RPZ-26/2011

1 Poznań, dnia 27 października 2011r. RPZ- 61/17/11/JM DECYZJA nr RPZ 26/2011 Stosownie do art. 33 ust. 6 ustawy z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. nr 50 poz. 331 ze zm.), po przeprowadzeniu postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, wszczętego z urzędu wobec G.EN. Gaz Energia S.A. z siedzibą w Tarnowie Podgórnym - w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów I. na podstawie art. 28 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, wobec uprawdopodobnienia w toku postępowania stosowania przez G.EN. Gaz Energia S.A. z siedzibą w Tarnowie Podgórnym praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, określonej w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ww. ustawy, polegającej na stosowaniu we wzorcu umowy kompleksowej dostawy paliwa gazowego i świadczenia usług dystrybucji dla odbiorców odbierających paliwo gazowe w ilości do 10 m 3 /h w przeliczeniu na gaz wysokometanowy E postanowienia, które wpisane zostało do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 Kpc, o treści: „Z uwzględnieniem odpowiednich przepisów § 5 powyżej, należności za paliwo gazowe oraz świadczone na rzecz odbiorcy usługi dystrybucji, w tym również zaliczki, będą regulowane na podstawie faktur VAT i/lub planów zaliczkowych wystawianych przez Przedsiębiorstwo Gazownicze, w terminach tam podanych” (§ 9 ust. 1), po zobowiązaniu się przez G.EN. Gaz Energia S.A. do podjęcia działań zmierzających do zaniechania zarzuconej praktyki poprzez zmianę treści ww. postanowienia w nowym wzorcu umowy oraz w umowach pozostających nadal w obrocie prawnym, nakłada się na G.EN. Gaz Energia S.A. z siedzibą w Tarnowie Podgórnym obowiązek wykonania tego zobowiązania poprzez: a) wprowadzenie do obrotu z konsumentami, z dniem uprawomocnienia się niniejszej decyzji, nowego wzorca umowy, w którym kwestionowane postanowienie zostanie zastąpione przez postanowienie zmodyfikowane w sposób wskazany w piśmie Przedsiębiorcy z dnia 2 września 2011r. b) wystąpienie do kontrahentów, będących konsumentami, w terminie do dnia 31 grudnia 2012r., z propozycją podpisania aneksów, na podstawie których kwestionowane postanowienie zostanie zastąpione w obowiązujących nadal umowach przez postanowienie zmodyfikowane w sposób wskazany w piśmie Przedsiębiorcy z dnia 2 września 2011r. PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA UOKiK W POZNANIU ul. Zielona 8, 61-851 Poznań Tel. (0-61) 852-15-17, 852-77-50, Fax (0-61) 851-86-44 E-mail: poznan@uokik.gov.pl 2 II. na podstawie art. 28 ust. 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nakłada się na G.EN. Gaz Energia S.A. z siedzibą w Tarnowie Podgórnym obowiązek przekazania : a) w terminie 2 miesięcy od dnia uprawomocnienia się niniejszej decyzji- informacji o realizacji zobowiązania nałożonego w punkcie I a sentencji decyzji oraz przedłożenia kopii 10 umów zawartych z konsumentami zgodnie z postanowieniami nowego wzorca umowy b) w terminie do dnia 31 grudnia 2012r.- informacji o realizacji zobowiązania nałożonego w punkcie I b sentencji decyzji oraz przedłożenia dowodów potwierdzających fakt przekazania 20 kontrahentom, będącym konsumentami, propozycji aneksowania obowiązujących nadal umów. III. na podstawie art. 105 § 1 Kpa w zw. z art. 83 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, umarza się postępowanie w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów , wszczęte z urzędu w związku z podejrzeniem stosowania przez G.EN. Gaz Energia S.A. z siedzibą w Tarnowie Podgórnym praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, określonej w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ww. ustawy, polegającej na stosowaniu we wzorcu umowy kompleksowej dostawy paliwa gazowego i świadczenia usług dystrybucji dla odbiorców odbierających paliwo gazowe w ilości powyżej 10 m 3 /h w przeliczeniu na gaz wysokometanowy E postanowienia, które zostało wpisane do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 Kpc, o treści: „Termin płatności faktur za dostarczone paliwo gazowe i świadczone usługi dystrybucji, o których mowa w § 4 ust. 2 OWU wynosi 14 dni od daty wystawienia, chyba że w treści faktury wskazano konkretny termin płatności. W takim przypadku obowiązuje termin płatności wskazany w treści faktury” (§ 3 ust. 3). Uzasadnienie W związku z otrzymaną skargą konsumencką Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów- Delegatura w Poznaniu (dalej: Prezes Urzędu) wszczął z urzędu postępowanie wyjaśniające mające na celu wstępne ustalenie, czy działania G.EN. Gaz Energia S.A. z siedzibą w Tarnowie Podgórnym (dalej: Przedsiębiorca) dotyczące prowadzenia rozliczeń z konsumentami z tytułu sprzedaży i dystrybucji paliwa gazowego, uzasadniają wszczęcie postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. W trakcie postępowania Prezes Urzędu wezwał Przedsiębiorcę m.in. do przedłożenia wzorców umów określających zasady prowadzenia rozliczeń z konsumentami, w tym procedurę i terminy wystawiania faktur i doręczania ich konsumentom. W odpowiedzi na wezwanie Przedsiębiorca przedstawił: wzorzec umowy kompleksowej dostawy paliwa gazowego i świadczenia usług dystrybucji dla odbiorców odbierających paliwo gazowe w ilości do 10 m 3 /h w przeliczeniu na gaz wysokometanowy E oraz wzorzec umowy kompleksowej dostawy paliwa gazowego i świadczenia usług dystrybucji dla odbiorców odbierających paliwo gazowe w ilości powyżej 10 m 3 /h w przeliczeniu na gaz wysokometanowy E. Przedsiębiorca wyjaśnił, że pierwszy wzorzec stosuje do rozliczeń odbiorców zakwalifikowanych do grup taryfowych: Z-1, Z-2, S-1, S- 2, W-1 i W-2. Rozliczenie tych odbiorców odbywa się w dwunastomiesięcznych okresach rozliczeniowych, zgodnie z § 5 ust. 1 wzorca i pkt 4.1.5 lit. a) obowiązującej Taryfy dla paliw gazowych. Przedsiębiorca poinformował, że okresowe faktury rozliczeniowe wystawia odbiorcom do 7- go dnia kalendarzowego miesiąca kalendarzowego następującego bezpośrednio po miesiącu rozliczeniowym określonym w § 5 ust. 3 wzorca. Z kolei drugi wzorzec stosuje do rozliczeń odbiorców zakwalifikowanych do grup taryfowych: Z-3, Z-4, S-3, S-4, W-3 i W-4. W tym wypadku rozliczenie następuje w miesięcznych okresach rozliczeniowych, zgodnie z pkt 4.1.5 lit. b) obowiązującej Taryfy. Przedsiębiorca wskazał, że zgodnie z § 4 ust. 3 Ogólnych 3 Warunków Umowy miesięczne faktury rozliczeniowe wystawia ww. odbiorcom do 7- ego dnia roboczego miesiąca kalendarzowego następującego bezpośrednio po miesiącu, którego dotyczy rozliczenie i wysyła je do odbiorców najpóźniej 3- go dnia roboczego od dnia ich wystawienia, zgodnie z § 4 ust. 5 Ogólnych Warunków Umowy. Analiza ww. wzorców wykazała, że zamieszczono w nich postanowienia, które mogą zostać uznane za tożsame z klauzulami wpisanymi do rejestru niedozwolonych postanowień umownych. Z uwagi na powyższe, postanowieniem z dnia 13 czerwca 2011r. Prezes Urzędu wszczął z urzędu postępowanie w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, w związku z podejrzeniem stosowania przez G.EN. Gaz Energia S.A. z siedzibą w Tarnowie Podgórnym praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, określonej w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, polegającej na stosowaniu we wzorcach umów postanowień wpisanych do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 Kpc, o treści: I. we wzorcu umowy kompleksowej dostawy paliwa gazowego i świadczenia usług dystrybucji dla odbiorców odbierających paliwo gazowe w ilości do 10 m 3 /h w przeliczeniu na gaz wysokometanowy E „Z uwzględnieniem odpowiednich przepisów § 5 powyżej, należności za paliwo gazowe oraz świadczone na rzecz odbiorcy usługi dystrybucji, w tym również zaliczki, będą regulowane na podstawie faktur VAT i/lub planów zaliczkowych wystawianych przez Przedsiębiorstwo Gazownicze, w terminach tam podanych” (§ 9 ust. 1) II. we wzorcu umowy kompleksowej dostawy paliwa gazowego i świadczenia usług dystrybucji dla odbiorców odbierających paliwo gazowe w ilości powyżej 10 m 3 /h w przeliczeniu na gaz wysokometanowy E „Termin płatności faktur za dostarczone paliwo gazowe i świadczone usługi dystrybucji, o których mowa w § 4 ust. 2 OWU wynosi 14 dni od daty wystawienia, chyba że w treści faktury wskazano konkretny termin płatności. W takim przypadku obowiązuje termin płatności wskazany w treści faktury” (§ 3 ust. 3). Przedsiębiorca, zawiadomiony o wszczęciu postępowania administracyjnego, pismem z dnia 30 czerwca 2011r. wniósł o wydanie decyzji w trybie art. 28 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Przedsiębiorca zobowiązał się do zaniechania stosowania postanowienia § 9 ust. 1 wzorca umowy kompleksowej dostawy paliwa gazowego i świadczenia usług dystrybucji dla odbiorców odbierających paliwo gazowe w ilości do 10 m 3 /h w przeliczeniu na gaz wysokometanowy E i przedstawienia, najpóźniej w terminie miesiąca, harmonogramu sporządzenia nowego wzorca i aneksów do umów zawierających to postanowienie oraz harmonogramu wymiany umów. Przedsiębiorca poinformował, że ww. wzorzec stosuje w obrocie konsumenckim od dnia 4 października 2007r. i na dzień 29 czerwca 2011r. zawarł w oparciu o jego postanowienia [usunięto] umów. Podkreślił jednocześnie, że wskazana liczba obejmuje zarówno umowy z konsumentami, jak i osobami fizycznymi prowadzącymi działalność gospodarczą oraz osobami prawnymi. Jak wskazał Przedsiębiorca, ze względu na brak szczegółowych statystyk dotyczących poszczególnych kategorii klientów tej grupy nie może podać dokładnej liczby umów zawartych z konsumentami. Przedsiębiorca wyjaśnił m.in., że rozliczenia z tytułu umowy kompleksowej zawieranej zgodnie z ww. wzorcem opierają się na systemie zaliczkowym. W okresie trwania rocznego okresu rozliczeniowego konsument wpłaca miesięczne zaliczki z tytułu prognozowanego zużycia paliwa gazowego i usług dystrybucji. Rozliczenie ewentualnej niedopłaty następuje raz w roku, na podstawie faktury, w wyniku dokonanego przez pracownika odczytu gazomierza. Przedsiębiorca poinformował ponadto, że co do zasady nie pobiera odsetek ustawowych w przypadku złożenia przez konsumenta uzasadnionej reklamacji w związku z opóźnieniem w 4 doręczeniu faktury, w tym wynikającego z zaniedbania Poczty Polskiej, które w konsekwencji uniemożliwiło konsumentowi terminowe uiszczenie należności. Wskazał przy tym, że przypadki zgłoszenia przez konsumentów nieprawidłowości w zakresie doręczenia faktury były pojedyncze. Faktyczny zasięg zastosowania tej klauzuli jest zatem, zdaniem Przedsiębiorcy, niewielki, co oznacza, że trudno uznać ją za uciążliwą dla konsumentów. Jednocześnie Przedsiębiorca oświadczył, że wzorzec umowy kompleksowej dostawy paliwa gazowego i świadczenia usług dystrybucji dla odbiorców odbierających paliwo gazowe w ilości powyżej 10 m 3 /h w przeliczeniu na gaz wysokometanowy E nie jest stosowany w obrocie z konsumentami. Pismem z dnia 29 lipca 2011r. Przedsiębiorca podtrzymał wniosek o wydanie decyzji w trybie art. 28 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Przedsiębiorca przedłożył harmonogram wymiany umów kompleksowych zawartych z konsumentami w oparciu o wzorzec umowy kompleksowej dostawy paliwa gazowego i świadczenia usług dystrybucji dla odbiorców odbierających paliwo gazowe w ilości do 10 m 3 /h w przeliczeniu na gaz wysokometanowy E wraz z przyjmującą ten harmonogram uchwałą Zarządu G.EN. Gaz Energia S.A. nr 29/2011. Poinformował również, że nowy wzorzec, zawierający zmienioną treść zakwestionowanego postanowienia, zostanie przygotowany do dnia 30 września 2011r. i zatwierdzony przez Zarząd Spółki do dnia 3 października 2011r. Przedsiębiorca wskazał, że w związku ze sprzedażą w 2010r. paliw gazowych w ilości przekraczającej 100 mln m 3 , ma obowiązek dokonania rozdziału prowadzonej działalności sieciowej (dystrybucyjnej) od działalności w zakresie sprzedaży paliw, zgodnie z art. 9d ustawy z dnia 10 kwietnia 1997r. Prawo energetyczne (t.j. Dz.U. z 2006r., nr 89 poz. 625 ze zm.). Spełnienie tego wymogu nastąpi przez wydzielenie z jego struktur podmiotu, który stanie się niezależnym operatorem sieci dystrybucyjnej w rozumieniu Prawa energetycznego. Jak podkreślił Przedsiębiorca, z uwagi na ten rozdział konieczne będzie wprowadzenie do wzorca umowy, oprócz zmiany klauzuli zakwestionowanej przez Prezesa Urzędu, dodatkowych modyfikacji. Przedsiębiorca wyjaśnił, że wdrożenie nowego wzorca umowy musi zostać poprzedzone wprowadzeniem zmian do programu informatycznego, który wykorzystuje do rozliczeń z klientami, w tym do drukowania faktur, co wymaga przeprowadzenia konsultacji z zewnętrznym dostawcą obsługującym ten program. Poinformował ponadto, że wymiana umów z odbiorcami, w tym konsumentami, przewidziana została w okresie od dnia 3 października 2011r. do dnia 31 grudnia 2012r. Zdaniem Przedsiębiorcy, ustalenie tego okresu jest konieczne ze względu na bardzo dużą liczbę odbiorców objętych wymianą oraz ich rozproszenie terytorialne (ok. [usunięto] gminy). Nie mając możliwości jednostronnej zmiany umowy musi bowiem aneksować każdą z zawartych umów. W opinii Przedsiębiorcy, uwzględnienia wymaga również zależność terminu podpisania aneksu od woli klienta, która należy do czynników od niego niezależnych. Dlatego też, zarówno przygotowanie nowego wzorca umowy, jak i wymiana dotychczasowych umów w terminach krótszych aniżeli przewidziane w harmonogramie, nie są możliwe. Przedsiębiorca podkreślił również, że większość klientów odbierających do 10 m 3 /h paliw gazowych, w tym konsumentów, otrzymało już fakturę z tytułu rozliczenia w 2011r. i dokonało należnych płatności. W konsekwencji, zmieniony termin płatności ewentualnych niedopłat wynikających z faktury rozliczeniowej będzie miał w przypadku tych klientów zastosowanie najwcześniej przy kolejnym rozliczeniu. Zdaniem Przedsiębiorcy, oznacza to, że dla przeważającej części klientów odbierających do 10 m 3 /h paliw gazowych kolejne rozliczenie będzie przeprowadzane już na nowych, korzystniejszych zasadach. Przedsiębiorca poinformował, że proces wymiany umów zamierza przeprowadzić jeszcze przed rozliczeniem poszczególnych klientów w 2012r. dokładając starań, aby do każdego klienta projekt zmienionej umowy został przesłany w terminie poprzedzającym rozliczenie przypadające na 2012r. W odpowiedzi na wezwanie Prezesa Urzędu, pismem z dnia 26 sierpnia 2011r. Przedsiębiorca potwierdził, że w obrocie z konsumentami nie wykorzystuje wzorca umowy kompleksowej dostawy paliwa gazowego i świadczenia usług dystrybucji dla odbiorców 5 odbierających paliwo gazowe w ilości powyżej 10 m 3 /h w przeliczeniu na gaz wysokometanowy E. Wyjaśnił ponadto, że wzorzec został przesłany w celu jak najszerszego wykonania wezwania Prezesa Urzędu z dnia 1 marca 2011r. do przedłożenia wzorców umów i regulaminów określających stosowane przez niego zasady rozliczeń z tytułu dostawy paliwa gazowego. Z uwagi na fakt, że wezwanie dotyczyło jedynie rozliczeń z konsumentami Przedsiębiorca uznał, że ww. wzorzec został przedłożony omyłkowo. Przedsiębiorca sprecyzował jednocześnie, że złożony przez niego wniosek o wydanie decyzji w trybie art. 28 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nie dotyczy tego wzorca. W piśmie z dnia 2 września 2011r. Przedsiębiorca przedstawił propozycję zmiany treści klauzuli zamieszczonej we wzorcu umowy kompleksowej, stosowanym dla klientów deklarujących odbiór do 10 m 3 /h paliw gazowych. Zgodnie z jej nowym brzmieniem: „Z uwzględnieniem odpowiednich przepisów § 5 powyżej, zaliczki z tytułu prognozowanego zużycia paliwa gazowego oraz świadczonych na rzecz odbiorcy usług dystrybucji będą regulowane co miesiąc z dołu, zgodnie z planem zaliczkowym. Plan zaliczkowy określać będzie wysokość i termin płatności każdej zaliczki oraz okres, za jaki jest należna. Termin płatności każdej zaliczki będzie przypadał pierwszego dnia miesiąca kalendarzowego następującego po miesiącu, którego zaliczka dotyczyła. Plan zaliczkowy doręczany będzie odbiorcy bezpośrednio przy podpisaniu umowy; plany zaliczkowe na kolejne okresy rozliczeniowe doręczane będą wraz z rozliczeniem za poprzedni okres rozliczeniowy; ewentualne niedopłaty wynikające z rozliczenia zaliczek będą regulowane na podstawie faktur VAT wystawianych przez przedsiębiorstwo gazownicze, w terminie 14 (czternastu) dni od wystawienia faktury przez przedsiębiorstwo gazownicze, przy czym przedsiębiorstwo gazownicze zobowiązuje się do wysłania odbiorcy faktury nie później niż 4 (cztery) dni od dnia jej wystawienia”. W kolejnym piśmie z dnia 22 września 2011r. Przedsiębiorca poinformował, że podtrzymuje przewidziane w harmonogramie wymiany umów kompleksowych terminy przyjęcia i wdrożenia nowego wzorca umowy kompleksowej dostawy paliwa gazowego dla odbiorców pobierających do 10 m 3 /h paliwa gazowego. Przedsiębiorca wskazał, że zgodnie z przedłożonym harmonogramem, wprowadzenie do obrotu konsumenckiego nowego wzorca umowy kompleksowej nastąpi w drodze uchwały Zarządu Spółki, do dnia 3 października 2011r. Wobec tego, jak podkreślił, w odniesieniu do nowych odbiorców paliwa gazowego zmieniony wzorzec umowy kompleksowej zacznie stosować w październiku 2011r., tj. po zatwierdzeniu nowego wzorca umowy przez Zarząd. Począwszy od października 2011r. skieruje również propozycje wprowadzenia nowego wzorca (w formie oferty zawarcia nowej umowy kompleksowej) do dotychczasowych kontrahentów. Przedsiębiorca zadeklarował także, że dołoży starań, aby przeprowadzić proces sukcesywnej wymiany umów kompleksowych (uwzględniający podpisanie przez odbiorców nowych umów) jeszcze przed rozliczeniem poszczególnych klientów w 2012r. Proces ten powinien zostać zakończony do dnia 31 grudnia 2012r. Prezes Urzędu ustalił, co następuje: Spółka pod firmą: G.EN. Gaz Energia S.A. z siedzibą w Tarnowie Podgórnym została wpisana do rejestru przedsiębiorców KRS pod numerem 0000021428. Przedmiotem jej działalności jest m.in. dystrybucja i handel paliwami gazowymi (dowód: odpis z Krajowego Rejestru Sądowego). Umowy z konsumentami Przedsiębiorca zawiera w oparciu o wzorzec umowy kompleksowej dostawy paliwa gazowego i świadczenia usług dystrybucji dla odbiorców odbierających paliwo gazowe w ilości do 10 m 3 /h w przeliczeniu na gaz wysokometanowy E. Ww. wzorzec Przedsiębiorca wykorzystuje od dnia 4 października 2007r. i w oparciu o jego postanowienia na dzień 29 czerwca 2011r. zawarł łącznie [usunięto] umów. Liczba ta obejmuje przy tym zarówno umowy zawarte z konsumentami, jak i osobami fizycznymi prowadzącymi 6 działalność gospodarczą oraz osobami prawnymi. Ze względu na brak szczegółowych statystyk dotyczących poszczególnych kategorii klientów Przedsiębiorca nie jest w stanie określić dokładnej liczby umów zawartych na podstawie ww. wzorca z konsumentami (dowód: pismo Przedsiębiorcy z dnia 30 czerwca 2011r.). We wzorcu tym zamieszczono postanowienie o treści: „Z uwzględnieniem odpowiednich przepisów § 5 powyżej, należności za paliwo gazowe oraz świadczone na rzecz odbiorcy usługi dystrybucji, w tym również zaliczki, będą regulowane na podstawie faktur VAT i/lub planów zaliczkowych wystawianych przez Przedsiębiorstwo Gazownicze, w terminach tam podanych” (§ 9 ust. 1). W trakcie prowadzonego postępowania Przedsiębiorca zobowiązał się do zaniechania stosowania ww. postanowienia poprzez zmianę jego treści w nowym wzorcu umowy, który zostanie wprowadzony do obrotu konsumenckiego po jego zatwierdzeniu przez Zarząd, do dnia 3 października 2011r. oraz złożenia swoim kontrahentom propozycji aneksowania umów zawierających to postanowienie, które pozostają nadal w obrocie prawnym, w terminie od dnia 3 października 2011r. do dnia 31 grudnia 2012r. (dowód: pismo Przedsiębiorcy z dnia 30 czerwca 2011r., pismo Przedsiębiorcy z dnia 29 lipca 2011r. wraz z harmonogramem wymiany umów kompleksowych dostarczania paliwa gazowego dla odbiorców deklarujących odbiór paliwa gazowego w ilości nie większej niż 10 m 3 /h i uchwałą nr 29/2011 Zarządu G.EN. Gaz Energia S.A. zatwierdzającą ten harmonogram, pismo Przedsiębiorcy z dnia 22 września 2011r.). Przedsiębiorca zmodyfikował treść zakwestionowanego postanowienia nadając mu brzmienie: „Z uwzględnieniem odpowiednich przepisów § 5 powyżej, zaliczki z tytułu prognozowanego zużycia paliwa gazowego oraz świadczonych na rzecz odbiorcy usług dystrybucji będą regulowane co miesiąc z dołu, zgodnie z planem zaliczkowym. Plan zaliczkowy określać będzie wysokość i termin płatności każdej zaliczki oraz okres, za jaki jest należna. Termin płatności każdej zaliczki będzie przypadał pierwszego dnia miesiąca kalendarzowego następującego po miesiącu, którego zaliczka dotyczyła. Plan zaliczkowy doręczany będzie odbiorcy bezpośrednio przy podpisaniu umowy; plany zaliczkowe na kolejne okresy rozliczeniowe doręczane będą wraz z rozliczeniem za poprzedni okres rozliczeniowy; ewentualne niedopłaty wynikające z rozliczenia zaliczek będą regulowane na podstawie faktur VAT wystawianych przez przedsiębiorstwo gazownicze, w terminie 14 (czternastu) dni od wystawienia faktury przez przedsiębiorstwo gazownicze, przy czym przedsiębiorstwo gazownicze zobowiązuje się do wysłania odbiorcy faktury nie później niż 4 (cztery) dni od dnia jej wystawienia” (dowód: pismo Przedsiębiorcy z dnia 2 września 2011r.). Zgodnie z oświadczeniem Przedsiębiorcy złożonym w toku prowadzonego postępowania, w obrocie z konsumentami Przedsiębiorca nie wykorzystuje wzorca umowy kompleksowej dostawy paliwa gazowego i świadczenia usług dystrybucji dla odbiorców odbierających paliwo gazowe w ilości powyżej 10 m 3 /h w przeliczeniu na gaz wysokometanowy E (dowód: pisma Przedsiębiorcy z dnia: 30 czerwca 2011r. i 26 sierpnia 2011r.). Prezes Urzędu zważył, co następuje: I. Stosownie do art. 1 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, ochrona interesów przedsiębiorców i konsumentów podejmowana w ramach działań Prezesa Urzędu jest prowadzona w interesie publicznym. Ingerencja Prezesa Urzędu ma więc na celu ochronę interesów zbiorowości, a nie wprost poszczególnych, indywidualnych uczestników rynku. Naruszenie interesu publicznego stanowi bezwzględny warunek uznania kompetencji Prezesa Urzędu do rozstrzygnięcia określonej sprawy. Interes publiczny zostaje naruszony wówczas, gdy działania przedsiębiorcy godzą w interesy ogólnospołeczne i dotykają szerokiego kręgu uczestników rynku, zaburzając jego prawidłowe funkcjonowanie. 7 W ocenie Prezesa Urzędu, rozpatrywana sprawa ma charakter publicznoprawny. Wiąże się z ochroną interesu wszystkich konsumentów, którzy byli lub mogli stać się klientami Przedsiębiorcy, tj. zawrzeć z nim umowę w oparciu o wzorzec umowy kompleksowej, w którym zamieszczone zostało postanowienie wpisane do rejestru niedozwolonych postanowień umownych. Działania Przedsiębiorcy nie dotyczą więc interesów poszczególnych osób, których sprawy miałyby charakter jednostkowy, indywidualny i nie dający się porównać z innymi, ale kręgu konsumentów- obecnych i przyszłych kontrahentów Przedsiębiorcy, których sytuacja jest identyczna, wynikająca z posługiwania się przez Przedsiębiorcę wzorcem umownym. Naruszenie interesu publicznoprawnego przejawia się tym samym w naruszeniu zbiorowego interesu konsumentów. W niniejszej sprawie istnieje zatem możliwość poddania zachowania Przedsiębiorcy dalszej ocenie pod kątem stosowania przez niego praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów. Zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, jeżeli w toku postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów zostanie uprawdopodobnione- na podstawie okoliczności sprawy, informacji zawartych w zawiadomieniu, o którym mowa w art. 100 ust. 1, lub innych informacji będących podstawą wszczęcia postępowania- że przedsiębiorca stosuje praktykę, o której mowa w art. 24, a przedsiębiorca, któremu jest zarzucane naruszenie tego przepisu, zobowiąże się do podjęcia lub zaniechania określonych działań zmierzających do zapobieżenia tym naruszeniom, Prezes Urzędu może w drodze decyzji, nałożyć obowiązek wykonania tych zobowiązań. Przytoczony przepis jako przesłanki warunkujące możliwość wydania decyzji przez Prezesa Urzędu wskazuje: uprawdopodobnienie naruszenia zakazu określonego w art. 24 ustawy oraz zobowiązanie się przedsiębiorcy, któremu jest zarzucane takie naruszenie, do podjęcia lub zaniechania działań zmierzających do zapobieżenia naruszeniu. Z uwagi na złożenie przez G.EN. Gaz Energia S.A. z siedzibą w Tarnowie Podgórnym wniosku o wydanie decyzji na podstawie art. 28 ustawy niezbędne jest rozważenie, czy wskazane w tym przepisie warunki zaistniały w odniesieniu do działań i zobowiązań ww. Przedsiębiorcy. W pierwszej kolejności rozważenia wymaga, czy stosowanie praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów zostało uprawdopodobnione na obecnym etapie postępowania. Przedsiębiorcy zarzucono stosowanie praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, określonej w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Zgodnie z art. 24 ust. 1 tej ustawy, zakazane jest stosowanie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Art. 24 ust. 2 pkt 1 ustawy stanowi, że przez praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów rozumie się godzące w nie bezprawne działania przedsiębiorcy, w szczególności stosowanie postanowień wzorców umów, które zostały wpisane do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 Kodeksu postępowania cywilnego. Stwierdzenie przedmiotowej praktyki wymaga spełnienia dwóch przesłanek: bezprawności działania przedsiębiorcy i naruszenia zbiorowego interesu konsumentów. Bezprawność praktyki przypisanej Przedsiębiorcy wynika z tożsamości stosowanego przez niego postanowienia wzorca umowy z postanowieniami wpisanymi do rejestru niedozwolonych postanowień umownych. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowym, Prezes Urzędu może stwierdzić stosowanie praktyki określonej w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów również w odniesieniu do przedsiębiorcy, który nie był stroną postępowania sądowego zakończonego wpisaniem danej klauzuli do rejestru niedozwolonych postanowień umownych. Sąd Apelacyjny w Warszawie w wyroku z dnia 2 grudnia 2005r. sygn. akt VI ACa 760/05 podkreślił, że praktyką naruszającą zbiorowe interesy konsumentów jest posługiwanie się 8 postanowieniem wpisanym do rejestru w oderwaniu od zagadnienia, czy wpis do rejestru powstał w związku ze stosowaniem wzorca umowy przez podmiot, co do którego bada się stosowanie praktyki. Jak wskazał Sąd Apelacyjny, naruszenie interesów konsumentów może nastąpić w wyniku działań podmiotów, które stosują klauzule abuzywne już wpisane do rejestru, przy czym wpis taki związany był z działaniami innych przedsiębiorców. Z kolei w wyroku z dnia 25 maja 2005r. sygn. akt XVII Ama 46/04, Sąd Okręgowy w Warszawie- Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej: SOKiK) wyraził pogląd, że dla uznania określonej klauzuli za niedozwolone postanowienie umowne wystarczy stwierdzenie, że mieści się ona w hipotezie klauzuli wpisanej do rejestru i nie jest konieczna literalna zgodność porównywanych klauzul. Czynnikiem przesądzającym o podobieństwie klauzul powinien być bowiem zamiar, cel, jakiemu ma służyć kwestionowane postanowienie. Jeśli więc cel utworzenia spornej klauzuli odpowiada celowi sformułowania klauzuli uznanej za niedozwoloną, oba zapisy można uznać za tożsame. Przedstawione powyżej orzecznictwo potwierdza uchwała 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 13 lipca 2006r. sygn. akt III SZP 3/2006, w której uznano, że stosowanie postanowień wzorców umów o treści tożsamej z treścią postanowień uznanych za niedozwolone prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Warszawie- Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów i wpisanych do rejestru, o którym mowa w art. 479 45 Kodeksu postępowania cywilnego, może być uznane w stosunku do innego przedsiębiorcy za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów w rozumieniu art. 23a 1 . Odwołując się do argumentów o charakterze celowościowym oraz kierując się potrzebą zapewnienia skuteczności tego przepisu, Sąd Najwyższy podkreślił, że praktyka naruszająca zbiorowe interesy konsumentów