RPZ-27/2013

1 Poznań, dnia 27 września 2013 r. RPZ- 61/32/13/DW DECYZJA nr RPZ 27/2013 Stosownie do art. 33 ust. 6 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. nr 50 poz. 331 ze zm.), po przeprowadzeniu wszczętego z urzędu postępowania przeciwko Altvater Piła Sp. z o.o. z siedzibą w Pile w sprawie podejrzenia stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, - w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, I. na podstawie art. 27 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów uznaje się za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów, określoną w art. 24 ust. 1 i 2 ww. ustawy, przekazanie konsumentom zawiadomienia o zmianie opłaty miesięcznej za wywóz odpadów komunalnych od dnia 1 stycznia 2013 r. po tym dniu, a tym samym wprowadzenie podwyżki opłat z naruszeniem zasad zmiany wzorca umownego w czasie trwania stosunku umownego o charakterze ciągłym, określonych w art. 384 1 w zw. z art. 384 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. 1964 Nr 16 poz. 93 ze zm.) i stwierdza się zaniechanie jej stosowania z dniem 15 stycznia 2013 r. II. na podstawie art. 27 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów uznaje się za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów, określoną w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 3 ww. ustawy, przekazanie konsumentom w zawiadomieniu o zmianie opłaty miesięcznej za wywóz odpadów komunalnych nieprawdziwej informacji, iż od dnia 1 stycznia 2013 r. wchodzą w życie zmiany prawne w zakresie gospodarki odpadami, przyjęte przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, które obligują podmioty odbierające odpady komunalne do przekazywania odebranych od właścicieli nieruchomości zmieszanych odpadów komunalnych do nowych instalacji regionalnych, wskazanych w Wojewódzkim Planie Gospodarki Odpadami, co mogło wprowadzić konsumentów w błąd oraz spowodować podjęcie decyzji o rezygnacji z wypowiedzenia umowy, a tym samym stanowić nieuczciwą praktykę rynkową w rozumieniu art. 5 ust. 1 i 2 pkt 1 w zw. z art. 4 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym (Dz.U. Nr 171, poz. 1206) i stwierdza się zaniechanie jej stosowania z dniem 15 stycznia 2013 r. PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA UOKiK W POZNANIU ul. Zielona 8, 61-851 Poznań tel. 618 521 517, 618 527 750, fax: 618 518 644 e-mail: poznan@uokik.gov.pl 2 III. na podstawie art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, nakłada się na Altvater Piła Sp. z o.o. z siedzibą w Pile: 1. w związku z naruszeniem zakazu, o którym mowa w art. 24 ust. 1 i 2 ww. ustawy, w zakresie opisanym w pkt I sentencji niniejszej decyzji, karę pieniężną w wysokości 111.496 zł (słownie: stu jedenastu tysięcy czterystu dziewięćdziesięciu sześciu złotych), płatną do budżetu państwa; 2. w związku z naruszeniem zakazu, o którym mowa w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 3 ww. ustawy, w zakresie opisanym w pkt II sentencji niniejszej decyzji, karę pieniężną w wysokości 73.049 zł (słownie: siedemdziesiąt trzy tysiące czterdzieści dziewięć złotych), płatną do budżetu państwa. Uzasadnienie W związku z zawiadomieniem Marcina Porzucka - radnego Sejmiku Województwa Wielkopolskiego, postanowieniem z dnia 14.03.2013 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej: „Prezes UOKiK”) wszczął, za pośrednictwem Delegatury UOKiK w Poznaniu, postępowanie wyjaśniające w celu wstępnego ustalenia, czy w związku z wprowadzoną przez Altvater Piła Sp. z o.o. z siedzibą w Pile (dalej: „ALTVATER”) z dniem 1 stycznia 2013 r. zmianą stawek opłat za odbiór odpadów mogło dojść do naruszenia przepisów ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. Nr 50, poz. 331 ze zm., dalej: „u.o.k.k.”), w tym celem wstępnego ustalenia, czy sprawa ma charakter antymonopolowy (sygn. akt RPZ-400/7/13/ARu). W ocenie Prezesa UOKiK zebrany materiał dowodowy uzasadniał wszczęcie z urzędu w dniu 2.07.2013 r. postępowania w sprawie podejrzenia stosowania przez ALTVATER praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, określonych w: 1. art. 24 ust. 1 i 2 u.o.k.k., polegającej na przekazaniu konsumentom zawiadomienia o zmianie opłaty miesięcznej za wywóz odpadów komunalnych od dnia 1 stycznia 2013 r. po tym dniu, a tym samym wprowadzenia podwyżki opłat z naruszeniem zasad zmiany wzorca umownego w czasie trwania stosunku umownego o charakterze ciągłym, określonych w art. 384 1 w zw. z art. 384 § 1 k.c.; 2. art. 24 ust. 1 i 2 pkt 3 u.o.k.k. ustawy, polegającej na przekazaniu konsumentom w zawiadomieniu o zmianie opłaty miesięcznej za wywóz odpadów komunalnych nieprawdziwej informacji, iż od dnia 1 stycznia 2013 r. wchodzą w życie zmiany prawne w zakresie gospodarki odpadami, przyjęte przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, które obligują podmioty odbierające odpady komunalne do przekazywania odebranych od właścicieli nieruchomości zmieszanych odpadów komunalnych do nowych instalacji regionalnych, wskazanych w Wojewódzkim Planie Gospodarki Odpadami, co mogło wprowadzić konsumentów w błąd oraz spowodować podjęcie decyzji o rezygnacji z wypowiedzenia umowy, a tym samym stanowić nieuczciwą praktykę rynkową w rozumieniu art. 5 ust. 1 i 2 pkt 1 w zw. z art. 4 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym (Dz.U. Nr 171, poz. 1206, dalej: „u.p.n.p.r.”). 3 Postanowieniem z dnia 24.07.2013 r. zaliczono w poczet dowodów w niniejszym postępowaniu część materiału dowodowego zebranego w toku postępowania wyjaśniającego o sygnaturze RPZ- 400/7/13/ARu. Stanowisko ALTVATER W odpowiedzi na zawiadomienie o wszczęciu postępowania ALTVATER pismem z dnia 8.08.2013 r. wniósł o umorzenie postępowania z uwagi na brak podstaw do stwierdzenia, że przedsiębiorca stosuje praktyki naruszające zbiorowe interesy konsumentów oraz podniósł następujące argumenty. Odnosząc się do pierwszego zarzutu, dotyczącego przekazaniu konsumentom zawiadomienia o zmianie opłaty miesięcznej za wywóz odpadów komunalnych od dnia 1.01.2013 r. po tym dniu, ALTVATER wskazał, że przy wprowadzaniu ww. zmiany nie doszło do zmiany wzorca umownego, lecz do wykonania przez ALTVATER uprawnienia zastrzeżonego w pkt. IV ust. 9 Regulaminu świadczenia usług odbioru odpadów komunalnych. Przesłanie dopiero w styczniu 2013 r. informacji o zmianie opłat obowiązujących od dnia 1.01.2013 r. było, według ALTVATER, konsekwencją otrzymania w dniach 20.12.2012 r., 28.12.2012 r. oraz 3.01.2013 r. pism dotyczących zmiany wysokości opłaty za składowanie odpadów na składowisku odpadów w Kłodzie. ALTVATER podniósł także, że Spółka podjęła dodatkowe działania zmierzające do poinformowania mieszkańców o przedmiotowej podwyżce opłat od dnia 1.01.2013 r., a wprowadzona podwyżka opłat za odbiór odpadów była pierwszą podwyżką od 2010 r. Ponadto ALTVATER wskazał, że w związku z informacją o podwyżce wpłynęła jedynie niewielka liczba reklamacji od konsumentów, a nadto konsumenci zostali poinformowani o przysługującym im prawie wypowiedzenia umowy w przypadku braku akceptacji podwyżki. Odnosząc się do drugiego zarzutu, dotyczącego przekazania konsumentom nieprawdziwej informacji, że od dnia 1.01. 2013 r. wchodzą w życie zmiany prawne w zakresie gospodarki odpadami, przyjęte przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, które obligują podmioty odbierające odpady komunalne do przekazywania odebranych od właścicieli nieruchomości zmieszanych odpadów komunalnych do nowych instalacji regionalnych wskazanych w Wojewódzkim Planie Gospodarki Odpadami, ALTVATER podniósł, że zmiany prawne miały charakter złożony i wieloetapowy, a część przepisów znowelizowanej ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach weszła w życie od 1.01.2013 r. Pismem z dnia 12.09.2013 r. Prezes UOKiK zawiadomił ALTVATER o zakończeniu zbierania materiału dowodowego oraz poinformował stronę o przysługującym jej prawie zapoznania się z materiałem dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy oraz prawie złożenia dodatkowych wyjaśnień. W dniach 26.07.2013 r.; 22.08.2013 r. oraz 20.09.2013 r. Spółka zapoznała się z zebranym materiałem dowodowym. 