zdrowia. Ważąc kwotę bazową omawianej praktyki, Prezes Urzędu uwzględnił także okres jej stosowania przez Przedsiębiorcę. Na podstawie zebranego materiału dowodowego , w postaci nagrania pokazu, któ ry miał miejsce 30 maja 2019 r. i oświadczeń prowadzącego pokaz należy uznać należy, że zakwestionowana praktyka ma charakter długotrwały i jest stosowana przynajmniej od dnia 30 maja 2019 r . W ocenie Prezesa Urzędu, ww. okoliczności, w tym wysoka szkodliwość opisanej praktyki, przesądzają o ustaleniu kwo ty bazowej kary na poziomie [usunięto] % obrotu osiągniętego przez P rzed się biorcę w 2019 r., tj. [usunięto] . 24 W dalszym etapie kalkulacji kary Prezes Urzędu rozważył, czy ustalona kwota bazowa powinna podlegać modyfikacjom ze względu na występujące w sprawie okoliczności łagodzące bądź obciążające. Prezes Urzędu nie dopatrzył się okoliczności łagodzących, natomiast za okoliczność obciążającą Pre zes Urzędu uznał umyś lność stwierdzonego naruszenia oraz jego znaczny zasięg terytorialny. Podkreślenia wymaga, że Spółka prowadzi działalność na terenie całego kraju, a zatem zasięg terytor ialny praktyki jest bardzo duży . W konsekwencji, wskazane okoliczności uzasadniają podwyższenie kwoty bazowej kary o [usunięto] % (odpowiednio: [usunięto] % w związku z umyślnością i [usunięto] % w związku ze znacznym zasięgiem terytorialnym ) , do kwoty [usunięto] . Uwzględniając wszystkie zar ówno okoliczności łagodzące, jak i obciążające, ustaloną kwot ę bazową należało podwyższyć o [usunięto] %, do kwoty [usunięto] . Biorąc pod uwagę powyższe, za praktykę opisaną w pkt I .2 sentencji decyzji Prezes Urzędu , po zaokrągleniu kwoty bazowej, nałożył na Przedsiębiorcę karę w wysokości 101 125,00 zł, co stanowi [usunięto] % obrotu osiągniętego przez P rz edsiębiorcę w 2019 r. oraz [usunięto] % maksymalnego wymiaru kary. Zdaniem Prezesa Urzędu, orzeczone kary są adekwatne do okresu, stopnia oraz ok oliczności naruszenia przez Przedsiębiorcę przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Kary te pełnią przede wszystkim funkcję represyjną, stanowiąc sankcję i dolegliwość za naruszenie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz prewencyjną , zapobiegającą ponownemu ich naruszeniu. Nie bez znaczenia jest ponadto ich walor wychowawczy, odstraszający dla innych przedsiębiorców przed stosowaniem w przyszłości tego typu praktyk w obrocie z konsumentami. Zgodnie z art. 112 ust. 3 u.o.k.k. karę pie niężną należy uiścić w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się niniejszej decyzji na konto Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów: NBP O/O Warszawa 51 1010 1010 0078 7822 3100 0000 . 7 . Koszty postępowania Art. 77 ust. 1 u.o.k.k. przewiduje, że jeżel i w wyniku postępowania Prezes Urzędu stwierdził naruszenie przepisów ustawy, przedsiębiorca, który dopuścił się tego naruszenia, jest zobowiązany ponieść koszty postępowania. Zgodnie z art. 80 ww. ustawy, Prezes Urzędu rozstrzyga o kosztach w drodze posta nowienia, które może być zamieszczone w decyzji kończącej postępowanie. Należy zauważyć, że ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów nie zawiera wyczerpujących regulacji dotyczących rozstrzygnięcia o kosztach postępowania. Art. 83 tej ustawy stanowi jed nak, że w sprawach nieuregulowanych w ustawie do postępowania przed Prezesem Urzędu stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz.U. z 2020 r., poz. 256 ze zm. – dalej: k.p.a. ). Stosownie do art. 264 § 1 k.p.a., jednocześnie z wydaniem decyzji organ administracji publicznej ustali w drodze postanowienia wysokość kosztów postępowania, osoby zobowiązane do ich poniesienia oraz termin i sposób ich uiszczenia. Jednocześnie, zgodnie z art. 263 § 1 i 2 k.p.a ., do kosztów postępowania zalicza się koszty podróży i inne należności świadków i biegłych oraz stron w przypadkach przewidzianych w art. 56 k.p.a., koszty spowodowane oględzinami na miejscu, koszty doręczenia stronom pism urzędowych, a także koszty media cji. Organ administracji publicznej może zaliczyć do kosztów postępowania także inne koszty bezpośrednio związane z rozstrzygnięciem sprawy. 25 Do kosztów przeprowadzonego postępowania w sprawie naruszenia zbiorowych interesów konsumentów zaliczono poniesione koszty doręczenia p ism Przedsiębiorcy, w wysokości 8,50 zł. Koszty niniejszego postępowania przedsiębiorca obowiązany jest wpłacić na konto Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Warszawie w NBP o/o Warszawa Nr 51 1010 1010 0078 7822 3100 0000 w terminie 14 dni od uprawomocnienie się decyzji. 