Numer decyzji
RPZ-23/2013
Decyzja UOKiK RPZ-23/2013
- Data decyzji
- 25 września 2013
Treść rozstrzygnięcia
1 Poznań, dnia 25 września 2013 r. RPZ-61/24/13/KB DECYZJA nr RPZ 23/2013 Stosownie do art. 33 ust. 6 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. nr 50 poz. 331 ze zm.), po przeprowadzeniu postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów przeciwko Wonga.pl Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie - w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów na podstawie art. 27 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, uznaje się za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów , określoną w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 3 ww. ustawy, zamieszczanie w reklamach internetowych nieprawdziwych informacji wskazujących, że: „98% klientów, którzy skorzystali z innych pożyczkodawców, oceniają Wonga lepiej”, co stanowi nieuczciwą praktykę rynkową, o której mowa w art. 5 ust. 1 i 2 pkt 1 w zw. z art. 4 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym (Dz.U. Nr 171, poz. 1206). i stwierdza się zaniechanie jej stosowania z dniem 28.02.2013 r. Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 30.04.2013 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej: Prezes UOKiK) wszczął z urzędu na podstawie art. 49 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. Nr 50, poz. 331 ze zm., dalej: „u.o.k.k.) postępowanie w związku z podejrzeniem stosowania przez Wonga.pl Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie (dalej: „WONGA”, „Przedsiębiorca” lub „Spółka”) praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, polegającej na zamieszczaniu w reklamach internetowych nieprawdziwych informacji wskazujących, że 98% klientów, którzy skorzystali z innych pożyczkodawców, oceniają Wonga lepiej, co stanowi nieuczciwą praktykę rynkową, o której mowa w art. 5 ust. 1 i 2 pkt 1 w zw. z art. 4 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym (Dz.U. Nr 171, poz. 1206, dalej: „u.p.n.p.r.”). Niniejsze postępowanie zostało wszczęte na podstawie informacji dotyczących WONGA, które zostały zebrane w toku postępowania wyjaśniającego mającego na celu wstępne ustalenie, czy działania rynkowe pozabankowych instytucji finansowych oferujących pożyczki konsumentom naruszają przepisy u.o.k.k. (sygn. RPZ-403/2/13/AC). W ocenie PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA UOKiK W POZNANIU ul. Zielona 8, 61-851 Poznań tel. 618-521-517, 618-527-750, fax 618-518-644 e-mail: poznan@uokik.gov.pl 2 Prezesa UOKiK zebrany w ww. postępowaniu wyjaśniającym materiał uzasadniał podejrzenie, że WONGA stosowała praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów. W odpowiedzi na zawiadomienie o wszczęciu postępowania, WONGA wskazała, że błędna informacja dotycząca procenta klientów, którzy „skorzystali z innych pożyczkodawców, a oceniają WONGA lepiej” była zamieszczona jedynie na stronie internetowej www.wonga.pl i nie była rozpowszechniana w innych mediach. W ocenie WONGA, przedmiotowa informacja nie mogła istotnie wpłynąć na decyzje konsumentów dotyczące zawarcia umowy. Ponadto Spółka wskazała, że rzeczywisty wynik oceny WONGA na tle innych przedsiębiorców (tj. uznanie przez 82% badanych konsumentów jej oferty za „lepszą”) jest nadal wysoką wartością i odzwierciedla ocenę przeważającej większości klientów. Przedmiotowa informacja, w ocenie Przedsiębiorcy, nie spowodowała zatem istotnych zniekształceń decyzji konsumentów. Ponadto WONGA wskazała, że niezwłocznie po jej dostrzeżeniu, błędna informacja została skorygowana i podjęto odpowiednie krotki celem