4 Prezes UOKiK ustalił co następuje ALTVATER jest spółką z ograniczoną odpowiedzialnością wpisaną do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego pod nr 0000097680. Zgodnie z wpisem do ww. rejestru, przedmiotem działalności Spółki jest m.in. zbieranie odpadów innych niż niebezpieczne oraz odzysk surowców z materiałów segregowanych. ALTVATER jest największym odbiorcą odpadów komunalnych z terenu północnej części województwa wielkopolskiego. Spółka funkcjonuje na zasadzie partnerstwa publiczno-prawnego, przy czym 60% udziałów w Spółce należy do Veolia Usługi dla Środowiska S.A. z siedzibą w Kielcach, natomiast 40% udziałów należy do Gminy Piła. ALTAVATER świadczył na rzecz mieszkańców Piły i okolicznych gmin usługi w zakresie odbioru odpadów komunalnych na podstawie umów zawartych według wzorca umownego. Zgodnie z § 1 umów zawartych według ww. wzorca, regulamin odbioru odpadów komunalnych stanowił integralną część umowy. Zgodnie z punktem IV ustęp 9 Regulaminu świadczenia usług odbioru odpadów komunalnych przez ALTVAER: „Stawki mogą ulec zmianie nie częściej niż raz na kwartał (w przypadku odpadów opakowaniowych i surowców wtórnych raz na miesiąc) i tylko w sytuacji wystąpienia okoliczności określonych w pkt VII 1. lit a-c. Jeżeli nie postanowiono inaczej w Umowie, Zleceniobiorca zawiadamia pisemnie Zleceniodawcę o proponowanych zmianach cen z odpowiednim wyprzedzeniem. W sytuacji, gdy Zleceniodawca nie zgadza się na dalszą realizację Umowy przez Zleceniobiorcę zgodnie z nowymi cenami, winien poinformować o tym Zleceniobiorce w formie pisemnej; informacja powinna być wysłana nie później aniżeli w terminie 14 dni od dnia otrzymania oświadczenia o wprowadzeniu nowych cen – w takim wypadku uważa się, że Zleceniodawca dokonał rozwiązania Umowy ze skutkiem na ostatni dzień obowiązywania poprzednich cen.” (akta postępowania k. 16 verte - 17) W 2012 r. Przedsiębiorca osiągnął z prowadzonej działalności gospodarczej przychód w wysokości (…) zł. 1. Zawiadomienie o podwyżce opłat od 1.01.2013 r. Pismem datowanym na „grudzień 2012” ALTVATER przesłał do konsumentów oraz innych podmiotów, od których odbierał odpady komunalne zawiadomienie o następującej treści: „grudzień 2012 ZAWIADOMIENIE Szanowni Państwo, Od 1 stycznia 2013 roku wchodzą w życie zmiany prawne w zakresie gospodarki odpadami, przyjęte przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, które obligują podmioty odbierające odpady komunalne do przekazywania odebranych od właścicieli nieruchomości zmieszanych odpadów komunalnych do nowych instalacji regionalnych, wskazanych w Wojewódzkim Planie Gospodarki Odpadami. 5 Zmianie ulegają także stawki opłat za korzystanie ze środowiska, wprowadzone Obwieszczeniem Ministra Środowiska z dnia 10 września 2012 r. (M.P. z 2012 r. poz. 766) oraz koszty przetwarzania odpadów, kierowanych zgodnie z obowiązującą hierarchia postępowania z odpadami do odzysku lub utylizacji (do sortowni, kompostowni, spalarni, na składowisko). Z uwagi na powyższe, a także ze względu na wzrost związanych z tym kosztów eksploatacyjnych, zmuszeni jesteśmy z dniem 1 stycznia 2013 r. zmienić ceny świadczonych przez nas usług w zakresie odbioru odpadów komunalnych. Chcielibyśmy podkreślić, że podwyżka opłaty za odbiór odpadów pokrywa jedynie wzrost kosztów związanych koniecznością realizacji nowych przepisów prawa oraz kosztów przyjęcia odpadów przez nowe regionalne instalacje, do których zmuszeni jesteśmy dowozić odpady od stycznia 2013 roku. Od 1 stycznia 2013 roku opłata miesięczna za wywóz odpadów komunalnych będzie wynosiła: (…) W przypadku odmowy przyjęcia podwyższonych cen, usługobiorcy przysługuje prawo wypowiedzenia umowy. Brak pisemnego oświadczenia będzie równoznaczny z przyjęciem zmienionych warunków umowy. W załączeniu przesyłamy blankiety opłat za pierwsze półrocze 2013 r.” (akta postępowania k. 16) 2. Doręczenie pisma informującego o podwyżce opłat od 1.01.2013 r. Zawiadomienie o podwyżce wysokości opłaty za odbiór odpadów od 1.01.2013 r. zostało wysłane do ok. (…) tysięcy kontrahentów w Pile i okolicznych gminach. ALTVATER wskazał, że „ze względu na świąteczny okres, pisma wysłane za pośrednictwem Poczty Polskiej mogły dotrzeć do klientów w pierwszym tygodniu 2013 r.” ( akta postępowania k. 12 verte ) ALTVATER wskazał, że do kalkulacji podwyżki opłat za odbiór odpadów komunalnych przystąpiono po otrzymaniu w dniu 20.12.2012 r. informacji z Urzędu Miasta Piły o wydaniu zarządzenia w sprawie opłaty za składowanie odpadów komunalnych na składowisku w Kłodzie oraz po otrzymaniu w dniu 28.12.2012 r. informacji e-mailowej, a 3.01.2013 r. informacji pisemnej od Dyrektora Miejskiego Zakładu Oczyszczania – Wysypisko z siedzibą w Pile w sprawie zmiany opłaty za składowanie odpadów na Regionalnym Składowisku Odpadów w Kłodzie. ( akta postępowania k. 80-82 ) Pismo ALTVATER informujące o podwyżce od 1.01.2013 r. opłat za odbiór odpadów komunalnych zostało doręczone mieszkańcom Piły w drugim oraz trzecim tygodniu stycznia 2013 r. (z zebranego materiału wynika, że przedmiotowe pismo zostało wysłane 7 stycznia - akta postępowania k. 35 verte, 36 verte , 8 stycznia - akta postępowania k. 40 oraz 9 stycznia – akta postępowania k. 99 , natomiast zostało doręczone w dniach: 8 stycznia - akta postępowania k. 8 , 9 stycznia - akta postępowania k. 37 verte , 10 stycznia - akta postępowania k. 99 , 11 stycznia - akta postępowania k. 23 verte, 31 , 14 stycznia - akta postępowania k. 32 verte , 15 stycznia - akta postępowania k. 28 verte ) 6 3. Uzasadnienie podwyżki opłat od 1.01.2013 r. W odpowiedzi na pisemne reklamacje konsumentów dotyczące zasadności podwyżki od 1.01.2013 r. wysokości opłaty za odbiór odpadów komunalnych, ALTVATER wskazywał konsumentom, że podwyżka nastąpiła w wyniku: 1. przyjęcia Uchwały Sejmiwku Województwa Wielkopolskiego z dnia 22.10.2012 r. nr XXV/441/12 w sprawie wykonania planu gospodarki odpadami dla województwa wielkopolskiego na lata 2012-2017, co wiązało się z zamknięciem małych, lokalnych wysypisk i wskazaniem RIPOK dla regionu I w Kłodzie oraz wzrostem opłaty o 30,90%, 2. wydaniem Obwieszczenia Ministra Środowiska z dnia 10.09.2012 r. w sprawie opłaty za korzystanie ze środowiska (M.P. z 2012 r., poz. 766) oraz wzrostem opłaty o 4,3%, 3. wzrostem kosztów eksploatacyjnych z tytułu postępowania z odpadami zgodnie z przewidzianą prawem hierarchią oraz wzrostem kosztów logistycznych z tytułu przewożenia odpadów ( akta postępowania k. 8 verte, 11, 40-42 ) W odpowiedzi na wezwanie Prezesa UOKiK, ALTVATER wskazał, że zgodnie z kalkulacją kosztów zbiórki i utylizacji jednego metra sześciennego odpadów wzrost kosztów na dzień 1.01.2013 r. w stosunku do dnia 1.01.2010 r. przedstawiał się w sposób następujący: 1.01.2010 1.01.2013 wzrost opady deponowane w całości na składowisku koszt wywozu odpadów (…) (…) (…)% koszty utylizacji (…) (…) (…)% Razem (…) (…) (…)% zachowanie hierarchii postępowania z odpadami koszt wywozu odpadów (…) (…) (…)% koszty utylizacji (…) (…) (…)% Razem (…) (…) (…)% Zgodnie z oświadczeniem ALTVATER, wzrost kosztów wywozu wynikał w pierwszej kolejności ze wzrostu cen paliw oraz produktów ropopochodnych (oleje, smary, itp.), kosztów energii, wzrostu kosztów napraw oraz wzrostu płac pracowników bezpośrednio produkcyjnych, a także ze wzrostu inflacji w latach 2010-2012. Wśród kosztów pracowniczych jakie uległy podwyżce znajdują się: koszty związane ze zwiększeniem stawki godzinowej kierowcy, płacy zasadniczej, premii, dodatku za pracę w godzinach nadliczbowych, stawki godzinowej ładowacza, płacy zasadniczej, premii, dodatku za pracę w godzinach nadliczbowych oraz wzrost kosztów ubezpieczenia społecznego. Natomiast, wśród kosztów eksploatacyjnych podwyżce uległy m.in. koszty związane z zakupem materiałów pędnych, olejów i smarów, oleju napędowego i silnikowego, koszty ogumienia oraz napraw i konserwacji oraz koszty ubezpieczenia pojazdu. ( akta postępowania k. 11 verte, 66 verte, 68-70 ) 7 4. Reklamacje złożone w odpowiedzi na przesłanie informacji o podwyżce opłat W odpowiedzi na przesłanie informacji o zmianie wysokości opłat za odbiór odpadów komunalnych od dnia 1.01.2013 r. do ALTVATER wpłynęło 18 reklamacji, w tym 7 od klientów indywidualnych, co przy (…) umowach zawartych przez przedsiębiorcę stanowiło (…) % ogółu zawartych umów. (akta postępowania k. 12 verte ) Niektórzy odbiorcy nie będący konsumentami złożyli reklamacje związane ze zbyt późnym poinformowaniem przez ALTVATER o podwyżce opłat, w odpowiedzi na które ALTVATER uwzględniła za styczeń 2013 r. rozliczenie tych odbiorców według dotychczasowych zasad, a podwyżka opłat objęła tych odbiorców od 1.02.2013 r. (…). W odpowiedzi natomiast na reklamacje składane przez konsumentów ALTVATER przekazywał im dodatkowe informacje wskazujące, że podwyżka opłaty wynika przede wszystkim z wejścia w życie w dniu 1.01.2013 r. zmienionych przepisów prawa w zakresie gospodarki odpadami. ( akta postępowania k. 8 verte, 11, 40-42, 99 ) W przypadku niektórych konsumentów, który wypowiedzieli umowę z ALTVATER z powodu podwyżki opłat, Spółka uwzględniła reklamacje konsumentów oraz naliczyła im za styczeń 2013 r. opłatę w dotychczasowej, niezmienionej wysokości. ( akta postępowania k. 36 verte-38 ) 5. Zmiany prawne związane z wprowadzeniem nowego systemu gospodarowania odpadami. Zadania gmin dotyczące utrzymania czystości i porządku oraz warunki wykonywania działalności w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości określa ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (tekst jedn.: Dz.U. 2012 r., poz. 391 ze zm., dalej: „u.u.c.p.g.”). Zasadnicze zmiany systemu gospodarowania odpadami komunalnymi w gminach wynikają z przepisów ustawy z dnia 1 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2011, Nr 152, poz. 897, dalej: „ustawa zmieniająca”). Większość przepisów ustawy zmieniającej weszła w życie w dniu 1.01.2012 r., w wyniku czego gmina została zobowiązana m.in. do zorganizowania przetargu na odbieranie odpadów z terenu gminy. Zgodnie z art. 10 ustawy zmieniającej, do dnia 1.07.2013 r. powinny wejść w życie uchwały i zarządzenia wydane przez organy gminy związane z przejęciem przez gminy nowych obowiązków związanych ze zmienionym funkcjonowaniem systemu gospodarki odpadami komunalnymi w gminach. W dniu 1.01.2012 r. wszedł w życie przepis art. 1 pkt 17 ustawy zmieniającej, na podstawie którego do u.u.c.p.g. wprowadzono art. 9e ust. 1, zgodnie z którym podmiot odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości jest obowiązany do: 1) przekazywania odebranych od właścicieli nieruchomości selektywnie zebranych odpadów komunalnych do instalacji odzysku i unieszkodliwiania odpadów, zgodnie z hierarchią postępowania z odpadami, o której mowa w art. 7 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach; 8 2) przekazywania odebranych od właścicieli nieruchomości zmieszanych odpadów komunalnych, odpadów zielonych oraz pozostałości z sortowania odpadów komunalnych przeznaczonych do składowania do regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych. Ponadto, na podstawie art. 4 pkt 2c ustawy zmieniającej, który wszedł w życie dnia 1.01.2012 r., dokonano zmiany ustawy z dnia 27.04.2001 r. o odpadach (tekst jedn. Dz.U. 2010, Nr 185, poz. 1243 ze zm., uchylonej na mocy ustawy z dnia 14.12.2012 r. o odpadach Dz.U. 2013, poz. 21, które weszła w życie dnia 23.01.2013 r.) poprzez dodanie art. 9 ust. 6 i 7. Artykuł 9 ust. 6 i 7 zmienionej ustawy o odpadach zakazywał zbierania oraz przetwarzania zmieszanych odpadów komunalnych, odpadów zielonych oraz pozostałości z sortowania odpadów komunalnych przeznaczonych do składowania poza regionem gospodarki odpadami komunalnymi, na którym zostały wytworzone, a także zakazywał przywozu na obszar regionu gospodarki odpadami komunalnymi ww. odpadów wytworzonych poza obszarem tego regionu. Powyższe artykuły wyrażały tzw. zasadę bliskości, która obecnie, w tożsamym brzmieniu, została zawarta w art. 20 ust. 7 i 8 ustawy z dnia 14.12.2012 r. o odpadach. W dniu 1.01.2012 r. wszedł w życie także art. 20 ustawy zmieniającej, zgodnie z którym do dnia wejścia w życie uchwał w sprawie wykonania wojewódzkiego planu gospodarki odpadami, podmiot odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości miał obowiązek przekazywać zmieszane odpady komunalne, odpady zielone oraz pozostałości z sortowania odpadów komunalnych przeznaczonych do składowania odebrane od właścicieli nieruchomości do instalacji położonej najbliżej miejsca wytwarzania odpadów, przy zachowaniu hierarchii postępowania z odpadami. W dniu 27.08.2012 r. Sejmik Województwa Wielkopolskiego przyjął uchwałę nr XXV/441/12 w sprawie wykonania Planu gospodarki odpadami dla województwa wielkopolskiego na lata 2012-2017, w której określono regiony gospodarki odpadami komunalnymi oraz regionalne instalacje do przetwarzania odpadów komunalnych w poszczególnych regionach województwa wielkopolskiego. Na mocy ww. uchwały zaliczono Gminę Piła do I regionu gospodarki odpadami komunalnymi i dla tego regionu wskazano jako właściwe składowisko odpadów w Kłodzie. Przedmiotowa uchwała weszła w życie w dniu 6.11.2012 r. W dniu 1.01.2013 r. weszła natomiast w życie jedynie część art. 1 pkt 17 ustawy zmieniającej dotycząca wprowadzenia do u.u.c.p.g. rozdziału 4a „Warunki wykonywania działalności w zakresie odbierania i zagospodarowania odpadów komunalnych”, a mianowicie przepisy art. 9x-9z u.u.c.p.g. Przepisy te dotyczą możliwości nałożenia kar pieniężnych za m.in. mieszanie selektywnie zebranych odpadów komunalnych ze zmieszanymi odpadami komunalnymi oraz za nie przekazywanie zmieszanych odpadów komunalnych do regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych, a nie samych obowiązków nakładanych na gminy, czy też przedsiębiorców odbierających odpady. Prezes UOKiK zważył, co następuje Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.o.k.k., ochrona interesów przedsiębiorców i konsumentów podejmowana w ramach działań Prezesa UOKiK jest prowadzona w interesie publicznym. Ingerencja Prezesa UOKiK ma zatem na celu ochronę interesów zbiorowości, a nie wprost poszczególnych, indywidualnych uczestników rynku. Naruszenie interesu publicznego 9 stanowi bezwzględny warunek uznania kompetencji Prezesa UOKiK do rozstrzygnięcia określonej sprawy. Interes publiczny zostaje naruszony wówczas, gdy działania przedsiębiorcy godzą w interesy ogólnospołeczne i dotykają szerokiego kręgu uczestników rynku, zaburzając jego prawidłowe funkcjonowanie. W ocenie Prezesa UOKiK, rozpatrywana sprawa ma charakter publicznoprawny. Wiąże się ona z ochroną interesu wszystkich konsumentów, którzy byli klientami ALTVATER w dniu wejścia w życie podwyższonych opłat za odbiór odpadów. Działania Przedsiębiorcy nie dotyczą zatem interesów poszczególnych osób, których sprawy miałyby charakter jednostkowy, indywidualny i nie dający się porównać z innymi, ale kręgu konsumentów związanych z ALTVATER umowami o odbiór odpadów komunalnych w styczniu 2013 r., których sytuacja, z punktu widzenia kwestionowanej praktyki, była identyczna. Naruszenie interesu publicznoprawnego przejawia się tym samym w naruszeniu zbiorowego interesu konsumentów. W niniejszej sprawie istnieje zatem możliwość poddania zachowania Przedsiębiorcy dalszej ocenie pod kątem stosowania przez niego praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów. I. Stosownie do art. 24 ust. 1 u.o.k.k. zakazane jest stosowanie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Artykuł 24 ust. 2 u.o.k.k. za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów uznaje godzące w nie bezprawne działania przedsiębiorcy. Dla stwierdzenia stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów niezbędne zatem jest aby zachowanie przedsiębiorcy było bezprawne i naruszało zbiorowy interes konsumentów. Jako bezprawne należy kwalifikować zachowania sprzeczne z prawem, zasadami współżycia społecznego lub dobrymi obyczajami, bez względu na winę, a nawet świadomość przedsiębiorcy. Dla ustalenia bezprawności działania wystarczy, że określone zachowanie koliduje z przepisami prawa (Komentarz do ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji pod red. Janusza Szwaji, Wyd. CH Beck, Warszawa 2000 r., str. 117-118). Przesłanka bezprawności wykazana zostanie odrębnie dla każdej z przypisanych Spółce praktyk. Naruszenie zbiorowego interesu konsumentów omówione zostanie natomiast łącznie, z uwagi na tożsamy charakter i znaczenie tej przesłanki dla obu praktyk objętych prowadzonym postępowaniem. W uzasadnieniu wyroku z dnia 10 kwietnia 2008 r. (sygn. akt III SK 27/07, OSNP 2009/13-14/188) Sąd Najwyższy wskazał, że gramatyczna wykładnia pojęcia zbiorowy interes konsumentów prowadzi do wniosku, że chodzi o zachowanie przedsiębiorcy, które godzi w interesy grupy osób stanowiących określony zbiór. Interes konsumentów należy rozumieć jako interes prawny uznany przez ustawodawcę jako zasługujący na ochronę. Pod tym pojęciem należy rozumieć zarówno ściśle ekonomiczne interesy konsumentów o wymiarze majątkowym, jak również prawo konsumentów do uczestniczenia w przejrzystych i niezakłóconych przez przedsiębiorcę warunkach rynkowych, zapewniających konsumentom możliwość dokonywania transakcji przy całkowitym zrozumieniu jaki jest ich rzeczywisty sens ekonomiczny i prawny zarówno na etapie przedkontraktowym, jak też w czasie wykonywania umowy. Godzenie w zbiorowe interesy konsumentów może polegać zarówno na ich naruszeniu, jak też na zagrożeniu ich naruszenia. Dla uznania, że doszło do naruszenia zbiorowych interesów konsumentów nie jest więc konieczne stwierdzenie, że którykolwiek 10 z konsumentów został rzeczywiście poszkodowany wskutek stosowanej przez przedsiębiorcę praktyki. W niniejszej sprawie wszystkie zakwestionowane działania Przedsiębiorcy mogą godzić w interesy określonego zbioru konsumentów, a mianowicie wszystkich konsumentów, którzy zawarli z Przedsiębiorcą umowy na odbiór odpadów komunalnych i które to umowy obowiązywały w styczniu 2013 r. W wyniku kwestionowanych praktyk konsumenci zostali zaskoczeni informacją o podwyżce opłat, która to informacja została im przekazana po wejściu przedmiotowych podwyżek w życie. Ponadto, uzasadnienie podwyżki mogło wprowadzić konsumentów w błąd co do nieuchronności tej podwyżki, albowiem ALTVATER wskazał, że wynika ona ze zmiany przepisów obowiązującego prawa. W wyniku wprowadzenia konsumentów w błąd co do przyczyn przedmiotowej podwyżki mogli oni rezygnować z wypowiedzenia umowy na odbiór odpadów komunalnych i zaakceptować podwyżkę opłat wprowadzoną od 1.01.2013 r. W związku z powyższym, w ocenie Prezesa UOKiK, w odniesieniu do obu objętych niniejszym postępowaniem praktyk spełniona została przesłanka naruszenia zbiorowego interesu konsumentów. 1. Praktyka polegająca na przekazaniu konsumentom zawiadomienia o podwyżce opłaty miesięcznej po dniu wejścia tej podwyżki w życie ALTVATER został postawiony zarzut stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów określonej w art. 24 ust. 1 i 2 u.o.k.k., polegającej na przekazaniu konsumentom zawiadomienia o zmianie opłaty miesięcznej za wywóz odpadów komunalnych od dnia 1 stycznia 2013 r. po tym dniu, a tym samym wprowadzenie podwyżki opłat z naruszeniem zasad zmiany wzorca umownego w czasie trwania stosunku umownego o charakterze ciągłym, określonych w art. 384 1 KC w zw. z art. 384 § 1 KC. Zgodnie z pkt IV ust. 9 Regulaminu świadczenia usług odbioru odpadów komunalnych przez ALTVAER, który stanowi integralną część umów zawieranych przez ALTVATER według wzorca umowy na wykonywanie usług w zakresie odbioru odpadów komunalnych, ALTVATER winien zawiadomić pisemnie zleceniodawców świadczenia ww. usług o proponowanych zmianach cen z odpowiednim wyprzedzeniem, umożliwiającym wysłanie oświadczenia o braku zgody na dalszą realizację umowy zgodnie z nowymi cenami w terminie 14 dni od otrzymania informacji o wprowadzeniu nowych cen. W przypadku braku wyrażenia sprzeciwu, zgodnie z ww. regulaminem, uważa się, że zleceniodawca dokonał rozwiązania umowy ze skutkiem na ostatni dzień obowiązywania poprzednich cen. Z treści regulaminu wynika zatem jednoznacznie, że informacja o planowanym wprowadzeniu przez ALTVATER nowych cen powinna zostać wysłana nie tylko przed ich wprowadzeniem, ale w okresie, który umożliwiałby wypowiedzenie umowy co najmniej na 14 dni przed wejściem w życie nowych cen. Tylko w takim bowiem przypadku rozwiązanie umowy może nastąpić ze skutkiem na ostatni dzień obowiązywania poprzednich cen. Pismo ALTVATER informujące o podwyżce opłat za odbiór odpadów komunalnych było datowane na „grudzień 2012 r.”, natomiast zostało ono wysłane po otrzymaniu w dniu 20.12.2012 r., 28.12.2012 r. oraz 3.01.2013 r. przez Spółkę informacji o zmiany opłaty za składowanie odpadów na Regionalnym Składowisku Odpadów w Kłodzie. Pismo ALTVATER zostało wysłane do konsumentów w dniu 7-9 stycznia i zostało im doręczone w dniach 8-15 stycznia 2013 r. 11 W związku z powyższym nie budzi wątpliwości fakt, że informacja o podwyżce opłat od dnia 1.01.2013 r. z naruszeniem pkt IV ust. 9 Regulaminu świadczenia usług odbioru odpadów komunalnych przez ALTVAER została wysłana konsumentów po tym dniu. Wysłanie informacji po dniu wejścia ich w życie nie można uznać za przekazanie informacji „z odpowiednim wyprzedzeniem.” Tym samym uniemożliwiono konsumentom wysłanie oświadczenia o braku zgody na dalszą realizację umowy zgodnie z nowymi cenami w terminie 14 dni od otrzymania informacji o wprowadzeniu nowych cen, które to uprawnienie przyznaje konsumentom przedmiotowy regulamin. Jak wskazano w postanowieniu o wszczęciu postępowania przeciwko ALTVATER, pkt IV ust. 9 Regulaminu realizuje zasadę dotyczącą zmiany wzorca umowy w okresie trwania stosunku prawnego o charakterze ciągłym wyrażoną w art. 384 1 k.c. Zgodnie z art. 384 § 1 k.c., ustalony przez jedną ze stron wzorzec umowy, w szczególności ogólne warunki umów, wzór umowy, regulamin, wiąże drugą stronę, jeżeli został jej doręczony przed zawarciem umowy. Zgodnie natomiast z art. 384 1 k.c., wzorzec wydany w czasie trwania stosunku umownego o charakterze ciągłym wiąże druga stronę, jeżeli zostały zachowane wymagania określone w art. 384 k.c., a strona nie wypowiedziała umowy w najbliższym terminie wypowiedzenia. Przepis art. 384 1 k.c. ma zastosowanie, gdy wzorzec umowny zostaje wydany podczas trwania stosunku o charakterze ciągłym i pozwala on modyfikować istniejący stosunek obligacyjny w drodze zmiany wzorca umownego, przyznając drugiej stronie prawo do wypowiedzenia zobowiązania. Przepis ten znajduje zastosowanie zarówno wówczas, gdy wzorzec wydany jest po raz pierwszy, jak również wtedy, gdy wydany wzorzec ma modyfikować stosunek umowny ukształtowany w oparciu o poprzednio wydany wzorzec. W doktrynie oraz orzecznictwie utrwalony jest pogląd, zgodnie z którym dla modyfikacji istniejącego stosunku umownego proponent powinien mieć kompetencję w postaci odpowiedniej klauzuli umownej (tzw. klauzula modyfikacyjna), która może być zawarta w umowie lub poprzednio obowiązującym wzorcu (A.Olejniczak [w:] A.Kidyba (red.) Kodeks cywilny. Komentarz Tom III. Zobowiązania – część ogólna, Komentarz do art. 384(1) Kodeksu cywilnego , LEX 2010). Taką klauzulę modyfikacyjną upoważniającą przedsiębiorcę do zmiany wzorca umownego w okresie obowiązywania umowy stanowi pkt IV ust. 9 regulaminu świadczenia usług przez ALTVATER. Powyższe sprawia, że nie można uznać za zasadne stanowiska ALTVATER, że wykonanie przez niego uprawnienia zastrzeżonego w pkt IV ust. 9 ww. regulaminu wyklucza uznanie, że mamy do czynienia ze zmianą wzorca umownego. Jak powiedziano wcześniej, zastosowanie klauzuli modyfikacyjnej stanowi podstawę dokonania przez przedsiębiorcę zmiany wzorca umownego na podstawie art. 384 1 k.c., a nie - jak twierdzi Spółka - wyklucza zastosowanie tego przepisu. Nie powinien także budzić wątpliwości fakt, że sama zmiana wysokości opłaty za odbiór odpadów od właścicieli nieruchomości, w trakcie trwania stosunku umownego, stanowi zmianę wzorca. Wysokość opłaty za odbiór odpadów komunalnych w stosunkach z konsumentami była określona w umowach zawieranych według wzorca umowy o odbiór odpadów, który opracował i stosował ALTVATER. Każda zmiana praw i obowiązków stron, które zostały określone w umowach zawartych według ww. wzorca stanowi jego zmianę, do której to zmiany zastosowanie znajduje art. 384 1 k.c. Z analogiczną sytuacją mamy do czynienia w przypadku innych umów o charakterze ciągłym zawieranych z konsumentami, które ulegają zmianie w czasie trwania stosunku umownego. Jakakolwiek zmiana wysokości opłat w czasie trwania np. umowy rachunku bankowego, umowy ubezpieczenia, czy też 12 umowy o świadczenie usług telekomunikacyjnych stanowi zmianę wzorca umownego, do której to zmiany ma zastosowanie art. 384 1 k.c. w zw. z art. 384 § 1 k.c. W związku z powyższym należy uznać, że wysłanie do konsumentów w drugim oraz trzecim tygodniu stycznia 2013 r. informacji o podwyżce opłat od dnia 1.01.2013 r. stanowiło nie tylko naruszenia pkt IV ust. 9 regulaminu ALTVATER, ale przede wszystkim stanowiło naruszenie art. 384 1 k.c. w zw. z art. 384 § 1 k.c. Przedsiębiorca wbrew brzmieniu ww. przepisów uznał bowiem, że zmiana wzorca wydana w czasie trwania stosunku umownego wiąże drugą stronę od dnia 1.01.2013 r., mimo że informacja o podwyżce została przekazana drugiej stronie umowy po tym dniu, a zatem informacja o podwyżce nie została doręczona konsumentom z wyprzedzeniem umożliwiającym odstąpienie od umowy przed wejściem w życie zmienionego wzorca. Tym samym, w rzeczywistości, konsumenci zostali w połowie stycznia 2013 r. poinformowani, o jednostronnej zmianie umowy dokonanej przez ALTVATER od dnia 1.01.2013 r. z możliwością wypowiedzenia umowy ze skutkiem dopiero od dnia 1.02.2013 r. Podkreślić należy, że dla stwierdzenia przedmiotowej praktyki nie ma znaczenia fakt, że ALTVATER uwzględniał reklamacje oraz przesunął termin wejścia podwyżki na okres od dnia 1.02.2013 r. Na marginesie zauważyć jednakże należy co następuje. Po pierwsze, uwzględnione reklamacje dotyczyły przede wszystkim odbiorców nie będących konsumentami. Po drugie, spośród kilkunastu tysięcy konsumentów, do których wysłana została informacja o podwyżce opłat od 1.01.2013 r., jedynie 7 konsumentów złożyło reklamacje (co pośrednio mogło wynikać z treści informacji przekazanej przez Spółkę, o czym będzie mowa poniżej), w odpowiedzi na które ALTVATER przekazywał w pierwszej kolejności jedynie dodatkowe informacje wskazujące na przyczyny wprowadzenia przedmiotowej podwyżki. O zniwelowaniu negatywnych skutków przedmiotowego naruszenia przepisów u.o.k.k. i k.c. można by mówić jedynie w przypadku, w którym ALTVATER zwróciłby wszystkim konsumentom nadwyżkę wynikającą z wniesienia przez nich podwyższonej opłaty za styczeń 2013 r., podczas gdy w rzeczywistości przesunięcie podwyżki na luty 2013 r. miało miejsce jedynie w pojedynczych przypadkach. W związku z powyższym, w ocenie Prezesa UOKiK, wyżej opisana praktyka ALTVATER stanowiła naruszenie przepisów obowiązującego prawa, a mianowicie art. 384 1 k.c. w zw. z art. 384 § 1 k.c., a tym samym była bezprawna i godziła w zbiorowe interesy konsumentów. 2. Praktyka polegająca na przekazywaniu konsumentom nieprawdziwych informacji Drugi z postawionych ALTVATER zarzutów dotyczy stosowania nieuczciwej praktyki rynkowej w rozumieniu art. 5 ust. 1 i 2 pkt 1 w zw. z art. 4 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym (Dz.U. Nr 171, poz. 1206, dalej: „u.p.n.p.r.”) polegającej na przekazaniu konsumentom w zawiadomieniu o zmianie opłaty miesięcznej za wywóz odpadów komunalnych nieprawdziwej informacji, że od dnia 1 stycznia 2013 r. wchodzą w życie zmiany prawne w zakresie gospodarki odpadami przyjęte przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, które obligują podmioty odbierające odpady komunalne do przekazywania odebranych od właścicieli nieruchomości zmieszanych odpadów komunalnych do nowych instalacji regionalnych, wskazanych w Wojewódzkim 13 Planie Gospodarki Odpadami, co mogło wprowadzić konsumentów w błąd oraz spowodować podjęcie decyzji o rezygnacji z wypowiedzenia umowy. Bezprawność przypisanych Przedsiębiorcy praktyk Prezes Urzędu wywodzi z naruszenia przepisów ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym. Pojęcie nieuczciwych praktyk rynkowych zostało zdefiniowane w art. 4 ust. 1 u.p.n.p.r., zgodnie z którym praktyka rynkowa stosowana przez przedsiębiorców wobec konsumentów jest nieuczciwa, jeżeli jest sprzeczna z dobrymi obyczajami i w istotny sposób zniekształca lub może zniekształcić zachowanie rynkowe przeciętnego konsumenta przed zawarciem umowy dotyczącej produktu, w trakcie jej zawierania lub po jej zawarciu. Ustawa o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym stanowi implementację dyrektywy 2005/29/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 maja 2005 r. dotyczącej nieuczciwych praktyk handlowych stosowanych przez przedsiębiorstwa wobec konsumentów na rynku wewnętrznym oraz zmieniającej dyrektywę Rady 84/450/EWG, dyrektywę 97/7/WE, 98/27/WE i 2002/65/WE Parlementu Europejskiego i Rady oraz rozporządzenie (WE) nr 2006/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady (Dz.U.UE. L. 2005, nr 149, poz. 22, dalej: „dyrektywa 2005/29/WE”). Art. 4 ust. 2 ustawy zawiera otwarty katalog nieuczciwych praktyk rynkowych i wyróżnia m.in. praktyki rynkowe wprowadzające w błąd. Praktyki te mogą polegać zarówno na działaniu (art. 5) jak i zaniechaniu (art. 6), przy czym nie są one zakazane w każdych okolicznościach (art. 7). Oznacza to, że przypisanie przedsiębiorcy stosowania praktyk rynkowych wprowadzających w błąd wymaga odniesienia zarówno do ogólnej definicji nieuczciwej praktyki rynkowej zawartej w art. 4 ust. 1 u.p.n.p.r., jak również definicji praktyki wprowadzającej w błąd zawartej w art. 5 lub art. 6 u.p.n.p.r. Zgodnie z art. 5 ust. 1 u.p.n.p.r., praktykę rynkową uznaje się za działanie wprowadzające w błąd, jeżeli działanie to w jakikolwiek sposób powoduje lub może powodować podjęcie przez przeciętnego konsumenta decyzji dotyczącej umowy, której inaczej by nie podjął. Działanie wprowadzające w błąd może w szczególności polegać na rozpowszechnianiu nieprawdziwych informacji (art. 5 ust. 2 pkt 1 u.p.n.p.r.). Przepisy u.p.n.p.r. posługują się pojęciem przeciętnego konsumenta, w odniesieniu do którego powinna być dokonana ocena każdej praktyki rynkowej. Przyjmując model przeciętnego konsumenta należy przyjąć model odbiorcy jako osoby rozsądnej, uważnej, należycie poinformowanej. Ocena tych cech powinna być dokonana z uwzględnieniem czynników społecznych, kulturowych, językowych i przynależności danego konsumenta do szczególnej grupy konsumentów, przez którą rozumie się dającą się jednoznacznie zidentyfikować grupę konsumentów, szczególnie podatną na oddziaływanie praktyki rynkowej lub na produkt, którego praktyka rynkowa dotyczy, ze względu na szczególne cechy, takie jak wiek, niepełnosprawność fizyczna lub umysłowa. W niniejszej sprawie brak podstaw do przyjęcia szczególnego modelu konsumenta, albowiem informacja o podwyżce wysokości opłaty za odbiór odpadów została wysłana do wszystkich konsumentów, którzy byli w styczniu 2013 r. związani z ALTVATER umową na odbiór odpadów. W związku z powyższym, w niniejszej sprawie za przeciętnego uznano konsumenta dostatecznie dobrze poinformowanego, uważnego i ostrożnego przy uwzględnieniu czynników społecznych, kulturowych i językowych charakterystycznych dla polskiego konsumenta. Zauważyć jednakże należy, że nawet konsument bardzo uważny i dobrze poinformowany nie jest profesjonalistą. Jak wskazał Sąd Apelacyjny w Warszawie: „Przeciętny konsument nie posiada wiedzy specjalistycznej w danej dziedzinie, ale przede 14 wszystkim rozumie kierowane do niego informacje i potrafi je wykorzystać do podjęcia świadomej decyzji dotyczącej produktu. Nie jest naiwny, ale z drugiej strony nie potrafi ocenić sytuacji jak profesjonalista. niemniej jednak nawet ostrożny, uważny konsument ma prawo do rzetelnej informacji, pozostającej w zgodzie z prawem, która nie będzie wprowadzać w błąd.” (Wyrok Sądu Aplacyjnego w Warszawie z dnia 27.03.2013 r., sygn. VI ACa 864/12, niepubl.) Praktyką wprowadzającą w błąd jest „każda praktyka, która w jakikolwiek sposób, w tym również przez swoją formę, wywołuje skutek w postaci co najmniej możliwości wprowadzenia w błąd przeciętnego konsumenta, do którego jest skierowana lub dociera, i która ze względu na swoją zwodniczą naturę może zniekształcić jego zachowania rynkowe (Wyrok Sądu Apleacyjnego w Warszawie z dnia 9.02.2011 r., VI ACa 694/10, LEX nr 1220720)” Na gruncie u.p.n.p.r. pod pojęciem sprzeczności z dobrymi obyczajami należy rozumieć swego rodzaju klauzulę rzetelności, oznaczającą zakaz takiego zachowania przedsiębiorcy, które mogłoby prowadzić do zakłócenia zachowania konsumenta na rynku poprzez brak rzetelnego informowania go o istotnych cechach produktu. Chodzi tu przede wszystkim o staranność i uczciwość zawodową oraz dobrą wiarę. W wyroku z dnia 23 lutego 2006 r. sygn. akt XVII Ama 118/04 Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Warszawie (dalej: SOKiK) stwierdził, że w stosunkach z konsumentami istota dobrego obyczaju sprowadza się do właściwego informowania o przysługujących uprawnieniach, niewykorzystywania uprzywilejowanej pozycji profesjonalisty i rzetelnego traktowania partnerów umowy. Za sprzeczne z dobrymi obyczajami SOKiK uznał działania zmierzające do niedoinformowania, dezorientacji, wywołania błędnego przekonania u konsumenta, a także wykorzystania jego niewiedzy lub naiwności. Ponadto, jak wskazał Sąd Apelacyjny w Warszawie: „(…) pierwszoplanowe znaczenie (również w świetle orzecznictwa ETS) ma zaś prawo konsumenta (i związany z nim obowiązek po stronie przedsiębiorcy) do rzetelnej informacji.” (Wyrok Sądu Aplacyjnego w Warszawie z dnia 27.03.2013 r., sygn. VI ACa 864/12, niepubl.). W niniejszej sprawie, za dobre obyczaje należy uznać prawo konsumenta do uzyskania rzetelnej i jednoznacznej informacji, jaką Przedsiębiorca powinien przekazywać konsumentom. Zdaniem Prezesa UOKiK, naruszenie tak rozumianych dobrych obyczajów nastąpić może właśnie wskutek przekazania nieprawdziwych informacji, które miały służyć jako uzasadnienie wprowadzenia od 1.01.2013 r. podwyżki opłaty za wywóz odpadów komunalnych. Istotą przedmiotowego zarzutu jest zakwestionowanie sformułowania zawartego w zawiadomieniu o podwyżce od dnia 1.01.2013 r. opłaty za odbieranie odpadów komunalnych (wysłanej do konsumentów w pierwszym i drugim tygodniu stycznia 2013 r.), zgodnie z którym, podwyżki wynikają z przyjętych przez Sejm RP zmian prawa w zakresie gospodarki odpadami, które wchodzą w życie 1.01.2013 r. Zgodnie z ww. zawiadomieniem, wejście w życie ww. zmian obligowało podmioty odbierające odpady komunalne do przekazywania odpadów do nowych instalacji regionalnych. W konsekwencji podwyżka opłat za odbiór odpadów została przedstawiona jako prosta konsekwencja zmian ustawodawczych, które weszły w życie dnia 1.01.2013 r., zatem ALTVATER nie miał jakiegokolwiek wpływu na wejście w życie oraz wysokość przedmiotowej podwyżki. 15 W dniu 1.01.2013 r. weszły w życie jedynie niektóre przepisy ustawy zmieniającej, a mianowicie przepisy karne zawarte w art. 9x-9z u.u.c.p.g., nie mające bezpośredniego wpływu na koszty przedsiębiorcy. Przepisy u.u.c.p.g. oraz ustawy o odpadach, przewidujące obowiązek przekazywania zmieszanych odpadów komunalnych do regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych weszły w życie dnia 1.01.2012 r. Obowiązek ten zaktualizował się po stronie przedsiębiorców z Wielkopolski dopiero w dniu 6.11.2012 r., kiedy weszła w życie uchwała Sejmiku Województwa Wielkopolskiego w sprawie wykonania Planu gospodarki odpadami dla województwa wielkopolskiego na lata 2012-2017, w której wskazano regionalne instalacje do przetwarzania odpadów komunalnych właściwe dla poszczególnych regionów województwa wielkopolskiego. W ocenie Prezesa UOKiK, uznać zatem należy, że ALTVATER przekazał konsumentom obiektywnie nieprawdziwą informację, że zmiana wysokości opłat za odbiór odpadów komunalnych wynika z wejścia w życie od dnia 1.01.2013 r. zmian prawnych w zakresie gospodarki odpadami, przyjętych przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, które obligują podmioty odbierające odpady komunalne do przekazywania zmieszanych odpadów komunalnych do nowych instalacji regionalnych, która mogła wprowadzić konsumentów w błąd. Jak ustalono w toku postępowania wyjaśniającego, przedmiotowa podwyżka opłat wprowadzona od dnia 1.01.2013 r. nie wynikała ze zmian ustawowych, lecz ze wzrostu opłat za składowanie odpadów. ALTVATER wskazała, że do kalkulacji opłaty za odbiór odpadów w nowej wysokości Spółka przystąpiła po otrzymaniu w dniu 28.12.2012 r. informacji e- mailowej, a 3.01.2013 r. informacji pisemnej o zmianie opłaty za składowanie odpadów na Regionalnym Składowisku Odpadów w Kłodzie. Dokonując podwyżki opłaty za odbiór odpadów ALTVATER uwzględnił nie tylko zmianę wysokości opłat za składowanie odpadów, ale także wzrost kosztów własnych, które nastąpiły od 2010 r., kiedy to nastąpiła poprzednia podwyżka. W toku postępowania wyjaśniającego ustalono bowiem, że przedmiotowa podwyżka wprowadzona od 1.01.2013 r. miała na celu uwzględnienie wzrostu kosztów wynagrodzeń pracowników oraz kosztów eksploatacyjnych, w tym m.in. kosztów związanych z zakupem materiałów pędnych, olejów i smarów, oleju napędowego i silnikowego, kosztów ogumienia oraz napraw i konserwacji oraz kosztów ubezpieczenia pojazdu. Konkludując, przedmiotowa podwyżka wynikała w rzeczywistości nie ze zmian przepisów ustawowych, które weszły w życie dnia 1.01.2013 r., lecz ze zmiany wysokości opłaty za składowanie odpadów oraz wzrostu kosztów wynagrodzeń pracowników ALTVATER oraz kosztów eksploatacyjnych, które wystąpiły od 2010 r. W ocenie Prezesa UOKiK, takie sformułowanie zawiadomienia o podwyżce opłat za odbiór odpadów mogło wprowadzić konsumentów w błąd, w efekcie czego mogli oni zrezygnować z wypowiedzenia umowy. W świetle pisma ALTVATER racjonalne mogło wydawać się konsumentom przyjęcie stanowiska, że skoro podwyżka opłat wynika ze zmiany przepisów prawa, które weszły w życie dnia 1.01.2013 r., na które ALTVATER nie miał żadnego wpływu, to wypowiedzenie umowy nie może zmienić konsekwencji wprowadzenia określonych zmian ustawowych. Zmiany przepisów prawa ze swojej natury dotyczą wszystkich przedsiębiorców świadczących usługi odbioru odpadów od właścicieli nieruchomości, dlatego konsumenci mogli uznać, że dotyczą one nie tylko ALTVATER, a wypowiedzenie umowy nie doprowadzi do uzyskania korzystniejszej oferty. Zmiana wysokości opłat została zatem przez ALTVATER przedstawiona w sposób analogiczny do zmiany