obejmuje również przypadki wprowadzenia jedynie zmian kosmetycznych, polegających na przestawieniu szyku wyrazów lub zastąpieniu jednych wyrazów innymi, jeżeli tylko wykładnia postanowienia pozwoli stwierdzić, że jego treść mieści się w hipotezie zakazanej klauzuli. Stosowanie klauzuli o zbliżonej treści do klauzuli wpisanej do rejestru, która wywołuje takie same skutki godzi przecież tak samo w interesy konsumentów, jak stosowanie klauzuli identycznej co wpisana do rejestru. (…) Możliwość uznania zachowania przedsiębiorcy, polegającego na stosowaniu postanowień wzorców umownych, które nie mają identycznego brzmienia jak postanowienia wpisane do rejestru, za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów, w sposób istotny zwiększa skuteczność obu instytucji (tj. niedozwolonych postanowień umownych oraz praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumenta), zniechęcając przedsiębiorców do obchodzenia wpisów dokonanych w rejestrze niedozwolonych postanowień. Nie jest więc konieczna dokładna, literalna zbieżność klauzuli wpisanej do rejestru i klauzuli z nią porównywanej. Niedozwolone będą również takie postanowienia wzorców umów, które mieszczą się w hipotezie klauzuli wpisanej do rejestru, których treść zostanie ustalona w oparciu o dokonaną wykładnię. W ocenie Prezesa Urzędu, za tożsame z klauzulami wpisanymi do rejestru może zostać uznane postanowienie wzorca Przedsiębiorcy zakwestionowane w niniejszym postępowaniu, zgodnie z którym: „Z uwzględnieniem odpowiednich przepisów § 5 powyżej, należności za paliwo gazowe oraz świadczone na rzecz odbiorcy usługi dystrybucji, w tym również zaliczki, będą regulowane na podstawie faktur VAT i/lub planów zaliczkowych wystawianych przez Przedsiębiorstwo Gazownicze, w terminach tam podanych” (§ 9 ust. 1 wzorca umowy kompleksowej dostawy paliwa gazowego i świadczenia usług dystrybucji dla odbiorców odbierających paliwo gazowe w ilości do 10 m 3 /h w przeliczeniu na gaz wysokometanowy E). Wyrokiem z dnia 14 marca 2005r. sygn. akt XVII Amc 6/04 SOKiK uznał za niedozwolone postanowienia o treści: Należność za gaz ziemny oraz świadczone kupującemu usługi będą regulowane na podstawie faktur wystawionych przez sprzedawcę w terminie podanym na fakturze, jednak nie później niż w ciągu 14 dni od daty otrzymania faktury z wyłączeniem § 5 ust. 3 umowy. Należność za gaz ziemny, o której mowa w § 5 ust. 3 umowy, kupujący będzie regulował na podstawie faktur wystawionych przez sprzedawcę w terminie podanym na fakturze (pozycja 495 rejestru) oraz Należność za gaz ziemny oraz 1 W obowiązującej obecnie ustawie z dnia 16.02.2007r. o ochronie konkurencji i konsumentów, praktyka naruszająca zbiorowe interesy konsumentów uregulowana została w art. 24. 9 świadczone kupującemu usługi będą regulowane na podstawie faktur wystawionych przez sprzedawcę (…) 14 dniowym od daty wystawienia faktury w przypadku wysyłki pocztą, z wyłączeniem § 5 ust. 3 umowy. Należność za gaz ziemny, o której mowa w § 5 ust. 3 umowy, kupujący będzie regulował na podstawie faktur wystawionych przez sprzedawcę w terminie podanym w fakturze (pozycja 496 rejestru). W uzasadnieniu wyroku SOKiK podzielił stanowisko powoda- Prezesa Urzędu co do abuzywności ww. postanowień w świetle art. 385 3 pkt 8 i 9 Kodeksu cywilnego. Zdaniem SOKiK, postanowienia te powodują, że przy zawieraniu umowy z przedsiębiorcą konsument nie posiada wiedzy odnośnie terminu płatności należności za świadczenie drugiej strony, gdyż umowa takiego terminu nie określa, a czyni to wyłącznie faktura doręczona po jej zawarciu. SOKiK zauważył, że może wywoływać to szereg negatywnych konsekwencji dla konsumenta, np. konieczność zapłaty odsetek za opóźnienie w zapłacie należności w przypadku otrzymania faktury pocztą po terminie płatności bądź wyznaczenia zbyt krótkiego terminu płatności, z uwagi na opóźnienie doręczenia faktury. Jak wskazał SOKiK, przedsiębiorca zastrzegł sobie w tych klauzulach wyłączne uprawnienie do ustalania terminu płatności należności przez konsumenta. Z tych też przyczyn klauzule te, zdaniem SOKiK, są niedozwolone w rozumieniu art. 385 3 pkt 8 i 9 Kodeksu cywilnego. Umowa powinna bowiem określać sposób i termin spełnienia świadczenia przez każdą ze stron zwłaszcza, gdy jedną z nich jest konsument, a nie profesjonalista. W ocenie Prezesa Urzędu, argumenty przywołane przez SOKiK są adekwatne również w odniesieniu do kwestionowanego postanowienia, które mimo różnic w treści zawiera w istocie tożsamą regulację. Podobnie jak powołane klauzule niedozwolone, postanowienie to nie określa terminu zapłaty przez konsumenta należności na rzecz Przedsiębiorcy. Zawierając umowę z Przedsiębiorcą konsument nie wie tym samym, w jakim terminie powinien uiścić należności za dostarczone paliwo gazowe i świadczone przez Przedsiębiorcę usługi dystrybucji. Termin ten może bowiem każdorazowo ustalić Przedsiębiorca w wystawianej konsumentowi fakturze. Postanowienie to, tak jak klauzule wpisane do rejestru, przyznaje zatem Przedsiębiorcy prawo dokonania w ww. zakresie wiążącej interpretacji umowy, a zarazem uzależnia spełnienie świadczenia przez konsumenta od okoliczności zależnych tylko od woli Przedsiębiorcy. Z uwagi na powyższe, Prezes Urzędu uznał, że na obecnym etapie postępowania uprawdopodobniona została bezprawność działań Przedsiębiorcy, wynikająca z tożsamości stosowanego przez niego postanowienia wzorca z postanowieniami wpisanymi do rejestru. Zakwestionowane postanowienie nie ma wprawdzie identycznego brzmienia jednakże, w ocenie Prezesa Urzędu, wykładnia jego treści prowadzi do wniosku, że mieści się w hipotezach przytoczonych klauzul niedozwolonych. Do uznania, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia z praktyką określoną w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów niezbędne jest ponadto uprawdopodobnienie, że bezprawne działanie Przedsiębiorcy godzące w interes konsumentów dotyczy tzw. zbiorowego interesu konsumentów. W uzasadnieniu wyroku z dnia 10 kwietnia 2008r. sygn. akt III SK 27/07 Sąd Najwyższy wyjaśnił, że gramatyczna wykładnia tego pojęcia prowadzi do wniosku, że chodzi o zachowanie przedsiębiorcy, które godzi w interesy grupy osób stanowiących określony zbiór. Rezultaty tej wykładni modyfikuje zastrzeżenie, że nie jest zbiorowym interesem konsumentów suma interesów indywidualnych. Sąd Najwyższy stanął na stanowisku, że przy konstruowaniu pojęcia „zbiorowy interes konsumentów” nie można opierać się tylko i wyłącznie na tym, czy oceniana praktyka skierowana jest do nieoznaczonego z góry kręgu podmiotów. W ocenie Sądu, wystarczające powinno być ustalenie, że zachowanie przedsiębiorcy nie jest podejmowane w stosunku do zindywidualizowanych konsumentów, lecz względem członków danej grupy (określonego kręgu podmiotów), wyodrębnionych spośród ogółu konsumentów za pomocą wspólnego dla nich kryterium. Sąd Najwyższy uznał zatem, że praktyką naruszającą zbiorowe interesy konsumentów jest (...) takie zachowanie przedsiębiorcy, które podejmowane jest w warunkach wskazujących na powtarzalność zachowania w stosunku do indywidualnych konsumentów wchodzących w skład grupy, do której adresowane są zachowania przedsiębiorcy, w taki sposób, że 10 potencjalnie ofiarą takiego zachowania może być każdy konsument będący klientem lub potencjalnym klientem przedsiębiorcy . Zdaniem Prezesa Urzędu, działanie Przedsiębiorcy godzić może w interesy nieograniczonej liczby konsumentów, których nie da się zidentyfikować, tj. wszystkich konsumentów, którzy zawarli z Przedsiębiorcą umowy kompleksowe zgodnie z kwestionowanym wzorcem oraz wszystkich jego potencjalnych klientów, należących do grupy odbiorców paliw gazowych do 10 m 3 /h w przeliczeniu na gaz wysokometanowy E. W tym wypadku z samej istoty posługiwania się przez Przedsiębiorcę wzorcem umowy wynika powtarzalność jego zachowania wobec takich osób. Mając na uwadze powyższe, Prezes Urzędu uznał za uprawdopodobnioną drugą przesłankę zarzuconej Przedsiębiorcy praktyki tj. naruszenie zbiorowego interesu konsumentów. II. Wnosząc o wydanie decyzji w trybie art. 28 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, Przedsiębiorca zobowiązał się do zaniechania stosowania ww. postanowienia poprzez zmianę jego treści w nowym wzorcu umowy, który zostanie wprowadzony do obrotu konsumenckiego po jego zatwierdzeniu przez Zarząd, do dnia 3 października 2011r. oraz złożenia swoim kontrahentom propozycji aneksowania umów zawierających to postanowienie, które pozostają nadal w obrocie prawnym, w terminie do dnia 31 grudnia 2012r. W ocenie Prezesa Urzędu, zakwestionowane postanowienie zostało zmodyfikowane w sposób, który nie pozwala na stwierdzenie, że mieści się w hipotezach klauzul wpisanych do rejestru niedozwolonych postanowień umownych. Nowe brzmienie tego postanowienia wskazuje bowiem termin zapłaty należności przez konsumenta- zarówno zaliczek z tytułu prognozowanego zużycia paliwa, jak i niedopłat powstałych w związku z rozliczeniem zaliczek. Ustalenie jako terminu płatności zaliczek pierwszego dnia miesiąca kalendarzowego następującego po miesiącu, którego zaliczka dotyczy daje konsumentowi pewność co do terminu spełnienia świadczenia. Uwzględnić należy, że rozliczenie konsumentów następuje w okresie dwunastomiesięcznym, a plan zaliczkowy na dany okres będzie doręczany konsumentowi przy zawarciu umowy bądź wraz z rozliczeniem za poprzedni okres rozliczeniowy. Ponadto, zobowiązanie Przedsiębiorcy do wysłania konsumentom faktury, w przypadku powstania niedopłaty, nie później niż w terminie 4 dni od dnia jej wystawienia, eliminuje ryzyko takiego skrócenia 14- dniowego terminu do uiszczenia niedopłaty, które uniemożliwiałoby jego dochowanie przez konsumenta. Zawierając umowę z Przedsiębiorcą konsument uzyskuje zatem informacje co do terminu zapłaty należności wynikających z tej umowy. Zdaniem Prezesa Urzędu, wyklucza to możliwość uznania, że Przedsiębiorca jest uprawniony do dokonywania wiążącej interpretacji umowy w zakresie dowolnego określenia w fakturze terminu zapłaty należności przez konsumenta, a tym samym, że spełnienie świadczenia przez konsumenta uzależnione jest tylko od okoliczności zależnych od woli Przedsiębiorcy. Postanowienie to może zostać zamieszczone we wzorcu umowy, który Przedsiębiorca zobowiązał się stosować w obrocie z konsumentami. Zobowiązanie Przedsiębiorcy do złożenia kontrahentom propozycji aneksowania obowiązujących nadal umów pozwoli z kolei na wyeliminowanie kwestionowanego postanowienia z obrotu prawnego. W świetle powyższego Prezes Urzędu uznał, że podjęte przez Przedsiębiorcę zobowiązanie zmierza bezpośrednio do zapobieżenia naruszeniom art. 24 ustawy. Możliwe jest więc uznanie, że spełniony został drugi, obok uprawdopodobnienia stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, warunek niezbędny do wydania decyzji na podstawie art. 28 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. W pkt I a sentencji decyzji Prezes Urzędu nałożył zatem na Przedsiębiorcę obowiązek wykonania przyjętego zobowiązania poprzez wprowadzenie do obrotu z konsumentami, z dniem uprawomocnienia się niniejszej decyzji, nowego wzorca umowy, w których ww. niedozwolone postanowienie nie występuje. Zważywszy na termin wprowadzenia do obrotu nowego wzorca 11 wskazany przez Przedsiębiorcę (tj. najpóźniej dzień 3 października 2011r.) Prezes Urzędu stwierdził, że Przedsiębiorca jest tym samym gotów wykorzystywać ten wzorzec do zawierania umów z konsumentami już z dniem uprawomocnienia się wydanej decyzji. Biorąc jednocześnie pod uwagę, że fakt podpisania przez kontrahentów Przedsiębiorcy aneksów zgodnie z postanowieniami nowego wzorca umowy jest okolicznością niezależną od Przedsiębiorcy, w zakresie zobowiązania złożonego w odniesieniu do umów pozostających nadal w obrocie prawnym, Prezes Urzędu nałożył na Przedsiębiorcę obowiązek przedstawienia kontrahentom, będącym konsumentami, propozycji zmiany tych umów w drodze stosownych aneksów (pkt I b sentencji decyzji). Prezes Urzędu uznał, że mimo podjętych działań Przedsiębiorca nie ma możliwości skutecznego wykonania zobowiązania do aneksowania tych umów. Zgodnie z art. 28 ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, Prezes Urzędu wyznaczył Przedsiębiorcy termin do dnia 31 grudnia 2012r. do wykonania zobowiązania określonego w pkt I b sentencji decyzji, uwzględniając deklaracje Przedsiębiorcy. W ocenie Prezesa Urzędu, jest to termin wystarczający do skutecznego wykonania wszystkich niezbędnych czynności do przedstawienia kontrahentom, będących konsumentami, propozycji aneksowania umów pozostających w obrocie prawnym, z uwagi zarówno na liczbę tych umów, jak również możliwości organizacyjne i techniczne Przedsiębiorcy. Prezes Urzędu uwzględnił nadto fakt, że procedura aneksowania umów zbiegnie się z procesem wyodrębnienia ze struktur G.EN. Gaz Energia S.A. operatora systemu dystrybucyjnego. Na podstawie art. 28 ust. 3 ustawy, Prezes Urzędu nałożył na Przedsiębiorcę obowiązek przekazania: w terminie 2 miesięcy od dnia uprawomocnienia się niniejszej decyzji- informacji o realizacji zobowiązania nałożonego w punkcie I a sentencji decyzji, w tym przedłożenia kopii 10 umów zawartych z konsumentami zgodnie z postanowieniami nowego wzorca umowy, a w terminie do dnia 31 grudnia 2012r.- informacji o realizacji zobowiązania nałożonego w punkcie I b sentencji decyzji, w tym przedłożenia dowodów potwierdzających fakt przekazania 20 kontrahentom, będącym konsumentami, propozycji aneksowania obowiązujących nadal umów. III. Postawiony Przedsiębiorcy w niniejszym postępowaniu zarzut objął ponadto postanowienie o treści: „Termin płatności faktur za dostarczone paliwo gazowe i świadczone usługi dystrybucji, o których mowa w § 4 ust. 2 OWU wynosi 14 dni od daty wystawienia, chyba że w treści faktury wskazano konkretny termin płatności. W takim przypadku obowiązuje termin płatności wskazany w treści faktury”, które zamieszczone zostało w § 3 ust. 3 wzorca umowy kompleksowej dostawy paliwa gazowego i świadczenia usług dystrybucji dla odbiorców odbierających paliwo gazowe w ilości powyżej 10 m 3 /h w przeliczeniu na gaz wysokometanowy E. Wzorzec ten został przedłożony przez Przedsiębiorcę w toku postępowania wyjaśniającego, w odpowiedzi na wezwanie Prezesa Urzędu do przedłożenia wzorców umów określających zasady prowadzenia rozliczeń z konsumentami, w tym procedurę i terminy wystawiania faktur i doręczania ich konsumentom. Po otrzymaniu zawiadomienia o wszczęciu niniejszego postępowania, pismami z dnia: 30 czerwca i 26 sierpnia 2011r. Przedsiębiorca poinformował, że w obrocie z konsumentami nie wykorzystuje ww. wzorca umowy. Pismem z dnia 26 sierpnia 2011r. Przedsiębiorca wyjaśnił dodatkowo, że ww. wzorzec został przesłany w celu jak najszerszego wykonania wezwania Prezesa Urzędu z dnia 1 marca 2011r. Z uwagi jednak na fakt, że wezwanie dotyczyło jedynie rozliczeń z konsumentami Przedsiębiorca uznał, że wzorzec ten został przedłożony omyłkowo. W związku z powyższym, w odniesieniu do zarzutu obejmującego przytoczone powyżej postanowienie tego wzorca podstawą rozstrzygnięcia Prezesa Urzędu jest przepis art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z tym przepisem, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z jakiejkolwiek 12 przyczyny stało się bezprzedmiotowe. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego oznacza brak któregokolwiek z elementów materialnego stosunku prawnego tj. elementu podmiotowego lub przedmiotowego. Okoliczności stanowiące podstawę do umorzenia postępowania mogą pojawić się zarówno przed wszczęciem postępowania, jak i w jego trakcie. Przepis art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego znajdzie zatem zastosowanie również wówczas, gdy przesłanka czyniąca postępowanie bezprzedmiotowym istniała już w chwili jego wszczęcia, ale stała się organowi znana dopiero w toku postępowania administracyjnego. Bezprzedmiotowość postępowania co do ww. zarzutu, dotyczącego postanowienia wzorca umowy kompleksowej, którego Przedsiębiorca nie wykorzystuje w obrocie konsumenckim, ujawniła się dopiero w toku niniejszego postępowania. W tym zakresie nie jest więc możliwe prowadzenie wobec Przedsiębiorcy postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, a w konsekwencji wydanie decyzji merytorycznej. Z uwagi na powyższe, orzeczono jak w sentencji. Stosownie do treści art. 81 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w związku z art. 479 28 § 2 k.p.c. - od niniejszej decyzji przysługuje odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie- Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwóch tygodni od dnia jej doręczenia, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów- Delegatury Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Poznaniu. Otrzymuje: Pani Magdalena Bęza- pełnomocnik G.EN. Gaz Energia S.A. Kancelaria Prawna D. Dobkowski Sp.k. ul. Chłodna 51 00-867 Warszawa