zapobieżenia powtórzeniu się takiej sytuacji w przyszłości. Pismem z dnia 10.09.2013 r. Prezes UOKiK zawiadomił WONGA o zakończeniu zbierania materiału dowodowego oraz poinformował stronę o przysługującym jej prawie zapoznania się z materiałem dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy oraz prawie złożenia dodatkowych wyjaśnień. W dniach 26.07.2013 r.; 22.08.2013 r. oraz 19.09.2013 r. Spółka zapoznała zię z zebranym materiałem dowodowym. Prezes UOKiK ustalił, co następuje: Wonga.pl Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie została wpisana do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego w dniu 27.02.2012 r. pod numerem 0000412352. Jedynym udziałowcem WONGA jest „WONGA WORLDWIDE LIMITED” z siedzibą w Londynie. Zgodnie z wpisem do ww. rejestru, przedmiotem działalności Spółki jest przede wszystkim pozostała finansowa działalność usługowa, gdzie indziej niesklasyfikowana. (akta postępowania k. 51-53) Spółka rozpoczęła działalność na rynku polskim w dniu 30.10.2012 r. Model biznesowy WONGA opiera się na udzielaniu konsumentom krótkoterminowych pożyczek, przy czym Spółka dokonuje oceny ryzyka związanego ze spłatą pożyczek w oparciu o dane pozyskane z biur informacji gospodarczej, Biura Informacji Kredytowej S.A. oraz własnych baz i informacji przedstawionych przez konsumentów. (akta postępowania k. 6-7) WONGA udziela pożyczek mających charakter kredytu odnawialnego z limitem, przy czym pożyczki udzielane są na okres od 1 do 30 dni w kwocie do 500 zł (w przypadku pierwszej pożyczki) oraz do 2.500 zł (w przypadku kolejnych pożyczek dla tego samego klienta). Umowy pożyczki zawierane są na podstawie wniosku konsumenta złożonego za pomocą strony internetowej www.wonga.pl. Po akceptacji wniosku zawierana jest z konsumentami umowa pożyczki w formie pisemnej, według opracowanego przez Spółkę wzorca. (akta postępowania k. 7, 17-34) 3 W ramach swojej działalności WONGA stosuje przede wszystkim reklamy tekstowe zamieszczane w wyszukiwarce Google, w tym graficzne reklamy kontekstowe oraz reklamy na stronie internetowej www.wonga.pl. Dodatkowo, Spółka korzysta z reklam zamieszczanych za pośrednictwem mediów internetowych (sieci partnerskich, mediów społecznościowych, reklam wideo) oraz mediów tradycyjnych (reklamy prasowej, telewizyjnej, radiowej, reklam w środkach komunikacji, czy też ulotek). (akta postępowania k. 7, 13-16) W okresie od 30.10.2012 r. do 28.02.2013 r. na stronie internetowej www.wonga.pl znajdowała się informacja, zgodnie z którą „98% klientów, którzy korzystali z innych pożyczkodawców, oceniają Wonga lepiej”. Zgodnie z informacjami przekazanymi przez WONGA, ww. stwierdzenie opierało się na badaniu rynkowym przeprowadzonym w styczniu 2012 r. na zlecenie wonga.com przez […] na próbie […] respondentów będących klientami wonga.com. Spółka wskazała, że liczba 98, która odnosiła się do procenta klientów, którzy ocenili ofertę wonga.com lepiej niż ofertę innych przedsiębiorców oferujących pożyczki była nieprawdziwa i została błędnie zamieszczona w wyniku błędu ludzkiego. Zgodnie z ww. badaniem 82% klientów, którzy skorzystali z innych pożyczkodawców oceniło Wonga lepiej. (akta postępowania k. 93, 112) W 2012 r. WONGA udzieliła […] pożyczek na łączną kwotę […] zł. (akta postępowania k. 10) W 2012 r. Przedsiębiorca osiągnął z prowadzonej działalności gospodarczej przychód w wysokości […] zł. Prezes UOKiK zważył co następuje Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.o.k.k., ochrona interesów przedsiębiorców i konsumentów podejmowana w ramach działań Prezesa UOKiK jest prowadzona w interesie