8 . Pouczenie Stosownie do treści art. 81 ust. 1 u.o.k.k. w związku z art. 479 28 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Ko deks postępowania cywilnego ( t. j. : Dz. U. z 2 020 r. , poz. 1 575 ze zm. – dalej: k.p.c. ) – od niniejszej decyzji przysługuje odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie miesiąca od dnia jej doręczenia, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów - Delegatury Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Poznaniu. W przypadku kwestionowania wyłącznie postanowienia w przedmiocie rygoru natychmiastowej wykonalności (pkt II sentencji decyzji), stosownie do treści art. 108 § 2 zd. 2 k.p.a., w związku z art. 83 u.o.k.k ., jak również stosownie do art. 81 ust. 5 u.o.k.k., w związku z art. 479 32 k.p.c. , zażalenie na przedmiotowe postanowienie należy wnieść do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konk urencji i Konsumentów – Delegatury Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Poznaniu, w terminie tygodniowym od daty doręczenia decyzji. W przypadku kwestionowania wyłącznie postanowienia o kosztach zawartego w pkt V decyzji, na podstawie art. 264 § 2 k. p.a. w zw. z art. 83 i art. 81 ust. 5 u.o.k.k. w związku z 479 32 § 1 i § 2 k.p.c. , Przedsiębiorcy przysługuje prawo wniesienia zażalenia do Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie tygodnia od dnia doręczenia niniejs zej decyzji, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów - Delegatury Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Poznaniu. Zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 9 w związku z art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (t.j.: Dz. U. z 20 20 r., poz. 755 ze zm.), odwołanie od decyzji Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów podlega opłacie stałej w kwocie 1 000 zł. Z kolei, zgodnie z art. 32 ust . 2 tej ustawy zażalenie na postanowienie Prezesa U rzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów podlega opłacie stałej w kwocie 500 zł. Zgodnie z art. 103 ust. 1 i ust. 2 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, Sąd może przyznać zwolnienie od kosztów sądowych osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej niebędącej osobą prawną, której ustawa przyznaje zdo lność prawną, jeżeli wykazała, że nie ma dostatecznych środków na ich uiszczenie. Spółka handlowa powinna wykazać także, że jej wspólnicy albo akcjonariusze nie mają dostatecznych środków na zwiększenie majątku spółki lub udzielenie spółce pożyczki. Zgodnie z art. 105 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, wniosek o przyznanie zwolnienia od kosztów sądowych należy zgłosić na piśmie lub ustnie do protokołu w sądzie, w którym sprawa ma być wytoczona lub już się toczy. 26 Stosownie do treści art. 117 § 1, § 3 i § 4 k.p. c . strona zwolniona przez sąd od kosztów sądowych w całości lub części, może domagać się ustanowienia adwokata lub radcy prawnego. Osoba prawna lub inna jednostka organizacyjna, której ustawa przyznaje zdolność sądową, niezwolniona przez sąd od kosztów sądowy ch, może się domagać ustanowienia adwokata lub radcy prawnego, jeżeli wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie kosztów wynagrodzenia adwokata lub radcy prawnego. Wniosek o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego strona zgłasza wraz z wniosk iem o zwolnienie od kosztów sądowych lub osobno, na piśmie lub ustnie do protokołu, w sądzie, w którym sprawa ma być wytoczona lub już się toczy. z upoważnienia Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Dyrektor Delegatury UOKiK w Poznaniu Jarosł aw Krüger Otrzymuje: Koleta sp. z o.o. ul. Długa 4/3 64 - 300 Nowy Tomyśl
Analiza z kontekstem sprawy
Co ta decyzja oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Informacje o sprawie
- Sygnatura
- RPZ.610.9.2020.AM
- Rodzaj praktyki
- Ochrona zbiorowych interesów konsumentów
- Kara finansowa
- tak
- Branża
- 86.90 POZOSTAŁA DZIAŁALNOŚĆ W ZAKRESIE OPIEKI ZDROWOTNEJ
- Region
- Wielkopolskie
- Strony
- Koleta spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Nowym Tomyślu,
- Odwołanie do sądu
- Nie
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów