RWA-16/2014

1 Warszawa, 15 października 2014 r. DECYZJA nr RWA – 16/2014 I. Na podstawie art. 28 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 ze zm.) oraz stosownie do art. 33 ust. 6 tej ustawy, po przeprowa dzeniu postępowania w sprawie podejrzenia stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów przez Spółdzielnię Mieszkaniową Służew nad Dolinką z siedzibą w Warszawie – działając w imieniu Prezesa Urzędu Och rony Konkurencji i Konsumentów po uprawdopodobnieniu stosowania przez Spółdzielnię Mieszkaniową Służew nad Dolinką z siedzibą w Warszawie praktyk naruszając ych zbiorowe interesy konsumentów polegając ych na stosowaniu postanowień wzorców umów, które zostały wpisane do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. 2014 r., poz. 101, z późn. zm.), poprzez zawarcie w stosowanych wzorcach umownych postanowień o treści: 1. „Nabywca wyraża zgodę na to, iż sprzedający będzie miał prawo do nieodpłatnego zainstalowania i utrzymywania na własny koszt na terenie nieruchomości wspólnej na dachu budynku nośnik reklamowy sprzedającego o wymiarach i lokalizacji według uznania sprzedającego” (wzorzec Umowy przedwstępnej Nr …/2013 sprzedaży wyodrębnionego lokalu mieszkalnego oraz udziału we własności lokalu użytkowego – wielostanowiskowego lokalu garażowego ); 2. „Nabywca oświadcza, iż miał możliwość zapoznania się z treścią niniejszej umowy przed jej p odpisaniem, negocjacji jej warunków oraz że zrozumiał postanowienia podpisywanej umowy” (wzorzec Umowy przedwstępnej Nr …/2013 sprzedaży wyodrębnionego lokalu mieszkalnego oraz udziału we własności lokalu użytkowego – wielostanowiskowego lokalu garażowego ); 3. „Strony oświadczają ponadto, że wykonanie zobowiązania, o którym mowa w § 9 ust 2 niniejszego aktu oznacza wykonanie wszelkich wzajemnych zobowiązań i zaspokojenie wszelkich roszczeń z tytułu wyżej wskazanej przedwstępnej umowy sprzedaży” (wzorzec Umowy ustanowienia odrębnej własności lokalu, umowy sprzedaży oraz pełnomocnictwa ); PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUM ENTÓW D ELEGATURA URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW w W arszawie RWA - 61 - 18 /13 / KS 2 4. „Spółdzielnia Mieszkaniowa Służew nad Dolinką z siedzibą w Warszawie ma prawo nieodpłatnego zainstalowania i utrzymywania na własny koszt na terenie nieruchomości wspólnej to jest na dachu budynku, nośników reklamowych tej Spółdzielni m.in. swojego logo, o wymiarach i lokalizacji według uznania Spółdzielni” (wzorzec Umowy ustanowienia odrębnej własności lokalu, umowy sprzedaży oraz pełnomocnictwa ), co może stanowić naruszenie art . 24 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów; i po zobowiązaniu się przez Spółdzielnię Mieszkaniową Służew nad Dolinką z siedzibą w Warszawie do: a) zaniechania stosowania postanowień o treści: „Nabywca wyraża zgodę na to, iż sprzedający będzie miał prawo do nieodpłatnego zainstalowania i utrzymywania na własny koszt na terenie nieruchomości wspólnej na dachu budynku nośnik reklamowy sprzedającego o wymiarach i lokalizacji według uznania sprzedającego” ; „Nabywca oświadcza, iż miał możliwość zapoznania się z treścią niniejszej umowy przed jej podpisaniem, negocjacji jej warunków oraz że zrozumiał postanowienia podpisywanej umowy” ; „Strony oświadczają ponadto, że wykonanie zobowiązania, o którym mowa w § 9 ust 2 niniejsz ego aktu oznacza wykonanie wszelkich wzajemnych zobowiązań i zaspokojenie wszelkich roszczeń z tytułu wyżej wskazanej przedwstępnej umowy sprzedaży” ; „Spółdzielnia Mieszkaniowa Służew nad Dolinką z siedzibą w Warszawie ma prawo nieodpłatnego zainstalowania i utrzymywania na własny koszt na terenie nieruchomości wspólnej to jest na dachu budynku, nośników reklamowych tej Spółdzielni m.in. swojego logo, o wymiarach i lokalizacji według uznania Spółdzielni” b) oraz wysłania do dotychczasowych klientów, których umowy pozostają w obrocie prawnym, propozycji aneksów do umów w celu doprowadzenia tych umów do stanu zgodnego z obowiązującym prawem , nakłada się na Spółdzielnię Mieszkaniową Służew nad Dolinką z siedzibą w Warszawie obowiązek wykonania pkt. a zobowiązani a w terminie 1 miesiąca od dnia uprawomocnienia się niniejszej decyzji, zaś pkt. b zobowiązania w terminie 2 miesięcy od dnia uprawomocnienia się niniejszej decyzji . II. Na podstawie art. 28 ust. 3 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 ze zm.) oraz stosownie do art. 33 ust. 6 tej ustawy – działając w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów 3 nakłada się na Spółdzielnię Mieszkaniową Służew nad Dolinką z siedzibą w Warszawie obowiązek przedłożenia Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i K onsumentów sprawozdania z wykonania nałożonego zobowiązania poprzez przedstawienie dokumentów potwierdzających wykonanie zobowiązania, co do zob owiązania wskazanego w pkt I . a i b sentencji decyzji w terminie 3 miesi ęcy od dnia uprawomocnienia się niniejszej decyzji . UZASADNIENIE Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatura UOKiK w Warszawie (dalej również: Prezes Urzędu, Prezes UOKiK) przeprowadził postępowan ie wyjaśniające (znak: RWA -405-19/13/KS) w sprawie wstępnego ustalenia , I. czy we wzorcach umów przedstawianych konsumentom przez Spółdzielnię Mieszkaniową Służew nad Dolinką z siedzibą w Warszawie znajdują się zapisy mogące naruszać chronione prawem interesy konsumentów, co uzasadniałoby podjęcie działań określonych w odrębnych ustawach – Kodeksie cywilnym i Kodeksie postępowania cywilnego. II. czy we wzorcach umów przedstawianych konsumentom przez Spółdzielnię Mieszkaniową Służew nad Dolinką z siedzibą w Warszawie znajdują się zapisy uz asadniające wszczęcie postępowania w sprawie zakazu stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. W toku postępowania wyjaśniającego Prezes Urzędu zwrócił się do Spółdzielni Mieszkaniowej Służew nad Dolinką z siedzibą w Warszawie (dalej r ównież: Spółdzielnia ) między innymi o przekazanie wszelkich aktualnie stosowanych w obrocie z konsumentami wzorców umownych. Na podstawie analizy przedstawionych przez Sp ółdzielnię w toku ww. postępowania informacji i wzorców umownych Prezes UOKiK uznał, iż w przedmiotowej sprawie zachodzi podejrzenie stosowania przez Spółdzielnię praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów w rozumieniu ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 ze zm.), (dalej: u.o.k.i.k.). W związku z powyższym Prezes UOKiK postanowieniem z dnia 29 listopada 201 3 r. wszczął postępowanie w sprawie stosowania przez Spół dzielnię praktyk naruszającyc h zbiorowe interesy konsumentów polegających na stosowaniu postanowień wzorców umów, które zostały wpisane do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, z późn. zm. ; dalej: k.p.c. ), poprzez zawarcie w sto sowanych wzorcach umownych postanowień o treści: 1. „Nabywca wyraża zgodę na to, iż sprzedający będzie miał prawo do nieodpłatnego zainstalowania i utrzymywania na własny koszt na terenie nieruchomości wspólnej na dachu budynku nośnik reklamowy sprzedającego o wymiarach i lokalizacji według uznania sprzedającego” (wzorzec Umowy przedwstępnej Nr …/2013 4 sprzedaży wyodrębnionego lokalu mieszkalnego oraz udziału we własności lokalu użytkowego – wielostanowiskowego lokalu garażowego ); 2. „Nabywca oświadcza, iż miał możliwość zapoznania się z treścią niniejszej umowy przed jej podpisaniem, negocjacji jej warunków oraz że zrozumiał postanowienia podpisywanej umowy” (wzorzec Umowy przedwstępnej Nr …/2013 sprzedaży wyodrębnionego lokalu mieszkalnego oraz udziału we własności lokalu użytkowego – wielostanowiskowego lokalu garażowego ); 3. „Strony oświadczają ponadto, że wykonanie zobowiązania, o którym mowa w § 9 ust 2 niniejszego aktu oznacza wykonanie wszelkich wzajemnych zobowiązań i zaspokojenie wszelkich roszczeń z tytułu wyżej wskazanej przedwstępnej umowy sprzedaży” (wzorzec Umowy ustanowienia odrębnej własności lokalu, umowy sprzedaży oraz pełnomocnictwa ); 4. „Spółdzielnia Mieszkaniowa Służew nad Dolinką z siedzibą w Warszawie ma prawo nieodpłatnego zainstalowania i utrzymywania na własny koszt na terenie nieruchomości wspólnej to jest na dachu budynku, nośników reklamowych tej Spółdzielni m.in. swojego logo, o wymiarach i lokalizacji według uznania Spółdzielni” (wzorzec Umowy ustanowienia odrębnej własności lokalu, umowy s przedaży oraz pełnomocnictwa ), co może stanowić naruszenie art. 24 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów . W odpowiedzi na przedstawione zarzuty Spół dzielnia złożył a zobowiązanie do zaniechania stosowania zarzucanych jej praktyk. Spółka zaproponowała, że nie będzie w obrocie z konsumentami stosowała postanowień o treści: 1. „Nabywca wyraża zgodę na to, iż sprzedający będzie miał prawo do nieodpłatnego zainstalowania i utrzymywania na własny koszt na terenie nieruchomości wspólnej na dachu budynku nośnik reklamowy sprzedającego o wymiarach i lokalizacji według uznania sprzedającego” ; 2. „Nabywca oświadcza, iż miał możliwość zapoznania się z treścią niniejszej umowy przed jej podpisaniem, negocjacji jej warunków oraz że zrozumiał postanowienia podpisywanej umowy” ; 3. „Strony oświadczają ponadto, że wykonanie zobowiązania, o którym mowa w § 9 ust 2 niniejszego aktu oznacza wykonanie wszelkich wzajemnych zobowiązań i zaspokojenie wszelkich roszczeń z tytułu wyżej wskazanej przedwstępnej umowy sprzedaży” ; 4. „Spółdzielnia Mieszkaniowa Służew nad Dolinką z siedzibą w Warszawie ma prawo nieodpłatnego zainstalowania i utrzymywania na własny koszt na terenie nieruchomości wspólnej to jest na dachu budynku, nośników reklamowych tej Spółdzielni m.in. swojego logo, o wymiarach i lokalizacji według uznania Spółdzielni” . Ponadto, Spółka zobowiązała się do wysłania do dotychczasowych klientów, których umowy pozostają w obrocie prawnym, propozycji aneksów do umów w celu doprowadzeni a tych umów do stanu zgodnego z obowiązującym prawem . 5 Prezes UOKiK zawiadomił Spółdzielnię o zakończeniu zbierania materiału dowodowego oraz o możliwości zapoznania się z aktami sprawy. Z powyższego uprawnienia Strona skorzystała w dniu 30 września 2014 r. Prezes UOKiK ustalił następujący stan faktyczny: Na podstawie zebranego materiału dowodowego Prezes UOKiK ustalił, iż Spółdzielnia Mieszkaniowa Służew nad Dolinką z siedzibą w Warszawie jest p rzedsiębiorcą wpisanym do Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego, prowadzonego przez Sąd Rejonowy dla m . st. Warszawy w Warszawie, XIII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego , pod numerem 0000079647. Spół dzielnia prowadzi działalność polegającą między innymi na sprzedaży własności nieruchomości. Przy zawieraniu umów z konsumentami Spół dzielnia stosuje wzorzec Umowy przedwstępnej Nr …/2013 sprzedaży wyodrębnionego lokalu mieszkalnego oraz udziału we własności lokalu użytkowego – wielostanowiskowego lokalu garażowego oraz wzorzec Umowy ustanowienia odrębnej własności lokalu, umowy sprzedaży oraz pełnomocnictwa . We wzorcu Umowy przedwstępnej Nr …/2013 sprzedaży wyodrębnionego lokalu mieszkalnego oraz udziału we własności lokalu użytkowego – wielostanowiskowego lokalu garażowego Spół dzielnia zamieściła postanowienia o treści: „Nabywca wyraża zgodę na to, iż sprzedający będzie miał prawo do nieodpłatnego zainstalowania i utrzymywania na własny koszt na terenie nieruchomości wspólnej na dachu budynku nośnik reklamowy sprzedającego o wymiarach i lokalizacji według uznania sprzedającego” ( § 6 ust. 6 ); „Nabywca oświadcza, iż miał możliwość zapoznania się z treścią niniejszej umowy przed jej podpisaniem, negocjacji jej warunków oraz że zrozumiał postanowienia podpisywanej umowy” ( § 6 ust. 8 ). We wzorcu Umowy ustanowienia odrębnej własności lokalu, umowy sprzedaży oraz pełnomocnictwa Spół dzielnia zamieściła postanowienia o treści: „Strony oświadczają ponadto, że wykonanie zobowiązania, o którym mowa w § 9 ust 2 niniejszego aktu oznacza wykonani e wszelkich wzajemnych zobowiązań i zaspokojenie wszelkich roszczeń z tytułu wyżej wskazanej przedwstępnej umowy sprzedaży” (§ 10 ust. 2); „Spółdzielnia Mieszkaniowa Służew nad Dolinką z siedzibą w Warszawie ma prawo nieodpłatnego zainstalowania i utrzymywania na własny koszt na terenie nieruchomości wspólnej to jest na dachu budynku, nośników reklamowych tej Spółdzielni m.in. swojego logo, o wymiarach i lokalizacji według uznania Spółdzielni” (§11 ust. 1 pkt 4). Prezes UOKiK ustalił również, iż w rejestr ze niedozwolonych klauzul umownych znajdują się następujące klauzule: 6 „ Część nieruchomości wspólnej Budynku (Budynku I oraz Budynku II) obejmująca część dachu oraz część elewacji będzie przeznaczona pod reklamę Spółki lub innych wskazanych przez Spółkę podmiotów prawa lub innych użytkowników Lokalu Biurowego. W związku z treścią zdania poprzedniego Strony w Umowie Sprzedaży dokonają podziału do korzystania nieruchomości wspólnej w ten sposób, iż Spółce będzie przysługiwało nieodpłatne prawo do wyłącznego korzystania z określonej powyżej części nieruchomości wspólnej z możliwością jej przekazania do korzystania przez innych użytkowników Lokalu Biurowego, a Nabywca nie będzie zgłaszał roszczeń w stosunku do tej części, w tym roszczeń określonych w art. 12 Ustawy" – postanowienie uznane przez SOKiK za niedozwolone wyrokiem z dnia 14 grudnia 2010 r. (sygn. akt XVII AmC 2051/09), wpisane do rejestru 6 sierpnia 2012 r. pod numerem 3533. „Umowę sporządzono i podpisano, po zapoznaniu się z jej treścią i indywid ualnym uzgodnieniu jej postanowień z Kupującym w dwóch jednobrzmiących egzemplarzach, po jednym dla każdej ze Stron. Integralną część Umowy stanowi załącznik nr 1 i 2" – postanowienie uznane przez SOKiK za niedozwolone wyrokiem z dnia 3 marca 2010 r. (sygn. akt XVII AmC 874/09), wpisane do rejestru w dniu 5 lipca 2011 r. pod numerem 2409. „Strony oświadczają, że rozliczenie z tytułu umowy sprzedaży dokumentowanej niniejszym aktem notarialnym pomiędzy Spółką a kupującymi zostały dokonane, a zatem wszelkie wzajemne roszczenia wynikające z łącznego ich stosunku prawnego uznaję za zaspokojone i wygasłe” – postanowienie uznane przez SOKiK za niedozwolone wyrokiem z dnia 28 lutego 2008 r. (sygn. akt XVII AmC 89/07), wpisane do rejestru w dniu 1 października 2008 r. pod numerem 1504. Mając na uwadze zebrany materiał dowodowy, Prezes UOKiK zważył, co następuje: Interes publiczny Przepis art. 1 ust. 1 u.o.k.i.k. ogranicza zastosowanie jej przepisów wyłącznie do podejmowanej w interesie publicznym ochrony inte resów przedsiębiorców i konsumentów. Warunkiem koniecznym do uruchomienia instrumentów określonych w tej ustawie jest zatem zaistnienie takiego stanu faktycznego, w którym działania przedsiębiorców naruszają jej przepisy i jednocześnie stanowią zagrożenie dla interesu publicznego, bądź też naruszają ten interes. Niniejsze postępowanie dotyczy podejrzenia stosowania przez Spół dzielnię praktyk naruszając ych zbiorowe in teresy konsumentów, wymienionych w sentencji niniejszej decyzji. Praktyk i t e mo gą dotyczyć w szystkich potencjalnych klientów przedsiębiorcy, którzy chcieliby skorzystać z jego oferty. Uznać wobec tego należy, iż niniejsze postępowanie prowadzone jest w interesie publicznym. Strona postępowania Zakaz stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów określony w art. 24 ust. 1 u.o.k.i.k. dotyczy jedynie przedsiębiorców, a zatem stroną postępowania 7 prowadzonego przed Prezesem UOKiK może być wyłącznie podmiot posiadający status przedsiębiorcy w rozumieniu ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Przepisy art. 4 pkt 1 u.o.k.i.k. w zw. z art. 4 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej (t. j. Dz. U. z 2013 r. poz. 672 ze zm.) definiują przedsiębiorcę jako osobę fizyczną, osobę prawną i jednostkę organizacyjną niebędącą osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną – wykonującą we własnym imieniu działalność gospodarczą – czyli zgodnie z art. 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej zarobkową działalność wytwórczą, budowlaną, handlową, usługową , a także zawodową, wykonywaną w sposób zorganizowany i ciągły. Spółdzielnia Mieszkaniowa Służew nad Dolinką jest przedsiębiorcą wpisanym do Krajowego Rejestru Sądowego. Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (t.j. Dz .U. z 2013 r., poz. 1222 ) jej celem, jako spółdzielni mieszkaniowej, jest zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych i innych potrzeb członków oraz ich rodzin, przez dostarczanie członkom samodzielnych lokali mieszkalnych lub domów jednorodzinnych, a także lokali o innym przeznaczeniu. Spółdzielnia może prowadzić również inną działalność gospodarczą na zasadach określonych w odrębnych przepisach i w statucie, jeżeli działalność ta związana jest bezpośrednio z realizacją celu, o którym mowa w art. 1 ust. 1 tej ustawy (art. 1 ust. 6). W wyroku z dnia 12 marca 2004 r. sygn. akt II CK 53/03 Sąd Najwyższy wskazał, że spółdzielnia jest podmiotem gospodarczym i w zakresie prowadzonej przez siebie działalności ukierunkowanej na szeroko pojęte zaspokajanie potrzeb mieszkani owych swoich członków musi być traktowana tak samo jak inni przedsiębiorcy. W odróżnieniu zatem od oceny stosunków pomiędzy członkami spółdzielni a spółdzielnią, które podlegają kontroli sądu cywilnego (tak np. wyrok Sądu Antymonopolowego z dnia 5 lipca 19 93r. sygn. akt XVII Amr 17/93), Prezes Urzędu posiada kompetencję do oceny stosunków gospodarczych, jakie zachodzą na rynku pomiędzy spółdzielnią mieszkaniową a innymi podmiotami. Stanowisko uznające, że w takich relacjach spółdzielnia jest przedsiębiorcą, wyrażone zostało wielokrotnie zarówno w orzecznictwie Prezesa Urzędu, jak i sądów (por. decyzje Prezesa Urzędu nr: RLU – 22/99, RWR – 73/2005, wyroki: Sądu Antymonopolowego z dnia 25 października 2000r. sygn. akt XVII Ama 13/00, SOKiK z dnia 2 marca 2010r. sygn. akt XVII Ama 72/09). Wobec powyższego należy uznać, iż Spół dzielnia jest w świetle cytowanych przepisów przedsiębiorcą. W konsekwencji, działania skarżonej Spół dzielni mogą być oceniane w aspekcie stosowania praktyk nar uszających zbiorowe interesy konsumentów . Uprawdopodobnienie stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów Zgodnie z art. 28 ust. 1 u.o.k.i.k., jeżeli w toku postępowania przed Prezesem UOKiK w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów zostanie uprawdopodobnione – na podstawie okoliczności sprawy , informacji zawartych w zawiadomieniu dotyczącym podejrzenia stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów lub innych informacji będących podstawą wszczęcia postępowania – 8 że przedsiębiorca stosuje praktykę, o której mowa w art. 24 u.o.k.i.k. , jednak zobowiąże się on do podjęcia lub zaniechania określonych działań zmierzających do zapobieżenia tym naruszeniom, Prezes UOKiK może w drodze decyzji nałożyć obowiązek w ykonania tych zobowiązań. Analiza przepisu art. 28 ust. 1 u.o.k.i.k. pozwala jednoznacznie stwierdzić, że Prezes UOKiK może wydać powyższą decyzję w sytuacji łącznego spełnienia dwóch przesłanek:  uprawdopodobnienia w trakcie postępowania w sprawach praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, iż przedsiębiorca stosuje niedozwoloną praktykę, o której mowa w art. 24 ww. ustawy,  zobowiązania się przedsiębiorcy do podjęcia lub zaniechania działań zmierzających do zapobieżenia tym naruszeniom. Uprawdopodobnienie oznacza, że na korzyść strony postępowania odstąpiono od udowodnienia określonych faktów na rzecz uprawdopodobnienia, że stosuje on praktykę określoną w art. 24 u.o.k.i.k. Uprawdopodobnienia wymagają wszystkie przesłanki zakazu z art. 24 ust. 1 u.o.k.i.k łącznie. W świetle powyższego, stwierdzić należy, że do wydania decyzji zobowiązującej konieczne jest wystąpienie następujących przesłanek: - uprawdopodobnienie bezprawności działania przedsiębiorcy , - uprawdopodobnienie naruszenia zbiorowego int eresu konsumentów , - złożenie zobowiązania przez przedsiębiorcę. Uprawdopodobnienie bezprawności działania przedsiębiorcy W świetle przepisu art. 24 ust.2 pkt. 1 u.o.k.i.k. za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów uznaje się w szczególności stosowanie postanowień wzorców umów, które zostały wpisane do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 k.p.c. Należy podkreślić, że wykazanie, iż przedsiębiorca wprowadził do obrotu wzorzec umowy zawierający postanowienie o treści już wpisanej do ww. rejestru, stanowi wystarczającą przesłankę do stwierdzenia bezprawności działania tego przedsiębiorcy. W przypadku stosowania postanowień umownych o bezprawności działania przedsiębiorcy przesądza bowiem rozszer zona skuteczność wyroku w sprawie o uznanie postanowień umownych za niedozwolone, co wynika z art. 479 43 k.p.c . Stosownie do art. 479 43 k.p.c. , prawomocny wyrok w sprawie o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone ma skutek wobec o sób trzecich od chwili wpisania postanowienia uznanego za niedozwolone do rejestru prowadzonego przez Prezesa UOKi K. Konsekwencją umieszczenia postanowienia umownego w rejestrze jest to, że posłużenie się nim będzie miało skutek wprowadzenia do umowy elementu bezwzględnie przez prawo zakazanego. 9 Wpis do rejestru niedozwolonych postanowień umownych oznacza, że od tego momentu, stosowanie takiej klauzuli jest zakazane we wszystkich wzorcach umownych, tj. wykorzystywanych także przez innych przedsiębiorców, stosujących wobec konsumentów postanowienia o identycznej lub zbliżonej treści. Zgodnie ze stanowiskiem SOKiK wyrażonym w wyroku z dnia 25 maja 2005 r. (sygn. akt XVII Ama 46/04), dla uznania, iż określona klauzula jest niedozwolonym postanowieniem umownym wpisanym do rejestru klauzul niedozwolonych, wystarczy stwierdzenie, że mieści się ona w hipotezie klauzuli wpisanej do rejestru, i nie jest konieczna literalna zgodność porównywanych klauzul. Czynnikiem przesądzającym o podobieństwie dwóch klauzul powinien być zatem zamia r, cel, jakiemu ma służyć kwestionowane postanowienie. Jeśli cel utworzenia spornej klauzuli odpowiada celowi sformułowania klauzuli uznanej za niedozwoloną, oba zapisy można uznać za tożsame. Takie stanowisko zajął także Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 13 lipca 2006 r. (sygn. akt III SZP 3/06), stwierdzając, że: (...) praktyka naruszająca zbiorowe interesy konsumentów z art. 23a uokik [obecnie art. 24 – przyp. własny Prezesa UOKiK] obejmuje również przypadki wprowadzania jedynie zmian kosmetycznych polegają cych na przestawieniu wyrazów lub zastąpieniu jednych wyrazów innymi, jeżeli tylko wykładnia postanowienia pozwoli stwierdzić, że jego treść mieści się w hipotezie zakazane j klauzuli. Stosowanie klauzuli o zbliżonej treści do klauzuli wpisanej do rejestru godzi przecież tak samo w interesy konsumentów, jak stosowanie klauzuli identycznej, co wpisana do rejestru (…). Nie jest zatem konieczna dokładna, literalna identyczność klauzuli wpisanej do rejestru i klauzuli z nią porównywanej . S tąd niedozwolone będą także takie postanowienia wzorców umów, które mieszczą się w hipotezie klauzuli wpisanej do rejestru, której treść zostanie ustalona w oparciu o dokonaną jej wykładnię. W ocenie Prezesa UOKiK, zawarte w § 6 ust. 6 wzorca Umowy przedwstępnej Nr …/2013 sprzedaży wyodrębnionego lokalu mieszkalnego oraz udziału we własności lokalu użytkowego – wielostanowiskowego lokalu garażowego postanowienie w brzmieniu: „Nabywca wyraża zgodę na to, iż sprzedający będzie miał prawo do nieodpłatnego zainstalowania i utrzymy wania na własny koszt na terenie nieruchomości wspólnej na dachu budynku nośnik reklamowy sprzedającego o wymiarach i lokalizacji według uznania sprzedającego” oraz zawarte w § 11 ust. 1 pkt 4 wzorca Umowy ustanowienia odrębnej własności lokalu, umowy sprz edaży oraz pełnomocnictwa postanowienie w brzmieniu: „Spółdzielnia Mieszkaniowa Służew nad Dolinką z siedzibą w Warszawie ma prawo nieodpłatnego zainstalowania i utrzymywania na własny koszt na terenie nieruchomości wspólnej to jest na dachu budynku, nośników reklamowych tej Spółdzielni m.in. swojego logo, o wymiarach i lokalizacji według uznania Spółdzielni” mogą być tożsame z treścią następującego postanowienia uznanego za niedozwolone prawomocnym wyrokiem Sądu i wpisanego do rejestru niedozwolonych klauz ul umownych pod numerem 3533: „ Część nieruchomości wspólnej Budynku (Budynku I oraz Budynku II) obejmująca część dachu oraz część elewacji będzie przeznaczona pod reklamę Spółki lub innych wskazanych przez Spółkę podmiotów prawa lub innych użytkowników Lokalu Biurowego. W związku z treścią zdania poprzedniego Strony w Umowie Sprzedaży dokonają podziału do korzystania 10 nieruchomości wspólnej w ten sposób, iż Spółce będzie przysługiwało nieodpłatne prawo do wyłącznego korzystania z określonej powyżej części nieruchomości wspólnej z możliwością jej przekazania do korzystania przez innych użytkowników Lokalu Biurowego, a Nabywca nie będzie zgłaszał roszczeń w stosunku do tej części, w tym roszczeń określonych w art. 12 Ustawy" – postanowienie uznane przez SOKiK za niedozwolone wyrokiem z dnia 14 grudnia 2010 r. (sygn. akt XVII AmC 2051/09), wpisane do rejestru 6 sierpnia 2012 r. W uzasadnieniu do ww. wyroku SOKiK wskazał, że przytoczona powyżej klauzula stanowi niedozwolone postanowienie umowne w rozumieniu art. 385 1 § 1 k.c., bowiem kształtuje prawa i obowiązki konsumentów w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając ich interesy. Sąd uznał, iż przedmiotowe postanowienie uniemożliwia konsumentom będącym właścicielami lokali wykonywanie praw właś cicielskich wynikających przepisów ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. Nr 80 poz. 903 ze zm.). W ocenie Sądu konsumentom zostaje z góry narzucony sposób zagospodarowania części nieruchomości i rezygnacja z ewentualnych zysków z tytułu eksploatacji, bez prawa podejmowania decyzji w tym względzie. W ocenie Prezesa UOKiK, zawarte w § 6 ust. 8 wzorca Umowy przedwstępnej Nr …/2013 sprzedaży wyodrębnionego lokalu mieszkalnego oraz udziału we własności lokalu użytkowego – wielostanow iskowego lokalu garażowego postanowienie w brzmieniu: „Nabywca oświadcza, iż miał możliwość zapoznania się z treścią niniejszej umowy przed jej podpisaniem, negocjacji jej warunków oraz że zrozumiał postanowienia podpisywanej umowy” może być tożsame z treścią następującego postanowienia uznanego za niedozwolone prawomocnym wyrokiem Sądu i wpisanego do rejestru niedozwolonych klauzul umownych pod numerem 2409: „Umowę sporządzono i podpisano, po zapoznaniu się z jej treścią i indywidualnym uzgodnieniu jej po stanowień z Kupującym w dwóch jednobrzmiących egzemplarzach, po jednym dla każdej ze Stron. Integralną część Umowy stanowi załącznik nr 1 i 2" – postanowienie uznane przez SOKiK za niedozwolone wyrokiem z dnia 3 marca 2010 r. (sygn. akt XVII AmC 874/09), wpisane do rejestru w dniu 5 lipca 2011 r. Zgodnie z art. 385 1 § 3 k.c., nie uzgodnione są te postanowienia umowy, na których treść konsument nie miał rzeczywistego wpływu. W szczególności odnosi się to do postanowień umowy przejętych z wzorca umowy zaprop onowanego konsumentowi przez kontrahenta. Co do zasady uznać należy zatem, że w przypadku postanowień umowy przejętych z wzorca mamy do czynienia z postanowieniami, które nie są uzgodnione indywidualnie. Warto też dodać, że indywidualne uzgodnienia odbywają się na etapie zawierania umowy. Nie jest tym samym uzasadnione określenie z góry we wzorcu, wykorzystywanym do masowego zawierania umów z konsumentami, że postanowienia były przedmiotem indywidualnych uzgodnień. W ocenie Prezesa UOKiK, stosowane przez Spółkę w § 10 ust. 2 wzorca Umowy ustanowienia odrębnej własności lokalu, umowy sprzedaży oraz pełnomocnictwa postanowienie o treści: „Strony oświadczają ponadto, że wykonanie zobowiązania, o którym mowa w § 9 ust 2 niniejszego aktu oznacza wykonanie wsze lkich wzajemnych zobowiązań i zaspokojenie wszelkich roszczeń z tytułu wyżej wskazanej przedwstępnej umowy sprzedaży” 11 może być tożsame z treścią następującego postanowienia uznanego za niedozwolone prawomocnym wyrokiem Sądu i wpisanego do rejestru niedozwo lonych klauzul umownych pod numerem 1504: „Strony oświadczają, że rozliczenie z tytułu umowy sprzedaży dokumentowanej niniejszym aktem notarialnym pomiędzy Spółką a kupującymi zostały dokonane, a zatem wszelkie wzajemne roszczenia wynikające z łącznego ich stosunku prawnego uznaję za zaspokojone i wygasłe” – postanowienie uznane przez SOKiK za niedozwolone wyrokiem z dnia 28 lutego 2008 r. (sygn. akt XVII AmC 89/07), wpisane do rejestru w dniu 1 października 2008 r.; W uzasadnieniu do ww. wyroku SOKiK wska zał, iż sprzeczne z dobrymi obyczajami jest postanowienie uznające za zaspokojone i wygasłe wszelkie wzajemne roszczenia wynikające z łączącego przedsiębiorcę i konsumenta stosunku prawnego. Zwolnienie z odpowiedzialności kontraktowej stanowi naruszenie art. 471 k.c., wyłączając odpowiedzialność przedsiębiorcy za naruszenie swojego zobowiązania, a zatem jest to rażące naruszenie interesów konsumenta. SOKiK zważył, że wyłączenie prawa konsumentów do roszczeń wynikających z łączącego ich z przedsiębiorcą sto sunku prawnego oznacza zwolnienie przedsiębiorcy z odpowiedzialności z tytułu niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania i tym samym narusza przepis art. 385 3 pkt 2 k.c. Przepis ten stanowi, iż za klauzule abuzywne uznaje się postanowienia wyłączające lub istotnie ograniczające odpowiedzialność względem konsumenta za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania. Powyższe może wskazywać na tożsamość analizowan ych postanowie ń z przytoczonymi klauzulami wpisanymi do rejestru, co daje podstawy do uznania, że bezprawność działania Spół dzielni jest uprawdopodobniona. Uprawdopodobnienie naruszenia zbiorowych interesów konsumentów Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów formułuje definicję negatywną pojęcia zbiorowego interesu konsumentów, stwierdzając w art. 24 ust. 3 u.o.k.i.k. , że nie jest nim suma indywidualnych interesów konsumentów. W świetle art. 1 ust. 1 ww. ustawy należy przyjąć, że ze zbiorowymi interesami konsumentów mamy do czynienia wówczas, gdy działania przedsiębiorcy są powszechne i mogą dotknąć każdego potencjalnego konsumenta będącego kontrahentem przedsiębiorcy. Przedmiotem ochrony nie są zatem interesy indywidualnego konsumenta lub grupy indywidualnych konsumentów, ale wszystkich – aktualnych lub potencjalnych – klientów traktowanych jako grupa uczestników rynku zasługująca na szczególną ochronę (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 10 lipca 2008 r., sygn. akt VI ACa 306/08). Stanowisko to potwierdzone zostało również w orzecznictwie Sądu Najwyższego, który w uzasadnieniu wyroku z dnia 12 września 2003 r. (sygn. akt: I CKN 504/01) stwierdził, iż: „nie jest zasadne uznawanie, że postępowanie z tytułu naruszenia ustawy antymonopolowej można wszczynać tylko wtedy, gdy zagrożone są interesy wielu odbiorców, a nie j est to możliwe w sytuacji, gdy pokrzywdzonym jest tylko jeden konsument. Wydawane 12 orzeczenie ma bowiem wymiar znacznie szerszy, pełni także funkcję prewencyjną, służy bowiem ochronie także nieograniczonej liczby potencjalnych konsumentów ” . W ocenie Prezesa UOKiK, praktyk i zarzucan e Spół dzielni mo gą dotyczyć wszystkich konsumentów chcących skorzystać z oferty Spół dzielni. Oznacza to de facto , że przedmiotowe praktyki mogą dotyczyć nieokreślonego z góry kręgu adresatów, a zatem mogą naruszać zbiorowy interes konsumentów. W świetle powyższego, za uprawdopodobnione należy uznać naruszenie przez Spółdzielnię zbiorowych interesów konsumentów. Zobowiązanie Spółdzielni Mieszkaniowej Służew nad Dolinką z siedzibą w Warszawie . Oprócz uprawdopodobnienia wyżej omówionych przesłanek warunkiem pozwalającym na wydanie decyzji zobowiązującej przez Prezesa UOKiK jest zobowiązanie się przedsiębiorcy do podjęcia lub zaniechania określonych działań. Zobowiązanie przedsiębiorcy stanowi jednostronny akt woli, który w sytuacji w ydania decyzji na podstawie art. 28 ust. 1 u.o.k.i.k. staje się obowiązkiem prawnym 1 . Zobowiązanie może polegać na podjęciu działania bądź zaniechania, w zależności od tego, jaka postać zachowania przedsiębiorcy będzie niezbędna do zabezpieczenia interes ów konsumentów. W przedmiotowej sprawie, wobec faktu złożenia przez Spółdzielnię zobowiąza nia do wprowadzenia zmian opisanych w punkcie I. a sentencji niniejszej decyzji oraz do wysłania do dotychczasowych klientów, których umowy pozostają w obrocie prawny m, propozycji aneksów do umów w celu doprowadzenia tych umów do stanu zgodnego z obowiązującym prawem (pkt I. b sentencji decyzji) , Prezes UOKiK uznał, iż zasadnym będzie przyjęcie zobowiąza nia Spółki i wydanie decyzji zobowiązującej na podstawie art. 28 u.o.k.i.k. W ocenie Prezesa UOKiK, zobowiązanie przedstawione przez przedsiębiorcę zmierza do zapobieżenia naruszeniom zbiorowych interesów konsumentów i w sposób wystarczający zabezpieczy interesy konsumentów, stąd wniosek Spół dzielni o wydanie decyzji z obowiązującej należało uwzględnić. W pkt. I sentencji decyzji Prezes Urzędu nałożył na Spółdzielnię obowiązek wykonania przyjętego zobowiązania zakreślając , zgodnie z art. 28 ust. 2 u.o.k.i.k., termin 1 miesiąca od dnia uprawomocnienia się decyzji na wyko nanie zobo wiązania wskazanego w pkt. I. a sentencji decyzji oraz 2 miesięcy w zakresie wskazanym w pkt . I. b sentencji decyzji. Zdaniem Prezesa Urzędu, jest to termin wystarczają cy do skutecznego wykonania wszystkich niezbę dnych w tym celu czynności . Wob ec powyższego orzeczono jak w punkcie I sentencji decyzji. 1 M. Sieradzka [w:] K.Kohutek, M.Sieradzka, U stawa o ochronie konku rencji i konsumentów. Komentarz. Warszawa 2008, s. 681-682; 13 Obowiązek składania informacji o stopniu realizacji zobowiązania. Stosownie do art. 28 ust. 3 u.o.k.i.k. elementem obligatoryjnym decyzji zobowiązującej jest nałożenie przez Prezesa UOKiK na prze dsiębiorcę obowiązku składania w wyznaczonym terminie informacji o stopniu realizacji zobowiąza nia, m.in. w formie sprawozdania z wykonania nałożonego zobowiązania. Nałożenie obowiązku sprawozdawczego zwalnia Prezesa UOKiK z konieczności monitorowania zachowań przedsiębiorcy 2 , a pozwala skoncentrować się na efekcie końcowym realizacji zobowiązań, jakim jest sprawozdanie. Spół dzielnia powinna zatem dokonać zmiany wzorc a umownego w sposób określony w pkt. I. a sentencji decyzji i przesłać do dotychczasowyc h klientów, których umowy pozostają w obrocie prawnym, propozycji aneksów do umów w celu doprowadzenia tych umów do stanu zgodnego z prawem , a następnie przedłożyć Prezesowi UOKiK dokumenty poświadczające wykonanie zobowiązania w tym zakresie . Prezes UOKi K zakreślił Spół dzielni 3 miesięczny t ermin na złożenie sprawozdania w zakresie zobowiązania wskazanego w pkt. I . a i b sentencji decyzji. W ww. terminie Spół dzielnia ma obowiązek przedstawienia Prezesowi Urzędu informacj i o wykonaniu zobowiązania . Zakre ślony przez Prezesa UOKiK termin jest terminem odpowiednim, wystarczającym do wykonania nałożonego obowiązku. Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w punkcie II sentencji decyzji. Stosownie do treści art. 81 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsu mentów w związku z art. 479 28 § 2 k.p.c . od niniejszej decyzji przysługuje stronie odwołanie, które wnosi się za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Warszawie do Sądu Okrę gowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutyg odniowym od dnia jej doręczenia Dyrektor Delegatury UOKiK w Warszawie Dorota Grudzień -Barbachowska /podpis/ Otrzymują: 2 D. Miąsik, [w:] T. Skoczny (red.), Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów. Komentarz . Warszawa 2009, s.1055.