publicznym. Ingerencja Prezesa UOKiK ma zatem na celu ochronę interesów zbiorowości, a nie wprost poszczególnych, indywidualnych uczestników rynku. Naruszenie interesu publicznego stanowi bezwzględny warunek uznania kompetencji Prezesa UOKiK do rozstrzygnięcia określonej sprawy. Interes publiczny zostaje naruszony wówczas, gdy działania przedsiębiorcy godzą w interesy ogólnospołeczne i dotykają szerokiego kręgu uczestników rynku, zaburzając jego prawidłowe funkcjonowanie. W ocenie Prezesa UOKiK, rozpatrywana sprawa ma charakter publicznoprawny. Wiąże się ona z ochroną interesu wszystkich aktualnych i potencjalnych klientów WONGA, na których decyzje w przedmiocie wyboru oferty Spółki mogła mieć wpływ błędna informacja o procencie konsumentów, którzy oceniają ofertę Wonga lepiej. Działanie Przedsiębiorcy nie dotyczyło zatem interesów poszczególnych osób, których sprawy miałyby charakter jednostkowy, indywidualny i nie dający się porównać z innymi, ale kręgu aktualnych i potencjalnych klientów WONGA, na których decyzje mogła mieć wpływ przedmiotowa reklama. W niniejszej sprawie istnieje zatem możliwość poddania zachowania Przedsiębiorcy dalszej ocenie pod kątem stosowania przez niego praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów. 4 Stosownie do art. 24 ust. 1 u.o.k.k. zakazane jest stosowanie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Artykuł 24 ust. 2 u.o.k.k. za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów uznaje godzące w nie bezprawne działania przedsiębiorcy. Dla stwierdzenia stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów niezbędne zatem jest aby zachowanie przedsiębiorcy było bezprawne i naruszało zbiorowy interes konsumentów. W uzasadnieniu wyroku z dnia 10 kwietnia 2008 r. (sygn. akt III SK 27/07, OSNP 2009/13-14/188) Sąd Najwyższy wskazał, że gramatyczna wykładnia pojęcia zbiorowy interes konsumentów prowadzi do wniosku, że chodzi o zachowanie przedsiębiorcy, które godzi w interesy grupy osób stanowiących określony zbiór. Interes konsumentów należy rozumieć jako interes prawny uznany przez ustawodawcę jako zasługujący na ochronę. Pod tym pojęciem należy rozumieć zarówno ściśle ekonomiczne interesy konsumentów o wymiarze majątkowym, jak również prawo konsumentów do uczestniczenia w przejrzystych i niezakłóconych przez przedsiębiorcę warunkach rynkowych, zapewniających konsumentom możliwość dokonywania transakcji przy całkowitym zrozumieniu jaki jest ich rzeczywisty sens ekonomiczny i prawny zarówno na etapie przedkontraktowym, jak też w czasie wykonywania umowy. Godzenie w zbiorowe interesy konsumentów może polegać zarówno na ich naruszeniu, jak też na zagrożeniu ich naruszenia. Dla uznania, że doszło do naruszenia zbiorowych interesów konsumentów nie jest więc konieczne stwierdzenie, że którykolwiek z konsumentów został rzeczywiście poszkodowany wskutek stosowanej przez przedsiębiorcę praktyki. Wystarczająca jest choćby potencjalna możliwość wystąpienia negatywnych skutków praktyki wobec nieograniczonej liczby konsumentów. W niniejszej sprawie zakwestionowane działania Przedsiębiorcy mogły godzić w interesy określonego zbioru konsumentów, a mianowicie wszystkich aktualnych i potencjalnych konsumentów WONGA, którzy w okresie od 30.10.2012 r. do 28.02.2013 r. mogli zetknąć się z kwestionowanym w niniejszym postępowaniu przekazem reklamowym. W związku z powyższym, w ocenie Prezesa UOKiK, spełniona została przesłanka naruszenia zbiorowego interesu konsumentów. Jako bezprawne należy kwalifikować zachowania sprzeczne z prawem, zasadami współżycia społecznego lub dobrymi obyczajami, bez względu na winę, a nawet świadomość przedsiębiorcy. Dla ustalenia bezprawności działania wystarczy, że określone zachowanie koliduje z przepisami prawa (Komentarz do ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji pod red. Janusza Szwaji, Wyd. CH Beck, Warszawa 2000 r., str. 117-118). Postawiony WONGA zarzut dotyczy stosowania nieuczciwej praktyki rynkowej określonej w art. 5 ust. 1 i 2 pkt 1 w zw. z art. 4 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym (Dz.U. Nr 171, poz. 1206, dalej: „u.p.n.p.r.”) polegającej na zamieszczeniu w reklamach internetowych nieprawdziwych informacji wskazujących, że 98% klientów, którzy korzystali z innych pożyczkodawców oceniają Wonga lepiej. Bezprawność przypisanej Przedsiębiorcy praktyki Prezes UOKiK wywodzi z naruszenia przepisów ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym. Definicję praktyki rynkowej zawiera art. 2 pkt 4 u.p.n.p.r. wskazując, że za taką uznaje się działanie lub zaniechanie przedsiębiorcy, sposób postępowania, oświadczenie lub informację handlową, w szczególności reklamę i marketing, bezpośrednio związane z promocją lub nabyciem produktu przez konsumenta. Pojęcie produktu wskazane w wyżej 5 przywołanym artykule ma znaczenie szerokie i obejmuje również pojęcie usługi. W zakresie pojęcia praktyki rynkowej mieści się zatem każdy czyn przedsiębiorcy (działanie jak i zaniechanie), oraz każda forma działania przedsiębiorcy (sposób postępowania, oświadczenie lub komunikat handlowy, w tym reklama i marketing). Istotnym jest, iż wskazane formy mogą być kwalifikowane jako praktyki rynkowe, wtedy tylko, gdy są bezpośrednio związane z promocją lub nabyciem produktu przez konsumenta, tj. gdy mogą oddziaływać na decyzje ekonomiczne konsumentów. Niewątpliwie działania Spółki, polegające na reklamowaniu swoich usług z użyciem zakwestionowanego hasła mieszczą się w przedstawionym powyżej pojęciu praktyki rynkowej. Przepisy u.p.n.p.r. posługują się pojęciem przeciętnego konsumenta, w odniesieniu do którego powinna być dokonana ocena każdej praktyki rynkowej. Ocenia nieuczciwości stosowania danej praktyki jest dokonywana zatem z punktu widzenia „przeciętnego konsumenta” (M. Sieradzka, Ustawa o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym. Komentarz, Oficyjna 2008). Przyjmując model przeciętnego konsumenta należy przyjąć model odbiorcy jako osoby rozsądnej, uważnej, należycie poinformowanej. Ocena tych cech powinna być dokonana z uwzględnieniem czynników społecznych, kulturowych, językowych i przynależności danego konsumenta do szczególnej grupy konsumentów, przez którą rozumie się dającą się jednoznacznie zidentyfikować grupę konsumentów, szczególnie podatną na oddziaływanie praktyki rynkowej lub na produkt, którego praktyka rynkowa dotyczy, ze względu na szczególne cechy, takie jak wiek, niepełnosprawność fizyczna lub umysłowa. Treść zakwestionowanej przez Prezesa Urzędu reklamy nie wykazała, aby była ona kierowana do określonej, dającej się wyodrębnić na podstawie wspólnej cechy grupy konsumentów. Jak wynika z badań TNS Polska, z usług pozabankowych instytucji finansowych częściej skłonne są korzystać osoby z zawodowym wykształceniem, których dochody mieszczą się w przedziale 1501-2500 z 1 ł. Zdaniem Prezesa Urzędu, nie pozwala to jednak na uznanie, że WONGA adresuje swoje reklamy do szczególnej grupy konsumentów. Należy przy tym mieć na uwadze, że umowy zawierane przez Spółkę dotyczą najczęściej niewielkich kwot, pożyczanych na krótki okres i jako takie nie wymagają od konsumentów ponadprzeciętnej specjalistycznej wiedzy w zakresie funkcjonowania rynku usług finansowych bądź warunków udzielania pożyczek. Dla oceny modelu przeciętnego konsumenta w niniejszej sprawie nie ma też znaczenia fakt rozpowszechniania reklamy w internecie. Korzystanie z internetu nie wymaga bowiem posiadania specjalistycznych kwalifikacji lub szczególnych właściwości, czy też większej niż przeciętna orientacji w nowych technologiach telekomunikacyjnych. Według stanu na październik 2012 roku odsetek gospodarstw domowych posiadających stacjonarny dostęp do internetu wyniósł 71% (Dane według „Społeczeństwo informacyjne w Polsce”, GUS – www.stat.gov.pl), przy czym należy również zwrócić uwagę, że obecnie korzystanie z internetu odbywa się już nie tylko za pomocą tradycyjnego komputera, ale również mobilnie, poprzez telefony komórkowe, których ilość już kilka lat temu przekroczyła liczbę mieszkańców Polski. Korzystanie z internetu jest więc obecnie szeroko rozpowszechnione i dostępne praktycznie dla każdej zainteresowanej osoby. Przesądza to o uznaniu, że adresatem działań Spółki mógł stać się właściwie każdy konsument 1 Badanie zostało przeprowadzone przez TNS Polska na zlecenie Prezesa UOKiK od 2 do 5 sierpnia 2012 roku techniką wywiadu bezpośredniego wspomaganego komputerowo (CAPI), na reprezentatywnej, losowo wybranej próbie 1000 Polaków w wieku 15 i więcej lat. Raport z badania dostępny na www.uokik.gov.pl 6 Co za tym idzie, na potrzeby przeprowadzonego postępowania, za przeciętnego uznano konsumenta dostatecznie dobrze poinformowanego, uważnego i ostrożnego przy uwzględnieniu czynników społecznych, kulturowych i językowych charakterystycznych dla polskiego konsumenta. Tak przyjęty wzorzec konsumenta nie powoduje, że traci on prawo do bycia rzetelnie poinformowanym o reklamowanym produkcie. Oczekiwania wobec rozsądnego konsumenta wynikają przede wszystkim z tego, jak daleko sięga obowiązek rzetelności w przekazywaniu informacji handlowej przez przedsiębiorcę. Zgodnie z orzecznictwem Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej: SOKiK), przedsiębiorca ma obowiązek poinformowania w sposób rzetelny i prawdziwy o cechach oferowanego towaru już w reklamie, a klient zwabiony jego ofertą nie ma obowiązku jej weryfikacji w miejscu sprzedaży 2 . Przeciętny konsument ma prawo odbierać kierowane do niego przekazy reklamowe w sposób dosłowny zakładając, że przedsiębiorca, od którego pochodzą, przekazuje mu informacje w sposób dostatecznie jasny, jednoznaczny i niewprowadzający w błąd. Wyżej opisany model przeciętnego konsumenta stał się podstawą analizy zachowania Spółki pod kątem zgodności z u.p.n.p.r. Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.p.n.p.r., praktyka rynkowa stosowana przez przedsiębiorców wobec konsumentów jest nieuczciwa, jeżeli jest sprzeczna z dobrymi obyczajami i w istotny sposób zniekształca lub może zniekształcić zachowanie rynkowe przeciętnego konsumenta przed zawarciem umowy dotyczącej produktu, w trakcie jej zawierania lub po jej zawarciu. Jak wskazał SOKiK, „istotą pojęcia dobrego obyczaju jest szeroko pojęty szacunek dla drugiego człowieka. W stosunkach z konsumentami powinien on wyrażać się właściwym informowaniem o przysługujących uprawnieniach, niewykorzystywaniu uprzywilejowanej pozycji profesjonalisty i rzetelnym traktowaniu partnerów umów. Za sprzeczne z dobrymi obyczajami można uznać działania zmierzające do niedoinformowania, dezorientacji, wywołania błędnego przekonania u konsumenta, a także wykorzystania jego niewiedzy i naiwności” 3 . Ponadto, jak wskazał Sąd Apelacyjny w Warszawie: „(…) pierwszoplanowe znaczenie (również w świetle orzecznictwa ETS) ma zaś prawo konsumenta (i związany z nim obowiązek po stronie przedsiębiorcy) do rzetelnej informacji .” 4 Dla zaistnienia natomiast drugiej z ww. przesłanek, wystarczy jedynie potencjalne zniekształcenie zachowania rynkowego konsumenta, co oznacza, że nie musi do niego faktycznie dojść. Art. 4 ust. 2 ustawy zawiera otwarty katalog nieuczciwych praktyk rynkowych i wyróżnia m.in. praktyki rynkowe wprowadzające w błąd. Praktyki te mogą polegać zarówno na działaniu (art. 5) jak i zaniechaniu (art. 6), przy czym nie są one zakazane w każdych okolicznościach (art. 7). Oznacza to, że przypisanie przedsiębiorcy stosowania praktyk rynkowych wprowadzających w błąd wymaga odniesienia zarówno do ogólnej definicji nieuczciwej praktyki rynkowej zawartej w art. 4 ust. 1 u.p.n.p.r., jak również definicji praktyki wprowadzającej w błąd zawartej w art. 5 lub art. 6 u.p.n.p.r. Zgodnie z art. 5 ust. 1 u.p.n.p.r., praktykę rynkową uznaje się za działanie wprowadzające w błąd, jeżeli działanie to w jakikolwiek sposób powoduje lub może powodować podjęcie przez przeciętnego konsumenta decyzji dotyczącej umowy, której inaczej by nie podjął. Wymaga wyjaśnienia, że decyzja dotycząca umowy nie musi finalnie prowadzić do dokonania czynności prawnej. Wystarczający jest zatem potencjalny wpływ działań przedsiębiorcy na zachowanie rynkowe konsumenta. 2 tak m.in. wyrok SOKiK z dnia 19.12.2007 roku, sygn. XVII Ama 64/07. 3 wyrok SOKiK z dnia 23.02.2006 roku, sygn. XVII Ama 118/04 4 Wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 27.03.2013 r., sygn. VI ACa 864/12, niepubl.) 7 Działanie wprowadzające w błąd może w szczególności polegać na rozpowszechnianiu nieprawdziwych informacji (art. 5 ust. 2 pkt 1 u.p.n.p.r.). Przenosząc te teoretyczne rozważania na grunt niniejszej sprawy należy wskazać, że WONGA przekazała konsumentom obiektywnie nieprawdziwą informację o tym, że 98% klientów, którzy korzystali z ofert innych pożyczkodawców oceniają Spółkę lepiej. Sama Spółka przyznała bowiem, że było to wynikiem błędu ludzkiego i w rzeczywistości odsetek ten wynosił 82% ankietowanych klientów wonga.com. W ocenie Prezesa Urzędu, takie działanie Spółki naruszyło prawo konsumentów do uzyskania rzetelnej i prawdziwej informacji oraz mogło spowodować u nich błędne przekonanie co do atrakcyjności oferty Spółki. Tym samym działanie to było sprzeczne z dobrymi obyczajami. Podkreślić należy, że wskazanie liczby 98 jako procentu klientów, którzy korzystali z oferty innych przedsiębiorców udzielających pożyczek, a którzy uznali ofertę WONGA za lepszą mogło dodatkowo zachęcić konsumentów do skorzystania z oferty Spółki. W powszechnym odczuciu liczba 98% mogła bowiem być przez konsumentów utożsamiana ze stwierdzeniem, że praktycznie wszyscy konsumenci ocenili ofertę WONGA lepiej. Mając na uwadze fakt, że na rynku polskim działa wiele pozabankowych instytucji finansowych udzielających pożyczek, taka reklama mogła sugerować konsumentom, że jest to najlepsza oferta spośród wszystkich przedsiębiorców oferujących pożyczki. Zdaniem Prezesa UOKiK, wskazanie na stronie internetowej www.wonga.pl nieprawdziwych danych wzmacniało przekaz Spółki, stanowiąc dodatkowy element informacyjny, poprzez który WONGA chciała zainteresować konsumentów swoją ofertą, a w konsekwencji skłonić ich do zawarcia umowy pożyczki. Taki sposób prezentacji pożyczki zwraca uwagę konsumentów w większym stopniu, niż w przypadku poprzestania tylko na zachwalaniu określonych cech danej oferty. Ta okoliczność w połączeniu z przekazaniem nieprawdziwych informacji dotyczących zaufania klientów mogła niewątpliwie wpływać na decyzje