RPZ-17/2024

tel. 61 852 15 17, 61 852 77 50 < faks 61 851 86 44 poznan@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Poznaniu ul. Zielona 8, 61 - 851 Poznań P REZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSU MENTÓW TOMASZ CHRÓSTNY Poznań, dnia 18 grudnia 2024 r. RPZ.610. 5 . 202 4 .PG DECYZJA Nr RPZ 17 / 202 4 I. Na podstawie art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów z dnia 16 lutego 2007 r. ( Dz. U. z 2024 r., poz . 1616 ) Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów uznaje za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów działania Tomasza Ciuły prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Tomasz Ciuła Project Management w Nowym Sączu polegające na wprowadzaniu konsumentów w błąd co do sytuacji gospodarczej innych przedsiębiorców, w tym ich renomy lub jakości świadczonych przez nich usług lub oferowanych towarów, poprzez: publikowanie na portalach internetowych nieprawdziwych komentarzy, opinii i ocen na temat tych przedsiębiorców lub na temat oferowanych przez nich towarów lub usług, zapewnianie fałszywych obserwujących, polubień, udostępnień, znajomych, wyświetleń, subskrypcji oraz widzów treści w ramach mediów społecznościowych wskazanych przez zleceniodawców, zapewnianie sztucznego ruchu na stronach internetowych wskazanych przez zleceniodawców, co stanowi nieuczciwą praktykę rynkową, o której mowa w art. 5 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 2 pkt 1 oraz art. 5 ust. 3 pkt 2 i 6 ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym (Dz. U. z 2023 r., poz. 845) oraz godzi w zbiorowe interesy konsumentów , a tym sam ym narusza art. 24 ust. 1 i 2 pkt 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów i nakazuje zaniechanie jej stosowania . II. Na podstawie art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2024 r., poz. 1616 ) , Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów nakłada na Tomasza Ciułę prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Tomasz Ciuła Project Management w Nowym Sączu w związku z naruszeniem zakazu, o którym mowa w art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 ww. ustawy, w zakresie opisanym w pkt I sentencji niniejszej decyzji, karę pieniężną w wysokości 28.391,00 zł (słownie: dwadzieścia osiem tysięcy trzysta dziewięćdziesiąt jeden złotych ) , płatną do budżetu państwa, III. N a podstawie art. 77 ust. 1 i art. 80 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2024 r., poz. 1616 ) w zw. z art. 83 tej ustawy w zw. z art. 263 § 1 i art. 264 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania admin istracyjnego (Dz. U. z 202 4 r. , poz. 775 , ze zm. ) Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów obciąża Tomasza Ciułę prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Tomasz Ciuła Project Management w Nowym Sączu kosztami postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów w kwocie 91,70 zł 2 (słownie: dziewięćdziesiąt jednen złotych i siedemdziesiąt groszy ) oraz zobowiązuje tego Przedsiębiorcę do ich zwrotu Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów . Uzasadnienie Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej: Prezes Urzędu lub Prezes UOKiK) na podstawie art. 48 ust. 1 i ust. 2 pkt 1a i 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów ( Dz. U. z 202 4 r., poz. 1616 - dalej: u.o.k.k.), przeprowadził postępowanie wyjaśniające mające na celu wstępne ustalenie, czy działania Tomasza Ciuły prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Project Management w Nowym Sączu (dalej: Przedsiębiorca) oraz podmiotów z nim powiązanych, dotyc zące świadczenia usług związanych z opiniami i komentarzami w Internecie, mogą stanowić praktyki naruszające zbiorowe interesy konsumentów w rozumieniu art. 24 ust. 2 u.o.k.k. Analiza materiałów uzyskanych w toku postępowania wyjaśniającego dała podstawę d o wszczęcia, postanowieniem z dnia 29 marca 2024 r., postępowania w sprawie stosowania przez Przedsiębiorcę praktyk i naruszającej zbiorowe interesy konsumentów polegającej na wprowadzaniu konsumentów w błąd co do sytuacji gospodarczej innych przedsiębiorcó w, w tym ich renomy lub jakości świadczonych przez nich usług lub oferowanych towarów, poprzez: - publikowanie na portalach internetowych nieprawdziwych komentarzy, opinii i ocen na temat tych przedsiębiorców lub na temat oferowanych przez nich towarów lub usług, - zapewnianie fałszywych obserwujących, polubień, udostępnień, znajomych, wyświetleń, subskrypcji oraz widzów treści w ramach mediów społecznościowych wskazanych przez zleceniodawców, - zapewnianie sztucznego ruchu na stronach internetowych wskazanych przez zleceniodawców, co mogło stanowić nieuczciwą praktykę rynkową, o której mowa w art. 5 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 2 pkt 1 oraz art. 5 ust. 3 pkt 2 i 6 ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym (D z. U. z 2023 r., poz. 845 – dalej: u.p.n.p.r. ) oraz godzić w zbiorowe interesy konsumentów, a tym samym naruszać art. 24 ust. 1 i 2 pkt 3 u.o.k.k. Przedsiębiorca został zawiadomiony o wszczęciu postępowania pismem z dnia 29 marca 2024 r. W piśmie z dnia 1 0 kwietnia 2024 r. Przedsiębiorca odnosząc się do postawionego zarzutu podniósł, że praktyki w zakresie publikacji komentarzy zaniechał w grudniu 2022 r. Wszystkie oferty dodawania komentarzy miały zostać wówczas zablokowane (nie było możliwości zakupu tyc h usług). Potwierdzenie tego ma się znajdować na zamieszczonych w postanowieniu o wszczęciu zrzutach ekranu (ma wskazywać na to dopisek „Brak w magazynie”). Przedsiębiorca wskazał jednocześnie, że z początkiem kwietnia 2023 r. oferta dotycząca publikacji k omentarzy została całkowicie usunięta ze wszystkich posiadanych stron internetowych. Na dowód swojego stanowiska Przedsiębiorca przedłożył zrzuty ekranu z sekcji „Zamówienia” z portalu [informacja prawnie chroniona] oraz przykładową korespondencję z klientami zainteresowanymi zakupem tego rodzaju usług. W odpowiedzi na zawiadomienie Przedsiębiorca podkreślił, że w związku z wszczęciem postępowania wyjaśniającego z końcem 2022 r., podjął decyzję o całkowitym zakończen iu 3 aktywności biznesowej, w obszarze co do którego zachodziło podejrzenie praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów . Natomiast, od 8 lutego 2024 r. nie oferuje już żadnych usług w obszarze mediów społecznościowych. Przedsiębiorca wskazał, że od 8 lutego 2024 r. nie jest już właścicielem domen polskie - lajki.pl, lajki.co oraz lajki.io oraz nie odpowiada za treści/oferty znajdujące się na tych stronach. Nowi nabywcy domen mieli być przy tym poinformowani o postępowaniu wyjaśniającym jakie prowadził wówczas Prezes Urzędu oraz o zarzutach, jakie zostały mu przedstawione. Na dowód tych okoliczności do pisma z dnia 10 kwietnia 2024 r. załączył zrzut ekranu z bramki płatności oraz zrzut ekranu z portalu who.is. Przedsiębiorca jednocześnie podkreślił, że n owi właściciele domen wymienieni są odpowiednio na każdej ze stron w sekcji „Regulamin”. Do pisma z dnia 10 kwietnia 2024 r. Przedsiębiorca załączył również wniosek o wydanie decyzji zobowiązującej , wnosząc równocześnie o uwzględnienie jego postawy w toku prowadzonego postępowania i ws kazał, że pozostaje do dyspozycji Urzędu oraz zadeklarował pełną współpracę. W e wniosku o wydanie decyzji zobowiązującej Przedsiębiorca zobowiązał się do: [informacja prawnie chroniona] W wezwaniu z dnia 18 kwietnia 2024 r. Prezes Urzędu zwrócił się do Przedsiębiorcy o przedłożenie dalszych dowodów, które potwierdził y by fakt zaniechania stosowania zakwestionowanej praktyki. W odpowiedzi Przedsiębiorca przedłożył między innymi umowy sprzedaży serwisów internetowych zawarte z [informacja prawnie chroniona] mających potwierdzić tę okoliczność. Prezes Urzędu , w celu weryfikacji stanowiska Przedsiębiorcy zwrócił się wezwaniami z dnia 4 października 2024 r. do wskazanych nabywców serwisów internetowych Przedsiębiorcy – [informacja prawnie c hroniona] . Pismo kierowane do [informacja prawnie chroniona] , pomimo dwukrotnego awizowani a zostało zwrócone. Natomiast, [informacja prawnie chroniona] w piśmie doręczonym w dniu 6 listopada 2024 r. przesłał lakoniczną odpowiedź potwierdzającą fakt zakupu od Przedsiębiorcy dwóch serwisów internetowych. Równolegle, Prezes Urzędu zwrócił się do Przedsiębiorcy o przedłożenie dalszych wyjaśnień w sprawie, w szczególności dotyczących roli [inf ormacja prawnie chroniona] w procesie sprzedaży serwisów internetowych na rzecz [informacja prawnie chroniona] oraz jego powiązań z e wskazanymi nabywcami serwisów internetowych. W piśmie z dnia 16 października 2024 r. Przedsiębiorca wskazał , że nie świadczył i nie świadczy na rzecz [informacja prawnie chroniona] . Na rzecz [informacja prawnie chroniona] usługi natomiast miała świadczyć [informacja prawnie chroniona] . W treści kolejnego pisma z dnia 5 listopada 2024 r. Przedsiębiorca oświadczył natomiast , że [informacja prawnie chroniona] od około listopada 20 1 8 r. do grudnia 2023 r. świadczył na jego rzecz usługi polegające na pozysk iw aniu: - obserwujących (followersów) na portalach Facebook oraz Instagram, - polubień (lajków na fanpage) na portalu Facebook, - znajomych na portalu Facebook, - polubień (lajów do postów i komentarzy) – na portalach Facebook i Instagram, - udostępnień na portalu Facebook. 4 Na okoliczność współpracy z [informacja prawnie chroniona] Przedsiębiorca przedł o żył szereg faktur VAT. W piśmie z dnia 5 listopada 2024 r. Przed siębiorca oświadczył także, że [informacja prawnie chroniona] brała udział we wdrożeniu [informacja prawnie chroniona] w okresie, który nastąpił po rzekomej sprzedaży domen, za pośrednictwem których Przedsiębiorca wykonuje usłu gi, których świadczenia miał zaniechać. Pismem z dnia 2 grudnia 2024 r. Przedsiębiorca został zawiadomion y o zakończeniu zbierania materiału dowodowego w niniejszym postępowaniu oraz o możliwości złożenia dodatkowych wyjaśnień w sprawie . Prezes Urzędu ustalił, co następuje: Tomasz Ciuła prowadzi działalność gospodarczą w ramach jednoosobowej działalności gospodarczej pod nazwą Project Management w Nowym Sączu . Stosownie do wpisu w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, przeważającą działalność gospodarczą Przedsiębiorcy stanowi p ozostałe doradztwo w zakresie prowadzenia działalności gospodarczej i zarządzania . (Dowód: wydruk wpisu Przedsiębiorcy do CEIDG, k . 294 akt adm. ) Do dnia 29 stycznia 2024 r. Przedsiębiorca formalnie był właścicielem domen www.polskie - lajki.pl, www.lajki.io oraz www.lajki.co . Jednocześnie, stosownie do oświadczenia Przedsiębiorcy, poszczególne serwisy rozpoczęły działalność w następują cych terminach: - www.polskie - lajki.pl – wrzesień 2020 r., - www.lajki.io – listopad 2019 r., - www.lajki.co – października 2018 r. (Dowód: umowy kupna - sprzedaży serwisów internetowych z dnia 29 stycznia 2024 r., k. 350 - 353 akt adm.; pismo Przedsiębiorcy z dnia 19 stycznia 2023 r., k. 18 - 22 akt adm.; pismo Przedsiębiorcy z dnia 10 kwietnia 2024 r., k. 298 akt adm.) W dniu 29 stycznia 2024 r. Przedsiębiorca zawarł z [informacja prawnie chroniona] umowy sprzedaży prowa dzonych serwisów internetowych. [informacja prawnie chroniona] (Dowód: umowy kupna - sprzedaży serwisów inte rnetowych z dnia 29 stycznia 2024 r., k. 350 - 353 akt adm.; pismo Przedsiębiorcy z dnia 16 października 2024 r., k. 366 akt adm.; pismo Przedsiębiorcy z dnia 5 listopada 2024 r., k. 384 akt adm.) W toku postępowania Przedsiębiorca przedłożył korespondencję mailową z [informacja prawnie chroniona] , która miała świadczyć o przekazaniu rzekomemu nabywcy serwisów przedsiębiorcy haseł do serwisu [informacja prawnie chroniona] (jednego z serwisów zewnętrznych wykorzystywanych przez Przedsiębiorcę do realizacji składanych mu zamówień). Przesłaną w tym zakresie korespondencję uznać należy za niepełną, przy czym jej treść sugeruj e , że [informacja prawnie chroniona] wspiera Przedsiębiorcę. W mailu z dnia 9 lutego 2024 r. (a więc już po rzekomej sprzedaży serwisów internetowych) [informacja prawnie chroniona] . (Dowód: korespondencja elektroniczna z [informacja prawnie chroniona] , k. 372 akt adm .) 5 Na podstawie treści wskazanych stron internetowych Przedsiębiorcy oraz oświadczeń Przedsiębiorcy ustalono przy tym, że Przedsiębiorca świadczy za ich pośrednictwem usługi z zakresu mediów społecznościowych oraz usługi SEO (z angielskiego Search Engine Optimization) , związane z pozycjonowaniem stron internetowych (tj. usługi, które wpływ ają korzystnie na widoczność stron internetowych w wyszukiwarce). Pełna oferta Przedsiębiorcy prezentowana na jego stronach internetowych obejmowała na dzień 19 stycznia 2023 r. zapewnianie : - znajomych na portalu Facebook, - udostępnień na portalach Face book oraz Twitter (aktualnie X), - głosów w ankiecie na portalu Facebook, - polubi eń profilu, posta lub zdjęcia na portal u Facebook, - polubień na portalach Instagram, YouTube oraz TikTok, - komentarzy na portalach Facebook, YouTube oraz Instagram, - polubień komentarza na portalu Facebook, - obserwujących na portalach Facebook, Instagram, TikTok oraz Twitch, - wyświetleń na portalach YouTube, TikTok oraz Twitch, - widzów na portalach YouTube oraz Twitch, - subskrypcji na portalu YouTube, - negatywnyc h opinii (tzw. „łapek w dół”) na portalu YouTube. - ruchu na dowolnej stronie internetowej. (Dowód: pismo Przedsiębiorcy z dnia 19 stycznia 2023 r., k. 18 - 22 akt adm. ; pismo Przedsiębiorcy z dnia 10 kwietnia 2024 r., k. 298 akt adm. ; zrzuty stron interneto wych Przedsiębiorcy oraz ich wersji archiwalnych, k. 17, 43 akt adm.; cenniki, k. 24 , 28 - 34 akt adm.; zrzuty stron produktowych oferujących usługi Przedsiębiorcy, przedłożone przez Przedsiębiorcę, k. 4 1 i 166 akt adm.) Przykładowa oferta na świadczenie opi sanych wyżej usług miała następującą treść: 6 [zrzut strony www.polskie - lajki.pl z dnia 9 marca 2023 r. – k. 44 akt adm. ] Pomimo deklaracji Przedsiębiorcy o zaniechaniu stosowania zakwestionowanej praktyki, Prezes Urzędu ustalił, że rzekomo sprzedane przez niego serwisy internetowe nadal funkcjonują w zasadzie w niezmienionym kształcie . J edynie w regulaminach serwisów moż na znaleźć informacje o rzekomych nowych właścicielach serwisów . Przeprowadzona w dniu 16 września 2024 r. analiza pozwoliła przy tym ustalić, że na dzień 16 września 2024 r. zbadane serwisy Przedsiębiorcy świadczyły te same usługi co w dniu 19 stycznia 2023 r. za wyjątkiem usługi zapewnienia komentarzy na portalach Facebook, YouTube oraz Instagram (ofe rty świadczenia tych usług została z badanych portali trwale usunięta). (Dowód: pismo Przedsiębiorcy z dnia 19 stycznia 2023 r., k. 18 - 22 akt adm.; zrzuty stron internetowych Przedsiębiorcy oraz ich wersji archiwalnych, k. 17, 43, 356 akt adm.; cenniki, k. 24, 28 - 34 akt adm.; zrzuty stron produktowych oferujących usługi Przedsiębiorcy, przedłożone przez Przedsiębiorcę, k. 41 i 166 akt adm.) Z materiałów przekazanych przez Przedsiębiorcę , w tym oświadczeń Przedsiębiorcy, przykładowych faktur VAT, zrzutów str on produktowych, zamówień oraz korespondencji elektronicznej Przedsiębiorcy z kontrahentami wynika, że Przedsiębiorca usługi świadczy zarówno dla przedsiębiorców jak i dla osób prywatnych. P rzedsiębiorcy korzystają z większości oferowanych usług , w yjątek w tym zakresie stanowią usługi zapewnienia udostępnie ń na portalu Twitter (aktualnie X), głos ów w ankiecie na portalu Facebook, obserwujący 7 na portalu Twitch, wyświetleń na portalu Twitch, widzów na żywo na portalu Twitch oraz negatywnych opinii (tzw. „łapek w dół”) na portalu YouTube , z których korzystają wyłącznie konsumenci. (Dowód: pismo Przedsiębiorcy z dnia 5 kwietnia 2024 r., k. 165 akt adm .; materiały zamieszczone w folderze „Kom p lety” obejmujące faktury VAT, konwersacje, strony produktowe, zam ówienia oraz raporty realizacji zamówień zewnętrznych usługodawców, k. 166 akt adm.) Z informacji przekazanych przez Przedsiębiorcę wynika, że w latach 2021 - 2022 świadczył on usługi związane z publikowaniem opinii i komentarzy w Internecie . Jednorazowa ofe rta publikacji opinii obejmowała w zależności od portalu, na którym miała nastąpić publikacja od 1 do 25 opinii. Natomiast, jednorazowa oferta publikacji komentarzy, w zależności od portalu, na którym miała nastąpić publikacja obejmowała od 5 do nawet 1000 komentarzy. (Dowód: pismo Przedsiębiorcy z dnia 19 stycznia 2023 r., k. 18 - 22 akt adm. ; zrzuty stron internetowych Przedsiębiorcy oraz ich wersji archiwalnych, k. 17, 43 akt adm.; cenniki, k. 24, 28 - 34 akt adm.; zrzuty stron produktowych oferujących opin ie na portalach Przedsiębiorcy przedłożone przez Przedsiębiorcę, k. 41 akt adm.) S przedaż usług publikowania opinii została wstrzymana w czerwcu 2022 r., natomiast komentarzy w grudniu 2022 r. (Dowód: pismo Przedsiębiorcy z dnia 19 stycznia 2023 r., k. 18 - 22 akt adm. ; pismo Przedsiębiorcy z dnia 10 kwietnia 2024 r., k. 298 akt adm. ; zrzuty stron internetowych Przedsiębiorcy oraz ich wersji archiwalnych, k. 43 akt adm.; cenniki, k. 24, 28 - 34 akt adm.) Stosownie do oświadczeń Przedsiębiorcy oraz informacji zawartych w archiwalnych wersjach strony internetowej Przedsiębiorcy, jego oferta obejmowała publikację opinii na portalu Google, Znany Lekarz, Facebook oraz Super Prawo Jazdy. (Dowód: pismo Przedsiębiorcy z dnia 19 stycznia 2023 r., k. 18 - 22 akt adm. ; z rzuty stron internetowych Przedsiębiorcy oraz ich wersji archiwalnych, k. 17, 43 akt adm.; zrzuty stron produktowych oferujących opinie na portalach Przedsiębiorcy przedłożone przez Przedsiębiorcę, k. 41 akt adm.) Przykładowa oferta na świadczenie usług pu blikowania opinii miała następującą treść: 8 [Zrzut ze strony https://web.archive.org/ z dnia 22 grudnia 2022 r. – k. 17 akt adm.] 9 Komentarze były natomiast publikowane na portalach Facebook, YouTube oraz Instagram. (Dowód: pismo Przedsiębiorcy z dnia 19 stycznia 2023 r., k. 18 - 22 akt adm. ; zrzuty stron internetowych Przedsiębiorcy, k. 43 akt adm.; cenniki, k. 24 , 28 - 34 akt adm.; zrzuty stron produktowych oferujących komentarze na portalach Przedsiębiorcy przedłożone przez Przedsiębiorcę, k. 166 akt adm.) Przykładowa treść oferty publikacji komentarzy miała następującą treść: 10 [zrzut strony www.polskie - lajki.pl z dnia 9 marca 2023 r. – k. 43 akt adm.] 11 Przedsiębiorca w toku postępowania oświadczył , że [informacja prawnie chroniona] . (Dowód: pismo Przedsiębiorcy z dnia 19 stycznia 2023 r., k. 18 - 22 akt adm. ) Z analizy materiału dowodowego wynika, że Przedsiębiorca co do zasady nie tworzył publikowanych w Internecie treści. Zleceniodawcy byli zobo wiązani do przesłania komentarzy bądź opinii, które miały być następnie publikowane. Z oświadczenia Przedsiębiorcy wynika, że zdarzały się przypadki, że to on Przygotowywał komentarze, kiedy nie była konieczn a specjalistyczna wiedza z danej dziedziny. Były to m.in. komentarze do muzyki z gatunku di s co - polo, komentarze do śmiesznego wideo lub komentarze do filmu o grach (e - sport). (Dowód: pismo Przedsiębiorcy z dnia 19 stycznia 2023 r., k. 18 - 22 akt adm. ; treść składanych zamówień na publikację komentarzy i opinii oraz korespondencja elektroniczna związana z tymi zamówieniami, k. 24, 41, 97, 108, 112 - 117 akt adm.; korespondencja kontrahentów Przedsiębiorcy skierowana do Prezesa Urzędu, k. 96, 107, 110 , 153 - 154, 174 akt adm. ) Publikowane opinie i komentarze m iały przykładowo następującą treść: Mężczyźni Kobiety 1 Bardzo dobry psychoterapeuta, który zgłębia problemy swojego pacjenta. Czas płynie mi na spotkaniu tak, że zawsze pozostaje mi niedosyt i czekam na następne. Jestem pod wrażeniem fachowości i profesjonalizmu [informacja prawnie chroniona] . Pomógł mi on zrozumieć mechanizmy problemu z którym się zgłosiłam i od razu podjęliśmy pracę nad nimi. Z każdym spotkaniem utwierdzam się w przekonaniu, że rozpoc zęcie terapii było dobrą decyzją i przynosi wymierne efekty. 2 Spotkania z [informacja prawnie chroniona] są bardzo pomocne. Czuję się na nich wysłuchany i nie oceniany. Jego komentarze są przydatne i pomagają mi zrozumieć z czym miałem problem oraz jak mogę sobie z nim poradzić. Bardzo polecam [informacja prawnie chroniona] tworzy przyjazną i swobodną atmosferę a jednocześnie wykazuje ogromne zainteresowanie pacjentem. Mam poczucie, że te 50 minut to czas, w którym liczę się t ylko ja i sprawy z którymi przyszłam. Zawsze z niecierpliwością czekam na kolejna wizytę. 3 Już po pierwszym spotkaniu poczułem się lepiej. Zostałem wysłuchany z uwagę i szybko nawiązaliśmy relację, która już wtedy zaowocowała nowym spojrzeniem na mój pro blem. Z optymizmem patrzę w przyszłość na naszą wspólną pracę. Bardzo przyjazna atmosfera. Było u mnie bardzo nie ciekawie a [informacja prawnie chroniona] pomógł mi stanąć na nogi. Następne spotkania przynosiły już tylko więcej spokoju i zrozum ienia. Dzięki nim wróciłam do normalnego życia. Bardzo polecam. 4 Z [informacja prawnie chroniona] spotykam się od kilku miesięcy i widzę u siebie ogromną poprawę. To znakomity psycholog i polecam go wszystkim znajomym! Pan Doktor szczerze mnie wysłuchał, nie oceniał i dał mi mnóstwo wsparcia. Jego podejście powoduje, że bez stresu mogłam się otworzyć, co pomogło nam w szybszym rozwiązaniu problemu. 5 [informacja prawnie chroniona] do każdej osoby podchodzi indywidualnie. Polecam każdemu. 12 Słucha uważnie, dopytuje, nie ocenia. Starał się o mnie dowiedzieć jak najwięcej, dopytując o wszystkie szczegóły, nawet takie, które na początku wydawały mi się niezwiązane. Potem jednak w terapii okazały się kluczowe. Serdecznie polecam! Byłam pełna obaw przed spotkaniem, jednak bezzasadnie. [informacja prawnie chroniona] to fachowiec i znakomity psychoterapauta. Dzięki niemu rozmowa przebiegła w miłej i bezpiecznej atmosferze. Zawsze podczas spotkań wiem, że to ja jestem najważ niejsza. 6 [informacja prawnie chroniona] jest moim pierwszym psychologiem, do którego zdecydowałam się pójść ze swoimi problemami. Okazało się to najlepszą decyzją jaką mogłem podjąć. [informacja prawnie chroniona] ma znakomite pode jście do pacjenta, jest empatyczny i wspierający. Pomimo trudnych tematów mam w sobie motywację aby kontynuować terapię. [informacja prawnie chroniona] jest naprawdę wspaniałym psychologiem. Na każdym spotkaniu wiem, że jest to ktoś kto mnie zrozumie i nie wyśmieje. Po każdym spotkaniu czuję się lepiej, jestem bardziej pewna siebie i wiem, że jestem bliżej zrozumienia siebie i rozwiązania swoich problemó w. Polecam każdej i każdemu! 7 Po poznaniu [informacja prawnie chroniona] przekonałem się, że wielka ilość jego pozytywnych opinii nie jest przypadkowa. Jako psychoterapeuta wyróżnia się na tle wielu innych specjalistów. Najważniejsze jest to, że rzeczywiście pomaga. [informacja prawnie chroniona] włożył mnóstwo zaang ażowania w moją terapię. Polecam i dziękuję. Od [informacja prawnie chroniona] emanuje spokój, nie czuję nigdy presji i nacisku podczas rozmowy. Zawsze wiem, że mogę mu o wszystkim powiedzieć. Jest znakomitym specjalistą i ma ogromną wiedzę i empatię. Po kilkunastu spotkaniach sama doszłam do wniosku, że wszystkie problemy z którymi przyszłam nie wymagają już pracy. Znowu czuję się świetnie, dziękuję i polecam wszystkim! 8 Na [informacja prawnie chroniona] trafiłem przeczesując Znanego Lekarza, szukając psychologa, który byłby w stanie mi pomóc. Już po pierwszej wizycie czułem, że trafiłam na odpowiedniego człowieka. Z czasem poczułem większą kontrole nad swoim życiem. Po długim czasie mogę z całą pewnością polecić tego lekarz a. Profesjonalista w swoim fachu. Spotkania z [informacja prawnie chroniona] to dla mnie nie tylko ciężka praca nad sobą, ale też bardzo ciekawe doświadczenie. Rozmowa jest naturalna, niewymuszona, ale skłaniająca do refleksji po zakończeniu. Sam [informacja prawnie chroniona] to budzący zaufanie, pogodny człowiek. Widać, że jest zaangażowany w swoją pracę. Na spotkaniu to pacjent, jego problemy i wątpliwości są najważniejsze. 9 Odbywam spotkania z [informacja prawnie chroniona] od kilku miesięcy. Teraz już zbliżam się do końca terapii i z czystym sercem mogę polecić tego wspaniałego psychoterapeutę. [informacja prawnie chroniona] jest psychologiem otwartym na innych i niesamowicie zaangażowan ym w proces leczenia. Po pierwszych spotkaniach okazało się, że charakterologicznie bardzo się 13 różnimy i pomyślałam, że to się nie uda.. [informacja prawnie chroniona] to zauważył, omówiliśmy przyczyny takich emocji i teraz bardzo, się cieszę że trafiłam właśnie do niego! Dziękuję i polecam wszystkim! 10 [informacja prawnie chroniona] to świetny specjalista, zdecydowanie polecam. Jeżeli kiedykolwiek w życiu będę miał kolejny problem zdecydowanie umówię się na kolejną wizytę! Dziękuję. [informacja prawnie chroniona] , dziękuję za wszystko 😊 11 [informacja prawnie chroniona] jest zawsze pomocny. Mam za sobą już sporo spotkań z nim i za każdym razem pomaga mi on w powrocie do rzeczywistości i (jakby to nie zabrzmiało) podniesieniu z kolan. Za każdym razem czuję się lepiej po rozmowie z [informacja prawnie chroniona] . To bardzo dobry specjalista. Bardzo polecam! 12 [informacja prawnie chroniona] wzbudza zaufanie i ma niesamowicie przenikliwy umysł. Myślałem, że mam wszystkie swoje problemy przeanalizowane do najmniejszego szczegółu. Po kilku spotkaniach uświadomiłem sobie, jak wiele aspektów pomijałem. Moje życie ze spotkania na spotkanie staje się pełniejsze. Jednym słowem - Polec am! Jestem bardzo zadowolona z pierwszego spotkania. [informacja prawnie chroniona] wysłuchał mnie, zadawał szczegółowe pytania, wskazał drogę wyjścia a przede wszystkim – dał nadzieję na poprawę sytuacji. 13 Dzięki [informacja prawnie chroniona] odważyłam się odejść z pracy, gdzie byłam mobbingowana i zmienić ją na spokojniejszą, ciekawszą i dużo lepiej płatną. Dziękuję! [Treść opinii dostarczona Przedsiębiorcy, które miały zostać opublikowane na portalu Znany Lekarz, k. 41 akt adm. ] 1. Jestem bardzo zadowolony z garażu !! Szybka dostawa i profesjonalne podejście. 2. Jesteśmy bardzo zadowoleni. Panowie od montażu szybko i sprawnie postawili garaż. 3. Profesjonalne podejście!! Mimo że przyjechali o 6 z rana to zrozumieli moje spóźnienie 30 minut. Pozdrawiam tych panów. 4. Szybko, dokładnie i bezproblemowo !! Polecam 5. Polecam wszystkim, super firma 6. Mimo tego że garaż montowany po ciemku, przy latarkach to panowie wiedzieli co robią, jesteśmy bardzo zadowolen i 7. Garaż montowany po ciemku, wszystko jednak w porządku. Polecam 8. Firma rzetelna i uczciwa. Dostawa w ciągu 2 tygodni a przyjechali po 4 dniach od zamówienia 9. Szybko dostaliśmy nasz garaż, jesteśmy zadowoleni 10. Na pewno kupię u Was jeszcze nie jeden garaż ! 14 11. Ga raż postawiony mimo przeciwności złej pogody, brawo dla monterów 12. Inne firmy mogły by brać przykład, zamówiony garaż po tygodniu stał u mnie ! 13. Szybka dostawa, bardzo miła obsługa 14. Fachowe doradztwo i miłą obsługa, z garażu jesteśmy zadowoleni 15. Z garażu jesteśmy zadowoleni, sąsiedzi już pytają o numer telefonu do Państwa. 16. Ciąg 15 garaży spełnia nasze oczekiwania, brak zarzutów 17. Garaż postawiony, polecam wszystkim ! 18. Dobre doradztwo, szybki montaż i pełna satysfakcja 19. Szybkie terminy dostawy. Czekal iśmy tydzień 20. U poprzedniej firmy zrezygnowaliśmy po miesiącu czasu oczekiwania, tutaj czekaliśmy tydzień czasu tylko 21. Dobra jakość w stosunku do ceny, jesteśmy naprawdę zadowoleni 22. Panowie przyjechali po 20 w nocy, garaż postawili w 30minut, polecam !! 23. Krótk ie terminy dostawy, fachowe doradztwo 24. Szkoda że nie dowozicie za granicę bo dla brata w Anglii potrzebny by był taki sam 25. Szukałem długo, aż znalazłem Was, szybka decyzja i pełne zadowolenie, polecam 26. Gdyby nie fakt że montaż przekładany (poprzez silną bur zę) to nie ma do czego się przyczepić 27. Panowie dzielnie stawiali garaż mimo silnego wiatru, współczuję, sam garaż bez zastrzeżeń 28. Nie mam wątpliwości że jak będę potrzebował kolejnego to odezwę się do Was 29. Garaż zrobiony z profili zamkniętych, solidna konstru kcja, polecam 30. Garaż mocny i stabilny 31. Garaże wykończone starannie. Widać znają się na swojej robocie, polecam 32. Co roku potrzebny mi nowy garaż i wiem że u Was będę kupował, polecam serdecznie 33. Pozdrawiamy z Gorzowa!! Garaż spełnia nasze oczekiwania, polecam 34. P anowie jechali 300km z garażem do mnie, mimo to garaż złożyli z nienaganną starannością 35. Cena za garaż może i trochę droższa niż mi oferowali w innej firmie, ale dostarczono mi garaż w ciągu tygodnia, nie jak w innej firmie w ciągu miesiąca 36. Nie wiedziałem z a bardzo czego mi potrzeba, fachowe doradztwo w biurze i profesjonalny montaż to tego czego potrzebowałem 37. Kupowałem w ciemno, ale się nie zawiodłem, polecam wszystkim 38. Jeśli komuś zależy na porządnej konstrukcji to polecam tą firmę ! 39. Wiata śmietnikowa stoi już 2 lata, wygląda cały czas jak w dniu montażu, nic się nią nie dzieje, spełnia nasze wymagania 40. Kojec dla psów spełnia nasze oczekiwania, następnym razem weźmiemy większy 41. Potrzebna wiata śmietnikowa dla sąsiadów, macie moje polecenie 42. Będę Was wszędzie polecał, pełny profesjonalizm 43. Samochód nie mógł wjechać na miejsce montażu garażu, Panowie montażyści przenieśli 30m wszystkie elementy garażu ręcznie, podziwiam ich, sam garaż polecam 44. Garaż widać że wykonany starannie, nie mamy zastrzeżeń 45. Garaże stoją u n as już 3 lata i nie ma widać na nich znaku czasu, wszystko działa jak w dniu montażu 46. Ciąg 20 garaży postawiono jednego dnia, podziwiam montażystów 47. Potrzebowałem mini halę z warsztat samochodowy, nie wiedziałem jaki chcę wymiar, fachowcy w biurze dobrze m i doradzili, dziękuje 48. Chciałem schować ciągnik na zimę, fachowe doradztwo 49. Musiałem schować świeżo zakupiony skuter. Garaż który zamówiłem był tańszy niż u konkurencji, jestem zadowolona 15 50. Potrzebowaliśmy domek ogrodowy na działkę, dobrze doradzono mi z rozmiarem i kolorystyką 51. Potrzebowałem garaż na 2 auta, jestem bardzo zadowolony 52. Macie bardzo bogatą kolorystykę kolorów drewnopodobnych, kolejnym razem wezmę coś ciemniejszego, ale polecam Was wszystkich 53. Potrzebowałem szybko i tanio postawić garaż na bud owę, kupiłem u Was, nie żałuje polecam każdemu 54. Chcemy kupić ciąg garaży 20 sztuk obok siebie, musimy mieć na to zezwolenie? Kupiliśmy rok temu ciąg 10 garaży i obeszło się bez zezwolenia 55. Czy to lato czy zima widzę pracujecie nieustannie, zamówiłem już 2 ga raże w tym roku, będę potrzebował jeszcze kilka 56. Potrzebowałem kilku garaże pod wynajem, kupiłem u Was, nie zawiodłem się 57. Kolor antracyt jest obłędny. Nie mogę się na ten garaż napatrzeć, sąsiedzi pytają się gdzie kupiłem 58. Tylko u Was można kupić drzwi wej ściowe usytuowana w bramie uchylnej do góry, temu Was wybrałem, nie żałuję 59. Dostarczono mi garaż drugiego gatunku, myślałem że będzie gorzej wyglądał, jestem bardzo zadowolony 60. Dobre podejście do klienta, fachowe doradztwo 61. Użytkowanie garażu z waszej firmy t o czysta przyjemność, polecam każdemu 62. Garaż zamówiony w poniedziałek a w piątek wieczorem miałem już zaparkowane w nim auto, polecam 63. Sąsiedzi dopytują się ile za taki garaż co od Was zamówiłem, bardzo mi się podoba i jak widać nie tylko, skoro sąsiedzi dop ytują 64. Kupiłem 2 typowe garaże, szybka dostawa, bez problemowo, polecam 65. Szybka dostawa, płatność całości dopiero jak przyjechali panowie z garażem, żadnych zaliczek o to mi chodziło 66. Dobrze że doradzono mi filc antyskropleniowy, bez tego auto rano było by znowu całe mokre, dzięki za fachową obsługę!! 67. Garaż można powiedzieć premium, bardzo nam się podoba 68. O coś takiego mi chodziło, mieć zaparkowane auto a obok warsztacik na swoje majsterkowanie 69. Garaż / Domek na działkę spełnia nasze oczekiwania, można posiedzieć latem 70. Garaż wykonany ze starannością, mimo że o 6 rano był montowany, nie mamy się do czego przyczepić [Treść opinii dostarczona Przedsiębiorcy, które miały zostać opublikowane w ramach wizytówki Google , k. 41 akt adm. ] 1. Polecam Pana mecenasa duża pomoc. 2. Duża pomoc! po 4 tygodniach pierwsze decyzje :) super 5 3. Polecam!!! 4. Jestem zadowolona z współpracy i dziękuję za pomoc 5. 3x TAK :)) 6. Super uczynni ludzie 7. PROFESJONALIZM 8. 5! nic dodać nic ująć 9. Polecam 10. POLECAM! 11. Pomocni ludzie profesjonalizm i kompetencja. Polecam [informacja prawnie chroniona] . 16 12. Profesjonaliści ocena 5/5 13. Polecam Współpracę 14. Wiedza i spokój Pani mecenas 5+ wyszło super 15. Z czystym sercem polecam 16. Sprawa poprowa dzona super!! Polecam 17. [informacja prawnie chroniona] dziękuję!! ocena mówi wszystko 18. Również polecam daje piątkę więc efekt oczywisty... 19. Ocena 5 i Polecenie z mojej strony! 20. Dziękuje i Polecam :) [Treść komentarzy dostarczona Przedsiębiorcy , które miały zostać opublikowane w ramach portalu Facebook , k. 41 akt adm. ] Przedsiębiorca w toku postępowania oświadczył także, że podmioty, które korzystały z jego usług nigdy nie udostępniały mu swoich produktów czy usług w celu ich przetestowania. (Dowód: pismo Przedsiębiorcy z dnia 19 stycznia 2023 r., k. 18 - 22 akt adm. ) Na podstawie oświadczeń Przedsiębiorcy oraz jego kontrahentów ustalono, że Przedsiębiorca nie raportuje wykonania usługi swoim kontrahentom. (Dowód: pismo Przedsiębiorcy z dnia 19 stycznia 2023 r., k. 18 - 22 akt adm. ; korespondencja kontrahentów Przedsiębiorcy skierowana do Prezesa Urzędu, k. 107, 110, 153 - 154, 174 akt adm.) Celem realizacji świadczonych usług Przedsiębiorca korzysta z zewnętrznych usługodaw ców. Stosowne zlecenia składa przy tym za pośrednictwem różnego rodzaju portali świadczących tego rodzaju usługi, takich jak [informacja prawnie chroniona] . (Dowód: pismo Przedsiębiorcy z dnia 19 stycznia 2023 r. , k. k. 18 - 22 akt adm.; pismo Przedsiębiorcy z dnia 5 kwietnia 2024 r., k. 165 akt adm . ) Z przekazanych przez Przedsiębiorcę wydruków księgi przychodów i rozchodów oraz zeznań o wysokości osiągniętego dochodu wynika, że w latach 2021 - 202 3 r. osiągnął on łączny przychód w kwocie odpowiednio: [informacja prawnie chroniona] (Dowód: wydruk z księgi przychodów i rozchodów , k. 301, 306, 311 akt adm. ; wydruki zeznań o wysokości osiągniętego dochodu, k. 302 - 305, 307 - 310, 312 - 315 akt adm. ) Prezes Urzędu zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ust. 1 u.o.k.k. , ochrona interesów przedsiębiorców i konsumentów podejmowana jest w ramach działań Prezesa Urzędu w interesie publicznym . Ingerencja Prezesa Urzędu ma na celu ochronę interesów zbiorowości, a nie wprost poszczególnych, indywidualnych uczestników rynku. Naruszenie interesu publicznego stanowi bezwzględny warunek uznania kompetencji Prezesa Urzędu do rozstrzygnięcia określonej sprawy. Interes publiczny zostaje naruszony wówczas, gdy działania przedsiębiorcy godzą w interesy ogólnospołeczne i dotykają szerokiego kręgu uczestników rynku, zaburzają c jego prawidłowe funkcjonowanie. 17 W ocenie Prezesa Urzędu, rozpatrywana sprawa ma charakter publicznoprawny. Wiąże się z ochroną interesu wszystkich konsumentów , do których kontrahenci Przedsiębiorcy kierowali bądź kierują swoją ofertę . Działania Przedsię biorcy nie dotyczą więc interesów poszczególnych osób, których sprawy miały by charakter jednostkowy, indywidualny i nie dający się porównać z innymi, ale szerszego kręgu konsumentów, tj. wszystkich potencjalnych klientów kontrahentów Przedsiębiorcy . Naruszenie interesu publicznoprawnego przejawia się tym samym w naruszeniu zbiorowego interesu konsumentów. W niniejszej sprawie istnieje więc możliwość poddania zachowania Przedsiębiorcy dalszej ocenie pod kątem stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Ocenę tę poprzedzić należy stwierdzeniem, że Tomasz Ciuła jest przedsiębiorcą w rozumieniu art. 4 pkt 1 u.o.k.k . Zgodnie bowiem z art. 4 pkt 1 u.o.k.k pod pojęciem przedsiębiorcy należy rozumieć przedsiębiorcę w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (Dz.U. z 2024 r. poz. 236). W myśl art. 4 ust. 1 ww. ustawy przedsiębiorcą jest osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna niebędąca osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność pr awną, wykonująca działalność gospodarczą. Działalnością gospodarczą jest zorganizowana działalność zarobkowa, wykonywana we własnym imieniu i w sposób ciągły (art. 3 ww. ustawy). W konsekwencji powyższego, zachowania Przedsiębiorcy podlegają kontroli z pun ktu widzenia przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów . Zgodnie z art. 24 ust. 1 u.o.k.k. , zakazane jest stosowanie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Zgodnie z dyspozycją art. 24 ust. 2 ww. ustawy, przez praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów rozumie się godzące w nie sprzeczne z prawem lub dobrymi obyczajami zac howanie przedsiębiorcy , w szczególności: naruszanie obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji (pkt 2), nieuczciwe praktyki rynkowe lub czyny nieuczciwej konkurencji (pkt 3), proponowanie konsumentom nabycia usług finansowyc h, które nie odpowiadają potrzebom tych konsumentów ustalonym z uwzględnieniem dostępnych przedsiębiorcy informacji w zakresie cech tych konsumentów lub proponowanie nabycia tych usług w sposób nieadekwatny do ich charakteru (pkt 4). Dla stwierdzenia, iż zachowanie przedsiębiorcy spełnia przesłanki ww. praktyk niezbędne jest, aby zachowanie przedsiębiorcy było bezprawne i naruszało zbiorowy interes konsumentów. Jako bezprawne należy kwalifikować zachowania sprzeczne z prawem lub dobrymi obyczajami, bez wzg lędu na winę, a nawet świadomość sprawcy. Dla ustalenia bezprawności działania wystarczy, że określone zachowanie koliduje z przepisami prawa lub dobrymi obyczajami . Zbiorowe interesy konsumentów to prawa nieograniczonej liczby konsumentów. 1 . Bezprawność Bezprawność tradycyjnie ujmowana jest jako sprzeczność z obowiązującym porządkiem prawnym. Jest kategorią obiektywną. Rozważenia przy ocenie bezprawności wymaga kwestia, czy zachowanie przedsiębiorcy było zgodne, czy też niezgodne z obowiązującymi zasadam i porządku prawnego. Źródłem tych zasad są normy prawa powszechnie obowiązującego, a także nakazy i zakazy wynikające z zasad współżycia społecznego i dobrych obyczajów (wyrok Sąd u Okręgow ego w Warszawie – Sąd u Ochrony Konkurencji i Konsumentów - dalej: SO KiK – z 13 listopada 2007 r., sygn. XVII AmA 45/07). O bezprawności działania decyduje 18 w świetle orzecznictwa Sądu Najwyższego całokształt okoliczności konkretnego stanu faktycznego (wyrok SN z 8 maja 2002 r., sygn. I PKN 267/2001). Zarzucona Przedsiębiorcy praktyka stanowi ła nieuczciwą praktyk ę rynkową . Zgodnie z art. 3 u.p.n.p.r., stosowanie nieuczciwych praktyk rynkowych jest zakazane. Definicję praktyki rynkowej zawiera art. 2 pkt 4 przedmiotowej ustawy wskazując, iż za taką uznaje się dz iałanie lub zaniechanie przedsiębiorcy, sposób postępowania, oświadczenie lub informację handlową, w szczególności reklamę i marketing, bezpośrednio związane z promocją lub nabyciem produktu przez konsumenta. Pojęcie produktu ma znaczenie szerokie i obejmuje również pojęcie usługi (art. 2 pkt 3 u.p.n.p.r.) . Mając to na względzie wskazać należy, że zakwestionowan a niniejszą decyzją praktyk a wprowadzając a konsumentów w błąd była związan a bezpośrednio z promocją oferowanych przez kontrahentów Przedsiębi orcy produktów . Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.p.n.p.r., praktyka rynkowa stosowana przez przedsiębiorców wobec konsumentów jest nieuczciwa, jeżeli jest sprzeczna z dobrymi obyczajami i w istotny sposób zniekształca lub może zniekształcić zachowanie rynkowe prz eciętnego konsumenta przed zawarciem umowy dotyczącej produktu, w trakcie jej zawierania lub po jej zawarciu. Ustawa o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym dokonuje równocześnie podziału nieuczciwych praktyk rynkowych na te stypizowane w ustawie, niepodlegające ocenie w świetle przesłanek określonych w art. 4 ust. 1 u.p.n.p.r. oraz te w ustawie niewskaz ane, zakazane po spełnieniu przesłanek określonych w art. 4 ust. 1 tej ustawy. Artykuł 4 ust. 2 u.p.n.p.r. stanowi równocześnie, że z a nieuczciwą praktykę rynkową uznaje się w szczególności praktykę rynkową wprowadzającą w błąd oraz agresywną praktykę rynk ową, a także stosowanie sprzecznego z prawem kodeksu dobrych praktyk. Praktyki te nie podlegają ocenie w świetle przesłanek określonych w art. 4 ust. 1 u.p.n.p.r. Zaznaczyć należy, że dokonanie oceny, czy dana praktyka ma charakter działania bądź zaniech ania wprowadzającego w błąd, wymaga odniesienia do adresata, którym jest przeciętny konsument. Jednocześnie u.p.n.p.r. definiując pojęcie przeciętnego konsumenta nakazuje przez nie rozumieć konsumenta, który jest dostatecznie dobrze poinformowany, uważny i ostrożny, przy czym oceny powyższych cech dokonuje się z uwzględnieniem czynników społecznych, kulturowych, językowych i przynależności danego konsumenta do szczególnej grupy konsumentów, przez którą rozumie się dającą się jednoznacznie zidentyfikować gru pę konsumentów, szczególnie podatną na oddziaływanie praktyki rynkowej lub na produkt, którego praktyka rynkowa dotyczy, ze względu na szczególne cechy, takie jak wiek, niepełnosprawność fizyczna lub umysłowa (art. 2 pkt 8 u.p.n.p.r.) . Należy jednocześnie podkreślić, że wskazanie na takie cechy jak dostateczne poinformowanie, uwaga i ostrożność określa pewien zespół cech mentalnych konsumenta (jego przeciętność) znajdujących wyraz w tym, że z jednej strony możemy wymagać od niego pewnego stopnia wiedzy i or ientacji w rzeczywistości, a z drugiej – nie możemy uznać, że jego wiedza jest kompletna i profesjonalna i że konsument nie ma prawa pewnych rzeczy nie wiedzieć. Przeciętny konsument nie posiada bowiem wiedzy specjalistycznej w danej dziedzinie. Rozumie k ierowane do niego informacje i potrafi je wykorzystać do podjęcia świadomej decyzji dotyczącej produktu. Nie jest naiwny, ale nie potrafi też ocenić sytuacji tak jak profesjonalista. 19 Co istotne, z badań społecznych przeprowadzonych na zle cenie Prezesa Urzędu wynika, że obecnie aż 93% społeczeństwa deklaruje, że kupuje p rodukty online. Spośród tych osób aż 93% wskazuje, że dokonując wyboru przy zakupie kieruje się opiniami o produkcie wystawionymi w Internecie przez innych jego użytkowników, a 86% kupują cych online kieruje się także publikowanymi w Internecie opiniami o sprzedawcy, z którym zamierzają zawrzeć transakcję 1 . Przeciętny konsument w niniejszej sprawie to zatem taki, który posiada co najmniej podstawowe umiejętności informatyczne, wystarczające do korzystania z Internetu i pozwalające na wyszukiwanie w nim informacji . Taki przeciętny konsument posiada podstawową wiedzę o zasadach umieszczania informacji na stronach internetowych przedsiębiorców , w ich mediach społecznościowych lub ich wizytówk ach w różnych serwisach, w tym zwłaszcza jeśli chodzi o publikowanie na nich opinii, ocen, recenzji o produktach, usługach lub przedsiębiorcach , czy też w zakresie kształtowania się popularności ich profili społecznościowych . Od takiego konsumenta, nawet j eśli jest świadom, że nie wszystkie informacje dostępne w Internecie są prawdziwe, nie można wymagać, aby dysponował wiedzą lub narzędziami pozwalającymi mu na rozpoznanie, które z opinii o produktach, usługach lub przedsiębiorcach zostały napisane przez innych konsumentów w oparciu o ich osobiste doświadczenie w korzystaniu z produktu lub usługi, a które z nich są nieprawdziwe, kupione przez przedsiębiorcę oferującego dany produkt czy usługę. Podobnie, przeciętny konsument nie będzie w stanie zweryfikować , czy popularność danego profilu, czy też danego materiału opublikowanego w ramach mediów społecznościowych została uzyskana w sposób uczciwy (czy stoją za nią rzeczywiście zainteresowaniu działalnością przedsiębiorcy użytkownicy Internetu). Podkreślić nal eży, że zgodnie z art. 5 ust. 1 u.p.n.p.r., praktykę rynkową uznaje się za działanie wprowadzające w błąd, jeżeli działanie to w jakikolwiek sposób powoduje lub może powodować podjęcie przez przeciętnego konsumenta decyzji dotyczącej umowy, której inaczej by nie podjął. Jednocześnie, zgodnie z art. 5 ust. 2 pkt 1 u.p.n.p.r. , w prowadzającym w błąd działaniem może być w szczeg ólności rozpowszechnianie nieprawdziwych informacji , które stosownie do art. 5 ust. 3 pkt 2 i 6 u.p.n.p.r. może w szczególności dotyczyć: - cech produktu, w szczególności jego pochodzenia geograficznego lub handlowego, ilości, jakości, sposobu wykonania, składników, daty produkcji, przydatności, możliwości i spodziewanych wyników zastosowania produktu, wyposażenia doda tkowego, test ów i wyników badań lub kontroli przeprowadzanych na produkcie, zezwoleń, nagród lub wyróżnień uzyskanych przez produkt, ryzyka i korzyści związanych z produktem ; - r odzaju sprzedaży, powodów stosowania przez przedsiębiorcę praktyki rynkowej, oświadczeń i symboli dotyczących bezpośredniego lub pośredniego sponsorowania, informacji dotyczących sytuacji gospodarczej lub prawnej przedsiębiorcy lub jego przedstawiciela, w tym jego imienia i nazwiska (nazwy) i majątku, kwalifikacji, statusu, posiadanych zezwoleń , członkostwa lub powiązań oraz praw własności przemysłowej i intelektualnej lub nagród i wyróżnień . Odnosząc powyższe do okoliczności niniejszej sprawy, stwierdzić należy, że Przedsiębiorca dopuścił się niedozwolonej praktyki rynkowej z art. 5 ust. 1 w zw . z art. 5 ust. 2 pkt 1 1 Raport „Fałszowanie opinii w Internecie” przygotowany na podstawie badania PBS sp. z o.o. na zlec enie UOKiK, s. 5 - 6, z ródło: https://www.uokik.gov.pl/aktualnosci.php?news_id=17411 . 20 i art. 5 ust. 3 pkt 2 i 6 u.p.n.p.r. polegającej na wprowadzaniu konsumentów w błąd co do sytuacji gospodarczej innych przedsiębiorców, w tym ich renomy lub jakości świadczonych przez nich usług lub oferowanych towarów, poprzez: - publikowanie na portalach internetowych nieprawdziwych komentarzy, opinii i ocen na temat tych przedsiębiorców lub na temat oferowanych przez nich towarów lub usług, - zapewnianie fałszywych obserwujących, polubień, udostępnień, znajomych, wyświetleń, sub skrypcji oraz widzów treści w ramach mediów społecznościowych wskazanych przez zleceniodawców, - zapewnianie sztucznego ruchu na stronach internetowych wskazanych przez zleceniodawców . W niniejszej sprawie należy zauważyć, że Przedsiębiorca za pośrednictwe m swoich stron internetowych oferował usługi związane z publikowaniem pozytywnych opinii i komentarzy oraz nadal oferuje usługi związane z zapewnieniem ocen i reakcji w Internecie. Z poczynionych dotychczas ustaleń wynika, że publikowanie zamawianych treśc i i ocen ma przy tym przede wszystkim na celu uzyskanie lepszego pozycjonowania w Internecie poszczególnych zamawiających oraz podniesienia ich ocen . Podobną funkcję mają również pozostałe usługi świadczone przez Przedsiębiorcę. W samej treści ofert możemy przy tym przeczytać, że świadczone przez Przedsiębiorcę usługi mają w dużej mierze na celu zwiększenie popularności oraz wiarygodności czy to samych zleceniodawców, ich towarów, czy też publikowanych przez nich treści. Na podstawie powyższego uznać należy , że publikowane komentarze, opinie i oceny przez Przedsiębiorcę miały nieprawdziwy charakter, tj. nie były wystawiane przez rzeczywistych klientów ocenianych podmiotów. Potwierdzenie tej okoliczności odnaleźć można w treści samych ofert zamieszczanych na stronach internetowych Przedsiębiorcy. W jednej z nich Przedsiębiorca wprost stwierdza: „Skorzystaj z propozycji Polskie - lajki.pl i … kup przychylne komentarze na temat Twojej działalności! To gwarancja poprawy wizerunku marki w intrenecie i szansa na znal ezienie nowych pracowników i nowych kontrahentów. Skorzystaj z przygotowanych przez nas pakietów i ciesz się dobrą opinią w sieci.” ( z rzut ze strony https://web.archive.org/ z dnia 22 grudnia 2022 r. – k. 17 akt adm. ) Podobnie, stwierdzić należy że rolą Przedsiębiorcy jest zapewnianie sztucznego ruchu na stronach internetowych wskazanych przez zleceniodawców, jak również fałszywych interakcji na profile w mediach społecznościowych (dokonywanych na zlecenie Przedsiębiorc y i nieodzwierciedlających rzeczywistego zainteresowania nimi) oraz publikowanych na tych profilach treści , w celu poprawienia widoczności i rozpoznawalności jego kontrahentów . W jednej z zamieszczonych przez Przedsiębiorcę ofert czytamy: „ Nie od dziś wia domo, że polskie lajki na FB wpływają pozytywnie na rozpoznawalność marki i jej wizerunek w internecie, co z kolei przekłada się na sprzedaż w firmie. Osoby prywatne, jak Influencerzy czy artyści, również czerpią profity z dużej ilości polubień pod postami – więcej lajków = więcej intratnych propozycji współpracy. (…) Pamiętaj, że najważniejsze jest kilka pierwszych chwil po dodaniu posta. Jeśli FB zaobserwuje pod nim dużą aktywność, będzie go wyświetlał coraz to większej i większej ilości osób. Dlatego mam y jesz c ze jedną radę – zainwestuj w nasze autentyczne lajki od prawdziwych Użytkowników FB! Kup polskie 21 lajki na FB i ciesz się popularnością, uznaniem i setkami polubień! ” (zrzut strony www.polskie - lajki.pl z dnia 9 marca 2023 r. – k. 43 akt adm.) W tym m iejscu podkreślenia wymaga, że ustalenia Prezesa Urzędu w niniejszej sprawie co do okoliczności związanych ze stosowaniem przez Przedsiębiorcę zakwestionowanej praktyki są w zasadzie bezsporne. Przedsiębiorca przyznał się bowiem do stosowania praktyki i w yraził gotowość do poniesienia odpowiedzialności w związku z jej stosowaniem. W ocenie Prezesa Urzędu, opisana praktyka mogła i nadal może mieć wpływ na podejmowane przez konsumentów decyzje dotyczące umowy. Wyżej opisane działania Przedsiębiorcy mo gą bowiem wpłynąć na zachowanie przeciętnych konsumentów, którzy rozważając zakup towarów lub usług oferowan ych przez przedsiębiorców , na rzecz których działał Przedsiębiorc a , mogą być wprowadzeni w błąd co do rzeczywistej renomy danego przedsiębiorcy, czy t eż jakości jego towarów lub usług. Zwrócić należy jednocześnie uwagę, że w swoich ofertach Przedsiębiorca wprost wskazywał, że dzięki jego usługom możliwe jest „ poprawienia widoczności i rozpoznawalności ”, czy też pozytywny wpływ na „ rozpoznawalność marki i jej wizerunek w I nternecie ”. Zdaniem Prezesa Urzędu, renoma i prestiż przedsiębiorców powinny opierać się na prawdziwych informacjach i kształtować w ramach uczciwej gry rynkowej. Konsekwencją skorzystania z usług Przedsiębiorcy może być natomiast zakłó cenie powyższych zasad, bowiem kontrahenci Przedsiębiorcy mogą zyskiwać renomę na skutek fikcyjnych opinii , czy też nieprawdziwych informacji o skali zainteresowania jego działalnością . Opinie, komentarze, recenzje oraz oceny publikowane przez Przedsiębi orcę mog ą wywoływać u konsumentów błędne wyobrażenie , że są one opiniami osób, które skorzystały z usługi danego przedsiębiorcy lub nabyły oferowany przez niego towar i następnie, dokonały oceny przedsiębiorcy, towaru czy usługi. Co istotne, nieprawdziwe p ozytywne opinie w sposób oczywisty sztucznie zawyża ją oceny i rankingi kontrahentów Przedsiębiorcy, a tym samym mogą wprowadzać potencjalnych kupujących w błąd i mog ą skłaniać ich do podjęcia decyzji zakupowych, które nie są oparte na uczciwych kryteriach i których konsumenci mogliby nie podjąć, gdyby wiedzieli, że ww. opinie mogą być nieprawdziwe. Wystawiane przez Przedsiębiorcę opinie mogą mieć również wpływ na pozycjonowanie poszczególnych kontrahentów Przedsiębiorcy w Internecie, tym samym informacje o tych kontrahentach mogły pojawiać się wyżej w wynikach wyszukiwania przeglądarek internetowych i dotrzeć do szerszego kręgu odbiorców. Odnośnie prakty k Przedsiębiorcy dotyczących szeroko rozumieniach mediów społecznościowych, zwrócić należy uwagę, że konsumentami podejmującymi decyzję o skorzystaniu z usług, czy też dokonaniu zakupu towaru kierują różnego rodzaju reguły wpływu społecznego. Jedną z nich jest reguła społecznego dowodu słuszności, zgodnie z którą c złowiek, nie wiedząc, jaka decyzja lub jaki pogląd jest słuszny (co może zależeć od różnych czynników), podejmuje decyzje lub przyjmuje poglądy takie same, jak większość grupy 2 . Tym samym, konsume nt zapoznając się profilami w mediach społecznościowych przedsiębiorców, dostrzegając sztucznie wykreowane zainteresowanie nimi, może w konsekwencji podejmowa ć decyzje rynkowe co do ewentualnego zawarcia umowy i to właśnie pod wpływem opisanej reguły wpły wu społecznego. Co znamienne, decyzje te z perspektywy czasu mogą okazać się dla konsumenta niekorzystne. 2 R.B. Cialdini, Wywieranie wpływu na ludzi. Teoria i praktyka, Gdańsk 2020, s. 133 i n. 22 W tym miejscu zwrócić należy uwagę, że konsument nie może się zorientować , że podejmowane przez Przedsiębiorcę działania w sieci pozorują jedynie int erakcje rzeczywistych użytkowników Internetu, zainteresowanych treściami w nim zamieszczanymi. Wystawiane przez Przedsiębiorcę opinie i komentarze sugerowały bowiem ich wystawienie przez rzeczywistych klientów zleceniodawcy lub firmy współpracujące z dany m zleceniodawcą. Natomiast pozostałe interakcje, jakie dostarcza Przedsiębiorca są wprost nie do odróżnienia od interakcji dokonywanych przez rzeczywistych uczestników Internetu. Co istotne, Przedsiębiorca musiał być świadomy nielegalności stosowanych praktyk . Z treści ofert wprost bowiem wynika, że Przedsiębiorca był świadomy ciągłego modyfikowania algorytmów wyszukiwania i weryfikowania treści zamieszczanych w Internecie w celu ograniczania ilości pojawiających się w nich fałszywych treści oraz niepra wdziwych interakcji. W jedne j z ofert czytamy: „ Co możemy zaoferować Ci w naszym sklepie? Przede wszystkim niezawodność usług. Do każdego zlecenia przystępujemy z ogromnym zaangażowaniem starając się uzyskać jak najlepszy skutek. Wiemy co robić, by algoryt my Instagrama promowały właśnie Twoje posty, a nie posty konkurencji i jak zachęcić obserwatorów do większego zaangażowania [podkreślenie własne] . Każdy kupiony przez Ciebie komentarz na Insta pochodzi z prawdziwych kont z wieloletnią historią. Nie są to w idoczne gołym okiem boty, które podważają autorytet i wiarygodność Twojego konta. Gwarantujemy, że nikt nie dostrzeże różnicy [podkreślenie własne] , co napędzi lawinę nowych komentarzy, a nawet odpowiedzi na te zamieszczane przez nas. Cały proces jest całk owicie legalny, sprawdzony i bezpieczny, dlatego nie musisz obawiać się żadnych konsekwencji. O pracowany przez nas system sprawia, że komentarze są nierozróżnialne od normalnych, dlatego nie grozi Ci żadna blokada konta lub spadek popularności [podkreśleni e własne] . ( zrzut strony www.polskie - lajki.pl z dnia 9 marca 2023 r. – k. 43 akt adm.) Należy też zaznaczyć, że przez zakwestionowane działanie Przedsiębiorcy mogli tracić również przedsiębiorcy, którzy w sposób zgodny z prawem zbierają komentarze i oceny , czy też budują swoją pozycję w mediach społecznościowych . W konsekwencji , wprowadzeni w błąd mogą być również konsumenci – klienci tych przedsiębiorców poprzez sztuczne zmniejszenie renomy tych firm. W związku z powyższym, praktykę Przedsiębiorcy opisaną w pkt I sentencji decyzji należy uznać za nieuczciwą praktykę rynkową wprowadzającą konsumentów w błąd , o której mowa w art. 5 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 2 pkt 1 i art. 5 ust. 3 pkt 2 i 6 u.p.n.p.r. , a jej stosowanie w obrocie konsumenckim za bezprawne. 2. Naruszenie zbiorowego interesu konsumentów Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z 10 kwietnia 2008 r. (sygn. akt III SK 27/07) wyjaśnił, że gramatyczna wykładnia pojęcia zbiorowy interes konsumentów prowadzi do wniosku, że chodzi o zachowanie przedsiębiorcy, które godzi w interesy grupy osób stanowiących określony zbiór. Rezultaty tej wykładni modyfikuje zastrzeżenie, że nie jest zbiorowym interesem konsumentów suma interesów indywidualnych. Sąd Najw yższy stanął na stanowisku, że przy konstruowaniu pojęcia „zbiorowy interes konsumentów” nie można opierać się tylko i wyłącznie na tym, czy oceniana praktyka skierowana jest do nieoznaczonego z góry kręgu podmiotów. Zdaniem Sądu, wystarczające powinno by ć ustalenie, że zachowanie 23 przedsiębiorcy nie jest podejmowane w stosunku do zindywidualizowanych konsumentów, lecz względem członków danej grupy (określonego kręgu podmiotów), wyodrębnionych spośród ogółu konsumentów za pomocą wspólnego dla nich kryterium . Sąd Najwyższy uznał, że praktyką naruszającą zbiorowe interesy konsumentów jest (...) takie zachowanie przedsiębiorcy, które podejmowane jest w warunkach wskazujących na powtarzalność zachowania w stosunku do indywidualnych konsumentów wchodzących w skła d grupy, do której adresowane są zachowania przedsiębiorcy, w taki sposób, że potencjalnie ofiarą takiego zachowania może być każdy konsument będący klientem lub potencjalnym klientem przedsiębiorcy . Interes konsumentów należy rozumieć jako interes prawny (a nie faktyczny), a więc uznany przez ustawodawcę jako zasługujący na ochronę i zabezpieczenie. Pojęcie to obejmuje swym zakresem prawo konsumentów do uczestniczenia w przejrzystych i niezakłóconych przez przedsiębiorcę warunkach rynkowych, zapewniającyc h konsumentom możliwość dokonywania transakcji przy całkowitym zrozumieniu, jaki jest ich rzeczywisty sens ekonomiczny i prawny na etapie przedkontraktowym i w czasie wykonywania umowy. Efektem naruszenia interesu prawnego może być naruszenie również stric te ekonomicznych interesów konsumentów (o wymiarze majątkowym). Godzenie w zbiorowe interesy konsumentów może polegać zarówno na ich naruszeniu, jak i na zagrożeniu ich naruszenia. Nie jest zatem konieczne ustalenie, że którykolwiek z konsumentów został rz eczywiście poszkodowany wskutek stosowanej przez przedsiębiorcę praktyki. W niniejszej sprawie skutkami działań Przedsiębiorcy dotknięty mógł zostać nieoznaczony z góry krąg konsumentów – wszyscy konsumenci, do których kontrahenci Przedsiębiorcy kierowali bądź kierują swoją ofertę. Stosowana przez Przedsiębiorcę praktyka nie dotyczy zindywidualizowanego kręgu osób. Na praktykę Przedsiębiorcy jest bowiem narażony każdy konsument, który szukając w Internecie informacji o określonych produktach, sprz edawcach lub usługodawcach, przed podjęciem decyzji zakupowej, zapoznał się z fikcyjnymi opiniami , komentarzami i ocenami wystawionymi przez Przedsiębiorcę lub pozostawał pod wpływem sztucznych interakcji wywołanych przez Przedsiębiorcę . Działanie Przedsiębiorcy nie dotyczy zatem interesów poszczególnych osób, lecz naruszenia uprawnień szerokiego kręgu konsumentów, których sytuacja jest identyczna i wspólna dla całej grupy ww. konsumentów. Zaznaczyć należy, że zarzucona Przedsiębiorcy praktyka może naruszać prawo konsumentów do uczestniczenia w przejrzystych i niezakłóconych warunkach rynkowych. Stosowana przez Przedsiębiorcę praktyka może bowiem ograniczać konsumentom możliwość podjęcia decyzji o dokonaniu zakupu towaru lub usługi kontrahenta Przed siębiorcy przy całkowitym zrozumieniu, jaki jest jej rzeczywisty sens ekonomiczny i prawny. Konsumenci pozbawieni możliwości dokonania w pełni świadomego wyboru towaru lub usługi, są narażeni na stres i uciążliwości, w sytuacji, gdy zakupiony produkt lub usługa okazał się nie mieć cech, których konsumenci spodziewali się po zapoznaniu się z opiniami opublikowanymi przez Przedsiębiorcę . Zwrócić również należy uwagę, że konsumenci pod wpływem zamieszczanych przez Przedsiębiorcę opinii , czy też pod wpływem sz tucznie ukształtowanej renomy danego przedsiębiorcy, mogą podejmować decyzje o zakupie określonych produktów lub o skorzystaniu z określonych usług i tym samym praktyka Przedsiębiorcy może godzić bezpośrednio w ich interesy ekonomiczne. W tym kontekście zw rócić należy uwagę, że w prowadzenie konsumentów w błąd co do sytuacji go spodarczej różnych przedsiębiorców może przekładać się na nietrafne i nieopłacalne decyzje zakupowe tychże konsumentów . Ufając p ublikowanym przez Przedsiębiorcę opiniom czy ocenom , konsumenci mogą bowiem 24 podjąć decyzję o zakupie towaru, który może okazać się m.in. droższy, wadliwy lub niezgodny z opisem opublikowanym przez Przedsiębiorcę . W rezultacie konsumenci mogą niepotrzebnie przepłacić za dany produkt lub ponieść koszty związ ane z naprawą czy odsprzedaniem przedmiotu (naruszenie interesu ekonomicznego). W takiej sytuacji konsumenci mogą zdecydować się także na złożenie reklamacji i dochodzeniu swoich praw, na co muszą poświęcić swój wolny czas (naruszenie interesu pozaekonomic znego). Jakkolwiek oferta kwestionowanych usług świadczonych przez Przedsiębiorcę skierowana była do przedsiębiorców , czy też szeroko rozumianych użytkowników mediów społecznościowych , to adresatami opinii oraz komentarzy przygotowanych i publikowanych prz ez Przedsiębiorcę byli finalni odbiorcy usług lub nabywcy towarów , tj. konsumenci. Wobec tego , zachowanie Przedsiębiorcy może stanowić praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów w rozumieniu art. 24 u.o.k.k. Nie ma zatem wątpliwości, że działania Przedsiębiorcy naruszają zbiorowe interesy konsumentów. Mając powyższe na względzie, Prezes Urzędu przyjął, że w rozpatrywanej sprawie spełnione zostały przesłanki niezbędne do przypisania Przedsiębiorcy stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów opisanej w sentencji niniejszej decyzji : wykazana została bezprawność działań oraz naruszenie zbiorowego interesu konsumentów. W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie sposób stwierdzić zaniechani a przez Przedsiębiorcę kwesti onowanej praktyki. Podkreślić należy, że choć Przedsiębiorca 29 stycznia 2024 r. formalnie zbył posiadane serwisy Internetowe, to w ocenie Prezesa Urzędu nadal posiadał faktyczną nad nimi kontrolę (zbycie portali miało charakter pozorny - posiadał dostęp c hociażby do plików źródłowych, czy historii zamówień ). Okoliczność tę potwierdza równie ż fakt, że zbycie portali nastąpiło na rzecz osób Przedsiębiorcy znanych , w tym [informacja prawnie chroniona] – wieloletniego współpracownika Przedsiębior cy. Przedsiębiorcę z nowymi nabywcami wiąże przy tym osoba [informacja prawnie chroniona] , która miała m.in. „wdrażać” nabywców w funkcjonowanie serwisów. Zwrócić należy uwagę, że Przedsiębiorca nie przedłożył przekonywujących dowodów na to, że utracił kontrolę nad serwerami, na których znajdują się serwisy , w tym nie przedłożył dowodów świadczących o tym , że usługi hostingu dla tych serwisów nie są już świadczone na jego rzecz (p rzedsiębiorca nie przekazał informacji i dokumentów dot yczących c esji ewentualnie wypowiedzenia umów na hosting , oraz cesji ewentualnie wypowiedzenia umów z dostawcami usług płatniczych obsługujących płatności za świadczenie zakwestionowanych niniejszą decyzją usług. J ednocześnie Przedsiębiorca przedłożył dowody, na pod stawie których można twierdzić, że nadal ma dostęp do narzędzi pozwalających mu na realizację świadczonych usług – przedkładał w toku postępowania po dacie rzekomego zaniechania praktyki wydruki zrzutów stron z serwisu [informacja prawnie chroniona] , wykorzystanego przez Przedsiębiorcę do stworzenia strony polskie - lajki.pl . Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 2 6 ust. 1 u.o.k.k. , orzeczono jak w pkt I sentencji. 3 . Wniosek o wydanie decyzji w trybie art. 28 u.o.k.k. W toku postępowania Przedsiębiorca wniósł o wydanie decyzji na podstawie art. 28 u.o.k.k. i złożył zobowiązanie którego treść została zacytowana we wcześniejszej części decyzji. 25 Zgodnie z art. 28 ust. 1 u.o.k.k., jeżeli w toku postępowania w sprawie praktyk naruszających zbi orowe interesy konsumentów zostanie uprawdopodobnione - na podstawie okoliczności sprawy, informacji zawartych w zawiadomieniu, o którym mowa w art. 100 ust. 1 lub innych informacji będących podstawą wszczęcia postępowania - że przedsiębiorca stosuje prakt ykę, o której mowa w art. 24 ustawy, a przedsiębiorca, któremu jest zarzucane naruszenie tego zakazu, zobowiąże się do podjęcia lub zaniechania określonych działań zmierzających do zakończenia naruszenia lub usunięcia jego skutków, Prezes Urzędu może, w dr odze decyzji, zobowiązać przedsiębiorcę do wykonani a tych zobowiązań. Natomiast, w przypadku gdy przedsiębiorca zaprzestał naruszania zakazu, o którym mowa w art. 24 ustawy, i zobowiąże się do usunięcia skutków tego naruszen ia, zdanie pierwsze stosuje się odpowiednio. Wykładnia ww. przepisu prowadzi do wniosku, że realizacja złożonego przez przedsiębiorcę zobowiązania powinna prowadzić do wyelim inowania zarzuconej mu praktyki względnie – w przypadku zaniechania praktyki – jej trwających skutków. Prezes Urzędu uznał, że w niniejszej sprawie wydanie decyzji na podstawie ww. przepisu nie jest uzasadnione. W ocenie Prezesa Urzędu, zgromadzony materiał dowodowy w sposób jednoznaczny potwierdza stosowanie przez Przedsiębiorcę niedozwolon ej praktyk i . W tym kon tekście zwrócić należy uwagę, że zarzucon ą Przedsiębiorcy praktyk ę cechuje wysoka szkodliwość. Przedsiębiorca publikując w Internecie fałszywe opinie i komentarze o swoich kontrahentach oraz wywołując sztuczne interakcja na zamieszczane przez tych kontrahe ntów treści , godził bowiem w sposób rażący w prawo konsumentów do uczestniczenia w przejrzystych i niezakłóconych warunkach rynkowych. Co istotne, wywoływane przez Przedsiębiorcę nieprawdziwe wyobrażenie o renomie jego kontrahentów oraz oferowanych przez n ich towarów i usług, może mieć bezpośrednie przełożenie na podejmowane przez konsumentów decyzje dotyczące zawarcia kontraktu z danym przedsiębiorcą (kontrahentem Przedsiębiorcy). W konsekwencji, praktyka Przedsiębiorcy może godzić również w interesy ekono miczne konsumentów. Zwrócić w tym miejscu należy uwagę również na skalę zakwestionowanej praktyki, która w realiach niniejszej sprawy obejmowała wywoływanie w Internecie licznych fałszywych interakcji 3 i tym samym godziła i może nadal godzić w sposób znac zny w interesy konsumentów na co dzień kierujących się informacjami publikowanymi w Internecie . Za odmową przyjęcia zobowiązania w niniejszej sprawie pr zemawia również okoliczność, że Przedsiębiorca stos uje zakwestio nowaną praktykę umyślnie , na co wskazuje treść ofert zamieszczanych na stronach Przedsiębiorcy . Nadto, za odmową przyjęcia zobowiązania przemawia fakt, że Przedsiębiorca w zasadzie nie proponuje środków usunięcia skutków stwierdzonych naruszeń . Można przy tym zakładać, że stworzone przez Przedsiębiorcę przyszłe publikacje na nowo otwartym blogu będą miały nikłe zasięgi, przy czy m nie sposób ocenić ich wartość edukacyjną przed ich stworzeniem . 3 Przypomnieć należy dla przykładu, że j ednorazowa oferta publikacji opinii obejmowała w zależności od portalu, na którym miała nastąpić publikacja od 1 do 25 opinii. Natomiast, jednorazowa oferta publikacji komentarzy, w zależności w zależności od portalu, na którym miała nastąpić publikacja obejmowała od 5 do nawet 1000 komentar zy . Nie sposób jednak jednoznacznie oszacować tej rzeczywistej liczby fałszywych interakcji, do których przyczynił się Przedsiębiorca, pamiętając, że zamówienia obejmowały różne pakiety, a część interakcji z pewnością została zablokowana przez operatorów p ortali, na których Przedsiębiorca starał się te interakcje powodować. 26 Jednocześnie, negatywnie ocenić należy brak woli po stronie Przedsiębiorcy publik acji informacji o wydanej wobec niego decyzji . 4 . Kar a nakładan a na Przedsiębiorcę Zgodnie z art. 106 ust. 1 pkt 4 u.o.k.k., Prezes Urzędu może nałożyć na przedsiębiorcę, w drodze decyzji, karę pieniężną w wysokości nie większej niż 10% obrotu osiągniętego w roku obrotowym poprzedzającym rok nałożenia kary, jeżeli przedsiębiorca ten, choćby nieumyślnie, dopuścił się naruszenia zakazu określonego w art. 24 ustawy. Art ykuł 106 ust. 3 ww. ustawy, wskazujący sposób obliczania obrotu, przewiduje m.in . w pkt 1, że obrót oblicza się jako sumę przychodów wykazanych w rachunku zysków i strat - w przypadku przedsiębiorcy sporządzającego taki rachunek na podstawie przepisów o rachunkowości. Art. 106 ust. 5 u.o.k.k. stanowi przy tym, że w przypadku gdy prze dsiębiorca w roku obrotowym poprzedzającym rok nałożenia kary nie osiągnął obrotu lub osiągnął obrót w wysokości nieprzekraczającej równowartości 100.000 euro, Prezes Urzędu nakładając karę pieniężną na podstawie ust. 1 uwzględnia średni obrót osiągnięty p rzez przedsiębiorcę w trzech kolejnych latach obrotowych poprzedzających rok nałożenia kary. Z kolei art. 106 ust. 6 ustawy przewiduje, że w przypadku, gdy przedsiębiorca nie osiągnął obrotu w okresie trzyletnim, o którym mowa w ust. 5, lub gdy obrót prze dsiębiorcy obliczony na podstawie tego przepisu nie przekracza równowartości 100.000 euro, Prezes Urzędu może nałożyć na przedsiębiorcę, w drodze decyzji, karę pieniężną w wysokości nieprzekraczającej równowartości 10.000 euro. W przypadku gdy przedsiębiorca nie dysponuje przed wydaniem decyzji danymi finansowymi niezbędnymi do ustalenia obrotu za rok obrotowy poprzedzający rok nałożenia kary, Prezes Urzędu, nakładając karę pieniężną na podstawie art. 106 ust. 1 i 2 u.o.k.k., uwzględnia: 1) obró t osiągnięty przez przedsiębiorcę w roku obrotowym poprzedzającym ten rok; 2) w przypadku, o którym mowa w art. 106 ust. 5 u.o.k.k. – średni obrót osiągnięty przez przedsiębiorcę w trzech kolejnych latach obrotowych poprzedzających ten rok. Przepis art. 10 6 ust. 6 u.o.k.k. stosuje się w takich sytuacjach odpowiednio (art. 106 ust. 7 u.o.k.k.). Jednocześnie, zgodnie z art. 106 ust. 8 u.o.k.k., w przypadku gdy przed wydaniem decyzji w sprawie nałożenia kary za naruszenie zakazu określonego art. 24 u.o.k.k. ni e można ustalić wysokości obrotu osiągniętego przez przedsiębiorcę w roku obrotowym poprzedzającym rok nałożenia kary ze względu na brak dostępności danych finansowych, Prezes Urzędu po uwzględnieniu przepisów art. 106 ust. 5 - 7 u.o.k.k. może nałożyć na prz edsiębiorcę karę pieniężną w wysokości stanowiącej równowartość do 2 000 000 euro. [informacja prawnie chroniona] Kara pieniężna za naruszenie zakazu stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsu mentów, o którym mowa w art. 24 u.o.k.k. , ma charakter fakultatywny. O tym, czy w konkretnej sprawie w odniesieniu do wskazanego przedsiębiorcy zasadne jest nałożenie kary pieniężnej decyduje, w ramach uznania administracyjnego, Prezes Urzędu. Biorąc pod uwagę okoliczności sprawy, przede wszystkim charakter zarzuconej Przedsiębiorcy praktyk i naruszającej zbiorowe interesy konsumentów oraz skalę naruszeń, Prezes Urzędu uznał, że uzasadnione jest nałożenie na Przedsiębiorcę kar y pieniężnej za jej stosowanie. 27 Należy zwrócić uwagę, że przepisy ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nie określają jakichkolwiek przesłanek, od których uzależnione byłoby podjęcie decyzji o nałożeniu kary. Ustawodawca wskazał jedynie w art. 111 u.o.k.k. te okolicznoś ci, które Prezes Urzędu ma obowiązek uwzględnić decydując o wymiarze kary pieniężnej. Są to w szczególności okoliczności naruszenia przepisów ustawy oraz uprzednie naruszenie przepisów ustawy, a także: okres, stopień oraz skutki rynkowe naruszenia przepisó w ustawy, przy czym stopień naruszenia Prezes Urzędu ocenia biorąc pod uwagę okoliczności dotyczące natury naruszenia i działalności przedsiębiorcy, która stanowiła przedmiot naruszenia (art. 111 ust. 1 pkt 1 u.o.k.k. ). Ustalając wysokość kar pieniężnych Prezes Urzędu bierze również pod uwagę okoliczności łagodzące oraz obciążające, które wystąpiły w sprawie. Zgodnie z art. 111 ust. 3 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, okolicznościami łagodzącymi są w szczególności: dobrowolne usunięcie skutków naruszenia, zaniechanie stosowania zakazanej praktyki przed wszczęciem postępowania lub niezwłocznie po jego wszczęciu, podjęcie z własnej inicjatywy działań w celu zaprzestania naruszenia lub usunięcia jego skutków oraz współpraca z Prezesem Urzęd u w toku postępowania, w szczególności przyczynienie się do szybkiego i sprawnego przeprowadzenia postępowania. Wśród zamkniętego katalogu okoliczności obciążających art. 111 ust. 4 pkt 2 ustawy wymien ia: znaczny zasięg terytorialny naruszenia lub jego sku tków, znaczne korzyści uzyskane przez przedsiębiorcę w związku z dokonanym naruszeniem, dokonanie uprzednio podobnego naruszenia oraz umyślność naruszenia. Przy nakładaniu kar y Prezes Urzędu uwzględnił , że zarzucon a Przedsiębiorcy praktyka ma charakter umy ślny. Teza o umyślności podejmowanych działań znajduje potwierdzenie w treści ofert publikowanych na str o nach Przedsiębiorcy. Wynika z nich, że Przedsiębiorca jest świadomy ciągłego modyfikowania algorytmów wyszukiwania i weryfikowania treści zamieszczanyc h w Internecie w celu przeciwdziałania zamieszczaniu w nich fałszywych treści oraz nieprawdziwych interakcji. Z ofert tych jednocześnie wprost wynikają zapewnienia, że zamawiane u Przedsiębiorcy interakcje, nie zostaną wykryte przez administratorów portali, przy tym nie będą się w żaden sposób odróżniać od efektów działań rzeczywistych użytkowników tych portali. Zwrócić w tym miejscu należy uwagę, że Prezes Urzędu zakwe stionował wszystkie usługi świadczone przez Przedsiębiorcę za pośrednictwem jego stron internetowych. Wszystkie z nich mają przy tym na celu sztuczne zwiększenie widoczności kontrahentów Przedsiębiorc y i ich produktów w Internecie. W konsekwencji, nie spos ób twierdzić, że Przedsiębiorca dopuszcza się zakwestionowanych praktyk w sposób nieumyślny. Przedsiębiorca niewątpliwie ma bowiem świadomość, że świadczone przez niego usługi mogą mieć wpływ na postrzeganie jego kontrahentów w oczach przeciętnych użytkown ików Internetu. Stwierdzona umyślność przemawia za zasadnością nałożenia kary pieniężnej na Przedsiębiorcę . Równocześnie, stanowi ona okoliczność obciążającą, która zostanie uwzględniona na etapie miarkowania nakładanej na Przedsiębiorcę kary. Przy ustalen iu wysokości kary Prezes Urzędu wziął pod uwagę: okoliczności naruszenia przez Przedsiębiorcę przepisów ustawy oraz okres, stopień i skutki rynkowe naruszenia. Prezes Urzędu rozważył ponadto, czy wysokość kary powinna podlegać modyfikacjom z uwagi na okoli czności łagodzące lub obciążające. 28 Przypisana Przedsiębiorcy praktyka naruszająca zbiorowe interesy konsumentów stanowi wprowadzające w błąd działanie, które polega na wprowadzaniu konsumentów (klientów kontrahentów Przedsiębiorcy ) w błąd co do sytuacji go spodarczej innych przedsiębiorców, w tym ich renomy lub jakości świadczonych przez nich usług lub oferowanych towarów . Praktyka ta ujawnia się zatem na etapie przedkontraktowym, którego istotą jest zachowanie przedsiębiorcy ukierunkowane na skłonienie jak największej liczby potencjalnych klientów do zapoznania się i skorzystania z oferty kontrahentów Przedsiębiorcy . Zdaniem Prezesa Urzędu, zakwestionowaną praktykę uznać należy za wysoce szkodliwą. Godzi ona bowiem w sposób rażący w prawo konsumentów do uczestniczenia w przejrzystych i niezakłóconych warunkach rynkowych. Co istotne, wywoływane przez Przedsiębiorcę nie prawdziwe wyobrażenie o renomie jego kontrahentów oraz oferowanych przez nich towarów i usług, może mieć bezpośrednie przełożenie na podejmowane przez konsumentów decyzje dotyczące zawarcia kontraktu z danym przedsiębiorcą (kontrahentem Przedsiębiorcy ). W konsekwencji, praktyka Przedsiębiorcy może godzić również w interesy ekonomiczne konsumentów. W tym zakresie zwrócić należy uwagę, że działalność Przedsiębiorcy może obejmować wywoływanie w Internecie licznych fałszywych interakcji (stosownie do treści cenników przekazanych przez Przedsiębiorcę, jednorazowa usługa obejmowała w zależności od usługi od 1 do nawet 100.000 interakcji – k. 28 - 34 akt adm.). Ważąc kwotę bazową omawianej praktyki, Prezes Urzędu uwzględnił także okres stoso wania praktyki przez Przedsiębiorcę . Na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego można stwierdzić, że zakwestionowana praktyka jest przez Przedsiębiorcę stosowana co najmniej od października 2018 r. Wówczas, zgodnie z oświadczeniem Przedsiębi orcy rozpoczął on prowadzenie działalności za pośrednictwem strony www.lajki.co (pismo Przedsiębiorcy z dnia 19 stycznia 2023 r., k. 18 - 22 akt adm.) . Mając na względzie, że Przedsiębiorca nie zaniechał stosowania praktyki, uznać zatem można , że ma ona charakter długotrwały. W ocenie Prezesa Urzędu, ww. okoliczności, w tym wysoka szkodliwość opisanej praktyki, przesądzają o ustaleniu kwoty bazowej kary na poziomie [informacja prawnie chroniona] W dalszym etapie kalkulacji kary Prezes Urzędu rozważył, czy ustalona kwota bazowa powinna podlegać modyfikacjom ze względu na występujące w sprawie okoliczności łagodzące bądź obciążające. Prezes Urzędu nie dopatrzył się w niniejszej sprawie okoliczności łagodzących. Natomiast za okoliczności obciążające Prezes Urzędu uznał opisaną wyżej umyślność stwierdzonego naruszenia oraz znaczny zasięg terytorialny zakazanej praktyki. W tym miejscu zwrócić należy uw agę, że Przedsiębiorca świadczy ł usługi za pośrednictwem sieci Internet, a dokonane przez niego interakcje mogą dotknąć każdego jego użytkownik a . Zasięg terytorialny praktyki jest zatem w okolicznościach niniejszej sprawy nieograniczony. W konsekwencji, w skazane okoliczności uzasadniają podwyższenie kwoty bazowej kary o [informacja prawnie chroniona] (odpowiednio: [informacja prawnie chroniona] w związku z umyślnością, i [informacja prawnie chroniona] w związku ze znacznym zasięgiem terytorialnym praktyki). Uwzględniając wszystkie okoliczności łagodzące i obciążające, ustaloną kwotę bazową należało podwyższyć o [informacja prawnie chroniona] , do kwoty 28 . 391,33 zł . 29 Biorąc pod uwagę powyższe, za praktykę opisaną w pkt I sentencji decyzji Prezes Urzędu, po zaokrągleniu kwoty bazowej, nałożył na Przedsiębiorcę karę w wysokości 28 . 39 1 ,00 zł , co stanowi 5 [informacja prawnie chroniona] obrotu osiągniętego przez Przedsiębiorcę w 2023 r. oraz [informacja prawnie chroniona] maksymalnego wymiaru kary. Zdaniem Prezesa Urzędu, orzeczona kara jest adekwatna do okresu, stopnia oraz okoliczności naruszenia przez Przedsiębiorcę przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Kara ta pełni przede wszystkim funkcję represyjną, stanowiąc sankcję i dolegliwość za naruszenie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz prewencyjną, zapobiegającą ponownemu jej naruszeniu. Ni e bez znaczenia jest ponadto jej walor wychowawczy, odstraszający dla innych przedsiębiorców przed stosowaniem w przyszłości tego typu praktyk w obrocie z konsumentami. W związku z powyższym, Prezes Urzędu orzekł jak w pkt II sentencji decyzji. Zgodnie z a rt. 112 ust. 3 u.o.k.k. karę pieniężną należy uiścić w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się niniejszej decyzji na konto Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów: NBP O/O Warszawa 51 1010 1010 0078 7822 3100 0000 . 5 . Koszty postępowania Art. 77 ust. 1 u.o.k.k. przewiduje, że jeżeli w wyniku postępowania Prezes Urzędu stwierdził naruszenie przepisów ustawy, przedsiębiorca, który dopuścił się tego naruszenia, jest zobowiązany ponieść koszty postępowania. Zgodnie z art. 80 ww. ustawy, Prezes Urzędu rozstrzyga o kosztach w drodze postanowienia, które może być zamieszczone w decyzji kończącej postępowanie. Należy zauważyć, że ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów nie zawiera wyczerpujących regulacji dotyczących rozstrzygnięcia o kosztach postępow ania. Art. 83 tej ustawy stanowi jednak, że w sprawach nieuregulowanych w ustawie do postępowania przed Prezesem Urzędu stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 202 4 r., poz. 572 – dalej: k.p.a. ) , z za strzeżeniem art. 84 u.o.k.k . Stosownie do art. 264 § 1 k.p.a., jednocześnie z wydaniem decyzji organ administracji publicznej ustali w drodze postanowienia wysokość kosztów postępowania, osoby zobowiązane do ich poniesienia oraz termin i sposób ich u iszczenia. Jednocześnie, zgodnie z art. 263 § 1 i 2 k.p.a., do kosztów postępowania zalicza się koszty podróży i inne należności świadków i biegłych oraz stron w przypadkach przewidzianych w art. 56 k.p.a., koszty spowodowane oględzinami na miejscu, koszt y doręczenia stronom pism urzędowych, a także koszty mediacji. Organ administracji publicznej może zaliczyć do kosztów postępowania także inne koszty bezpośrednio związane z rozstrzygnięciem sprawy. Do kosztów przeprowadzonego postępowania w sprawie narusz enia zbiorowych interesów konsumentów zaliczono poniesione koszty doręczenia pism Przedsiębiorcy , w wysokości 91,70 zł. Koszty niniejszego postępowania przedsiębiorca obowiązany jest wpłacić na konto Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Warszawie w N BP o/o Warszawa Nr 51 1010 1010 0078 7822 3100 0000 w terminie 14 dni od uprawomocnienie się decyzji. 6 . Pouczenie 30 Stosownie do treści art. 81 ust. 1 u.o.k.k. w związku z art. 479 28 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 1550, ze zm. – dalej: Kpc) – od niniejszej decyzji przysługuje odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie miesiąca od dnia jej doręczenia, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony K onkurencji i Konsumentów - Delegatury Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Poznaniu (ul. Zielona 8, 61 - 851 Poznań ) . W przypadku kwestionowania wyłącznie postanowienia o kosztach zawartego w pkt III sentencji decyzji, na podstawie art. 264 § 2 k.p.a. w zw. z art. 83 i art. 81 ust. 5 u.o.k.k. w związku z 479 32 § 1 i § 2 Kpc, Przedsiębiorcy przysługuje prawo wniesienia zażalenia do Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie tygodnia od dnia doręczenia niniejszej decyz ji, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów - Delegatury Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Poznaniu. Zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 9 w związku z art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych Dz. U. z 2023 r., poz. 1144, ze zm.) , odwołanie od decyzji Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów podlega opłacie stałej w kwocie 1.000 zł. Z kolei, zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 9 w związku z art. 32 ust. 2 tej ustawy zażalenie na postanowienie Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów podlega opłacie stałej w kwocie 500 zł. Opłatę od odwołania lub zażalenia należy uiścić na rachunek bankowy Sądu Okręgowego w Warszawie albo w kasie tego sądu lub w inny sposób, zgodnie z informacjami podanymi przez Sąd. Na stronie internetowej Sądu Okręgowego w Warszawie oraz na tablicy ogłoszeń w budynku Sądu dostępne informacje o: 1) funkcjonujących kasach sądu, w których można uiścić opłatę sądową; 2) m ożliwych sposobach uiszczania opłat sądowych w formie bezgotówkowej; 3) numerach rachunków bieżących dochodów sądu, na które można dokonywać wpłat. Zgodnie z art. 102 ust. 1 i 2 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, z wolnienia od kosztów sądowyc h może się domagać osoba fizyczna , jeżeli złoży oświadczenie, z którego wynika, że nie jest w stanie ich ponieść bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny lub ich poniesienie narazi ją na taki uszczerbek. Do wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych powinno być dołączone oświadczenie obejmujące szczegółowe dane o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania osoby ubiegającej się o zwolnienie od kosztów. Zgodnie z art. 105 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, wniosek o przyznanie zwolnienia od kosztów sądowych należy zgłosić na piśmie lub ustnie do protokołu w sądzie, w którym sprawa ma być wytoczona lub już się toczy. Zgodnie z art. 105 ust. 2 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych Osoba fizyczna, k tóra nie ma miejsca zamieszkania w siedzibie sądu, w którym sprawa ma być wytoczona lub już się toczy może złożyć wniosek o przyznanie zwolnienia od kosztów sądowych w sądzie rejonowym właściwym ze względu na miejsce swego zamieszkania. Sąd przesyła niezwł ocznie ten wniosek właściwemu sądowi. Stosownie do treści art. 117 § 1, § 2 i § 4 Kpc strona zwolniona przez sąd od kosztów sądowych w całości lub części, może domagać się ustanowienia adwokata lub radcy prawnego. Osoba fizyczna, niezwolniona przez sąd od kosztów sądowych, może się domagać ustanowienia adwokata lub radcy prawnego, jeżeli złoży oświadczenie, z którego wynika, że nie jest 31 w stanie ponieść kosztów wynagrodzenia adwokata lub radcy prawnego bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodz iny. Wniosek o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego strona zgłasza wraz z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych lub osobno, na piśmie lub ustnie do protokołu, w sądzie, w którym sprawa ma być wytoczona lub już się toczy. Osoba fizyczna, która nie ma miejsca zamieszkania w siedzibie tego sądu, może złożyć wniosek o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego w sądzie rejonowym właściwym ze względu na miejsce swego zamieszkania, który niezwłocznie przesyła ten wniosek sądowi właściwemu. z upoważnienia Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Dyrektor Delegatury UOKiK w Poznaniu Jarosław Krüger