wysokości podatków, które 16 obciążają wszystkich przedsiębiorców i na które nie mają oni wpływu. W takiej sytuacji konsumenci mogą uznać, że niecelowe jest wypowiadanie umowy, albowiem podwyżka ta dotyczy w równym stopniu wszystkich przedsiębiorców. Treść zawiadomienia o podwyżce opłat w istotny sposób zniekształciła zatem lub mogła zniekształcić zachowania rynkowe przeciętnego konsumenta oraz była sprzeczna z dobrymi obyczajami, a tym samym stanowiła nieuczciwą praktykę rynkową w rozumieniu art. 4 ust. 1 u.p.n.p.r. Podkreślić należy, że ALTVATER nie potrafił wskazać jakie dokładnie przepisy ustaw, które weszły w życie od dnia 1.01.2013 r. uzasadniały wprowadzenie przedmiotowej podwyżki, wskazując jedynie, że zmiany te miały charakter „złożony i wieloetapowy”. Przesyłając jednakże informację do konsumentów Spółka nie wskazała na „złożony i wieloetapowy” charakter zmian ustawowych, lecz kategorycznie stwierdziła, że bliżej nieokreślone przepisy wchodzą w życie dnia 1.01.2013 r. W powyższy sposób ALTVATER powołała się na autorytet Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej celem wykazania, że podwyżka ma charakter nieuchronny i z góry zdeterminowany w czasie. W rzeczywistości podwyżka opłat za odbiór odpadów komunalnych wynikała z decyzji ALTVATER i nie było żadnych przeszkód w przepisach ustawowych by podwyżka opłat została wprowadzona np. od 1.02.2013 r. W związku z powyższym, w ocenie Prezesa UOKiK, przekazując konsumentom informację, że podwyżka opłaty miesięcznej za wywóz odpadów komunalnych wynikała z przyjętych przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej zmienionych przepisów w zakresie gospodarki odpadami, które to przepisy weszły w życie dnia 1.01.2013 r., ALTVATER przekazała konsumentom nieprawdziwe informacje, które mogły wprowadzić konsumentów w błąd oraz spowodować podjęcie decyzji o rezygnacji z wypowiedzenia umowy. Doszło zatem do naruszenia art. 5 ust. 1 i 2 pkt 1 w zw. z art. 4 ust. 1 i 2 u.p.n.p.r., a działanie ALTVATER było bezprawne oraz godziło w zbiorowe interesy konsumentów. W świetle powyższego, Prezes UOKiK uznał, że w odniesieniu do wszystkich postawionych ALTVATER zarzutów spełnione zostały obydwie przesłanki praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, tj. bezprawność jego działań oraz naruszenie zbiorowych interesów konsumentów. 3. Stwierdzenie zaniechania Zgodnie z treścią art. 27 ust. 1 i 2 u.o.k.k., Prezes UOKiK wydaje decyzję stwierdzającą zaniechanie stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, jeżeli przedsiębiorca zaprzestał stosowania przedmiotowej praktyki. Zatem stosowanie przez przedsiębiorcę praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, a następnie zaniechanie jej stosowania przed lub w toku postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, obliguje Prezes UOKiK do wydania decyzji w trybie art. 27 ust. 2 u.o.k.k. W niniejszym postępowaniu zarzucane ALTVATER praktyki wiążą się z przesłaniem do konsumentów w drugim i trzecim tygodniu stycznia 2013 r. informacji o podwyżce opłat za odbiór odpadów komunalnych, która to podwyżka w życie weszła w życie dnia 1.01.2013 r. Z materiałów zebranych w toku postępowania wyjaśniającego wynika, że informacja o podwyżce opłat została wysłana do konsumentów w dniach 7-9 stycznia 2013 r., natomiast została on doręczona konsumentom w dniach 8-15 stycznia 2013 r. 17 W związku z powyższym, Prezes UOKiK przyjął, że praktyki stosowane przez ALTVATER zostały zaniechane z dniem 15 stycznia 2013 r. tj. ostatnim dniem, w którym, zgodnie z zebranym materiałem dowodowym, przedmiotowe pismo zostało doręczone odbiorcom. II. Kara pieniężna Zgodnie z art. 106 ust. 1 pkt 4 u.o.k.k., Prezes UOKiK może w drodze decyzji nałożyć na przedsiębiorcę, który choćby nieumyślnie dopuścił się stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów w rozumieniu art. 24 u.o.k.k., karę pieniężną w wysokości nie większej niż 10% przychodu osiągniętego w roku rozliczeniowym poprzedzającym rok nałożenia kary. Z powołanego przepisu wynika, że kara pieniężna ma charakter fakultatywny. O tym, czy w konkretnej sprawie w odniesieniu do wskazanego przedsiębiorcy zasadne jest nałożenie kary pieniężnej decyduje, w ramach uznania administracyjnego, Prezes UOKiK. Należy zwrócić uwagę, że przepisy u.o.k.k. nie określają jakichkolwiek przesłanek, od których uzależnione byłoby podjęcie decyzji o nałożeniu kary. Ustawodawca wskazał jedynie w art. 111 u.o.k.k. te okoliczności, które Prezes UOKiK winien uwzględnić decydując o wymiarze kary pieniężnej, wymieniając okres, stopień oraz okoliczności naruszenia przepisów ustawy, a także uprzednie naruszenie przepisów ustawy. W 2012 r. ALTVATER uzyskał przychód w wysokości (…) zł. Maksymalna kara pieniężna, która mogłaby zostać nałożona na Spółkę wynosi zatem (…) zł po zaokrągleniu. Ustalając wysokość kary Prezes Urzędu dokonał w pierwszej kolejności oceny wagi stwierdzonych naruszeń przepisów ustawy, wynikiem której jest określona kwota bazowa. W dalszej kolejności Prezes Urzędu rozważył, czy w sprawie występują okoliczności obciążające i łagodzące oraz jaki powinny mieć wpływ na wysokość poszczególnych kar. 1. W przypadku praktyki stwierdzonej w pkt I sentencji wskazać należy, że ALTVATER naruszył obowiązek związany ze zmianą wzorca umownego w czasie trwania stosunku umownego o charakterze ciągłym, określony w art. 384 1 k.c. w zw. z art. 384 § 1 k.c. Spółka wysłała w drugim i trzecim tygodniu stycznia 2013 r. do konsumentów informację o podwyżce opłat za odbiór odpadów komunalnych, które weszły w życie z dniem 1.01.2013 r. Informacja o zmianie wzorca umownego została zatem przekazana konsumentom po dniu wejścia w życie przedmiotowej zmiany, a tym samym nie został dochowany wymóg doręczenia zmiany wzorca w terminie umożliwiającym wypowiedzenie umowy, które to wypowiedzenie mogło nastąpić ze skutkiem dopiero od 1.02.2013 r. Praktyka ta ujawniła się zatem na etapie wykonywania kontraktu, którego istotą jest zachowanie przedsiębiorcy polegające na wykorzystaniu przewagi wynikającej z zawarcia kontraktu poprzez zniekształcanie wynikających z przepisów praw i obowiązków stron umowy. Celem niniejszej praktyki było wprowadzenie podwyżki opłat od dnia 1.01.2013 r., czyli przed poinformowaniem konsumentów o przedmiotowej podwyżce. Oceniając stopień szkodliwości ww. praktyki Prezes UOKiK uwzględnił, że ALTVATER naruszyła główny obowiązek ustawowy dotyczący procedury zmiany wzorca umownego w trakcie trwania stosunku umownego o charakterze ciągłym, a mianowicie doręczenie zmienionego wzorca z wyprzedzeniem umożliwiającym wyrażenie braku akceptacji przedmiotowej zmiany. Wskazać należy, że zmiana wzorca umownego dotyczyła 18 istotnych interesów ekonomicznych konsumentów, albowiem wiązała się ze znaczną podwyżką opłat za odbiór odpadów komunalnych o ok. 50%. Skoro informacja o podwyżce opłat została wysłana do konsumentów w drugim i trzecim tygodniu stycznia 2013 r., to przy dochowaniu obowiązków wynikających z przepisów k.c. dotyczących zmiany wzorca umownego przedmiotowa podwyżka mogłaby być wprowadzona dopiero od 1.02.2013 r. Wprowadzając w życie przedmiotową podwyżkę z naruszeniem ww. wymogów od 1.01.2013 r. ALTVATER miał na celu uzyskanie korzyści ekonomicznych w postaci zwiększonych wpływów z tytułu świadczenia usług odbioru odpadów komunalnych za styczeń 2013 r. W ocenie Prezesa UOKiK, praktyka stwierdzona w pkt I sentencji miała zatem na celu bezpośrednią eksploatację ekonomiczną konsumentów, dlatego powinna ona spotkać się ze zdecydowaną dezaprobatą. W ocenie Prezesa UOKiK, ww. okoliczności przesądzają o ustaleniu kwoty bazowej kary na poziomie (…)% przychodu ALTVATER w 2012 r., tj. (…) zł po zaokrągleniu. W dalszym etapie kalkulacji kary Prezes UOKiK rozważył, czy ustalona kwota bazowa powinna podlegać modyfikacjom ze względu na występujące w sprawie okoliczności łagodzące bądź obciążające. Zdaniem Prezesa UOKiK, w niniejszej sprawie za okoliczność łagodzącą można uznać zaniechanie praktyki, które wynika niejako z samej jej istoty. Kwestionowana praktyka polegała na przesłaniu jednorazowej informacji o podwyżce opłat od 1.01.2013 r. Informacja o podwyżce opłat została wysłana do konsumentów w drugim i trzecim tygodniu stycznia 2013 r., w związku z powyższym Prezes UOKiK uznał, że do zaniechania stosowania praktyki doszło dnia 15.01.2013 r. Zaniechanie stosowania praktyki wynikało zatem nie z dodatkowych działań ALTVATER, które miałyby zminimalizować negatywne skutki przedmiotowej praktyki, lecz z samej istoty tej praktyki. Mając na uwadze powyższe, Prezes UOKiK uznał jednak, że w ograniczonym stopniu zasadne jest uwzględnienie zaniechania stosowania praktyki jako okoliczności łagodzącej oraz obniżenie z tego powodu kwoty bazowej o (…)%. Jako okoliczność obciążającą potraktowano natomiast umyślność działania Spółki. W ocenie Prezesa UOKiK okoliczności sprawy wskazują na umyślne naruszenie przepisów k.c., a tym samym umyślne naruszenie zakazu stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Zdaniem Prezesa Urzędu, działania ALTVATER miały na celu ukrycie daty sporządzenia informacji o podwyżce opłat od 1.01.2013 r. W toku postępowania wyjaśniającego ustalono, że ALTVATER przystąpiła do kalkulacji przedmiotowej podwyżki po otrzymaniu w dniu 3.01.2013 r. informacji o podwyżce opłat za składowanie odpadów na składowisku w Kłodzie, natomiast przekazana konsumentom informacja była datowana na „grudzień 2012 r.” Zachowanie ALTVATER miało na celu wprowadzenie podwyżki opłat za odbiór odpadów przed dniem przekazania konsumentom informacji o podwyżce, a tym samym uzyskanie większych wpływów z tytułu świadczenia usług odbioru odpadów komunalnych. Ponadto, z samej istoty działania ALTVATER wynika, że Spółka nie mogła nieświadomie przekazać konsumentom informacji o podwyżce opłat od 1.01.2013 r. po tym dniu. W ocenie Prezesa UOKiK, umyślność naruszenia, jako przesłanka obciążająca, przemawia za podwyższeniem kwoty bazowej o (…)%. Mając na uwadze powyższe okoliczności łagodzące oraz obciążające, Prezes UOKiK postanowił zatem podwyższyć kwotę bazową kary o (…)%, do kwoty (…) zł po zaokrągleniu. Biorąc pod uwagę powyższe, Prezes UOKiK nałożył na ALTVATER za stosowanie praktyki opisanej w punkcie I sentencji karę pieniężną w wysokości 111.496 zł, co stanowi ok. (…) % przychodu Spółki w 2012 r. oraz ok. (…)% maksymalnego wymiaru kary. 19 2. Przypisana Spółce w punkcie II sentencji decyzji praktyka polegała na przekazaniu konsumentom nieprawdziwej informacji o przyczynach podwyżki opłat za odbiór odpadów komunalnych, która została wprowadzona od dnia 1.01.2013 r. W ocenie Prezesa UOKiK, w zakresie analizowanej praktyki okoliczności sprawy wskazują na nieumyślne naruszenie przepisów przez ALTVATER. Przekazując konsumentom informacje dotyczące przyczyn wejścia w życie podwyżki opłat ALTVATER nie dochował należytej staranności, która powinna cechować działania przedsiębiorcy jako profesjonalisty w kontaktach z konsumentami. Nic nie stało na przeszkodzie by Spółka ogólnie wskazując na kompleksowe zmiany w systemie gospodarki odpadami podała jasno rzeczywiste powody dokonania podwyżki tj. przede wszystkim wzrost opłat za składowanie odpadów oraz wzrost kosztów osobowych oraz eksploatacyjnych. Podkreślić należy, że przedmiotowa podwyżka wywołała skutki w sferze istotnych interesów ekonomicznych konsumentów, a rezygnacja z wypowiedzenia umowy prowadziła do zaakceptowania 50% podwyżki opłat za odbiór odpadów. ALVATER powinien był bowiem przewidzieć, że informacja o przyczynach podwyżki będzie sugerowała konsumentom, że zmiana dostawcy usług nie zniweluje negatywnych zmian ustawowych. Nie bez znaczenia jest również fakt, że ALTVATER posłużył się w tym celu autorytetem konstytucyjnego organu państwa – Sejmu RP. Przekazując konsumentom nieprawdziwe informacje ALTVATER mógł wprowadzić konsumentów w błąd wywołując wrażenie nieuchronności podwyżki od dnia 1.01.2013 r. (skoro miała ona wynikać ze zmiany przepisów uchwalonych przez Sejm RP), podczas gdy w rzeczywistości nie było żadnych przeszkód, by wzrost kosztów składowania odpadów oraz wzrost kosztów wynagrodzeń i kosztów eksploatacyjnych został uwzględniony w podwyżce opłat obowiązującej od 1.02.2013 r. W ocenie Prezesa UOKiK, stwierdzona praktyka mogła zatem wprowadzić konsumentów w błąd co do istotnych elementów dotyczących uzasadnienia podwyżki opłat wprowadzonych przez ALTVATER od 1.01.2013 r., a tym samym mogła spowodować podjęcie decyzji o rezygnacji z wypowiedzenia umowy, nawet w sytuacji, gdy możliwe było uzyskanie korzystniejszej oferty konkurencyjnej. W ocenie Prezesa UOKiK, ww. okoliczności oraz fakt, że praktyka ujawniła się na etapie wykonywania kontraktu przesądzają o ustaleniu kwoty bazowej kary na poziomie (…)% przychodu ALTVATER w 2012 r., tj. (…) zł po zaokrągleniu. W dalszym etapie kalkulacji kary Prezes UOKiK rozważył, czy ustalona kwota bazowa powinna podlegać modyfikacjom ze względu na występujące w sprawie okoliczności łagodzące bądź obciążające. Zdaniem Prezesa UOKiK, w niniejszej sprawie za okoliczność łagodzącą można uznać zaniechanie praktyki, które wynika niejako z samej jej istoty. Kwestionowana praktyka polegała na przesłaniu nieprawdziwej informacji w jednorazowej informacji o podwyżce opłat od 1.01.2013 r. Informacja o podwyżce opłat została wysłana do konsumentów w pierwszym i drugim tygodniu stycznia 2013 r., w związku z powyższym Prezes UOKiK uznał, że do zaniechania stosowania praktyki doszło dnia 15.01.2013 r. Zaniechanie stosowania praktyki wynikało zatem nie z dodatkowych działań ALTVATER, które miałyby zminimalizować negatywne skutki przedmiotowej praktyki, lecz z samej istoty tej praktyki. Mając na uwadze powyższe, Prezes UOKiK uznał jednak, że w ograniczonym stopniu zasadne jest uwzględnienie zaniechania stosowania praktyki jako okoliczności łagodzącej. 20 Mając na uwadze powyższą okoliczność łagodzącą, Prezes UOKiK postanowi zatem obniżyć kwotę bazową kary o (…)%, do kwoty (…) zł po zaokrągleniu. Biorąc pod uwagę powyższe, Prezes UOKiK nałożył na ALTVATER za stosowanie praktyki opisanej w punkcie II sentencji karę pieniężną w wysokości 73.049 zł, co stanowi ok. (…) % przychodu Spółki w 2012 r. oraz ok. (…)% maksymalnego wymiaru kary. Zdaniem Prezesa UOKiK, orzeczone kary za stosowanie praktyk opisanych w pkt I i II sentencji są adekwatne do okresu, stopnia oraz okoliczności naruszenia przez ALTVATER przepisów u.o.k.k. Kary te pełnią przede wszystkim funkcję represyjną, stanowiąc sankcję i dolegliwość za naruszenie przepisów ww. ustawy oraz prewencyjną, zapobiegającą ponownemu ich naruszeniu przez Spółkę. Warto podkreślić także ich walor wychowawczy, odstraszający innych przedsiębiorców przed stosowaniem w przyszłości tego typu praktyk w obrocie z konsumentami. Zgodnie z art. 112 ust. 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, karę pieniężną należy uiścić w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się niniejszej decyzji na konto Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów: NBP O/O Warszawa 5110 1010 1000 7878 2231 0000 00 Stosownie do treści art. 81 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w związku z art. 479 28 § 2 k.p.c. - od niniejszej decyzji przysługuje odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie- Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwóch tygodni od dnia jej doręczenia, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów- Delegatury Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Poznaniu. z upoważnienia Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Dyrektor Delegatury UOKiK w Poznaniu Jarosław Krüger