konsumentów na etapie przedkontraktowym istotnie zniekształcając ich decyzję rynkową. Wskazanie, że 98% klientów Spółki ocenia ją lepiej niż konkurencję sprzyja przyjmowaniu przez konsumentów konformistycznej postawy. Przeciętny konsument dowiadując się, że prawie wszyscy klienci Spółki prezentują ww. pogląd jest bowiem bardziej skłonny zaufać ofercie Spółki i skorzystać z jej usług. Jak już wspomniano powyżej, dla wykazania stosowania nieuczciwej praktyki rynkowej, nie jest konieczne ustalenie, że faktycznie doszło do podjęcia przez konsumenta decyzji rynkowej, której inaczej by nie podjął. Wystarczy jedynie potencjalna możliwość wystąpienia takiego skutku, która z pewnością w niniejszej sprawie występuje. Uwzględniając powyższe, W ocenie Prezesa UOKiK, należy uznać, że działanie WONGA nosiło znamiona bezprawności. Po pierwsze, informacja o procencie konsumentów, którzy uznali ofertę Wonga za lepszą była obiektywnie nieprawdziwa, co przyznała sama Spółka. Po drugie, nieprawdziwa informacja miała istotne znaczenie z punktu widzenia konsumentów i mogła wpłynąć na ich decyzje. Po trzecie, przekazanie nieprawdziwej informacji było sprzeczne z dobrymi obyczajami. W związku z powyższym należy uznać, że doszło do naruszenia art. 5 ust. 1 i 2 pkt 1 w zw. z art. 4 ust. 1 i 2 u.p.n.p.r. W świetle powyższego, Prezes UOKiK uznał, że spełnione zostały przesłanki niezbędne do przypisania Spółce praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów: wykazana została bezprawność jej działań oraz naruszenie zbiorowego interesu konsumentów. 8 Podstawą rozstrzygnięcia Prezesa UOKiK w odniesieniu do stwierdzonej praktyki jest art. 27 ust. 1 i 2 u.o.k.k. Zgodnie z tym przepisem, nie wydaje się decyzji o uznaniu praktyki za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów i nakazującą zaniechanie jej stosowania, jeżeli przedsiębiorca zaprzestał stosowania praktyki, o której mowa w art. 24 u.o.k.k. W takim przypadku Prezes UOKiK wydaje decyzję o uznaniu praktyki za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów i stwierdzającą zaniechanie jej stosowania, przy czym ciężar udowodnienia okoliczności zaniechania stosowania zarzucanej praktyki spoczywa na przedsiębiorcy (art. 27 ust. 3 u.o.k.k.). W niniejszej sprawie ustalono, że kwestionowana przez Prezesa UOKiK reklama była zamieszczona na stronie interenetowej www.wonga.pl w okresie od 30.10.2012 r. do 28.02.2013 r. W związku z powyższym należało uznać WONGA zaniechała stosowania praktyki opisanej w pkt I sentencji z dniem 28.02.2013 r. Stosownie do treści art. 81 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w związku z art. 479 28 § 2 k.p.c. - od niniejszej decyzji przysługuje odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie- Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwóch tygodni od dnia jej doręczenia, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów- Delegatury Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Poznaniu. z upoważnienia Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Dyrektor Delegatury UOKiK w Poznaniu Jarosław Krüger
Analiza z kontekstem sprawy
Co ta decyzja oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Informacje o sprawie
- Sygnatura
- RPZ-61/24/13/KB
- Rodzaj praktyki
- Ochrona zbiorowych interesów konsumentów
- Kara finansowa
- nie
- Branża
- 64.9 Pozostała finansowa działalność usługowa, z wyłączeniem ubezpieczeń i funduszów emerytalnych
- Region
- Mazowieckie
- Strony
- Wonga.pl Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie
- Odwołanie do sądu
- Nie
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów