RPZ-21/2001

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA UOKIK W POZNANIU 61-851 Poznań, ul. Zielona 8 Tel. (0-61) 852-15-17, Tel/Fax (0-61) 852-77-50, Tel. (0-61) 851-86-41 E-mail: poznan@uokik.gov.pl Poznań, 8.10.2001 r. RPZ – 54/2/2001/JK/488 DECYZJA Nr RPZ - 21/2001 Na podstawie art. 85 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 15.12.2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. Nr 122, poz. 1319), w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, odmawia się wszczęcia postępowania antymonopolowego na wniosek Gminnej Spółdzielni „Samopomoc Chłopska” w Kluczach w sprawie stosowania przez Jeronimo Martins Dystrybucja Spółka z o.o. w Poznaniu praktyk ograniczających konkurencję określonych w art. 8 ust. 2 pkt 6 w/w ustawy. Uzasadnienie W dniu 19.09.2001 r. do tut. Delegatury (poprzez Delegaturę w Krakowie) wpłynął wniosek Gminnej Spółdzielni „Samopomoc Chłopska” w Kluczach (zwanej dalej Spółdzielnią), domagającej się wszczęcia postępowania antymonopolowego przeciwko Jeronimo Martins Dystrybucja Spółka z o.o. w Poznaniu (zwanej dalej Spółką). Spółdzielnia zarzuciła Spółce stosowanie praktyk ograniczających konkurencję określonych w art. 8 ust. 2 pkt 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Zgodnie z tym przepisem, zakazane jest naduŜywanie pozycji dominującej na rynku poprzez narzucanie przez przedsiębiorcę uciąŜliwych warunków umów, przynoszących mu nieuzasadnione korzyści. W uzasadnieniu faktycznym wniosku Spółdzielnia wskazała liczne postanowienia otrzymanej do podpisania umowy na dostarczanie pieczywa do sklepów „Biedronka” (ich właścicielem jest Spółka), które uznaje za raŜąco niekorzystne dla Spółdzielni, a które jednocześnie stanowią dla Spółki źródło nieuzasadnionych korzyści. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów zwaŜył, co następuje: Zgodnie z art. 85 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, Prezes Urzędu moŜe, w drodze decyzji, odmówić wszczęcia postępowania antymonopolowego, jeŜeli w sposób oczywisty z zawartych we wniosku oraz posiadanych przez Prezesa Urzędu informacji 2 wynika, Ŝe nie naruszono zakazu określonego w art. 5, w zakresie niewyłączonym na podstawie art. 6 i 7, lub zakazu określonego w art. 8 (ust. 1). Przed wydaniem postanowienia o wszczęciu lub decyzji o odmowie wszczęcia postępowania antymonopolowego Prezes Urzędu moŜe przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, o którym mowa w art. 43, mające na celu uzyskanie dodatkowych informacji niezbędnych do rozstrzygnięcia o wszczęciu lub odmowie wszczęcia postępowania antymonopolowego (ust. 2). W związku z tym, Ŝe zarzuty skierowane były przeciwko właścicielowi sieci handlowej, zaś faktem powszechnie znanym jest, iŜ Spółka jest jednym z wielu podmiotów, który sieci takie prowadzi, nasunęła się bardzo istotna kwestia, czy skarŜony przedsiębiorca posiada na rynku pozycję dominującą w rozumieniu art. 4 pkt 9 ustawy. Rozstrzygnięcie tej kwestii, w świetle zarzutu opartego na naruszeniu art. 8 ustawy (naduŜycie pozycji dominującej), ma decydujące znaczenie przy ocenie zasadności wszczęcia postępowania antymonopolowego. Mając zatem na względzie fakt, iŜ treść wniosku ograniczona była zasadniczo do samych postanowień umowy, nie zawierała natomiast informacji uprawdopodobniających pozycję Spółki, Urząd postanowił wszcząć postępowanie wyjaśniające. Pismem z dnia 20.09.2001 r., Urząd zwrócił się do Spółdzielni o dostarczenie informacji pozwalającej ocenić jaki rynek (terytorialnie i produktowo) jest właściwy w niniejszej sprawie i jaką pozycję na tym rynku zajmuje JMD Sp. z o.o., a w szczególności wskazanie: - na jaką odległość pieczywo (względnie jego poszczególne rodzaje) moŜe być opłacalnie transportowane przez wytwórcę, - jaka część produkcji była sprzedawana JMD, - pozostałych odbiorców Waszego pieczywa, - konkurentów JMD, a w szczególności inne sieci handlowe działające na terenie opłacalnego transportu pieczywa, - oceny moŜliwości zbytu pieczywa poza siecią JMD. Po analizie nadesłanych w dniu 28.09.2001 r. uzupełniających wyjaśnień Spółdzielni Urząd doszedł do następujących wniosków odnoszących się do rynku: Właściwy w sprawie rynek produktowy moŜna określić jako rynek pieczywa o dość szerokim, ale uzasadnionym bliską substytutywnością (ze względu na właściwości, przeznaczenie i cenę) dla nabywców tego towaru asortymencie, obejmującym chleb (zwykły, razowy, graham), róŜnego rodzaju bułki i rogale. Asortyment ten nie obejmuje jednak pieczywa o przedłuŜonym okresie trwałości oraz pieczywa wysokoprzetworzonego charakteryzującego się nieco innymi, od pieczywa świeŜego, właściwościami. Chodzi przy tym o rynek dystrybucji tak określonego produktu, tj. rynek, którego uczestnikami po stronie podaŜy są wytwórcy, zaś po stronie popytowej dystrybutorzy (placówki handlu detalicznego) dokonujący zakupów w celu odsprzedaŜy indywidualnym klientom. Spółdzielnia deklaruje, iŜ [usunięto] % produkcji sprzedawała do sklepów prowadzonych przez Spółkę, zaś pozostałymi odbiorcami byli i są klienci indywidualni, dlatego trzeba przyjąć, Ŝe jest ona uczestnikiem rynku zarówno jako wytwórca jak i dystrybutor. W konsekwencji jako dystrybutor [usunięto] % własnej produkcji konkuruje ze Spółką. Właściwości produktu oraz koszty transportu (wedle wnioskodawcy transport na ok. [usunięto] km był opłacalny) powodują, iŜ rynek w ujęciu geograficznym ma charakter lokalny. Terytorialnie, biorąc pod uwagę wskazaną przez Spółdzielnię odległość opłacalnego 3 transportu, rynek obejmuje znaczną część (środkowo-zachodnią) powiatu Zawiercie, powiaty Olkusz i Dąbrowa Górnicza. Uzupełniające wyjaśnienia Spółdzielni nie zawierają niestety informacji, które pozwoliłyby określić pozycję Spółki na powyŜej opisanym rynku. Właściwie wyjaśnienia te ograniczone zostały ściśle do odpowiedzi na postawione przez Urząd, pomimo wskazania w piśmie z 20.09.2001 r., iŜ Urząd oczekuje uzupełnienia wniosku o informacje pozwalające ocenić pozycję Spółki. Tym niemniej juŜ na podstawie posiadanych wiadomości i przy uwzględnieniu powszechnie znanej, w przekonaniu Urzędu, specyfiki handlu pieczywem moŜna uznać, iŜ Spółka nie posiada tutaj pozycji dominującej. Pieczywo jest bowiem artykułem pierwszej potrzeby, dostępnym niemal w kaŜdym punkcie sprzedaŜy środków spoŜywczych. Urząd nie ma wprawdzie danych na temat ilości tych punktów na terenie w/w powiatów i wartości dokonywanej przez nie sprzedaŜy pieczywa, ale bez jakiegokolwiek ryzyka popełnienia błędu trzeba przyjąć, Ŝe posiadane przez Spółkę cztery sklepy „Biedronka” nie mogą dać Spółce udziału w tej sprzedaŜy choćby zbliŜonego do 40 %, co wówczas dopiero uzasadniałoby przyjęcie domniemania, o którym mowa w art. 4 pkt 9 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. W tym stanie rzeczy, przyjmując iŜ wnioskodawca nie uprawdopodobnił faktu posiadania przez Spółkę pozycji dominującej na rynku, Urząd odmówił wszczęcia postępowania antymonopolowego. Od niniejszej decyzji stronie przysługuje prawo wniesienia odwołania do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Antymonopolowego, w terminie dwóch tygodni od jej doręczenia, za pośrednictwem Delegatury Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Poznaniu. Otrzymują: Gminna Spółdzielnia „Samopomoc Chłopska” ul. Rabsztyńska 1 32-310 Klucze Z upowaŜnienia Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Dyrektor Delegatury w Poznaniu Edward Stawicki