RPZ-16/2024

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW RPZ.410.1.2024.TJ Poznań, 13 grudnia 2024 r. DECYZJA NR RPZ - 16/2024 I. Na podstawie art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2024 r., poz. 1616), po przeprowadzeniu postępowania antymonopolowego, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów uznaje za praktykę ograniczającą konkurencję i naruszającą zakaz, o którym mowa w art. 6 ust. 1 pkt 7 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, zawarcie przez: (i) Krzysztofa Nowickiego, prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Pracownia architektury krajobrazu „Zielona Przestrzeń” Krzysztof Nowicki w Turku, oraz (ii) Sławomira Walczykowskiego, prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Sławomir Walczykowski Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Handlowo-Usługowe „Aleks” w Turku, porozumienia ograniczającego konkurencję polegającego na uzgadnianiu warunków składanych ofert w postępowaniach o udzielenie zamówienia publicznego na dostawy towarów i usług związanych z zagospodarowaniem terenów zieleni, a w przypadku korzystnego dla tych przedsiębiorców rankingu ofert w danym postępowaniu, podejmowaniu działań mających na celu doprowadzenie do wyboru oferty tego z tych przedsiębiorców, który zaoferował wyższą cenę. II. Na podstawie art. 106 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2024 r., poz. 1616), po przeprowadzeniu postępowania antymonopolowego, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w związku z naruszeniem zakazu określonego w art. 6 ust. 1 pkt 7 tej ustawy w zakresie określonym w punkcie I sentencji niniejszej decyzji, nakłada na: (i) Krzysztofa Nowickiego, prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Pracownia architektury krajobrazu „Zielona Przestrzeń” Krzysztof Nowicki 2 w Turku karę pieniężną w wysokości 111 000,00 zł (słownie: sto jedenaście tysięcy złotych), płatną do budżetu państwa, (ii) Sławomira Walczykowskiego, prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Sławomir Walczykowski Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Handlowo- Usługowe „Aleks” w Turku karę pieniężną w wysokości 21 000,00 zł (słownie: dwadzieścia jeden tysięcy złotych), płatną do budżetu państwa. III. Na podstawie art. 77 ust. 1 w związku z art. 80 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2024 r., poz. 1616) oraz art. 263 § 1 i art. 264 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572) w związku z art. 83 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów obciąża kosztami postępowania antymonopolowego: (i) Krzysztofa Nowickiego, prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Pracownia architektury krajobrazu „Zielona Przestrzeń” Krzysztof Nowicki w Turku, w kwocie 58,80 zł (słownie: pięćdziesiąt osiem złotych 80/100), (ii) Sławomira Walczykowskiego, prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Sławomir Walczykowski Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Handlowo- Usługowe „Aleks” w Turku, w kwocie 49,00 zł (słownie: czterdzieści dziewięć złotych 00/100), oraz zobowiązuje do ich uiszczenia na rzecz Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w terminie 14 dni od daty uprawomocnienia się decyzji. UZASADNIENIE 1. Przedmiot postępowania (1) Niniejszą decyzją Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej: „ Prezes Urzędu ”) stwierdził naruszenie przez Krzysztofa Nowickiego prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Pracownia architektury krajobrazu "Zielona Przestrzeń" Krzysztof Nowicki w Turku (dalej: „ Krzysztof Nowicki ”) oraz Sławomira Walczykowskiego prowadzącego działalność pod nazwą Sławomir Walczykowski Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Handlowo- Usługowe "Aleks” w Turku (dalej: „ Sławomir Walczykowski ”) reguł konkurencji określonych w art. 6 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2024 r., poz. 1616 – dalej: „ u.o.k.k. ”), poprzez zawarcie porozumienia ograniczającego konkurencję polegającego na uzgadnianiu warunków składanych ofert w postępowaniach o udzielenie zamówienia publicznego na dostawy 3 towarów i usług związanych z zagospodarowaniem terenów zieleni, a w przypadku korzystnego dla tych przedsiębiorców rankingu ofert w danym postępowaniu, podejmowaniu działań mających na celu doprowadzenie do wyboru oferty tego z przedsiębiorców, który zaoferował wyższą cenę, co stanowi naruszenie art. 6 ust. 1 pkt 7 u.o.k.k. (2) Działania te miały miejsce w latach 2020-2023, w ramach uczestnictwa w przetargach organizowanych przez jednostki samorządu terytorialnego ze środkowo-zachodniej Polski. Ustalenia faktyczne 2. Produkty i podmioty, których dotyczy sprawa 2.1. Usługi zagospodarowania terenów zieleni (3) Produktem istotnym w niniejszej sprawie są oferowane przez obydwu przedsiębiorców (tj. Krzysztofa Nowickiego i Sławomira Walczykowskiego) usługi związane z zagospodarowaniem terenów zieleni, będące przedmiotem szeregu przetargów w okresie od końca 2020 r. do stycznia 2023 r. Usługi te obejmują wykonywanie m.in. czynności takich jak: bieżąca pielęgnacja zieleni, usuwanie drzew, złomów, wyłomów, krzewów i pnączy, cięcia pielęgnacyjne, sanitarne, techniczne i korygujące drzew i pnączy, odchwaszczanie, grabienie liści, koszenie trawników, utrzymanie czystości, sadzenie drzew, krzewów i pnączy, naprawa i konserwacja wyposażenia parków, wywóz odpadów. 2.2. Podmioty, których dotyczy decyzja 2.2.1. Krzysztof Nowicki (4) Krzysztof Nowicki jest przedsiębiorcą wpisanym do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (dalej: „ CEIDG” ) (NIP: 6681968182 ; REGON: 302399155 ). Od 2013 r. prowadzi na terenie Polski działalność gospodarczą m.in. w zakresie usług związanych z zagospodarowaniem terenów zieleni . Dowód: wydruk z CEIDG, k. 543 akt; pismo Krzysztofa Nowickiego z dnia 16 maja 2023 r., k. 208-209 akt. 2.2.2. Sławomir Walczykowski (5) Sławomir Walczykowski jest przedsiębiorcą wpisanym do CEIDG (NIP: 6681176104 ; REGON: 311600080 ). Od 2003 r. prowadzi na terenie Polski działalność gospodarczą m.in. w zakresie usług związanych z zagospodarowaniem terenów zieleni . 4 Dowód: wydruki z CEIDG, k. 541-542 akt; pismo Sławomira Walczykowskiego z dnia 23 maja 2023 r., k. 212-213 akt. 3. Przebieg postępowania (6) Postępowanie antymonopolowe w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte po przeprowadzeniu przez Prezesa Urzędu postępowania wyjaśniającego o sygn.: RPZ.400.1.2023.TJ, mającego na celu wstępne ustalenie, czy w związku z uczestnictwem w postępowaniach przetargowych Krzysztofa Nowickiego prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Pracownia architektury krajobrazu "Zielona Przestrzeń" Krzysztof Nowicki oraz Sławomira Walczykowskiego prowadzącego działalność pod nazwą Sławomir Walczykowski Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Handlowo- Usługowe "Aleks” oraz podmiotów z nimi powiązanych, mogło dojść do naruszenia przepisów art. 6 ust. 1 pkt 7 u.o.k.k. (7) W postępowaniu wyjaśniającym Prezes Urzędu dokonał analizy zachowań podmiotów, które stały się stronami niniejszego postępowania antymonopolowego, w postępowaniach o udzielenie zamówienia publicznego przeprowadzanych w latach 2018-2023 przez podmioty z sektora publicznego, w których przedsiębiorcy ci uczestniczyli, a których przedmiotem była realizacja usług zagospodarowania terenów zieleni. (8) W związku z ustaleniami dokonanymi w toku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego, Prezes Urzędu w dniu 2 lutego 2024 r. wszczął niniejsze postępowanie antymonopolowe. Pismami z tego samego dnia Prezes Urzędu zawiadomił strony postępowania o jego wszczęciu oraz zaliczeniu materiałów z postępowania wyjaśniającego na poczet dowodów w postępowaniu antymonopolowym. Dowód: a) postanowienie Prezesa Urzędu z dnia 2 lutego 2024 r. o wszczęciu postępowania antymonopolowego, k. 1-12 akt; b) postanowienie Prezesa Urzędu z dnia 2 lutego 2024 r. o zaliczeniu materiałów na poczet dowodów w postępowaniu antymonopolowym, k. 13 akt; c) zawiadomienia o wszczęciu postępowania antymonopolowego, k. 545-546 i 548-549 akt. (9) W toku postępowania antymonopolowego strony postępowania nie odniosły się do zarzutu zawarcia porozumienia ograniczającego konkurencję, zaś z prawa do zapoznania się z aktami sprawy po zakończeniu zbierania materiału dowodowego skorzystał wyłącznie Sławomir Walczykowski. 5 Dowód: zawiadomienie Prezesa Urzędu o zakończeniu zbierania materiału dowodowego z dnia 13 listopada 2024 r., k. 703-704 akt. 4. Opis przebiegu postępowań o udzielenie zamówienia publicznego oraz pozostałe ustalenia (10) Prezes Urzędu ustalił, iż w okresie od 2018 r. do 2023 r. przedsiębiorcy, o których mowa w sentencji decyzji, ubiegali się o realizację tych samych zamówień publicznych, w trzech postępowaniach przetargowych. Prezes Urzędu ustalił, że przedsiębiorcy zastosowali mechanizm rozstawiania i wycofywania się z oferty w dwóch z nich tj. w następujących przetargach: a. „Utrzymanie terenów zieleni miejskiej w obrębie skwerów wraz z omiataniem ciągów pieszych usytuowanych w obrębie skwerów oraz utrzymaniem fontanny miejskiej w latach 2021-2024”- nr ref. GIM.6130.54.2020 – przetarg zorganizowany przez Urząd Miejski w Turku (dalej: „ Przetarg nr 1 ”), b. „Utrzymanie Parku Tura w Turku” – nr ref. GIM.6130.36.2022 – przetarg zorganizowany przez Urząd Miejski w Turku (dalej: „ Przetarg nr 2 ”). 4.1. Przetarg nr 1 (11) W dniu 9 grudnia 2020 r. Urząd Miejski w Turku (dalej: „ UM w Turku ”) ogłosił Przetarg nr 1. Przedmiotem zamówienia były prace w zakresie m.in. bieżącego utrzymania terenów zieleni miejskiej w obrębie skwerów, omiatania ciągów pieszych usytuowanych w obrębie skwerów, utrzymania fontanny miejskiej zlokalizowanej przy Placu Wojska Polskiego w Turku. Jako termin wykonania przedmiotu zamówienia określono okres od 1 lutego 2021 r. do 31 stycznia 2024 r. (12) W pkt. 8.2 specyfikacji istotnych warunków zamówienia dot. Przetargu nr 1, wskazano, że przed udzieleniem zamówienia UM w Turku wezwie wykonawcę, którego oferta została najwyżej oceniona, do złożenia w wyznaczonym terminie środków dowodowych aktualnych na dzień ich składania w celu potwierdzenia spełnienia warunków udziału w postępowaniu oraz braku podstaw do wykluczenia z udziału w przetargu. Dowód: a) protokół z Przetargu nr 1, k. 21-34 akt; b) specyfikacja istotnych warunków zamówienia dot. Przetargu nr 1, k. 520- 539 akt. (13) W pkt. 15.1 specyfikacji istotnych warunków zamówienia dot. Przetargu nr 1, wskazano, że waga kryterium – cena oferty – wynosiła 60% ogólnej oceny oferty, waga kryterium – 6 przedłużenie terminu płatności wynosiła 10% ogólnej oceny oferty, zaś waga kryterium – czas reakcji w sytuacji awaryjnej wynosiła 30% ogólnej oceny oferty. Dowód: specyfikacja istotnych warunków zamówienia dot. Przetargu nr 1, k. 520- 539 akt. (14) W toku postępowania oferty złożyło trzech przedsiębiorców: (i) Kerria Piórkowski sp.j. z siedzibą w Kole, (ii) Krzysztof Nowicki i (iii) Sławomir Walczykowski. Szczegółowe dane dotyczące złożonych ofert zaprezentowano poniżej w Tabeli 1. Tabela 1. Oferty złożone w toku Przetargu nr 1 Wykonawcy Cena oferty (z VAT) Czas reakcji w sytuacji awaryjnej Przedłużenie terminu płatności Okres realizacji zamówienia Suma pkt. Komentarz Krzysztof Nowicki prowadzący działalność gospodarczą pod firmą Pracownia Architektury Krajobrazu „Zielona Przestrzeń” w Turku 581 460,81 zł 60 minut o 16 dni od 01.02.2021 r. do 31.01.2024 r. nie dotyczy Odrzucono ofertę Sławomir Walczykowski prowadzący działalność gospodarczą pod firmą Sławomir Walczykowski Przedsiebiorstwo Produkcyjno-Handlowo- Usługowe „ALEKS” w Turku 675 097,74 zł (60 pkt.) do 60 minut (30 pkt.) o 16 dni (10 pkt.) od 01.02.2021 r. do 31.01.2024 r. 100 pkt. KERRIA Piórkowski sp.j. z siedzibą w Kole 988 877,88 zł (40,96 pkt.) 60-90 minut (25 pkt.) o 16 dni (10 pkt.) od 01.02.2021 r. do 31.01.2024 r. 75,96 pkt. Źródło: opracowanie Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów 1 na podstawie danych przekazanych z informacji z otwarcia ofert dot. Przetargu nr 1. Dowód: a) protokół z Przetargu nr 1, k. 21-34 akt; b) informacja o wyborze najkorzystniejszej oferty dot. Przetargu nr 1 z dnia 14 stycznia 2021 r., k. 37-42 akt; c) oferta Kerria Piórkowski sp.j. wraz z załącznikami, k. 156-166 akt; d) oferta Krzysztofa Nowickiego wraz z załącznikami, k. 167-177 akt; 1 Dalej: „ UOKIK ”. 7 e) oferta Sławomira Walczykowskiego wraz z załącznikami, k. 178-188 akt. (15) Jak wynika z powyższych danych, Krzysztof Nowicki złożył ofertę najkorzystniejszą dla UM w Turku. Cena zaproponowana przez następnego wykonawcę, tj. Sławomira Walczykowskiego była wyższa o 16,1 %. Natomiast następna oferta była o 70% droższa niż oferta Krzysztofa Nowickiego. Otwarcie ofert i opublikowanie informacji o otwarciu ofert w Biuletynie Informacji Publicznej Urzędu Miejskiego w Turku nastąpiło 22 grudnia 2020 r. Dowód: a) protokół z Przetargu nr 1, k. 21-34 akt; b) pismo UM w Turku z dnia 21 kwietnia 2023 r., k. 113 akt. (16) W związku z przyznaniem najwyższej oceny ofercie Krzysztofa Nowickiego, UM w Turku, w dniu 28 grudnia 2020 r. wezwał tego przedsiębiorcę do złożenia środków dowodowych na potwierdzenie spełnienia warunków udziału w postępowaniu oraz potwierdzenie braku podstaw do wykluczenia z udziału w przetargu. Termin na udzielenie odpowiedzi wyznaczono na dzień 4 stycznia 2021 r. Dowód: pismo UM w Turku z dnia 28 grudnia 2020 r., k. 63-65 akt. (17) W odpowiedzi na wezwanie UM w Turku, Krzysztof Nowicki w piśmie z dnia 29 grudnia 2020 r. poinformował, że „Pracownia Architektury Krajobrazu «Zielona Przestrzeń» rezygnuje z dalszego udziału w postępowaniu przetargowym ogłoszonym w dniu 9.12.2020 w sprawie «Utrzymanie terenów zieleni miejskiej w obrębie skweru wraz z omiataniem ciągów pieszych usytuowanych w obrębie skwerów oraz utrzymaniem fontanny miejskiej w latach 2021-2024»”. Pismem z dnia 5 stycznia 2021 r. UM w Turku ponownie wezwał Krzysztofa Nowickiego do przesłania dokumentów i oświadczeń w terminie do 7 stycznia 2021 r. Ostatecznie Krzysztof Nowicki nie złożył wymaganych dokumentów dla Przetargu nr 1 w zakreślonym terminie. Dowód: pismo Krzysztofa Nowickiego z dnia 29 grudnia 2020 r., k. 60-62 akt; pismo UM w Turku z dnia 5 stycznia 2021 r., k. 57-59 akt. (18) Wobec nieuzupełnienia wymaganych przez UM w Turku środków dowodowych, na podstawie art. 24 ust. 1 pkt 12 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. – Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2019 r., poz. 1843 ze zm.), oferta Krzysztofa Nowickiego została odrzucona. Pismem z dnia 8 stycznia 2021 r. UM w Turku poinformował wszystkich uczestników przetargu o wykluczeniu Krzysztofa Nowickiego z udziału w przetargu. Dowód: pismo UM w Turku do uczestników przetargu z dnia 8 stycznia 2021 r., k. 53-56 akt. 8 (19) Następnie pismem z dnia 8 stycznia 2021 2 r. UM w Turku wezwał Sławomira Walczykowskiego, którego oferta była drugą najkorzystniejszą, do złożenia dokumentów i oświadczeń, wskazanych w piśmie z dnia 28 grudnia 2020 r. skierowanym do Krzysztofa Nowickiego, w terminie do 13 stycznia 2021 r. Sławomir Walczykowski 13 stycznia 2021 r. złożył wymagane dokumenty w biurze podawczym UM w Turku. Pismem z dnia 14 stycznia 2021 r. UM w Turku poinformował wszystkich uczestników przetargu o wyborze oferty Sławomira Walczykowskiego. Pismem z dnia 15 stycznia 2021 r. UM w Turku poinformował Krzysztofa Nowickiego o zatrzymaniu jego wadium wniesionym w kwocie 5000 zł wraz z odsetkami. Dowód: pismo UM w Turku z dnia 8 stycznia 2021 r., k. 50-52 akt; oświadczenie dotyczące potwierdzenia braku podstaw do wykluczenia z prezentatą z dnia 13 stycznia 2021 r. wraz z załącznikami, k. 43-49 akt; informacja o wyborze najkorzystniejszej oferty dot. Przetargu nr 1 z dnia 14 stycznia 2021 r., k. 37-42 akt; pismo UM w Turku z dnia 15 stycznia 2021 r., k. 35-36 akt. 4.2. Przetarg nr 2 (20) W dniu 19 grudnia 2022 r. Urząd Miejski w Turku ogłosił Przetarg nr 2. Przedmiotem zamówienia były m.in. bieżąca pielęgnacja zieleni, grabienie liści, koszenie trawników, utrzymanie czystości, sadzenie drzew i krzewów, przycinanie drzew i krzewów, naprawa i konserwacja elementów wyposażenia parku, opróżnianie koszów na odpady. Jako termin wykonania przedmiotu zamówienia wyznaczono okres od dnia zawarcia umowy do dnia 31 grudnia 2025 r. (21) W pkt. 8.2-8.4 specyfikacji warunków zamówienia (dalej: „ SWZ ”) dot. Przetargu nr 2 wskazano, iż UM w Turku przed udzieleniem zamówienia wezwie wykonawcę, którego oferta została najwyżej oceniona, do złożenia w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż 5 dni od dnia wezwania, podmiotowych środków dowodowych aktualnych na dzień składania w celu potwierdzenia spełnienia warunków udziału w postępowaniu oraz braku podstaw do wykluczenia z udziału w przetargu. Dowód: protokół Przetargu nr 2, k. 69-80 akt; SWZ dot. Przetargu nr 2, k. 494-519 akt. (22) Zgodnie z pkt. 15 SWZ dot. Przetargu nr 2 waga kryterium – cena oferty wynosiła 60% ogólnej oceny oferty, waga kryterium – czas reakcji – przystąpienie do wykonania usługi koszenia 2 W piśmie błędnie wskazano datę 8 stycznia 2020 r. 9 wynosiła 20% ogólnej oceny oferty, zaś waga kryterium – czas reakcji – przystąpienie do wykonania usługi zwalczania szkodników roślin wynosiła 20% ogólnej oceny oferty. Dowód: SWZ dot. Przetargu nr 2, k. 494-519 akt. (23) W toku postępowania oferty złożyło czterech przedsiębiorców: Kerria Piórkowski sp.j. z siedzibą w Kole, Sławomir Walczykowski, Renata Karbowska prowadząca działalność gospodarczą pod firmą Rentech Renata Karbowa w Brudzewie i Krzysztof Nowicki. Szczegółowe dane dotyczące złożonych ofert zaprezentowano poniżej w Tabeli 2. Tabela 2. Oferty złożone w toku Przetargu nr 2 Nazwa Przedsiębiorcy Cena oferty (z VAT) Czas reakcji - przystąpienie do wykonywania usługi koszenia Czas reakcji – przystąpienie do wykonywania usługi zwalczania szkodników roślin Suma pkt. Komentarz Sławomir Walczykowski prowadzący działalność gospodarczą pod firmą Sławomir Walczykowski Przedsiebiorstwo Produkcyjno- Handlowo-Usługowe „ALEKS” w Turku 116 523,78 zł Nie dłuży niż 1 dzień roboczy od daty przyjęcia zgłoszenia (20 pkt.) Nie dłuży niż 1 dzień roboczy od daty przyjęcia zgłoszenia (20 pkt.) Nie dotyczy Odrzucono ofertę Krzysztof Nowicki prowadzący działalność gospodarczą pod firmą Pracownia Architektury Krajobrazu „Zielona Przestrzeń” w Turku 149 096,83 zł (60 pkt.) Nie dłuży niż 1 dzień roboczy od daty przyjęcia zgłoszenia (20 pkt.) Nie dłuży niż 1 dzień roboczy od daty przyjęcia zgłoszenia (20 pkt.) 100 pkt. Renata Karbowska prowadząca działalność gospodarczą pod firmą Rentech Renata Karbowa w Brudzewie 169 888,29 zł (52,65 pkt.) Nie dłuży niż 1 dzień roboczy od daty przyjęcia zgłoszenia (20 pkt.) Nie dłuży niż 1 dzień roboczy od daty przyjęcia zgłoszenia (20 pkt.) 92,65 pkt. Kerria Piórkowski sp.j. z siedzibą w Kole 349 773,51 zł (25,57 pkt.) Nie dłuży niż 1 dzień roboczy od daty przyjęcia zgłoszenia (20 pkt.) Nie dłuży niż 1 dzień roboczy od daty przyjęcia zgłoszenia (20 pkt.) 65,67 pkt. Źródło: opracowanie UOKIK na podstawie danych przekazanych z informacji z otwarcia ofert dot. Przetargu nr 2. Dowód: protokół Przetargu nr 2, k. 69-80 akt; informacja o wyborze najkorzystniejszej oferty dot. Przetargu nr 2 z dnia 23 stycznia 2023 r., k. 81-85 akt; 10 oferta Rentech Renata Karbowska wraz z załącznikami, k. 114-123 akt; oferta Kerria Piórkowski sp.j. wraz z załącznikami, k. 124-134 akt; oferta Krzysztofa Nowickiego wraz z załącznikami, k. 135-144 akt; oferta Sławomira Walczykowskiego wraz z załącznikami, k. 145-155 akt. (24) Jak wynika z powyższych danych, Sławomir Walczykowski złożył ofertę najkorzystniejszą dla UM w Turku. Cena zaproponowana przez następnego wykonawcę tj. Krzysztofa Nowickiego, była wyższa o 27,95%. Natomiast następne dwie oferty były odpowiednio o 45,8% i o 200% droższe niż oferta Sławomira Walczykowskiego. Otwarcie ofert i opublikowanie informacji o otwarciu ofert w Biuletynie Informacji Publicznej Urzędu Miejskiego w Turku nastąpiło 29 grudnia 2022 r. Dowód: protokół Przetargu nr 2, k. 69-80 akt; pismo UM w Turku z dnia 21 kwietnia 2023 r., k. 113 akt. (25) W związku z przyznaniem najwyższej oceny ofercie Sławomira Walczykowskiego, UM w Turku w dniu 10 stycznia 2023 r. wezwał przedsiębiorcę do złożenia środków dowodowych na potwierdzenie spełnienia warunków udziału w postępowaniu oraz potwierdzenie braku podstaw do wykluczenia z udziału w przetargu. Termin na udzielenie odpowiedzi wyznaczono na dzień 16 stycznia 2023 r. Dowód: pismo UM w Turku z dnia 10 stycznia 2023 r., k. 102-104 akt. (26) W odpowiedzi na wezwanie zamawiającego Sławomir Walczykowski w wiadomości e-mail z dnia 16 stycznia 2023 r. poinformował UM w Turku, że „[w] związku z omyłką jaka powstała przy wysyłaniu dokumentów do przetargu «Utrzymanie Parku Tura» oraz analizie tych dokumentów informuję, że rezygnujemy z dalszego postępowania w przetargu. Przepraszam za niedogodności z tego tytułu” . W piśmie z dnia 17 stycznia 2023 r. UM w Turku ponownie wezwał Sławomira Walczykowskiego do przesłania dokumentów i oświadczeń, o których mowa w piśmie z dnia 10 stycznia 2023 r. Ostatecznie Sławomir Walczykowski nie złożył wymaganych dokumentów dla Przetargu nr 2 w zakreślonym terminie, jedynie potwierdził odbiór wezwania z dnia 17 stycznia 2023 r. Dowód: mail Sławomira Walczykowskiego z dnia 16 stycznia 2023 r., k. 101 akt; pismo UM w Turku z dnia 17 stycznia 2023 r., k. 98-100 akt; pismo UM w Turku z dnia 10 stycznia 2023 r., k. 102-104 akt; potwierdzenie odbioru wezwania z dnia 17 stycznia 2023 r., k. 97 akt. (27) Wobec nieuzupełnienia wymaganych przez UM w Turku środków dowodowych, na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy z dnia 11 września 2019 r. Prawo zamówień 11 publicznych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1320), oferta Sławomira Walczykowskiego została odrzucona. Dowód: informacja o wyborze najkorzystniejszej oferty dot. Przetargu nr 2 z dnia 23 stycznia 2023 r., k. 81-85 akt. (28) Następnie Urząd Miejski w Turku pismem z dnia 19 stycznia 2023 r. wezwał Krzysztofa Nowickiego, którego oferta była drugą najkorzystniejszą, do złożenia środków dowodowych na potwierdzenie spełnienia warunków udziału w postępowaniu oraz potwierdzenie braku podstaw do wykluczenia z udziału w przetargu. Termin na udzielenie odpowiedzi wyznaczono na dzień 24 stycznia 2023 r. Krzysztof Nowicki 22 stycznia 2023 r. przedłożył dokumenty, o które był wzywany. Pismem z dnia 23 stycznia 2023 r. wszyscy uczestnicy przetargu zostali poinformowani o wyborze oferty Krzysztofa Nowickiego jako najkorzystniejszej. Dowód: wezwanie UM w Turku do Krzysztofa Nowickiego z dnia 19 stycznia 2023 r., k. 94-96 akt; odpowiedź Krzysztofa Nowickiego na wezwanie UM w Turku z dnia 22 stycznia 2023 r. wraz z załącznikami, k. 86-93 akt; informacja o wyborze najkorzystniejszej oferty dot. Przetargu nr 2 z dnia 23 stycznia 2023 r., k. 81-85 akt. 4.3. Pozostałe ustalenia (29) W piśmie do Prezesa Urzędu z dnia 16 maja 2023 r. Krzysztof Nowicki wyjaśnił, że powodem rezygnacji z Przetargu nr 1 było otrzymanie innych ofert od osób indywidualnych i zapytań ofertowych od instytucji publicznych, które były dla niego bardziej korzystne od tego przetargu. W piśmie z dnia 31 lipca 2023 r. wskazał, że w szczególności była to oferta od [„informacja prawnie chroniona”] (dalej: „ [„informacja prawnie chroniona”] ”), a w dalszej kolejności oferta [„informacja prawnie chroniona”] (dalej: „ [„informacja prawnie chroniona”] ”) oraz oferta [„informacja prawnie chroniona”] (dalej: „ [„informacja prawnie chroniona”] ”). Krzysztof Nowicki przekazał także faktury wskazujące na realizację tych ofert. (30) Krzysztof Nowicki w swoich wyjaśnieniach wskazał, że już w grudniu 2020 r. kontaktował się drogą telefoniczną z przedstawicielami [„informacja prawnie chroniona”] i rozmawiał o aranżacji zieleni wokół stacji paliw w [„informacja prawnie chroniona”] , ale w żaden sposób tego nie uprawdopodobnił. Spółka [„informacja prawnie chroniona”] nie potwierdziła informacji o kontakcie telefonicznym przedsiębiorców w grudniu 2020 r., gdyż wskazała, że pierwsze informacje o działalności Krzysztofa Nowickiego uzyskała pod koniec stycznia 2021 r., tj. po opublikowaniu ogłoszenia dot. prac aranżacji zieleni wokół stacji paliw w [„informacja prawnie chroniona”] . Jednocześnie [„informacja prawnie chroniona”] zaprzeczyła, aby we wcześniejszym okresie (od 1 listopada 2020 r.) prowadziła korespondencję z Krzysztofem Nowickim. 12 (31) Dokumenty przekazane przez Krzysztofa Nowickiego i [„informacja prawnie chroniona”] wskazują, że pierwszy kontakt pomiędzy przedsiębiorcami nastąpił 30 stycznia 2021 r. przez portal Oferteo, a następnie tego samego dnia drogą mailową. Krzysztof Nowicki zgłosił chęć realizacji zlecenia z ogłoszenia tej spółki, a ta zwróciła się do niego o przygotowanie szczegółowej oferty cenowej, dostarczając mu informacje pozwalające ją przygotować. (32) Spółka [„informacja prawnie chroniona”] wskazała również, że żaden inny przedsiębiorca nie przedstawił wyceny prac aranżacji zieleni wokół stacji paliw w [„informacja prawnie chroniona”] , mimo że kilka podmiotów odpowiedziało na zapytanie ofertowe. Pierwsze ustalenia dotyczące ceny usług Krzysztofa Nowickiego dokonano dopiero dnia 24 lutego 2021 r., kiedy Krzysztof Nowicki przesłał [„informacja prawnie chroniona”] wstępny kosztorys. Dowód: a) pismo Krzysztofa Nowickiego z dnia 16 maja 2023 r., k. 208-209 akt; b) pismo Krzysztofa Nowickiego z dnia 31 lipca 2023 r. wraz z załącznikami, k. 221-265 akt; c) pismo [„informacja prawnie chroniona”] z dnia 26 września 2023 r. wraz z załącznikami, k. 301-315 akt; d) pismo [„informacja prawnie chroniona”] z dnia 2 października 2023 r. wraz z załącznikami, k. 316-336 akt.; e) pismo [„informacja prawnie chroniona”] z dnia 18 października 2023 r. wraz z załącznikami, k. 339-346 akt; f) pismo [„informacja prawnie chroniona”] z dnia 4 listopada 2023 r. wraz z załącznikami, k. 350-362 akt. (33) W odpowiedzi na wezwanie, [„informacja prawnie chroniona”] wskazała, że całość ustaleń i zleceń dotyczących prac wykonywanych przez Krzysztofa Nowickiego została dokonana w formie ustnych negocjacji. Jedynym potwierdzeniem zawartych umów były faktury rozliczeniowe. Z przekazanych materiałów wynika, że Krzysztof Nowicki wykonał 3 zlecenia na rzecz spółki, które zostały potwierdzone odpowiednio: fakturą nr [„informacja prawnie chroniona”] z 30 lipca 2021 r. – na kwotę [„informacja prawnie chroniona”] zł brutto, fakturą nr [„informacja prawnie chroniona”] z dnia 30 października 2021 r. – na kwotę [„informacja prawnie chroniona”] zł brutto oraz fakturą [„informacja prawnie chroniona”] z dnia 31 maja 2022 r. – na kwotę [„informacja prawnie chroniona”] zł brutto. Spółka wskazała, że pierwsze informacje o działalności Krzysztofa Nowickiego uzyskała od swojego pracownika, który z nim współpracował kilka lat wcześniej, zaś prezes zarządu [„informacja prawnie chroniona”] osobiscie poznał Krzysztofa Nowickiego w nieokreślonym terminie w 2020 r., [„informacja prawnie chroniona”] . Ponadto spółka wskazała, że faktyczne prace rozpoczęły się około maja 2021 r. 13 Dowód: pismo [„informacja prawnie chroniona”] z dnia 18 października 2023 r. wraz z załącznikami, k. 339-346 akt. (34) W odpowiedzi na wezwanie, [„informacja prawnie chroniona”] wskazała, że większość umów z Krzysztofem Nowickim była zawierana w formie ustnej. Potwierdzeniem zawarcia umowy były faktury VAT. Wyjątek stanowi umowa nr [„informacja prawnie chroniona”] z 7 października 2020 r. [„informacja prawnie chroniona”] nie była w stanie wskazać, kiedy miał miejsce początek współpracy z Krzysztofem Nowickim. Najwcześniejsza faktura potwierdzająca istnienie relacji gospodarczych między podmiotami została wystawiona 21 października 2020 r. Z przekazanych materiałów wynika, że Krzysztof Nowicki wykonał szereg zleceń dla [„informacja prawnie chroniona”] , które zostały potwierdzone odpowiednio: a) fakturą [„informacja prawnie chroniona”] z dnia 21 października 2020 r. – „Wykonanie nasadzeń drzew i krzewów wg umowy nr [„informacja prawnie chroniona”] ” – [„informacja prawnie chroniona”] zł brutto; b) fakturą [„informacja prawnie chroniona”] z dnia 31 grudnia 2020 r. – „Prace brukarskie w miejscowości [„informacja prawnie chroniona”] ” – [„informacja prawnie chroniona”] zł brutto; c) fakturą [„informacja prawnie chroniona”] z dnia 3 września 2021 r. – „Roboty budowlane” – [„informacja prawnie chroniona”] zł brutto; d) fakturą [„informacja prawnie chroniona”] z dnia 6 października 2021 r. – „Roboty budowlane” – [„informacja prawnie chroniona”] zł brutto; e) fakturą [„informacja prawnie chroniona”] z dnia 31 grudnia 2021 r. – „Roboty budowlane cz.1” - [„informacja prawnie chroniona”] zł brutto; f) fakturą [„informacja prawnie chroniona”] z dnia 17 stycznia 2022 r. – „Roboty budowlane cz.1” (na wydruku dopisano „Ozorków Listopadowa”) – [„informacja prawnie chroniona”] zł brutto; g) fakturą [„informacja prawnie chroniona”] z dnia 12 kwietnia 2022 r. – „Roboty budowlane cz.2” – [„informacja prawnie chroniona”] zł brutto; h) fakturą [„informacja prawnie chroniona”] z dnia 23 października 2022 r. – „Wykonanie oprysków na budowie [„informacja prawnie chroniona”] ” - [„informacja prawnie chroniona”] zł brutto; i) fakturą [„informacja prawnie chroniona”] z dnia 23 października 2022 r. – „Wykonanie zieleni przy firmie [„informacja prawnie chroniona”] ” (na wydruku dopisano „Turek”) – [„informacja prawnie chroniona”] zł brutto; 14 j) fakturą [„informacja prawnie chroniona”] z dnia 28 czerwca 2023 r. – „Wykonanie zieleni na inwestycji pn Przebudowa ulicy Floriańskiej i Mickiewicza w Tuliszkowie” – [„informacja prawnie chroniona”] zł brutto. (35) Z informacji przekazanych przez [„informacja prawnie chroniona”] wynika również, że faktury wymienione w pkt. a) i b) dotyczyły prac, które były rozpoczęte przed ogłoszeniem Przetargu nr 1. Faktura a) została wystawiona 21 października 2020 r., zaś faktura b) dotyczyła prac rozpoczętych na przełomie lata/jesieni 2020, a zakończonych jesienią 2020 r. (36) Faktury wymienione w pkt. c) – g) były powiązane z wykonywanym przez [„informacja prawnie chroniona”] zamówieniem publicznym „Szlakiem architektury włókienniczej – Rewitalizacja kompleksu parkowo-pałacowego Schlȍsserów w Ozorkowie – etap II – część 2 - ul. Listopadowa od ul. Mickiewicza do ul. Plac Jana Pawła II”. Przetarg ten został ogłoszony 6 maja 2021 r., umowa na ww. zamówienie podpisana 7 czerwca 2021 r., a prace [„informacja prawnie chroniona”] zakończyła 30 listopada 2021 r. Krzysztof Nowicki przedstawił 21 maja 2021 r. kosztorys prac, które miał wykonywać na rzecz [„informacja prawnie chroniona”] w ramach realizacji tego zamówienia publicznego. (37) W zakresie faktury wymienionej w pkt. h) [„informacja prawnie chroniona”] wskazała, że zlecone Krzysztofowi Nowickiemu prace związane były z robotami wykonywanimi dla [„informacja prawnie chroniona”] powiązanymi z projektem « [„informacja prawnie chroniona”] ». Prace w tym zakresie [„informacja prawnie chroniona”] rozpoczęła 14 czerwca 2021 r. (w dniu podpisania umowy), a zakończyła 16 lutego 2023 r. (38) W zakresie faktury wymienionej w pkt. i) [„informacja prawnie chroniona”] wskazała, że prace te zostały zlecone Krzysztofowi Nowickiemu ustnie w połowie października 2022 r., po wcześniejszym otrzymaniu kosztorysu, co nastąpiło 16 października 2022 r. [„informacja prawnie chroniona”] wykonywała prace budowalne na podstawie umowy podwykonawstwa dla [„informacja prawnie chroniona”] z dnia 24 września 2021 r. Prace w tym zakresie [„informacja prawnie chroniona”] zakończyła 20 października 2022 r. (39) W zakresie faktury wymienionej w pkt. j) [„informacja prawnie chroniona”] wskazała, że wykonywane przez nią prace były realizacją zamówienia publicznego „Przebudowa ulicy Mickiewicza i ulicy Floriańskiej w Tuliszkowie wraz z infrastrukturą”, które zostało ogłoszone przez Urząd Miasta i Gminy Tuliszkowo 4 października 2022 r. Umowa na wykonywanie ww. prac budowlanych została podpisana 17 listopada 2022 r., zaś [„informacja prawnie chroniona”] prace zakończyła 22 czerwca 2023 r. Dowód: pismo [„informacja prawnie chroniona”] z dnia 2 października 2023 r. wraz z załącznikami, k. 316-336 akt; 15 pismo [„informacja prawnie chroniona”] z dnia 21 sierpnia 2024 r. wraz z załącznikami, k. 679-687 akt; pismo Krzysztofa Nowickiego z dnia 31 lipca 2023 r. wraz z załącznikami, k. 221-266 akt; ogłoszenie o zamówieniu - Szlakiem architektury włókienniczej - Rewitalizacja kompleksu parkowo-pałacowego Schlȍsserów w Ozorkowie – etap II – część 2 - ul. Listopadowa od ul. Mickiewicza do ul. Plac Jana Pawła II, k. 690-694 akt; ogłoszenie o zamówieniu - Przebudowa ulicy Mickiewicza i ulicy Floriańskiej w Tuliszkowie wraz z infrastrukturą, k. 695-699 akt. (40) Wezwany o wyjaśnienie Sławomir Walczykowski w piśmie z dnia 23 maja 2023 r. wskazał, że powodem rezygnacji z udziału w Przetargu nr 2 była omyłka przy wysłaniu dokumentów do tego przetargu, która polegała na złym skalkulowaniu kosztów na poszczególne prace. W piśmie z dnia 1 sierpnia 2023 r. Sławomir Walczykowski doprecyzował: „[z] łe skalkulowanie kosztów poszczególnych prac było związane z pomyłką przy określeniu kosztów wykonania usługi zgodnie z formularzem cenowym załączonym do przetargu. Do przedłożenia wartości usług za poszczególne prace w formularzu cenowym przyjęto koszty wykonania usługi w ciągu 1 roku ( [„informacja prawnie chroniona”] złotych) a należało przyjąć koszty wykonania usługi w ciągu 3 lat (3x [„informacja prawnie chroniona”] złotych). Wartość kosztów wykonania prac powinna być przyjęta 3 razy wyższa ponieważ umowa na wykonanie usług została przygotowana na 3 lata ”. Oznacza to, że trzykrotność kosztów, tj. [„informacja prawnie chroniona”] zł, przekraczałaby cenę zaproponowaną w ofercie, tj. 116 523,78 zł. Dowód: a) pismo Sławomira Walczykowskiego z dnia 23 maja 2023 r., k. 212-213 akt; b) pismo Sławomira Walczykowskiego z dnia 1 sierpnia 2023 r. wraz z załącznikami, k. 268-277 akt . (41) Sławomir Walczykowski w treści swojej oferty wielokrotnie wskazywał prawidłową liczbę miesięcy, w jakich miały być wykonywane stałe prace w ramach zamówienia publicznego, np. bieżąca pielęgnacja terenów zielonych w pozostałym okresie roku – 12 miesiące, bieżąca pielęgnacja terenów zielonych w okresie od 1 marca do 30 października – 24 miesiące, utrzymanie czystości – 36 miesięcy. Należy wskazać, że formularz cenowy oraz inne dokumenty przetargowe pozwalały na jednoznaczne stwierdzenie, że usługi w ramach zamówienia miały być świadczone przez okres 3 lat. Formularz cenowy wypełniany przy składaniu oferty w Przetargu nr 1 czy przetargu organizowanego przez UM w Turku dot. „Utrzymania Parku Tura w Turku” o sygn. GIM.6130.73.2019 (dalej: „ Przetarg GIM.6130.73.2019 ”) były znacząco zbliżone do formularza cenowego z Przetargu nr 2, w szczególności wymagały podania ceny za takie usługi jak bieżąca pielęgnacja terenów zielonych w pozostałym okresie roku – 12 miesiące oraz bieżąca pielęgnacja terenów zielonych w okresie od 1 marca do 30 października – 24 miesiące, a także podania ceny 16 jednostkowej miesiąca świadczenia powyższych usług oraz w przypadku innych usług podania ceny jednostkowej według innych miar, np. za sztukę, za m 2 . Ponadto formularz cenowy z Przetargu nr 2 różnił się od formularza cenowego z Przetargu GIM.6130.73.2019 wyłącznie tym, że ten pierwszy był rozszerzony o dwie dodatkowe pozycje dotyczące bieżącej pielęgnacji zieleni w donicach. Inne przetargi organizowane przez UM w Turku dot. usług zagospodarowania terenów zieleni, w których Sławomir Walczykowski brał udział, a następnie realizował zamówienia, także były organizowane i wykonywane w okresach trzyletnich, np. Przetarg nr 1 czy Przetarg GIM.6130.73.2019. Zakres przedmiotowy i przygotowany formularz cenowy tego ostatniego przetargu był analogiczny do Przetargu nr 2. Dowód: a) protokół Przetargu nr 2, k. 69-80 akt; b) informacja o wyborze najkorzystniejszej oferty dot. Przetargu nr 2 z dnia 23 stycznia 2023 r., k. 81-85 akt; c) oferta Sławomira Walczykowskiego dot. Przetargu nr 2 wraz z załącznikami, k. 145-155 akt; d) SWZ dot. Przetargu nr 2, k. 494-519 akt; e) oferta Sławomira Walczykowskiego dot. Przetargu nr 1 wraz z załącznikami, k. 178-188 akt; f) specyfikacja istonych warunków zamówienia Przetargu GIM.6130.73.2019, k. 645-665 akt; g) oferta Sławomira Walczykowskiego dot. Przetargu GIM.6130.73.2019 wraz z załącznikami, k. 633-644 akt. (42) W zakresie powiązań pomiędzy stronami postępowania, ustalono, że Krzysztofa Nowickiego i Sławomira Walczykowskiego łączy stosunek powinowactwa, tj. są szwagrami. Dowód: a) pismo Krzysztofa Nowickiego z dnia 16 maja 2023 r., k. 205-209 akt; b) pismo Sławomira Walczykowskiego z dnia 23 maja 2023 r., k. 212-213 akt. (43) Przedsiębiorcy pozostają w częstych kontaktach gospodarczych. Krzysztof Nowicki regularnie sprzedaje Sławomirowi Walczykowskiemu materiały potrzebne do budowy i utrzymania systemów automatycznego nawadniania w prowadzonym przez tego pierwszego sklepie, zaś Sławomir Walczykowski wykonał system automatycznego nawadniania na terenie przedsiębiorstwa Krzysztofa Nowickiego. Dowód: a) pismo Sławomira Walczykowskiego z dnia 12 grudnia 2023 r. wraz z załącznikami, k. 440-491 akt; b) pismo Krzysztofa Nowickiego z dnia 15 listopada 2023 r. wraz z załącznikami, k. 369-415 akt. (44) Ponadto w CEIDG ujawniono, że Krzysztof Nowicki udzielił Sławomirowi Walczykowskiemu pełnomocnictwa do działania w jego imieniu. 17 Dowód: wydruk z CEIDG, k. 544 akt. (45) Krzysztof Nowicki wskazał, że pełnomocnictwo dla Sławomira Walczykowskiego dotyczyło wykonywania uprawnień wspólnika spółki cywilnej (Centrum Ogrodnicze „Wymarzony Ogród” s.c. Nowicka-Walczykowska Wioletta & Nowicki Krzysztof) zawartej z [„informacja prawnie chroniona”] . Umowa spółki cywilnej prowadzenia przedsiębiorstwa została zawarta 7 stycznia 2015 r., zaś została rozwiązana 28 września 2019 r. ze skutkiem na 31 grudnia 2019 r. Wniosek o usunięcie wpisu dotyczącego tej umowy spółki cywilnej Krzysztof Nowicki złożył 2 marca 2024 r. Umowa ta uprawniała Krzysztofa Nowickiego m.in. do prowadzenia wszelkich spraw i czynności faktycznych związanych z usługami objętymi zakresem działania spółki. Pełnomocnictwo było udzielone w szczególności na wypadek choroby lub innego zdarzenia losowego, przez które Krzysztof Nowicki nie mógłby zarządzać firmą. Krzysztof Nowicki wskazał, że Sławomir Walczykowski nie wykonywał żadnych uprawnień wynikających z pełnomocnictwa przez cały okres jego obowiązywania. Dowód: a) pismo Krzysztofa Nowickiego z dnia 19 lutego 2024 r., k. 556 akt; b) pismo Krzysztofa Nowickiego z dnia 18 marca 2024 r. wraz z załącznikami, k. 560-572 akt. (46) W odpowiedzi na wezwanie Prezesa Urzędu, Sławomir Walczykowski wskazał, że od początku 2020 r. nie wykonywał żadnych czynności w ramach pełnomocnictwa od Krzysztofa Nowickiego, jedynie w ramach odrębnej umowy wykonał system nawadniający na jego rzecz. Dowód: a) pismo Sławomira Walczykowskiego z dnia 6 lutego 2024 r. wraz z załącznikiem, k. 551 akt; b) pismo Sławomira Walczykowskiego z dnia 16 lutego 2024 r., k. 554 akt. Uzasadnienie prawne 5. Interes publiczny Ramy prawne (47) Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.o.k.k. ustawa ta określa warunki rozwoju i ochrony konkurencji oraz zasady podejmowanej w interesie publicznym ochrony interesów przedsiębiorców i konsumentów. Prezes Urzędu jest rzecznikiem tego interesu, co wynika z jego zadań w strukturze administracji rządowej. Działając w interesie publicznym, Prezes Urzędu podejmuje działania, gdy konieczna jest ochrona konkurencji jako zjawiska o charakterze instytucjonalnym. Dobrem chronionym przez przepisy ustawy o ochronie konkurencji 18 i konsumentów jest samo istnienie konkurencji jako atmosfery, w jakiej prowadzona jest działalność gospodarcza 3 . Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów chroni istnienie konkurencji jako optymalnego sposobu podziału dóbr, zatem każde działanie wymierzone w ten mechanizm, godzi w interes publiczny 4 . Zastosowanie prawa w niniejszej sprawie (48) Prezes Urzędu ocenia, że w niniejszej sprawie występuje interes publiczny w wydaniu decyzji stwierdzającej naruszenie reguł konkurencji. Naruszenie reguł konkurencji w zakresie ustalania warunków ofert, składanych przez przedsiębiorców w przetargach publicznych, kwalifikowane jest jako jedno z najcięższych naruszeń prawa konkurencji, gdyż prowadzi nie tylko do zaburzenia takiej rywalizacji, ale może również skutkować nieefektywnym wydatkowaniem przez instytucje zamawiające środków publicznych. W konsekwencji występuje interes publiczny w wydaniu decyzji stwierdzającej naruszenie. 6. Podmioty naruszające reguły konkurencji Ramy prawne (49) Pojęcie „przedsiębiorcy” na potrzeby zastosowania u.o.k.k. zdefiniowane zostało w art. 4 pkt 1 u.o.k.k. W zakres tej definicji wchodzą między innymi przedsiębiorcy w rozumieniu ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2024 r., poz. 236 ze zm.), w tym osoby fizyczne wykonujące działalność gospodarczą (art. 4 ust. 1 i art. 3 ww. ustawy). Zastosowanie prawa w niniejszej sprawie (50) Podmioty wskazane w pkt. 2.2.1.-2.2.2. posiadają przymiot przedsiębiorcy. Jak wynika z okoliczności omówionych w tych punktach, podmioty te prowadzą działalność gospodarczą na terenie Polski – są wpisane do CEIDG (Krzysztof Nowicki, Sławomir Walczykowski). 7. Naruszenie reguł konkurencji 7.1. Porozumienie Ramy prawne (51) Przez „porozumienia”, zgodnie z art. 4 pkt 5 u.o.k.k., rozumie się: (i) umowy zawierane między przedsiębiorcami, między związkami przedsiębiorców oraz między przedsiębiorcami 3 Wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z 16 listopada 2005 r., sygn. akt XVII Ama 97/04. 4 Wyrok Sądu Najwyższego z 5 czerwca 2008 r., sygn. akt III SK 40/07. 19 i ich związkami albo niektóre postanowienia tych umów; (ii) uzgodnienia dokonane w jakiejkolwiek formie przez dwóch lub więcej przedsiębiorców lub ich związki; (iii) uchwały lub inne akty związków przedsiębiorców lub ich organów statutowych. Powołany przepis ustanawia szeroką definicję porozumienia. Intencją takiej regulacji jest objęcie zakazem różnych form koordynacji między przedsiębiorcami i zapobiegnięcie obchodzenia reguł konkurencji jedynie ze względu na formę, w której przedsiębiorcy koordynują swoje działania 5 . Aby zatem zaistniało porozumienie w rozumieniu art. 6 ust. 1 u.o.k.k. wystarczy, że nastąpiła świadoma koordynacja zachowań przedsiębiorców na rynku. Forma, w jakiej została wyrażona intencja takiego zachowania jest nieistotna 6 . (52) Należy przy tym zwrócić uwagę, że przedsiębiorcy zawierający niedozwolone porozumienie z natury rzeczy mogą starać się ukrywać ten fakt. W związku z tym, że przedstawienie bezpośredniego dowodu na zaistnienie porozumienia ograniczającego konkurencję może być niemożliwe lub znacznie utrudnione, jego udowodnienie może nastąpić także na podstawie dowodów pośrednich i reguł odnoszących się do domniemań faktycznych, zgodnie z art. 231 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 1568 ze zm.) (dalej: „ k.p.c. ”) w związku z art. 84 u.o.k.k. 7 Zgodnie z tym przepisem, można uznać za ustalone fakty mające istotne znacznie dla rozstrzygnięcia sprawy, jeżeli wniosek taki można wyprowadzić z innych ustalonych faktów. (53) Udowodnienie stosowania praktyk ograniczających konkurencję przez Prezesa Urzędu może więc nastąpić również na podstawie dowodów pośrednich, na podstawie reguł odnoszących się do domniemań faktycznych 8 . Oznacza to, że wystarczające jest, aby całokształt okoliczności sprawy pozwalał na racjonalne i logiczne wyprowadzenie wniosku, że doszło do zawarcia zmowy przetargowej 9 , a jednocześnie brak innego wiarygodnego wytłumaczenia dla działań przedsiębiorców. Takie stanowisko jest prezentowane również w orzecznictwie unijnym. Trybunał Sprawiedliwości stwierdził m.in.: „ [w] większości przypadków istnienie praktyki lub porozumienia antykonkurencyjnego musi być wywnioskowane ze zbiegu szeregu okoliczności i wskazówek, które, w przypadku braku innego spójnego wyjaśnienia, rozpatrywane łącznie mogą stanowić dowód naruszenia reguł konkurencji ” 10 . 5 Koncepcja ww. szerokiej definicji porozumienia (niezależnej od jego formy) została wypracowana w odniesieniu do naruszeń art. 101 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz. Urz. UE L 1 z 4.1.2003 r., wersja skonsolidowana Dz. Urz. UE L 148 z 11.6.2009 r., ale znajduje też zastosowanie do zakazu zawierania porozumień ograniczających konkurencję zawartego w art. 6 u.o.k.k. z uwagi na równoważność art. 6 u.o.k.k. i art. 101 TFUE. Wyrok Trybunału Sprawiedliwości z 11 września 2014 r. w sprawie C-382/12 P, MasterCard Inc , EU:C:2014:2201, akapit 63. 6 Wyrok Sądu I Instancji z 26 października 2006 r. w sprawie T-41/96, Bayer AG , EU:T:2000:242, akapit 69. 7 Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 sierpnia 2006 r., sygn. akt III SK 6/06 OSNP2008/1/2/25. 8 Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 stycznia 2009 r., sygn. akt III SK 26/08. 9 Wyrok Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 8 listopada 2018 r., XVII AmA 26/16. 10 Wyrok Trybunału Sprawiedliwości z 21 września 2006 r. w sprawie C- 113/04, Technische Unie BV, ECLI:EU:C:2006:593 , akapit 5. 20 (54) Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 7 u.o.k.k., zakazane są porozumienia, których celem lub skutkiem jest wyeliminowanie, ograniczenie lub naruszenie w inny sposób konkurencji na rynku właściwym, polegające w szczególności na uzgadnianiu przez przedsiębiorców przystępujących do przetargu lub przez tych przedsiębiorców i przedsiębiorcy będącego organizatorem przetargu warunków składanych ofert, w szczególności zakresu prac lub ceny. (55) Zgodnie z orzecznictwem, uzgadnianie warunków składanych ofert, w szczególności zakresu prac lub ceny należy rozumieć w ten sposób, że zakazem objęte są również uzgodnienia dotyczące warunków udziału w przetargu. W zależności od stanu faktycznego sprawy, dyspozycją art. 6 ust. 1 pkt 7 u.o.k.k. może być objęty cały wachlarz zachowań dotyczących treści przetargu, tj. ustalenie treści ofert przed terminem otwarcia ofert, modyfikacja lub nieuzupełnienie treści ofert po ich złożeniu czy też inne zachowania w toku danego przetargu 11 . Zastosowanie prawa w niniejszej sprawie (56) Prezes Urzędu ocenia, że działania opisane w pkt. 4 uzasadnienia, świadczą o istnieniu porozumienia, o którym mowa w art. 6 ust. 1 pkt 7 u.o.k.k. Porozumienie to miało formę uzgodnienia pomiędzy Sławomirem Walczykowskim i Krzysztofem Nowickim. Zebrane dowody wskazują, że Sławomir Walczykowski i Krzysztof Nowicki zastosowali mechanizm wycofywania oferty mniej korzystnej – w sytuacji zajęcia dwóch kolejnych miejsc w rankingu. Powyższy wniosek wynika z łącznej analizy następujących okoliczności opisanych w akapitach (57)-(74) poniżej. (57) W toku Przetargu nr 1 Krzysztof Nowicki zaproponował najkorzystniejszą dla UM w Turku ofertę, a następnie zostały wezwany przez UM w Turku o przesłanie relewantnych dokumentów i oświadczeń. W odpowiedzi na wezwanie Krzysztof Nowicki wskazał jedynie, iż rezygnuje z udziału w przetargu, nie podając powodu tej rezygnacji. Po ponownym wezwaniu UM w Turku o przesłanie relewantnych dokumentów i oświadczeń oraz upływie terminu na ich przekazanie, oferta Krzysztofa Nowickiego została odrzucona, a oferta Sławomira Walczykowskiego została wybrana jako najkorzystniejsza. (58) Jako powód rezygnacji z udziału w Przetargu nr 1 Krzysztof Nowicki wskazał Prezesowi Urzędu, że otrzymał inne bardziej korzystne oferty w tym okresie, w szczególności od [„informacja prawnie chroniona”] , a w dalszej kolejności [„informacja prawnie chroniona”] oraz [„informacja prawnie chroniona”] . (59) Przedstawione przez Krzysztofa Nowickiego wyjaśnienia dotyczące powodu rezygnacji i doprowadzenia do odrzucenia jego oferty w Przetargu nr 1 są niewiarygodne. Zebrany 11 Wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 24 stycznia 2019 r., sygn. akt VII AGa 1907/18. 21 materiał wskazuje, że do pierwszego kontaktu między Krzysztofem Nowickim a [„informacja prawnie chroniona”] doszło 30 stycznia 2021 r. [„informacja prawnie chroniona”] wskazała, że całą korespondencje z Krzysztofem Nowickim prowadziła drogą mailową, a także oświadczyła, że nie prowadziła żadnej korespondencji z Krzysztofem Nowickim w okresie od 1 listopada 2020 r. do publikacji ogłoszenia w portalu Oferteo (30 stycznia 2021 r.). Spółka wskazała, że pierwsze informacje o działalności Krzysztofa Nowickiego uzyskała pod koniec stycznia 2021 r., a więc nie mogło dojść do kontaktu telefonicznego między przedsiębiorcami jeszcze w grudniu 2020 r. (60) Jeśli uznać za prawdziwą wersje zdarzeń, że w grudniu 2020 r. doszło pomiędzy [„informacja prawnie chroniona”] a Krzysztofem Nowickim do telefonicznego ustalenia wstępnych warunków później wykonywanych prac, to późniejsze działania [„informacja prawnie chroniona”] byłyby całkowicie nieracjonalne. W takiej wersji wydarzeń [„informacja prawnie chroniona”] dopiero miesiąc po kontakcie telefonicznym z Krzysztofem Nowickim wystawia ogłoszenie na portalu Oferteo o poszukiwaniu podmiotu, który dokonałby prac wokół stacji paliw w [„informacja prawnie chroniona”] , a następnie wybiera ofertę Krzysztofa Nowickiego, bez podjęcia negocjacji lub uzyskania informacji o wycenie prac od innych podmiotów, które zgłosiły przez portal Oferteo chęć realizacji zamówienia. Jeśli [„informacja prawnie chroniona”] rzeczywiście kontaktowała się z Krzysztofem Nowickim w grudniu 2020 r., to wystawienie ogłoszenia na portalu Oferteo byłoby działaniem racjonalnym, tylko i wyłącznie wtedy, gdyby umożliwiło ono sprawdzenie, jakie stawki mogą zaoferować konkurencyjne podmioty, co nie miało miejsca. (61) Z uwagi na to, że nie nastąpił kontakt telefoniczny między Krzysztofem Nowickim a [„informacja prawnie chroniona”] w grudniu 2020 r., zarówno w momencie przekazania oświadczenia o rezygnacji z udziału w postępowaniu dot. Przetargu nr 1 oraz w momencie odrzucenia oferty Krzysztofa Nowickiego, nie mógł on wiedzieć o istnieniu oferty [„informacja prawnie chroniona”] ani nie posiadał informacji pozwalających na oszacowanie kosztów i potencjalnego dochodu z realizacji prac na rzecz tej spółki. Wstępne informacje pozwalające na oszacowanie kosztów prac aranżacji zieleni wokół stacji paliw w [„informacja prawnie chroniona”] zostały opublikowane wraz z ogłoszeniem [„informacja prawnie chroniona”] w portalu Oferteo 30 stycznia 2021 r., zaś pierwsze ustalenia dotyczące ceny usług Krzysztofa Nowickiego dokonano dopiero dnia 24 lutego 2021 r., kiedy Krzysztof Nowicki przesłał [„informacja prawnie chroniona”] wstępny kosztorys. Oznacza to, że rezygnacja z udziału i doprowadzenie do wykluczenia z postępowania dot. Przetargu nr 1 miała miejsce przed uzyskaniem informacji pozwalających choćby na oszacowanie zysku z realizacji zlecenia na rzecz [„informacja prawnie chroniona”] , a tym samym porównanie 22 warunków wykonywania prac na rzecz [„informacja prawnie chroniona”] i UM w Turku było wtedy niemożliwe. (62) Za niewiarygodne należy uznać także wyjaśnienia Krzysztofa Nowickiego dotyczące ofert od [„informacja prawnie chroniona”] oraz [„informacja prawnie chroniona”] jako powodach do rezygnacji z realizacji Przetargu nr 1. [„informacja prawnie chroniona”] wskazał, że prace zlecone przez spółkę Krzysztof Nowicki realizował od maja 2021 r. Z uwagi na powyższe należy uznać, że decyzja Krzysztofa Nowickiego dotycząca podjęcia współpracy z [„informacja prawnie chroniona”] nie mogła zostać podjęta w okresie między otwarciem ofert w Przetargu nr 1 a odrzuceniem oferty w tym przetargu, a więc nie mogła wpłynąć na rezygnację z udziału w Przetargu nr 1. Ponadto, łączna suma przychodów wynikających z tych działań wynosi [„informacja prawnie chroniona”] zł brutto (do maja 2022 r.), a więc zlecenia od [„informacja prawnie chroniona”] zapewniły znacząco mniejszy przychód niż potencjalny przychód z Przetargu nr 1 i tym samym nie mogły stanowić racjonalnej podstawy do rezygnacji z tego zamówienia. (63) Wszystkie prace, które Krzysztof Nowicki wykonywał na rzecz [„informacja prawnie chroniona”] , rozpoczęły się albo jeszcze przed ogłoszeniem Przetargu nr 1 – faktury a) i b) 12 albo były powiązane z zamówieniem publicznym ogłoszonym po rozstrzygnięciu Przetargu nr 1 lub umową zawartą po rozstrzygnięciu Przetargu nr 1 – faktury c) – j). W przypadku faktury a) została ona wystawiona przed ogłoszeniem Przetargu nr 1, zaś w przypadku faktury b) prace rozpoczęły się przed ogłoszeniem Przetargu nr 1, a tym samym przed terminem na składanie ofert. Faktury c) - g) dotyczyły podwykonawstwa przy pracach związanych z przetargiem ogłoszonym 6 maja 2021 r., czyli już po odrzuceniu oferty Krzysztofa Nowickiego w Przetargu nr 1. Krzysztof Nowicki przekazał część z tych faktur [faktury c) - e)] jako kluczowe do podjęcia decyzji o rezygnacji z udziału w Przetargu nr 1. Także prace związane z fakturą j) były związane z wykonywanym przez [„informacja prawnie chroniona”] zamówieniem publicznym, tj. „Przebudową ulicy Floriańskiej i Mickiewicza w Tuliszkowie wraz z infrastrukturą”, które było ogłoszone 4 października 2022 r. Ww. zamówienia publiczne zostały ogłoszone po rozstrzygnięciu Przetargu nr 1, a więc nie mogły wpłynąć na decyzję o rezygnacji z realizacji zamówienia z Przetargu nr 1. Nie można zatem w żaden sposób uznać za racjonalne zachowania, polegającego na rezygnacji z realizacji wygranego zamówienia publicznego po to aby mieć możliwość realizacji umowy podwykonawstwa w zamówieniu publicznym, które nie zostało jeszcze ogłoszone. (64) W przypadku prac związanych z fakturą h) [„informacja prawnie chroniona”] zawarła umowę z swoim kontrahentem 14 czerwca 2021 r., a więc ponad 5 miesięcy po rozstrzygnięciu 12 Faktury oznaczane w powyższy sposób odnoszą się do faktur wskazanych w akapicie (34) niniejszej decyzji. 23 Przetargu nr 1. Oznacza to, że w okresie między upływem terminu na składanie ofert w Przetargu nr 1 a rozstrzygnięciem tego przetargu [„informacja prawnie chroniona”] nie mogła zapewnić, że będzie realizować te prace. Nawet w sytuacji, w której [„informacja prawnie chroniona”] uzgadniałaby zlecenie dalszych prac Krzysztofa Nowickiego przed ostatecznym uzgodnieniem wykonywania prac na rzecz swojego kontrahenta (zawarciem umowy), Krzysztof Nowicki musiałby mieć świadomość, że do faktycznej realizacji przez niego zlecenia może ostatecznie nie dojść. Na marginesie, należy zauważyć, że suma przychodów z prac powiązanych z fakturą h) wynosi [„informacja prawnie chroniona”] zł brutto, a więc jest znacząco mniejsza niż ew. przychody z zamówienia Przetargu nr 1 i tym samym nie może stanowić korzystniejszej oferty w stosunku do tego przetargu. (65) W przypadku prac związanych z fakturą i) [„informacja prawnie chroniona”] wskazała, że prace zostały Krzysztofowi Nowickiemu zlecone, po przekazaniu przez niego kosztorysu w połowie października 2022 r. Kosztorys ten jest datowany na 16 października 2022 r. Z uwagi na powyższe należy uznać, że zlecenie tej pracy nastąpiło po rozstrzygnięciu Przetargu nr 1, a więc należy przyjąć, że nie mogło wpłynąć na decyzję o rezygnacji z realizacji tego przetargu. (66) Ponadto rezygnacja z realizacji zamówienia publicznego wiązała się z zatrzymaniem przez UM w Turku wadium w wysokości 5000 zł, które Krzysztof Nowicki wcześniej wpłacił. Należy nadmienić, że zamawiający poinformował Krzysztofa Nowickiego, że nieuzupełnienie wymaganych środków dowodowych spowoduje zatrzymanie wadium. Podmioty biorące udział w postępowania przetargowych zwykle dążą do uniknięcia zatrzymaniach ich środków wpłaconych jako wadium. W przypadku Przetargu nr 1 kwota wadium (5000 zł) była znacząco niższa niż kwota różnicy między ofertą odrzuconą ofertą Krzysztofa Nowickiego a ostatecznie zwycięską ofertą Sławomira Walczykowskiego, tj. 93 636,93 zł. (67) W przypadku Przetargu nr 2, Sławomir Walczykowski zaproponował najkorzystniejszą dla UM w Turku ofertę. Przedsiębiorca został wezwany przez UM w Turku o przesłanie relewantnych dokumentów i oświadczeń. W odpowiedzi na wezwanie, Sławomir Walczykowski wskazał jedynie, iż rezygnuje z uwagi na omyłkę przy wysłaniu dokumentów do przetargu. Po ponownym wezwaniu UM w Turku o przesłanie relewantnych dokumentów i oświadczeń oraz upływie terminu na ich przekazanie, oferta Sławomira Walczykowskiego została odrzucona, a oferta Krzysztofa Nowickiego została wybrana jako najkorzystniejsza. (68) W swoich wyjaśnieniach Sławomir Walczykowski wskazał, że omyłka przy wysłaniu dokumentów do tego przetargu polegała na złym skalkulowaniu kosztów na poszczególne 24 prace poprzez przyjęcie, że usługa byłyby wykonywana w ciągu jednego roku, gdy zamówienie publiczne miało trwać trzy lata. (69) Przedstawione przez Sławomira Walczykowskiego wyjaśnienia dotyczące powodów rezygnacji i doprowadzenia do odrzucenia jego oferty w Przetargu nr 2 są niewiarygodne. Nie można uznać, że doświadczony uczestnik postepowań o zamówienia publiczne, który brał udział i uzyskiwał zamówienia publiczne w postępowaniach analogicznych do Przetargu nr 2, działałby na tyle niefrasobliwie, aby w sprawie tak istotnej dla jego działalności dokonać błędu w zakresie wskazania ceny oferty, który uniemożliwiłby realizację zamówienia. Należy podkreślić, że cena oferty i cena za poszczególne usługi świadczone w jej ramach jest jednym z głównych elementów oferty, a Sławomir Walczykowski już wcześniej wielokrotnie wykonywał podobnego rodzaju usługi oraz skutecznie wypełniał podobnego rodzaju formularze przygotowane przez tego samego zamawiającego. Nawet w sytuacji, gdyby Sławomir Walczykowski dokonywałby obliczeń kosztów usług wyłącznie dla całego pakietu usług, które miałaby być świadczone w ramach realizacji zamówienia dot. Przetargu nr 2, to przygotowanie formularza cenowego wymagało, aby wielokrotnie wskazać miesięczny koszt świadczenia poszczególnych usług, w tym takich które miały być świadczone przez okres dłuższy niż rok (np. 24 miesięcy, 36 miesięcy). Sławomir Walczykowski jako podmiot wielokrotnie uczestniczący w postępowaniach musiał mieć świadomość konsekwencji ewentualnej pomyłki przy przygotowywaniu formularza cenowego oferty. (70) Zachowanie wykonawcy celowo doprowadzającego do odrzucenia swojej oferty z przetargu (co miało miejsce odpowiednio w przypadku Przetargu nr 1 i Przetargu nr 2) należy oceniać w świetle dwóch założeń: racjonalności przedsiębiorcy, który działa w celu osiągniecia zysku oraz tego, że uzyskanie zamówienia jest środkiem do realizacji tego celu, co wymaga udziału przedsiębiorcy w przetargu. Celowe wycofanie oferty oznacza, że wykluczenie z przetargu było korzystniejsze od uzyskania zamówienia. Przyczyny tej sytuacji mogą być różne. Obok działania w ramach zmowy przetargowej, może to być np. zmiana sytuacji na rynku w okresie od sporządzenia oferty do rozstrzygnięcia przetargu lub wygranie w tym czasie innych przetargów i związany z tym brak możliwości jednoczesnego wykonywania kilku zamówień. Takie sytuacje jednak, w ocenie Prezesa Urzędu, w analizowanym stanie faktycznym nie miały miejsca. Z zebranych w sprawie dowodów nie wynika, aby zaistniały obiektywne okoliczności, które pozwalałyby uznać doprowadzenie do odrzucenia ofert w poszczególnych przetargach za działanie racjonalne i zrozumiałe, bez założenia, iż stanowiły one element bądź wynik zmowy przetargowej. (71) Dla uczestników postępowań przetargowych działających w ramach zmowy przetargowej wykorzystującej mechanizm rozstawiania i wycofywania ofert kluczowe jest uzyskanie, 25 po otwarciu ofert przez zamawiającego, informacji o ofertach złożonych w postępowaniu wraz z zaoferowanymi cenami. Tylko dysponując takimi informacjami uczestnicy niedozwolonego porozumienia mogą ustalić, czy złożone przez nich oferty są kolejno dwiema najkorzystniejszymi. Stanowi to warunek konieczny dla możliwości doprowadzenia przez uczestników postępowania przetargowego do wyboru przez zamawiającego oferty tego z nich, który zaproponował wyższą cenę. W związku z powyższym, istotne dla stwierdzenia istnienia porozumienia są działania stron z okresu między otwarciem ofert a ostatecznym wyborem wykonawcy zamówienia i podpisaniem umowy. (72) O celowym charakterze doprowadzenia do odrzucenia ofert świadczy składanie formalnie bezskutecznych oświadczeń o rezygnacji z udziału w postępowaniu przetargowym, które nastąpiło po otwarciu ofert, czyli w chwili, gdy znana stronom była informacja, że ich oferty są dwiema najkorzystniejszymi. Dodatkowo przedsiębiorcy nie uzupełnili wymaganych środków dowodowych, przy braku istnienia wiarygodnego wyjaśnienia dla tego działania. Strony powstrzymały się od przekazania wymaganych dokumentów, mimo iż UM w Turku poinformował ich, że nieuzupełnienie dokumentów, o które przedsiębiorcy są wzywani, będzie skutkowało odrzuceniem oferty i wykluczeniem z udziału w postępowaniu, a także zatrzymaniem wadium w przypadku Przetargu nr 1. Jednocześnie przedsiębiorcy posiadali wiedzę i doświadczenie w zakresie procedur regulujących tryb przeprowadzania postępowań przetargowych i konsekwencji wynikających z nieuzupełnienia wniosków o żądane przez zamawianego informacje. (73) Tymczasem racjonalnym założeniem jest, że celem przedsiębiorcy, który angażuje swój czas i środki na sporządzenie oferty i udział w postępowaniu przetargowym, jest – w sytuacji gdy jego wniosek już na etapie otwarcia ofert plasuje się na pierwszym miejscu – dążenie do wygrania przetargu i zawarcia umowy na realizację zamówienia, nie zaś uchylenie się od uzupełnienia wymaganych, łatwych do pozyskania i weryfikacji informacji i tym samym doprowadzenie do odrzucenia jego wniosku ofertowego z postępowania. Złożenie przez obu przedsiębiorców oświadczeń o rezygnacji z udziału w postępowaniach przetargowych, a następnie nieuzupełnienie wymaganych środków dowodowych, w jasny sposób wskazuje na ich brak chęci uzyskania zamówień w momencie składania oświadczeń. Jednocześnie, przedsiębiorcy skutecznie wpłynęli na wynik postępowań dot. Przetargu nr 1 i Przetargu nr 2, tj. doprowadzili do odrzucenia przez UM w Turku ofert z niższą ceną i zawarcia umowy na usługi zagospodarowania terenów zieleni z przedsiębiorcą, którego oferta była droższą. Możliwa korzyść wynikająca dla stron z naruszenia, do którego doszło w tych postępowaniach, wyniosła 93 636,93 zł brutto – dla Przetargu nr 1, 32 573,05 zł brutto – dla Przetargu nr 2, a więc łącznie 126 209,98 zł brutto. 26 (74) Dodatkowo należy wskazać, iż Krzysztofa Nowickiego i Sławomira Walczykowskiego łączą relacje rodzinne, a także stała współpraca gospodarcza, w ramach której Krzysztof Nowicki dostarcza materiały z prowadzonego przez przedsiębiorcę sklepu, zaś Sławomir Walczykowski wykonał na rzecz Krzysztofa Nowickiego system automatycznego nawadniania, a także fakt udzielenia przez Krzysztofa Nowickiego Sławomirowi Walczykowskiemu pełnomocnictwa uprawniającego do zarządzania przedsiębiorstwem prowadzonym w ramach spółki cywilnej. Pełnomocnictwo do prowadzenia przedsiębiorstwa w zwykłym zakresie pod nieobecność wspólnika spółki cywilnej, wskazuje na szczególnego rodzaju zaufanie pomiędzy stronami, które może trwać także po wygaśnięciu pełnomocnictwa. Tak więc istniały między nimi powiązania biznesowe i osobowe, które wskazują na istnienie między nimi kanałów komunikacyjnych oraz wzajemnego zaufania, które to okoliczności mogą ułatwiać zawarcie i wprowadzenie w życie porozumienia ograniczającego konkurencję. 7.2. Jednolite i ciągłe naruszenie Ramy prawne (75) Naruszenie reguł konkurencji może wynikać nie tylko z pojedynczego działania, ale również z serii działań lub działania o charakterze ciągłym, nawet jeżeli jeden lub kilka aspektów tego rodzaju działań mogłyby same w sobie i w oderwaniu od innych działań, stanowić naruszenie 13 . Innymi słowy możliwe jest uznanie, że kilka działań lub działanie ciągłe stanowi samo w sobie (w całości) naruszenie reguł konkurencji, nawet jeżeli jego poszczególne elementy mogłyby stanowić odrębne naruszenia i stać się przedmiotem odrębnych postępowań. Nie jest przy tym konieczne, aby każde działanie składające się na jednolite i ciągłe naruszenie stanowiło samodzielne naruszenie 14 . (76) Koncepcja jednolitego i ciągłego naruszenia wypracowana została w odniesieniu do naruszeń art. 101 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz. Urz. UE L 1 z 4.1.2003 r., wersja skonsolidowana Dz. Urz. UE L 148 z 11.6.2009 r.; dalej: „ TFUE ”). Mając na względzie zasadniczą równoważność art. 6 u.o.k.k. oraz art. 101 TFUE należy stwierdzić, że koncepcja jednolitego i ciągłego naruszenia znajduje zastosowanie również w prawie polskim. Zastosowanie prawa w niniejszej sprawie (77) Prezes Urzędu ocenia, że praktyki będące przedmiotem niniejszej decyzji omówione w akapitach (11)-(19) i (20)-(28) uzasadnienia, tj. działania podjęte w dwóch różnych 13 Wyrok Trybunału Sprawiedliwości z 8 lipca 1999 r. w sprawie C-49/92 P, Anic Partecipazioni , EU:C:1999:356, akapit 81; wyrok Trybunału Sprawiedliwości z 24 czerwca 2015 r. w sprawach połączonych C‑293/13 P oraz C‑294/13 P, Fresh Del Monte , EU:C:2015:416, akapit 156. 14 Wyrok Trybunału Sprawiedliwości z 1 lipca 2010 r. w sprawie C-407/08 P, Knauf Gips , EU:C:2010:389, akapit 48. 27 przetargach, stanowiły jednolite i ciągłe naruszenie związane z porozumieniem polegającym na uzgadnianiu warunków składanych ofert w postępowaniach o udzielenie zamówienia publicznego na dostawy towarów i usług związanych z zagospodarowaniem terenów zieleni. Istotą tego naruszenia było uzgadnianie warunków składanych ofert i podejmowanie działań mających na celu doprowadzenie do wyboru oferty tego z przedsiębiorców, który zaproponował wyższą cenę, w przypadku korzystnego dla tych przedsiębiorców rankingu ofert w danym postępowaniu. Prezes Urzędu ocenia, że Sławomir Walczykowski i Krzysztof Nowicki zawarli porozumienie najpóźniej od 2020 r. Kwestionowane naruszenie wynika z działań w ramach Przetargu nr 1 [akapity (1)-(19) uzasadnienia] i Przetargu nr 2 [akapity (20)-(28) uzasadnienia]. Działania te charakteryzowały się powtarzalnością, tożsamą metodą (najpierw złożenie oświadczenia o rezygnacji z udziału w przetargu, a następnie doprowadzenie do odrzucenia oferty) i nakierowane były osiągnięcie tego samego celu w postaci uzgodnionego wpływania na wyniki ww. przetargów, a w konsekwencji podwyższania cen zamawianych usług. Strony rekompensowały sobie rezygnację z zamówienia na rzecz drugiego uczestnika zmowy na zasadzie wzajemności tj. poprzez analogiczne zachowanie w innym przetargu. Działania te składają się tym samym na jedno zachowanie przedsiębiorców i brak jest podstaw do traktowania go jako dwa odrębne naruszenia, co prowadziłoby również do nałożenia na każdego z przedsiębiorców dwóch, a nie jednej kary [zob. dalsze uwagi w pkt. (93)-(130) uzasadnienia]. 7.3. Wyeliminowanie, ograniczenie lub naruszenie w inny sposób konkurencji Ramy prawne (78) Zakaz określony w art. 6 ust. 1 u.o.k.k. dotyczy porozumień, których celem lub skutkiem jest wyeliminowanie, ograniczenie lub naruszenie w inny sposób konkurencji. W powyższym kontekście należy stwierdzić, że ustawodawca przewidział alternatywne formy naruszeń („ze względu na cel” i „ze względu na skutek”) oraz zakaz stosowania praktyk, których dolegliwość może przejawiać różny poziom. (79) W przypadku, gdy analiza wskazuje, że celem (przedmiotem) określonego porozumienia jest zapobieżenie, ograniczenie lub zakłócenie konkurencję, nie jest konieczne badanie skutków porozumienia 15 . Powyższe odnosi się także do porozumień przewidzianych w art. 6 ust. 1 pkt 7 u.o.k.k., które zaliczane są do najcięższych naruszeń prawa konkurencji. Należy także 15 Wyrok Trybunału Sprawiedliwości z 11 września 2014 r. w sprawie C‑67/13 P, Groupement des cartes bancaires , EU:C:2014:2204, akapit 49. 28 podkreślić, iż porozumienie, które ma charakter porozumienia ograniczającego konkurencję ze względu na cel, nie przestaje być nielegalne z tego względu, że w konkretnym przypadku nie pociągnęło za sobą szkód 16 . Zastosowanie prawa w niniejszej sprawie (80) Prezes Urzędu ocenia, że działania Krzysztofa Nowickiego i Sławomira Walczykowskiego miały za swój przedmiot (cel) zapobieżenie, ograniczenie lub zakłócenie konkurencji w przetargach dotyczących usług związanych z zagospodarowaniem terenów zieleni na terenie środkowo-zachodniej Polski. Działania te prowadziły do wyboru przez zamawiających oferty droższej spośród ofert tych przedsiębiorców. Strony uzgodniły, iż jeżeli po otwarciu ofert okaże się, że ich oferty zajmują dwa pierwsze miejsca, oferta najkorzystniejsza zostanie „wycofana” (np. przez nieuzupełnienie brakującej dokumentacji, nieudzielenie wyjaśnień odnośnie rażąco niskiej ceny lub złożenie oświadczenia o wycofaniu oferty z postępowania przetargowego) w wyniku czego wykonawca ten zostanie wykluczony lub jego oferta odrzucona. Dzięki temu możliwe jest zapewnienie zwycięstwa ofercie mniej korzystnej dla zamawiającego. Takie porozumienie ze swojej natury ogranicza konkurencję w rozumieniu art. 6 ust. 1 u.o.k.k. (81) Konkurencja ta ograniczona została na rynku właściwym. Zgodnie z art. 4 pkt 9 u.o.k.k., przez rynek właściwy rozumie się rynek towarów, które ze względu na ich przeznaczenie, cenę oraz właściwości, w tym jakość, są uznawane przez ich nabywców za substytuty oraz są oferowane na obszarze, na którym, ze względu na ich rodzaj i właściwości, istnienie barier dostępu do rynku, preferencje konsumentów, znaczące różnice cen i koszty transportu, panują zbliżone warunki konkurencji. (82) Ze względu na przedmiot zamówienia publicznego oraz uwzględniając rodzaj prowadzonej przez Krzysztofa Nowickiego i Sławomira Walczykowskiego działalności, Prezes Urzędu przyjmuje, iż w niniejszej sprawie rynkiem właściwym w ujęciu produktowym, na którym stwierdzone porozumienie ograniczało konkurencję, jest rynek usług związanych z zagospodarowaniem terenów zieleni. Usługi te obejmują wykonywanie m.in. czynności: bieżąca pielęgnacja zieleni, usuwanie drzew, złomów, wyłomów, krzewów i pnączy, cięcia pielęgnacyjne, sanitarne, techniczne i korygujące drzew i pnączy, odchwaszczanie, grabienie liści, koszenie trawników, utrzymanie czystości, sadzenie drzew, krzewów i pnączy, naprawa i konserwacja wyposażenia parków, wywóz odpadów. (83) Określając wymiar terytorialny rynku właściwego Prezes Urzędu uznał, że rynek usług zagospodarowania terenów zieleni ma charakter regionalny. W przypadku ww. rynku, 16 Por. opinię Rzecznik Generalnej Kokott z 19 lutego 2009 r. do sprawy C‑8/08, T-Mobile Netherlands , akapit 45-47. 29 przedsiębiorcy ubiegający się o zamówienie nie napotykają na prawne, ani administracyjne bariery dostępu do przetargów organizowanych w różnych miejscach w kraju. Zgodnie z ustaleniami, o zamówienia w Przetargu nr 1 i Przetargu nr 2 ubiegali się przedsiębiorcy, którzy wykonują działalność gospodarczą, m.in. w zakresie usług zagospodarowania terenów zieleni w różnych miastach w regionie środkowo-zachodniej Polski (np. Turek, Koło, Brudzew), a więc nieznacznie oddalonych od siedzib stron postępowania. Mając powyższe na uwadze, Prezes Urzędu ocenia, że opisane wyżej naruszenie dotyczyło regionalnego rynku usług zagospodarowania terenów zieleni obejmującego obszar powiatu tureckiego oraz powiatów sąsiednich. (84) W tym zakresie należy zwrócić uwagę, iż nie istnieją istotne różnice w warunkach konkurowania w zakresie usług zagospodarowania terenów zieleni na ww. terenie, jednak miejsce prowadzenia działalności (siedziba przedsiębiorcy) może w przypadku tego rodzaju działalności determinować obszaru, na którym świadczone są te usługi. 7.4. Brak zastosowania reguły de minimis Ramy prawne (85) W prawie polskim ustawodawca określił regułę de minimis w art. 7 u.o.k.k. Zgodnie z art. 7 ust. 3 u.o.k.k. reguła ta nie znajduje zastosowania do porozumień związanych z uzgadnianiem przez przedsiębiorców warunków składanych ofert w przetargu. Zastosowanie prawa w niniejszej sprawie (86) Z uwagi na fakt, że reguła de minimis nie znajduje w prawie polskim zastosowania do tzw. zmów przetargowych, a naruszenie będące przedmiotem postanowienia ma, w ocenie Prezesa Urzędu, taki charakter, Prezes Urzędu ocenia, że naruszenie to ma charakter odczuwalny w rozumieniu prawa polskiego. 7.5. Brak spełnienia warunków, o których mowa w art. 8 u.o.k.k. Ramy prawne (87) Zgodnie z art. 8 u.o.k.k. w odniesieniu do porozumień, które spełniają warunki określone w tych przepisach, nie stosuje się zakazu określonego odpowiednio w art. 6 u.o.k.k. Zgodnie z art. 8 ust. 2 u.o.k.k. ciężar dowodu w zakresie wykazania spełnienia warunków określonych odpowiednio w art. 8 ust. 1 u.o.k.k. spoczywa na przedsiębiorcy. 30 Zastosowanie prawa w niniejszej sprawie (88) Strony nie przedstawiły dowodu spełnienia warunków, o których mowa w art. 8 ust. 1 u.o.k.k. Mając na względzie powyższe Prezes Urzędu stwierdził, że w sprawie doszło do naruszenia reguł konkurencji. 8. Okres naruszenia i odpowiedzialność za naruszenie Ramy prawne (89) Art. 6 ust. 1 u.o.k.k. ogólnie wskazuje na zakaz zawierania porozumień ograniczających konkurencję, przy czym art. 4 pkt 5 u.o.k.k. precyzuje, że porozumienia w rozumieniu u.o.k.k. obejmują m.in. umowy i uzgodnienia dokonywane przez przedsiębiorców w jakiejkolwiek formie. (90) Zgodnie z art. 10 u.o.k.k. Prezes Urzędu wydaje decyzję o uznaniu praktyki za ograniczającą konkurencję, jeżeli stwierdzi naruszenie zakazów określonych w art. 6 u.o.k.k. W decyzji Prezes Urzędu nakazuje zaniechanie stosowania praktyki naruszającej art. 6 u.o.k.k., jeżeli do czasu wydania decyzji praktyka ta nie została zaprzestana. Ciężar udowodnienia, że praktyka naruszająca zakazy, o których mowa w art. 6 u.o.k.k., została zaprzestana spoczywa na przedsiębiorcy. Zastosowanie prawa w niniejszej sprawie (91) Prezes Urzędu stwierdził, że Krzysztof Nowicki oraz Sławomir Walczykowski uczestniczyli w naruszeniu art. 6 ust. 1 pkt 7 u.o.k.k. najpóźniej od grudnia 2020 r. do przynajmniej stycznia 2023 r. i ponoszą za nie odpowiedzialność w tym okresie. Ustalenia dotyczące skoordynowanego postępowania przedsiębiorców rozpoczęły się wraz z złożeniem ofert w pierwszym z przetargów objętych praktyką, a wyczerpały się z chwilą rozstrzygnięcia ostatniego z przetargów objętych praktyką, tj. wyborem oferty Krzysztofa Nowickiego w Przetargu nr 2. Z uwagi na powyższe, okres naruszenia został wyznaczony jako rozpoczynający się od dnia złożenia ofert Krzysztofa Nowickiego i Sławomira Walczykowskiego w Przetargu nr 1 i kończący się z dniem ogłoszenia informacji przez UM w Turku o wyborze najkorzystniejszej oferty w Przetargu nr 2. (92) Zgromadzone przez Prezesa Urzędu dowody i informacje wskazują, że Krzysztof Nowicki i Sławomir Walczykowski zawarli porozumienie w związku z przetargami na usługi związane z zagospodarowaniem terenów zieleni w latach 2020-2023 r. 31 9. Kary nakładane na podstawie art. 106 u.o.k.k. Ramy prawne (93) Zgodnie z art. 106 ust. 1 pkt 1 u.o.k.k. Prezes Urzędu może nałożyć na przedsiębiorcę, w drodze decyzji, karę pieniężną w wysokości nie większej niż 10% obrotu osiągniętego w roku obrotowym poprzedzającym rok nałożenia kary, jeżeli przedsiębiorca ten, choćby nieumyślnie, dopuścił się naruszenia zakazu określonego w art. 6 u.o.k.k., w zakresie niewyłączonym na podstawie art. 7 i art. 8 u.o.k.k. (94) Zgodnie z art. 111 ust. 1 u.o.k.k. Prezes Urzędu, ustalając wysokość kary pieniężnej, uwzględnia w szczególności okoliczności naruszenia przepisów ustawy oraz uprzednie naruszenie przepisów ustawy. (95) Zgodnie z art. 111 ust. 1 pkt 1 u.o.k.k., Prezes Urzędu bierze także pod uwagę okres, stopień oraz skutki rynkowe naruszenia przepisów ustawy, przy czym stopień naruszenia Prezes Urzędu ocenia biorąc pod uwagę okoliczności dotyczące natury naruszenia, działalności przedsiębiorcy, która stanowiła przedmiot naruszenia oraz specyfiki rynku, na którym doszło do naruszenia. (96) Prezes Urzędu bierze pod uwagę przy wymierzaniu kar pieniężnych okoliczności obciążające i łagodzące, o których mowa w art. 111 ust. 3-4 u.o.k.k. (97) Wymierzając kary Prezes Urzędu posługuje się zasadami określonymi w wydanych i opublikowanych w Biuletynie Informacji Publicznej Urzędu 9 kwietnia 2024 r., zgodnie z art. 31a u.o.k.k., „Wyjaśnieniach dotyczących ustalania kar pieniężnych w sprawach związanych z naruszeniem zakazu praktyk ograniczających konkurencję” z 2024 r. (dalej: „ Wyjaśnień w sprawie kar dla przedsiębiorców ”). (98) Prezes Urzędu bierze pod uwagę przesłanki określone w art. 111 u.o.k.k. ustalając najpierw kwotę wyjściową, a następnie kwotę bazową kary, przy czym – jak wskazano w akapicie (93) uzasadnienia – kara może być nałożona, jeżeli w sprawie spełniona jest przesłanka „choćby nieumyślnego” naruszenia 17 . Zastosowanie prawa w niniejszej sprawie 9.1. Umyślność (99) Prezes Urzędu uznał, że Krzysztof Nowicki i Sławomir Walczykowski dokonali naruszenia umyślnie i zdecydował o nałożeniu kar pieniężnych na każdego z nich. 17 Akapit 14 Wyjaśnień w sprawie kar dla przedsiębiorców. 32 (100) Z ustaleń faktycznych wynika, że Krzysztof Nowicki i Sławomir Walczykowski realizowali uzgodnioną strategię pozyskania zamówienia publicznego. Istotą tej strategii była manipulacja wynikami przetargu poprzez zaniechanie przekazywania wymaganych środków dowodowych po wezwaniu zamawiającego w zależności od układu ofert w rankingu. W ocenie Prezesa Urzędu, umyślność naruszenia wynika z samej istoty tych działań. Szersze uwagi na temat umyślności Prezes Urzędu przedstawia w dalszej części uzasadnienia [akapit (117)]. 9.2. Kwota wyjściowa (101) Ustalając wymiar kar pieniężnych Prezes Urzędu wziął w pierwszej kolejności pod uwagę stopień naruszenia. Aby odzwierciedlić stopień naruszenia w kwocie służącej określeniu wymiaru kary, Prezes Urzędu określa odsetek relewantnego obrotu, która stanowi kwotę wyjściową kary 18 . Kwota ta może wynieść od 0,01% do 3% relewantnego obrotu przedsiębiorcy lub przedsiębiorców, na których nakładana jest kara 19 . (102) Prezes Urzędu określa odsetek tego obrotu bliżej górnej granicy w odniesieniu do najbardziej poważnych naruszeń 20 . Przez najbardziej poważne naruszenia Prezes Urzędu rozumie w szczególności naruszenia związane z kontaktami między konkurentami 21 . (103) Określając kwotę wyjściową, Prezes Urzędu uwzględnia również w szczególności następujące okoliczności 22 : a) charakterystykę produktu oraz jego odbiorców; b) charakterystykę rynku; c) skutki rynkowe naruszenia; d) istotny stopień zorganizowania naruszenia; e) nieodwracalność lub trudną odwracalność skutków naruszenia. (104) Prezes Urzędu uznał, że naruszenie stwierdzone niniejszą decyzją miało charakter bardzo poważny. Wynika to z tego, że w niniejszej sprawie doszło do zawarcia porozumienia, które wynikało z kontaktów między konkurentami. Ta okoliczność przemawiała za przyjęciem wyższego odsetka obrotu na potrzeby określenia kwoty wyjściowej. (105) Usługi zagospodarowania terenów zieleni nie są produktem o szczególnym znaczeniu dla gospodarki i społeczeństwa. Służą bowiem w pierwszym rzędzie utrzymaniu walorów 18 Akapity 16-21 Wyjaśnień w sprawie kar dla przedsiębiorców. 19 Akapit 22 Wyjaśnień w sprawie kar dla przedsiębiorców. 20 Akapit 22 Wyjaśnień w sprawie kar dla przedsiębiorców. 21 Akapit 23 Wyjaśnień w sprawie kar dla przedsiębiorców. 22 Akapit 25 Wyjaśnień w sprawie kar dla przedsiębiorców. 33 estetycznych otoczenia. Z tych względów kwestia ta nie prowadziła do wyboru przez Prezesa Urzędu wyższego odsetka obrotu na potrzeby określenia kwoty wyjściowej. (106) Prezes Urzędu uwzględnił zarazem, że rynek usług zagospodarowania terenów zieleni jest rynkiem konkurencyjnym, na którym działa wielu przedsiębiorców. W ocenie Prezesa Urzędu, brak jest istotnych barier administracyjnym (nie jest to działalność regulowana, brak wymogu uzyskiwania zezwoleń, czy koncesji) i gospodarczych dla podjęcia działalności w zakresie świadczenia tego rodzaju usług. W konsekwencji, wejście na rynek warunkowane jest jedynie dostępem do odpowiedniego sprzętu oraz pracowników, posiadających wymagane kwalifikacje zawodowe. Te kwestie przemawiały za przyjęciem niższego odsetka obrotu na potrzeby określenia kwoty wyjściowej. (107) Skutki rynkowe stwierdzonego naruszenia ograniczają się do przejściowego zakłócenia konkurencji na części rynku, na której zleceń udzielają podmioty publiczne w formie zamówień publicznych, oraz mniej efektywnego wydatkowania środków publicznych z uwagi na zapłatę wyższej ceny niż konkurencyjna za te usługi. Jak zostaje wskazane dalej [zob. pkt. (114)-(115)], Prezes Urzędu wymierzył wyższą karę pieniężną ze względu na okres naruszenia (ponad 2 lata). Niemniej Prezes Urzędu miał na względzie, że naruszenie miało tę formę, gdyż jego okres wynikał z powtarzalności zachowań w toku przetargów, ale jednocześnie liczba przetargów objętych naruszeniem w tym okresie była niewielka (dwa przetargi). To z kolei sprawiało, że Prezes Urzędu uznał, że ta okoliczność powinna być odzwierciedlona w wymiarze kary. Żeby takie odzwierciedlenie miało miejsce, wysokość odsetka obrotu na potrzeby określenia kwoty wyjściowej określona została na niższym poziomie, niż miałoby to miejsce, gdyby uczestnicy naruszenia podejmowali zabronione zachowania z większą częstotliwością. (108) Naruszenie reguł konkurencji w zakresie opisanym w decyzji nie miało charakteru szczególnie zorganizowanego. Strony podejmowały wspólnie skoordynowane działania w zakresie udziału w postępowaniach przetargowych, ale z uwagi na to, że wystąpiły dwa przypadki zastosowania mechanizmu rozstawienia i wycofania ofert nie było potrzeby ciągłego monitorowania przestrzegania porozumienia. Materiał dowodowy nie wskazywał także, aby dochodziło do ukrywania lub niszczenia dowodów w celu ograniczenia ryzyka wykrycia porozumienia. Z tych względów kwestia ta nie prowadziła do wyboru przez Prezesa Urzędu wyższego odsetka obrotu na potrzeby określenia kwoty wyjściowej. (109) Z uwagi na to, że rynek usług zagospodarowania terenów zieleni jest rynkiem konkurencyjnym oraz na to, że odbiorcami na tym rynku są także podmioty prywatne, które nie stosują się do procedur zamówień publicznych, skutki naruszenia na tym rynku nie mają cech nieodwracalności lub trudnej odwracalności. Z uwagi na cykliczny charakter 34 zamówień publicznych takich jak Przetarg nr 1 i Przetarg nr 2, skutki naruszenia powinny ustąpić w momencie ogłoszenia kolejnego analogicznego przetargu. Z tych względów kwestia ta nie prowadziła do wyboru przez Prezesa Urzędu wyższego odsetka obrotu na potrzeby określenia kwoty wyjściowej. (110) Biorąc pod uwagę powyższe, wyznaczono kwoty wyjściowe w wysokościach wskazanych w poniższej tabeli: Tabela 3 – I a etap naliczania wysokości kar Lp. Przedsiębiorca % obrotu osiągniętego w 2023 r. jako podstawa do ustalenia kwoty wyjściowej kary Kwota wyjściowa kary (w zł) 1. Sławomir Walczykowski [„informacja prawnie chroniona”] 5 383,67 2. Krzysztof Nowicki [„informacja prawnie chroniona”] 27 174,04 9.3. Kwota bazowa (111) W drugiej kolejności, ustalając wymiar kar pieniężnych, w celu należytego odzwierciedlenia okoliczności i stopnia naruszenia, a także uprzednich naruszeń przepisów ustawy, Prezes Urzędu może zostać dodatkowo dostosować kwotę wyjściową poprzez jej podwyższenie bądź obniżenie o nie więcej niż 75% z uwagi na: a) niewielki przychód przedsiębiorcy będącego bezpośrednim uczestnikiem naruszenia z produktów, których dotyczy naruszenie, w całym jego obrocie; b) szczególne zagrożenie interesu publicznego związane w szczególności z funkcjonowaniem tajnych karteli w rozumieniu art. 4 pkt 5b u.o.k.k. i konieczność zapewnienia prewencji ogólnej względem uczestnictwa w tego rodzaju naruszeniach; c) łączny potencjał gospodarczy, w tym łączny całkowity obrót, przedsiębiorców, między którymi występuje relacja wywierania decydującego wpływu; d) uprzednie naruszenie przepisów ustawy (inne niż dokonanie uprzednio podobnego naruszenia) 23 . 23 Akapit 31 Wyjaśnień w sprawie kar dla przedsiębiorców. 35 (112) W przypadku tej sprawy wystąpiła przesłanka szczególnego zagrożenia interesu publicznego, gdyż przedmiotem niniejszego postępowania jest zmowa przetargowa, tj. rodzaj horyzontalnego (zawartego pomiędzy konkurentami) porozumienia zaliczanego do najpoważniejszych naruszeń prawa ochrony konkurencji. Uzgodnienie pomiędzy konkurentami treści składanych w trakcie przetargu ofert oraz zachowania w toku prowadzonego przetargu mogą wpływać negatywnie na poziom cen oraz zakres wyboru i jakość usług dostępnych dla zamawiającego. Zawieranie pomiędzy przedsiębiorcami zmów przetargowych może ograniczać lub nawet eliminować oczekiwane, pozytywne efekty przetargu jako pola walki konkurencyjnej. Zmowy przetargowe są szczególnie szkodliwe, jeżeli dotyczą zamówień publicznych, powodują bowiem niekorzystne rozporządzenie środkami publicznymi, przez co pośrednio narażają na straty ogół społeczeństwa. Zmowy przetargowe powodują zakłócenie funkcjonowania systemu zamówień publicznych poprzez zniweczenie celu, jaki ma być osiągnięty w drodze przetargu, tj. wyboru najkorzystniejszej oferty złożonej przez oferentów w warunkach konkurencji. (113) Z uwagi na powyższe, Prezes Urzędu uznał za zasadne dostosowanie kwoty wyjściowej poprzez powiększenie jej o 30% z uwagi na szczególne zagrożenie interesu publicznego. Tabela 4 – I b etap naliczania wysokości kar Lp. Przedsiębiorca Kwota wyjściowa kary (w zł) Szczególne zagrożenie interesu publicznego Kwota kary po modyfikacji (w zł) (kwota bazowa) 1. Sławomir Walczykowski 5 383,67 +30% 6 998,77 2. Krzysztof Nowicki 27 174,04 +30% 35 326,25 9.4. Okres naruszenia (114) Dokonując oceny wpływu okresu naruszenia na wymiar kary, Prezes Urzędu przyjmuje, że kwota bazowa służąca określeniu wysokości faktycznie nakładanej kary może ulec zwiększeniu ze względu na długotrwałość naruszenia 24 . Z uwagi na to, że Prezes Urzędu ustala kwotę bazową w odniesieniu do okresu, który odpowiada jednemu rokowi, na etapie brania pod uwagę okresu naruszenia Prezes Urzędu ograniczył swoją dyskrecjonalność w ramach Wyjaśnień w sprawie kar dla przedsiębiorców i przyjmuje, że w odniesieniu do naruszeń trwających dłużej niż rok kwota bazowa zostanie zwielokrotniona o liczbę (pełnych) lat uczestnictwa przedsiębiorcy w naruszeniu 25 . Jednocześnie jeżeli w ostatnim rozpoczętym roku 24 Akapit 33-34 Wyjaśnień w sprawie kar dla przedsiębiorców. 25 Akapit 33 Wyjaśnień w sprawie kar dla przedsiębiorców. 36 naruszenia czas trwania w naruszeniu będzie wynosił więcej niż 6 miesięcy, to zastosowane przez Prezesa Urzędu zwielokrotnienie wyniesie dodatkowe 0,5 26 . (115) Naruszenie stwierdzone niniejszą decyzją trwało od co najmniej grudnia 2020 r. do stycznia 2023 r. (25 miesięcy) i zalicza się do kategorii porozumień długotrwałych, gdyż za takie traktowane są naruszenia trwające dłużej niż rok. W związku z tym kwota bazowa zostanie przemnożona przez 2. Należy przy tym podkreślić, że określając kwotę wyjściową uwzględniono już wcześniej, że do zastosowania mechanizmu rozstawienia i wycofania ofert doszło w ramach jednolitego i ciągłego naruszenia, mimo że liczba przetargów objętych praktyką nie była duża [akapit (107)]. Tabela 5 – II etap naliczania wysokości kar Lp. Przedsiębiorca Kwota bazowa kary (w zł) Długotrwałość praktyki Kwota kary po modyfikacji (w zł) (kwota bazowa) 1. Sławomir Walczykowski 6 998,77 2 lata 13 997,54 2. Krzysztof Nowicki 35 326,25 2 lata 70 652,49 9.5. Okoliczności łagodzące i obciążające (116) Prezes Urzędu ocenia okoliczności łagodzące i obciążające łącznie. Poszczególne okoliczności łagodzące lub obciążające mogą mieć różną wagę. Prezes Urzędu przyjmuje, że ustalona na wcześniejszym etapie analizy wartość służąca określeniu wymiaru kary może ulec zwiększeniu bądź zmniejszeniu maksymalnie o 25% 27 . (117) Ustalony stan faktyczny sprawy potwierdza jedną okoliczność obciążającą, tj. umyślność naruszenia. Całokształt okoliczności sprawy świadczy o tym, że przedsiębiorcy uzgodnili pewną podjętą z góry taktykę działania w przetargu, której celem było osiągnięcie dodatkowych korzyści finansowych – o ile pozwolą na to okoliczności, zdeterminowane przez rozkład ofert złożonych przez pozostałych uczestników przetargów, nieuczestniczących w porozumieniu – poprzez wygranie przetargu, przy jednoczesnym osiągnięciu możliwie jak najwyższej ceny. Działania te – w ocenie Prezesa Urzędu – nie wykazują cech działań przypadkowych. Przeciwnie, miały charakter zamierzony, ukierunkowany na osiągnięcie uzgodnionego rezultatu, co pozwala przyjąć, że zachowanie stron postępowania miało charakter umyślny. 26 Akapit 34 Wyjaśnień w sprawie kar dla przedsiębiorców. 27 Akapit 35 Wyjaśnień w sprawie kar dla przedsiębiorców. 37 (118) W związku z powyższym Prezes Urzędu postanowił o podwyższeniu kary na tym etapie jej ustalania wobec każdego z uczestników zmowy o 5%, tj. do kwot przedstawionych w poniższej tabeli nr 6: Tabela 6 – IV etap naliczania wysokości kar Lp. Przedsiębiorca Kwota z drugiego etapu naliczania wysokości kary) (w zł) Okoliczności łagodzące i obciążające Kwota kary po modyfikacji (w zł) 1. Sławomir Walczykowski 13 997,54 +5% 14 697,42 2. Krzysztof Nowicki 70 652,49 +5% 74 185,12 9.6. Maksymalny wymiar kary (119) Prezes Urzędu zbadał, czy kary wymierzone na poziomie wskazanym wyżej nie wykraczałyby ponad maksymalny wymiar kar określony w art. 106 u.o.k.k. (120) Mając powyższe na uwadze, zbadano czy ww. wysokość kar nie wykracza poza wymiar określony w art. 106 u.o.k.k. Z dotychczasowych rozważań wynika, że na przedsiębiorców należy nałożyć następujące kary pieniężne: a) na Krzysztofa Nowickiego karę w wysokości 74 185,12 zł, co stanowi [„informacja prawnie chroniona”] % obrotu osiągniętego przez niego w 2023 r., b) na Sławomira Walczykowskiego karę w wysokości 14 697,42 zł, co stanowi [„informacja prawnie chroniona”] % obrotu osiągniętego przez niego w 2023 r. (121) Oznacza to, że kary wymierzone na tym poziomie nie wykraczałyby poza wymiar kar określony w art. 106 u.o.k.k. W konsekwencji Prezes Urzędu przyjął, że wartości te odpowiadają warunkom niniejszej sprawy, przy czym z uwagi na fakt, że zgodnie z akapitem 43 Wyjaśnień w sprawie kar dla przedsiębiorców wysokość kar pieniężnych zostaje zaokrąglona w dół do pełnych tysięcy złotych, Prezes Urzędu przyjął w odniesieniu do Krzysztofa Nowickiego wartość w niższym wymiarze, tj. 74 000 zł., zaś w odniesieniu do Sławomira Walczykowskiego 14 000 zł. 9.7. Adekwatność kary (122) W ostatniej kolejności Prezes Urzędu rozważył, czy ewentualne dysproporcje pomiędzy wysokością wskazanych wcześniej kwot służących wymiarowi kary a możliwymi 38 do oszacowania (rzeczywistymi lub potencjalnymi) korzyściami stron postępowania wynikającym z naruszenia, uzasadniają nałożenie wyższych kar pieniężnych. (123) W przedmiotowej sprawie potencjalna korzyść wynikająca z naruszenia może zostać ustalona jako kwota, o jaką przedsiębiorcy swoimi zachowaniami podwyższyli cenę poszczególnych zamówień. Wynosi ona dla Przetargu nr 1 – 93 636,93 zł brutto i dla Przetargu nr 2 – 32 573,05 zł brutto, czyli łącznie 126 209,98 zł brutto. Z kolei łączna wysokość wyliczonych jak wyżej kar wynosi 88 000 zł, co stanowi ok. 70 % potencjalnych korzyści. W ocenie Prezesa Urzędu, nałożenie na uczestników zmowy kar w wyżej wskazanych wysokościach nie będzie stanowić adekwatnej sankcji. Dla zapewnienia realnej odczuwalności kary i realizacji jej funkcji, przy jednoczesnym zachowaniu zasady proporcjonalności Prezes Urzędu zdecydował nałożyć kary w wymiarze o 50% wyższym. Tabela 6 – IV etap naliczania wysokości kar Lp. Przedsiębiorca Kwota kary po modyfikacji i zaokrągleniu (w zł) Modyfikacja ze względu na nieadekwatność wcześniej obliczonej kwoty Kwota po modyfikacji (w zł) 1. Sławomir Walczykowski 14 000 +50% 21 000 2. Krzysztof Nowicki 74 000 +50% 111 000 9.8. Wymiar kar (124) W podsumowaniu uwag poczynionych wyżej, wymierzając kary w niniejszej sprawie Prezes Urzędu miał w pierwszej kolejności na względzie, że naruszenie stwierdzone decyzją należało scharakteryzować jako bardzo poważne. Ten bardzo poważny charakter naruszenia przejawiał się w tym, że dotyczyły one ustalania warunków konkurencji bezpośrednio w kontaktach między przedsiębiorcami będącymi konkurentami. (125) W odniesieniu do obu stron postępowania Prezes Urzędu ograniczył wysokość początkowo przyjętej kwoty służącej określeniu wysokości kar w związku z tym, że strony działają na konkurencyjnym rynku usług zagospodarowania terenów zieleni, a także z uwagi na to, że uczestnicy naruszenia podejmowali zabronione zachowania z niską częstotliwością, oraz podwyższył z uwagi na szczególne naruszenie interesu publicznego (zmowa przetargowa). (126) Z uwagi na to, że naruszenie trwało od grudnia 2020 r. do stycznia 2023 r., w celu odzwierciedlenia okresu naruszenia w odniesieniu do obu przedsiębiorców Prezes Urzędu 39 powiększył proporcjonalnie rozważaną wysokość kar tak, aby odzwierciedlała ona pełny okres praktyki, tj. 2 lat naruszenia. (127) Oceniając okoliczności łagodzące i obciążające, Prezes Urzędu doszedł do przekonania, że w sprawie nie wystąpiły okoliczności łagodzące. Występowała natomiast okoliczność obciążająca w postaci umyślności naruszenia, która w niniejszej sprawie przyjmowała szczególny charakter. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje bowiem jednoznacznie, że strony doprowadziły do odrzucenia ich ofert w celu wybrania przez zamawiającego oferenta, który był drugim w rankingu, jeśli była nim strona. Umyślność działania przedsiębiorców w niniejszej sprawie oznacza, że ich zachowania nie były przypadkowe, ale były zamierzone, ukierunkowane na osiągniecie konkretnego rezultatu, tj. doprowadzenia do odrzucenia oferty w przetargu, co potwierdza m.in. najpierw złożenie oświadczenia o rezygnacji z udziału w przetargach, a następnie niedostarczenie wymaganych dokumentów po wezwaniu zamawiającego. (128) Z uwagi na to, że w powyższy sposób określone kary stanowiłyby około 2/3 potencjalnych korzyści z stosowania praktyki, Prezes Urzędu uznał, że nie odznaczałyby się one wystarczającą dolegliwością dla uczestników naruszenia. Z uwagi na powyższe, kwoty służące wymiarowi kary zostały podwyższone o 50%, tak aby stanowiły one adekwatną reakcję państwa na naruszenie prawa. W związku z tym, kary ostatecznie wymierzone zostały w następujący sposób: Tabela nr 7 – wymiar kary Lp. Przedsiębiorca Wymiar kary (w zł) Wymiar kary jako % obrotów 1. Sławomir Walczykowski 21 000 [„informacja prawnie chroniona”] 2. Krzysztof Nowicki 111 000 [„informacja prawnie chroniona”] (129) Prezes Urzędu uznał, że kary te są adekwatne do popełnionego naruszenia oraz sytuacji rynkowej, a wymierzenie ich na niższym poziomie prowadziłoby do braku realnej odczuwalności kary za naruszenie i realizacji jej funkcji, w tym zagrażałoby skuteczności prawa antymonopolowego. (130) W konsekwencji Prezes Urzędu orzekł jak w pkt. II sentencji decyzji. 40 10. Koszty postępowania Ramy prawne (131) Zgodnie z art. 77 ust. 1 u.o.k.k., jeżeli w wyniku postępowania Prezes Urzędu stwierdził naruszenie przepisów ustawy, przedsiębiorca, który dopuścił się tego naruszenia jest obowiązany ponieść koszty postępowania. Natomiast zgodnie z art. 80 u.o.k.k., Prezes Urzędu rozstrzyga o kosztach w drodze postanowienia, które może być zamieszczone w decyzji kończącej postępowanie. (132) Z przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nie wynika wprost, co składa się na koszty postępowania, o których mowa w art. 77 u.o.k.k. Jednocześnie jednak art. 83 u.o.k.k. zawiera generalne odesłanie w sprawach nieuregulowanych do przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572 – dalej: „ k.p.a. ”). W konsekwencji należy przyjąć, że zakres tych kosztów wyznacza art. 263 §1 k.p.a. i uznać za nie: (i) koszty podróży i inne należności świadków i biegłych oraz stron; (ii) koszty doręczania stronom pism urzędowych; (iii) inne koszty bezpośrednio związane z rozstrzygnięciem sprawy. Zastosowanie prawa w niniejszej sprawie (133) W pkt. I sentencji niniejszej decyzji stwierdzono naruszenie przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów przez wskazanych tam przedsiębiorców. Na koszty postępowania składały się m.in. wydatki związane z doręczaniem stronom, w odniesieniu do których stwierdzono naruszenie, pism urzędowych, które wyniosły w odniesieniu do: 1. Krzysztofa Nowickiego – 58,80 zł; 2. Sławomira Walczykowskiego – 49,00 zł. (134) Mając na względzie uwagi przedstawione wcześniej Prezes Urzędu postanowił o obciążeniu wskazanych wyżej stron postępowania tymi kosztami. (135) Koszty postępowania należy uiścić w terminie 14 dni od daty uprawomocnienia się niniejszej decyzji na konto Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów: NBP O/O Warszawa 51 1010 1010 0078 7822 3100 0000 (136) Przy dokonywaniu wpłaty należy dopisać numer decyzji Prezesa Urzędu stanowiącej podstawę jej dokonania. 41 11. Inne pouczenia (137) Zgodnie z art. 112 ust. 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów karę pieniężną należy uiścić w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się niniejszej decyzji . Karę należy uiścić na konto Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów: NBP O/O Warszawa 51 1010 1010 0078 7822 3100 0000 (138) Przy dokonywaniu wpłaty należy dopisać numer decyzji Prezesa Urzędu stanowiącej podstawę jej dokonania. (139) Zgodnie z art. 81 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w związku z art. 479 28 § 2 kodeksu postępowania cywilnego, od decyzji przysługuje odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie miesiąca od dnia doręczenia niniejszej decyzji. (140) W przypadku kwestionowania wyłącznie postanowienia o kosztach postępowania, na podstawie art. 264 § 2 kodeksu postępowania administracyjnego, w związku z art. 83 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, jak również stosownie do art. 81 ust. 5 tej ustawy, w związku z art. 479 32 §1 oraz 2 kodeksu postępowania cywilnego, stronie przysługuje zażalenie do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie tygodnia od dnia doręczenia niniejszej decyzji z postanowieniem. (141) Zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 9 w związku z art. 32 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 959 ze zm.), odwołanie od decyzji Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów podlega opłacie stałej w kwocie 1000 zł, a zażalenie na postanowienie Prezesa Urzędu – w kwocie 500 zł. Opłatę od odwołania lub zażalenia należy uiścić na rachunek bankowy Sądu Okręgowego w Warszawie albo w kasie tego sądu lub w inny sposób, zgodnie z informacjami podanymi przez Sąd. Na stronie internetowej Sądu Okręgowego w Warszawie oraz na tablicy ogłoszeń w budynku Sądu dostępne informacje o: 1) funkcjonujących kasach sądu, w których można uiścić opłatę sądową; 2) możliwych sposobach uiszczania opłat sądowych w formie bezgotówkowej; 3) numerach rachunków bieżących dochodów sądu, na które można dokonywać wpłat. (142) Zgodnie z art. 102 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych zwolnienia od kosztów sądowych może się domagać osoba fizyczna, jeżeli złoży oświadczenie, z którego wynika, że nie jest w stanie ich ponieść bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny lub ich poniesienie narazi ją na taki uszczerbek. 42 (143) Zgodnie z art. 105 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, wniosek o przyznanie zwolnienia od kosztów sądowych należy zgłosić na piśmie lub ustnie do protokołu w sądzie, w którym sprawa ma być wytoczona lub już się toczy. (144) Zgodnie z art. 117 §1 kodeksu postępowania cywilnego strona zwolniona przez sąd od kosztów sądowych w całości lub części, może domagać się ustanowienia adwokata lub radcy prawnego. Zgodnie z art. 117 § 2 kodeksu postępowania cywilnego osoba fizyczna, niezwolniona przez sąd od kosztów sądowych, może się domagać ustanowienia adwokata lub radcy prawnego, jeżeli złoży oświadczenie, z którego wynika, że nie jest w stanie ponieść kosztów wynagrodzenia adwokata lub radcy prawnego bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. (145) Zgodnie z art. 117 §4 kodeksu postępowania cywilnego wniosek o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego strona zgłasza wraz z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych lub osobno, na piśmie lub ustnie do protokołu, w sądzie, w którym sprawa ma być wytoczona lub już się toczy. Osoba fizyczna, która nie ma miejsca zamieszkania w siedzibie tego sądu, może złożyć wniosek o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego w sądzie rejonowym właściwym ze względu na miejsce swego zamieszkania, który niezwłocznie przesyła ten wniosek sądowi właściwemu. Z upoważnienia Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Dyrektor Delegatury UOKiK w Poznaniu Jarosław Krüger 43 Otrzymują: Przedsiębiorcy 1. Krzysztof Nowicki Pracownia Architektury Krajobrazu „Zielona Przestrzeń” Krzysztof Nowicki 2. Sławomir Walczykowski Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Handlowo-Usługowe „ALEKS” Sławomir Walczykowski 3. a/a i Załącznik 1 Struktura uzasadnienia Spis treści 1. P RZEDMIOT POSTĘPOWANIA ________________________________________________________ 2 2. P RODUKTY I PODMIOTY , KTÓRYCH DOTYCZY SPRAWA ___________________________________ 3 2.1. Usługi zagospodarowania terenów zieleni ______________________________________________ 3 2.2. Podmioty, których dotyczy decyzja ___________________________________________________ 3 2.2.1. Krzysztof Nowicki ________________________________________________________________ 3 2.2.2. Sławomir Walczykowski ___________________________________________________________ 3 3. P RZEBIEG POSTĘPOWANIA _________________________________________________________ 4 4. O PIS PRZEBIEGU POSTĘPOWAŃ O UDZIELENIE ZAMÓWIENIA PUBLICZNEGO ORAZ POZOSTAŁE USTALENIA ______________________________________________________________________ 5 4.1. Przetarg nr 1 _____________________________________________________________________ 5 4.2. Przetarg nr 2 _____________________________________________________________________ 8 4.3. Pozostałe ustalenia _______________________________________________________________ 11 5. I NTERES PUBLICZNY _____________________________________________________________ 17 6. P ODMIOTY NARUSZAJĄCE REGUŁY KONKURENCJI _____________________________________ 18 7. N ARUSZENIE REGUŁ KONKURENCJI _________________________________________________ 18 7.1. Porozumienie ___________________________________________________________________ 18 7.2. Jednolite i ciągłe naruszenie ________________________________________________________ 26 7.3. Wyeliminowanie, ograniczenie lub naruszenie w inny sposób konkurencji ___________________ 27 7.4. Brak zastosowania reguły de minimis ________________________________________________ 29 7.5. Brak spełnienia warunków, o których mowa w art. 8 u.o.k.k. ______________________________ 29 8. O KRES NARUSZENIA I ODPOWIEDZIALNOŚĆ ZA NARUSZENIE _____________________________ 30 9. K ARY NAKŁADANE NA PODSTAWIE ART . 106 U . O . K . K . ___________________________________ 31 9.1. Umyślność _____________________________________________________________________ 31 9.2. Kwota wyjściowa ________________________________________________________________ 32 9.3. Kwota bazowa __________________________________________________________________ 34 9.4. Okres naruszenia ________________________________________________________________ 35 9.5. Okoliczności łagodzące i obciążające ________________________________________________ 36 9.6. Maksymalny wymiar kary _________________________________________________________ 37 9.7. Adekwatność kary _______________________________________________________________ 37 9.8. Wymiar kar ____________________________________________________________________ 38 10. K OSZTY POSTĘPOWANIA __________________________________________________________ 40 ii 11. I NNE POUCZENIA ________________________________________________________________ 41