RPZ-12/2013

1 Poznań, dnia 15 lipca 2013r. RPZ-61/6/13/JM DECYZJA nr RPZ 12/2013 Stosownie do art. 33 ust. 6 ustawy z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. nr 50 poz. 331 ze zm.), po przeprowadzeniu postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, wszczętego z urzędu przeciwko Jarosławowi Wijas i Wojciechowi Zillmann- wspólnikom spółki cywilnej: FANT s.c. w Toruniu - w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów na podstawie art. 27 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, uznaje się za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów , określoną w art. 24 ust. 1 i 2 ww. ustawy, niewskazywanie przez Jarosława Wijasa i Wojciecha Zillmanna- wspólników spółki cywilnej: FANT s.c. w Toruniu w reklamach w formie ogłoszeń zamieszczanych w internecie, zawierających dane dotyczące kosztu pożyczki, informacji o: stopie oprocentowania pożyczki i opłatach uwzględnianych w całkowitym koszcie pożyczki, całkowitej kwocie pożyczki, rzeczywistej rocznej stopie oprocentowania, czasie obowiązywania umowy oraz całkowitej kwocie do zapłaty przez konsumenta- na podstawie reprezentatywnego przykładu, co jest sprzeczne z art. 7 ust. 1 pkt 1, 2 i 3 oraz ust. 2 pkt 1 i 2 w zw. z art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 12 maja 2011r. o kredycie konsumenckim (Dz.U. nr 126, poz. 715 ze zm.) i stwierdza się zaniechanie jej stosowania z dniem 10 maja 2013r. Uzasadnienie Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów- Delegatura w Poznaniu (dalej: Prezes Urzędu) wszczął z urzędu postępowanie wyjaśniające, mające na celu wstępne ustalenie, czy działania reklamowe pozabankowych instytucji finansowych oferujących pożyczki konsumentom naruszają przepisy ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów uzasadniające wszczęcie postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. W ramach ww. postępowania kontrolą objęto m.in. reklamy pożyczek oferowanych przez Jarosława Wijasa i Wojciecha Zillmanna- wspólników spółki cywilnej FANT s.c. w Toruniu (dalej: Przedsiębiorcy). Prezes Urzędu ustalił, że Przedsiębiorcy reklamują swoje usługi m.in. poprzez ogłoszenia publikowane na stronie www.tablica.pl (id ogłoszenia: 10195335) o treści: Przykładowe oprocentowanie: Pożyczka do 7 dni 6% do 14 dni 12% do 20 dni 18% do 31 dni 21% PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA UOKiK W POZNANIU ul. Zielona 8, 61-851 Poznań Tel. (61) 852-15-17, 852-77-50, Fax (61) 851-86-44 E-mail: poznan@uokik.gov.pl 2 Minimalna opłata 6 zł (…) gwarantujemy bardzo atrakcyjnie oprocentowane pożyczki pod zastaw. Przykładowo pożyczając 100 zł na miesiąc po miesiącu zapłacisz jedyne 10,5 zł więcej. Tabela odsetek: pożyczka na 31 dni 10,5% w skali miesięcznej, pożyczka na 21 dni 9% w skali 21 dni, pożyczka na 14 dni 6%. Minimalna opłata to 6 zł (…). Analiza ww. przekazu reklamowego dała podstawę do wszczęcia przeciwko Przedsiębiorcom, postanowieniem z dnia 30 kwietnia 2013r., postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, w związku z podejrzeniem stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, określonej w art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, polegającej na niewskazywaniu w reklamach w formie ogłoszeń zamieszczanych w internecie, zawierających dane dotyczące kosztu pożyczki, informacji o: stopie oprocentowania pożyczki i opłatach uwzględnianych w całkowitym koszcie pożyczki, całkowitej kwocie pożyczki, rzeczywistej rocznej stopie oprocentowania, czasie obowiązywania umowy oraz całkowitej kwocie do zapłaty przez konsumenta- na podstawie reprezentatywnego przykładu. Prezes Urzędu uznał, że praktyka Przedsiębiorców może być sprzeczna z art. 7 ust. 1 pkt 1, 2 i 3 oraz ust. 2 pkt 1 i 2 w zw. z art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 12 maja 2011r. o kredycie konsumenckim (Dz.U. nr 126, poz. 715 ze zm.). Przedsiębiorcy, zawiadomieni o wszczęciu postępowania administracyjnego, pismem z dnia 14 maja 2013r. poinformowali m.in., że od kilkunastu lat prowadzą lokalny, osiedlowy lombard, jednak ze względu na zmniejszające się zainteresowanie klientów i liczną konkurencję w bezpośrednim sąsiedztwie zmuszeni zostali rozszerzyć działalność o dodatkowe usługi w szeroko pojętej branży IT, aby nie zostać całkowicie wyeliminowanym z rynku. Wskazali, że chcąc pozyskać nowych klientów do słabnącego z roku na rok lombardu, zamieścili krótki anons na portalu tablica.pl, w celu dotarcia do większej grupy klientów i przekazania w możliwie najprostszy sposób informacji o zakresie swoich usług. Przedsiębiorcy podkreślili, że zredagowali ogłoszenie zgodnie z ich najlepszą wiedzą, starając się zachować możliwie prostą formę przekazu. Zdaniem Przedsiębiorców, prostota przekazu jest o tyle istotna, że ich przeciętnym klientem jest osoba z niskim wykształceniem, nie posiadająca stałej pracy i w związku z tym nie mająca możliwości uzyskania pożyczki w żadnej innej instytucji finansowej. Przedsiębiorcy oświadczyli, że w dobrej wierze uznali, iż zamieszczenie w krótkim anonsie skomplikowanych wskaźników bankowych, niezrozumiałych dla większości ich klientów może wywołać zniechęcenie, czy wręcz rezygnację z usługi, ponieważ może się kojarzyć ze zwykłą pożyczką bankową bez zastawu . Przedstawiając różnice pomiędzy oferowanymi pożyczkami a pożyczkami bankowymi, Przedsiębiorcy zaznaczyli, że w branży lombardowej udziela się pożyczek na krótkie okresy (od 3 do 30 dni), które opiewają na niewielkie kwoty, w średniej wysokości od 100 do 400 zł. Podkreślili ponadto, że celem rozpowszechnianego anonsu nie było ukrycie jakichkolwiek szczegółów, opłat czy innych prowizji, a jedynie jasny przekaz, jaką kwotę zapłaci klient za zadeklarowany okres pożyczki. Powołując się na swoje 15- letnie doświadczenie, Przedsiębiorcy wskazali także, że ich klienci nie pytają o wysokość RRSO, czy inny indeks bankowy, ale o to, ile zapłacą za pożyczkę w określonej kwocie, udzielonej na konkretny okres. Dlatego też, jak zaznaczyli Przedsiębiorcy, ogłoszenie zostało zredagowane w taki, a nie inny sposób. Przedsiębiorcy poinformowali, że zgodnie z ich wiedzą dzięki ogłoszeniu na portalu tablica.pl nie zawarli żadnej umowy pożyczki. Dodatkowo Przedsiębiorcy wskazali, że z chwilą otrzymania pierwszego pisma w sprawie niezwłocznie usunęli anons z portalu tablica.pl i w żadnej z reklam nie stosują takich samych ani podobnych zapisów. W odpowiedzi na wezwanie Prezesa Urzędu, Przedsiębiorcy poinformowali, że zakwestionowany anons zamieścili na portalu tablica.pl około marca 2012r. , a usunęli wraz z pierwszym pismem otrzymanym od Prezesa Urzędu , czyli w marcu 2013r. 3 Prezes Urzędu ustalił, co następuje: Jarosław Wijas i Wojciech Zillmann jako wspólnicy spółki cywilnej: FANT s.c. w Toruniu prowadzą działalność gospodarczą w oparciu o wpisy do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej Rzeczypospolitej Polskiej (dowód: odpisy z CEIDG- k. 3-4 akt). Przedmiotem ich wspólnej działalności jest udzielanie pożyczek gotówkowych konsumentom. Przedsiębiorcy udzielają pożyczek na okres od 1 do 31 dni, w średniej wysokości 230 zł. Zabezpieczeniem spłaty pożyczki jest zastaw rzeczy ruchomych stanowiących własność pożyczkobiorcy (dowód : pismo Przedsiębiorców z dnia 22 lutego 2013r.- k. 6 akt, wzór umowy pożyczki- k. 17 akt). Usługi polegające na udzielaniu pożyczek Przedsiębiorcy reklamowali m.in. poprzez ogłoszenia publikowane na stronie internetowej www.tablica.pl (id ogłoszenia: 10195335) o treści: Przykładowe oprocentowanie: Pożyczka do 7 dni 6% do 14 dni 12% do 20 dni 18% do 31 dni 21% Minimalna opłata 6 zł (…) gwarantujemy bardzo atrakcyjnie oprocentowane pożyczki pod zastaw. Przykładowo pożyczając 100 zł na miesiąc po miesiącu zapłacisz jedyne 10,5 zł więcej. Tabela odsetek: pożyczka na 31 dni 10,5% w skali miesięcznej, pożyczka na 21 dni 9% w skali 21 dni, pożyczka na 14 dni 6%. Minimalna opłata to 6 zł (…) (dowód : wydruk ogłoszenia ze strony www.tablica.pl z dnia 4 lutego 2013r.- k. 2 akt, wzór reklamy załączony do pisma Przedsiębiorców z dnia 22 lutego 2013r.- k. 7 akt). Z informacji przekazanych przez Przedsiębiorców wynika, że ww. ogłoszenia reklamowe zostały zamieszczone na stronie internetowej www.tablica.pl około marca 2012r. i usunięte z tej strony z chwilą otrzymania pierwszego pisma od Prezesa Urzędu w sprawie (dowód : pisma Przedsiębiorców z dnia: 14 i 31 maja 2013r.- k. 28- 29 i k. 34 akt). Jak ustalono, zawiadomienie o wszczęciu niniejszego postępowania wraz z postanowieniem o jego wszczęciu z dnia 30 kwietnia 2013r. zostały doręczone Przedsiębiorcom w dniu 9 maja 2013r. (dowód: potwierdzenie odbioru ww. dokumentów- k. 27 verte). Prezes Urzędu ustalił ponadto, że wśród ogłoszeń zamieszczonych na stronie www.tablica.pl nie ma zakwestionowanego ogłoszenia, reklamującego pożyczki udzielane przez Przedsiębiorców (dowód : przegląd strony www.tablica.pl w dniu 23 maja 2013r.). Prezes Urzędu zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, ochrona interesów przedsiębiorców i konsumentów podejmowana w ramach działań Prezesa Urzędu jest prowadzona w interesie publicznym. Ingerencja Prezesa Urzędu ma na celu ochronę interesów zbiorowości, a nie wprost poszczególnych, indywidualnych uczestników rynku. Naruszenie interesu publicznego stanowi bezwzględny warunek uznania kompetencji Prezesa Urzędu do rozstrzygnięcia określonej sprawy. Interes publiczny zostaje naruszony wówczas, gdy działania przedsiębiorcy godzą w interesy ogólnospołeczne i dotykają szerokiego kręgu uczestników rynku, zaburzając jego prawidłowe funkcjonowanie. W ocenie Prezesa Urzędu, rozpatrywana sprawa ma charakter publicznoprawny. Wiąże się z ochroną interesu wszystkich konsumentów, którzy zapoznali się lub mogli zapoznać się z rozpowszechnianą przez Przedsiębiorców reklamą. Działania Przedsiębiorców nie dotyczą więc interesów poszczególnych osób, których sprawy miałyby charakter jednostkowy, indywidualny i nie dający się porównać z innymi, ale kręgu konsumentów, których sytuacja jest identyczna. Naruszenie interesu publicznoprawnego przejawia się tym samym w naruszeniu zbiorowego interesu konsumentów. W niniejszej sprawie istnieje więc 4 możliwość poddania zachowania Przedsiębiorców dalszej ocenie pod kątem stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Ocenę tę poprzedzić należy stwierdzeniem, że wspólnicy spółki cywilnej: FANT- Jarosław Wijas i Wojciech Zillmann są przedsiębiorcami w rozumieniu art. 4 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Przepis ten za przedsiębiorcę uznaje m.in. przedsiębiorcę w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 2 lipca 2004r. o swobodzie działalności gospodarczej (j.t. Dz.U. z 2010r. nr 220, poz. 1447 ze zm.). Art. 4 ust. 2 ww. ustawy stanowi, że za przedsiębiorców uznaje się także wspólników spółki cywilnej w zakresie wykonywanej przez nich działalności gospodarczej. Wspólnicy spółki cywilnej FANT, wykonujący działalność gospodarczą na podstawie wpisów do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej RP, są przedsiębiorcami w rozumieniu przepisów ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Tym samym posiadają status przedsiębiorców w rozumieniu ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. W konsekwencji ich zachowania podlegają kontroli z punktu widzenia przepisów tej ustawy. Zgodnie z art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, zakazane jest stosowanie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Art. 24 ust. 2 ustawy przez praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów rozumie godzące w nie bezprawne działanie przedsiębiorcy. Stwierdzenie ww. praktyki wymaga spełnienia dwóch przesłanek: bezprawności działania przedsiębiorcy i naruszenia zbiorowego interesu konsumentów. Przepisy ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nie regulują konstrukcji bezprawności działań przedsiębiorcy. Art. 24 ustawy nie ma samodzielnego znaczenia prawnego, ale powinien być interpretowany oraz stosowany w określonym kontekście normatywnym. Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 13 lipca 2006r. syg. akt III SZP 3/2006 stwierdził, że za praktyki naruszające zbiorowe interesy konsumentów w rozumieniu art. 24 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów można uznać zachowania naruszające przepisy innych ustaw, które nakładają na przedsiębiorcę określone obowiązki względem konsumenta (…). Zachowania takie stanowią bowiem jednocześnie zachowania bezprawne i skutkują zniesieniem, ograniczeniem lub zniekształceniem praw konsumentów, wpływając tym samym na chronioną przez przepis obowiązującego prawa sferę ich interesów. W niniejszej sprawie bezprawność działań Przedsiębiorców wynika z naruszenia obowiązków informacyjnych w zakresie reklamy, określonych w art. 7 ust. 1 pkt 1, 2 i 3 i ust. 2 pkt 1 i 2 w zw. z art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 12 maja 2011r. o kredycie konsumenckim (Dz.U. nr 126, poz. 715 ze zm.). Na mocy art. 3 ust. 2 pkt 1 tej ustawy, obowiązki te nałożone zostały także na pożyczkodawców. Stosownie bowiem do powołanego przepisu, za umowę o kredyt konsumencki uważa się w szczególności umowę pożyczki. Zgodnie z art. 7 ust. 1 ww. ustawy, kredytodawca w reklamach dotyczących kredytu konsumenckiego zawierających dane dotyczące kosztu kredytu konsumenckiego podaje konsumentowi w sposób jednoznaczny, zrozumiały i widoczny: 1) stopę oprocentowania kredytu wraz z wyodrębnieniem opłat uwzględnianych w całkowitym koszcie kredytu; 2) całkowitą kwotę kredytu; 3) rzeczywistą roczną stopę oprocentowania. Ust. 2 art. 7 przewiduje, że kredytodawca, w stosownych przypadkach, dodatkowo podaje konsumentowi: 1) czas obowiązywania umowy; 2) całkowitą kwotę do zapłaty przez konsumenta oraz wysokość rat; 3) cenę towaru lub usługi oraz kwotę wszystkich zaliczek w przypadku umowy o kredyt przewidującej odroczenie płatności. Art. 8 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim stanowi z kolei, że wszystkie wymienione informacje kredytodawca ma obowiązek podać na podstawie reprezentatywnego przykładu. Art. 8 ust. 2 precyzuje, że przy określaniu reprezentatywnego 5 przykładu należy określić warunki umowy o kredyt konsumencki, na których kredytodawca spodziewa się zawrzeć co najmniej dwie trzecie umów danego rodzaju przy uwzględnieniu przez te umowy średniego okresu kredytowania, całkowitej kwoty kredytu i częstotliwości występowania na rynku umów danego rodzaju. Kredytodawca jest zobowiązany gromadzić odpowiednie dane w celu ustalenia na ich podstawie reprezentatywnego przykładu (ar. 8 ust. 3). Zakwestionowana reklama określa wysokość oprocentowania pożyczek udzielanych na konkretny okres ( Pożyczka do 7 dni 6%, do 14 dni 12%, do 20 dni 18%, do 31 dni 21%; Tabela odsetek: pożyczka na 31 dni 10,5% w skali miesięcznej, pożyczka na 21 dni 9% w skali 21 dni, pożyczka na 14 dni 6% ), przykładową wysokość kosztów dla wskazanej kwoty pożyczki (pożyczając 100 zł na miesiąc po miesiącu zapłacisz jedyne 10,5 zł więcej) oraz wysokość najniższych kosztów ( Minimalna opłata to 6 zł). Bez wątpienia reklama ta zawiera dane dotyczące kosztu pożyczki- kredytu konsumenckiego w rozumieniu przepisów ustawy o kredycie konsumenckim. Prezentując taki przekaz reklamowy Przedsiębiorcy powinni zatem dostosować jego treść do wymogów ustawy o kredycie konsumenckim. W reklamie Przedsiębiorcy nie podali dla reprezentatywnego dla siebie przykładu: stopy oprocentowania pożyczki i opłat uwzględnionych w całkowitym koszcie pożyczki, całkowitej kwoty pożyczki oraz rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania. Przedsiębiorcy nie wskazali także, na podstawie reprezentatywnego przykładu, czasu obowiązywania umowy i całkowitej kwoty do zapłaty przez konsumenta. Przedsiębiorcy wskazali kilka wariantów oprocentowania dla pożyczek udzielanych na różny okres, miesięczny koszt dla pożyczki w kwocie 100 zł oraz najniższy koszt pożyczki. Zdaniem Prezesa Urzędu, wielość przedstawionych w reklamie danych nie pozwala na uznanie, że zostały podane w sposób jednoznaczny i zrozumiały i faktycznie odnoszą się do reprezentatywnego dla Przedsiębiorców przykładu w znaczeniu, w jakim występuje to pojęcie w ustawie o kredycie konsumenckim, a więc po określeniu przez nich warunków umowy pożyczki, na których spodziewają się zawrzeć co najmniej dwie trzecie umów. Na podstawie ww. reklamy nie jest możliwe ustalenie, jaka kwota pożyczki i jakie koszty są właściwymi dla określenia reprezentatywnego przykładu dla Przedsiębiorców. Należy podkreślić, że podanie informacji na podstawie reprezentatywnego przykładu ma umożliwić konsumentowi porównanie ofert różnych kredytodawców przed zawarciem umowy, ułatwiając im dokonanie świadomego wyboru 1 . Niewątpliwie zapoznanie się z informacjami o pożyczce opartymi na reprezentatywnym przykładzie stwarza konsumentowi szansę na porównanie wielu ofert, z uwzględnieniem częstotliwości występowania na rynku umów danego rodzaju. Eliminuje jednocześnie ryzyko wybierania i prezentowania przez pożyczkodawców tych pożyczek, które są w ich ofercie najkorzystniejsze pod względem warunków finansowych, ale które nie są przez nich udzielane szerokiemu gronu konsumentów. W toku postępowania Przedsiębiorcy podnieśli, że prowadzą lokalny lombard a poprzez ogłoszenie reklamowe opublikowane na portalu tablica.pl chcieli dotrzeć do większej grupy klientów i przekazać im w możliwie najprostszy sposób informacje o zakresie ich usług. Przedsiębiorcy podkreślili, że ich przeciętnym klientem jest osoba z niskim wykształceniem, nie posiadająca stałej pracy i nie mająca możliwości uzyskania pożyczki w innej instytucji finansowej. Działając w dobrej wierze uznali, że zamieszczenie w krótkim anonsie skomplikowanych wskaźników bankowych, niezrozumiałych dla 1 Założenia do ustawy o kredycie konsumenckim w związku z implementacją Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/48/WE z dnia 23 kwietnia 2008 roku w sprawie umów o kredyt konsumencki, http://www.mg.gov.pl/files/upload/8577/Założenia_kredyt_konsumencki.pdf. 6 większości klientów, może doprowadzić nawet do rezygnacji klientów z oferowanych przez nich pożyczek. W ocenie Prezesa Urzędu, argumenty przedstawione przez Przedsiębiorców nie uchylają bezprawności ich działań. Należy podkreślić, że umowy pożyczek, w których zabezpieczeniem spłaty pożyczki jest zastaw rzeczy będących własnością pożyczkobiorcy, nie zostały wymienione wśród tych, co do których nie stosuje się przepisów ustawy o kredycie konsumenckim (por. art. 4 ust. 1 i 2 ww. ustawy). Udzielając tego rodzaju pożyczek, Przedsiębiorcy nie są więc zwolnieni z przestrzegania przepisów tej ustawy. Z drugiej strony, warto też zauważyć, że bezprawność ma charakter obiektywny, niezależny od winy czy świadomości sprawcy. Dla ustalenia bezprawności działania wystarczy, że określone zachowanie koliduje z przepisami prawa (por. Komentarz do ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji pod red. Janusza Szwai, Wyd. CH Beck, Warszawa 2000r., str. 117-118). Zdaniem Prezesa Urzędu, z taką sytuacją mamy do czynienia w rozpatrywanej sprawie. Z uwagi na powyższe, Prezes Urzędu uznał, że działania Przedsiębiorców naruszają art. 7 ust. 1 pkt 1, 2 i 3 i ust. 2 pkt 1 i 2 w zw. z art. 8 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim. Dla przypisania Przedsiębiorcom praktyki określonej w art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, niezbędne jest ponadto wykazanie, że ich bezprawne działania naruszają zbiorowy interes konsumentów. W uzasadnieniu wyroku z dnia 10 kwietnia 2008r. sygn. akt III SK 27/07 Sąd Najwyższy wyjaśnił, że gramatyczna wykładnia pojęcia zbiorowy interes konsumentów prowadzi do wniosku, że chodzi o zachowanie przedsiębiorcy, które godzi w interesy grupy osób stanowiących określony zbiór. Rezultaty tej wykładni modyfikuje zastrzeżenie, że nie jest zbiorowym interesem konsumentów suma interesów indywidualnych. Sąd Najwyższy stanął na stanowisku, że przy konstruowaniu pojęcia „zbiorowy interes konsumentów” nie można opierać się tylko i wyłącznie na tym, czy oceniana praktyka skierowana jest do nieoznaczonego z góry kręgu podmiotów. Zdaniem Sądu, wystarczające powinno być ustalenie, że zachowanie przedsiębiorcy nie jest podejmowane w stosunku do zindywidualizowanych konsumentów, lecz względem członków danej grupy (określonego kręgu podmiotów), wyodrębnionych spośród ogółu konsumentów za pomocą wspólnego dla nich kryterium. Sąd Najwyższy uznał, że praktyką naruszającą zbiorowe interesy konsumentów jest (...) takie zachowanie przedsiębiorcy, które podejmowane jest w warunkach wskazujących na powtarzalność zachowania w stosunku do indywidualnych konsumentów wchodzących w skład grupy, do której adresowane są zachowania przedsiębiorcy, w taki sposób, że potencjalnie ofiarą takiego zachowania może być każdy konsument będący klientem lub potencjalnym klientem przedsiębiorcy . Interes konsumentów należy rozumieć jako interes prawny (a nie faktyczny), a więc uznany przez ustawodawcę jako zasługujący na ochronę i zabezpieczenie. Pod tym pojęciem należy rozumieć stricte ekonomiczne interesy konsumentów (o wymiarze majątkowym) oraz prawo konsumentów do uczestniczenia w przejrzystych i niezakłóconych przez przedsiębiorcę warunkach rynkowych, zapewniających konsumentom możliwość dokonywania transakcji przy całkowitym zrozumieniu, jaki jest ich rzeczywisty sens ekonomiczny i prawny na etapie przedkontraktowym i w czasie wykonywania umowy. Godzenie w zbiorowe interesy konsumentów może polegać zarówno na ich naruszeniu, jak i na zagrożeniu ich naruszenia. Nie jest tym samym konieczne ustalenie, że którykolwiek z konsumentów został rzeczywiście poszkodowany wskutek stosowanej przez przedsiębiorcę praktyki. Wystarczająca jest choćby potencjalna możliwość wystąpienia negatywnych skutków praktyki wobec nieograniczonej liczby konsumentów. Niezależnie zatem od ustaleń Przedsiębiorców wskazujących, że wskutek opublikowania ogłoszeń 7 reklamowych nie zawarli żadnej umowy pożyczki, możliwe jest stwierdzenie, że naruszony został zbiorowy interes konsumentów. Praktyka Przedsiębiorców mogła godzić w interesy nieograniczonej liczby osób, których nie da się zidentyfikować- potencjalnie wszystkich konsumentów korzystających z portalu internetowego, na którym opublikowano zakwestionowaną reklamę. Działania Przedsiębiorców miały więc charakter powtarzalny i odnosiły się do osób, które nie zostały zindywidualizowane. W świetle powyższego, Prezes Urzędu uznał, że w niniejszej sprawie spełnione zostały przesłanki niezbędne do przypisania Przedsiębiorcom praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów: wykazana została bezprawność ich działań oraz naruszenie zbiorowego interesu konsumentów. Podstawą prawną rozstrzygnięcia Prezesa Urzędu jest art. 27 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Zgodnie z tym przepisem, nie wydaje się decyzji o uznaniu praktyki za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów i nakazującą zaniechanie jej stosowania, jeżeli przedsiębiorca zaprzestał stosowania praktyki, o której mowa w art. 24. W takim przypadku Prezes Urzędu wydaje decyzję o uznaniu praktyki za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów i stwierdzającą zaniechanie jej stosowania, przy czym ciężar udowodnienia okoliczności zaniechania stosowania zarzucanej praktyki spoczywa na przedsiębiorcy (art. 27 ust. 3). Z przekazanych przez Przedsiębiorców informacji wynika, że usunęli zakwestionowaną reklamę z chwilą otrzymania pierwszego pisma od Prezesa Urzędu w sprawie, czyli w marcu 2013r . Jak ustalił Prezes Urzędu, w marcu 2013r. nie były kierowane do Przedsiębiorców pisma dotyczące tej reklamy. Pierwsze pismo w sprawie, tj. zawiadomienie o wszczęciu niniejszego postępowania wraz z postanowieniem o wszczęciu postępowania z dnia 30 kwietnia 2013r., zostało doręczone Przedsiębiorcom w dniu 9 maja 2013r. Jednocześnie Prezes Urzędu ustalił, że ww. pismo, w którym Przedsiębiorcy poinformowali o usunięciu reklamy z portalu tablica.pl, zostało nadane na poczcie w dniu 14 maja 2013r. Powyższe ustalenia pozwalają na przyjęcie, że z dniem 10 maja 2013r. Przedsiębiorcy zaniechali stosowania zarzuconej im praktyki. Mając na uwadze powyższe, Prezes Urzędu orzekł jak w sentencji. Stosownie do treści art. 81 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w związku z art. 479 28 § 2 k.p.c. - od niniejszej decyzji przysługuje odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie- Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwóch tygodni od dnia jej doręczenia, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów- Delegatury Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Poznaniu. z upoważnienia Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Dyrektor Delegatury UOKiK w Poznaniu Jarosław Krüger