RWA-18/2013

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW w Warszawie RWA-61-48/12/JZ Warszawa, dn. 4 listopada 2013 r. DECYZJA Nr RWA - 18/2013 I. Na podstawie art. 27 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 ze zm.) oraz stosownie do art. 33 ust. 6 tej ustawy, po przeprowadzeniu wszczętego z urzędu postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów – w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów 1. uznaje się za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów praktykę Zakładu Wodociągów i Kanalizacji w Ciechanowie Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ciechanowie polegającą na naruszeniu obowiązku udzielenia konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji poprzez niezamieszczanie w umowach o zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków zawieranych z konsumentami na podstawie wzorca umownego Umowa o dostawę wody/odbiór ścieków , wbrew dyspozycji art. 6 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. z 2006 r. Nr 123, poz. 858 ze zm.), postanowień dotyczących jakości świadczonych usług wodociągowych i kanalizacyjnych, co stanowi praktykę określoną w art. 24 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów – i stwierdza się zaniechanie jej stosowania z dniem 28 marca 2013 r. ; 2. uznaje się za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów praktykę Zakładu Wodociągów i Kanalizacji w Ciechanowie Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ciechanowie polegającą na naruszeniu obowiązku udzielenia konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji poprzez niezamieszczanie w umowach o zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków zawieranych z konsumentami na podstawie wzorca umownego Umowa o dostawę wody/odbiór ścieków , wbrew dyspozycji art. 6 ust. 3 pkt 3a ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, postanowień dotyczących warunków usuwania awarii przyłączy wodociągowych lub przyłączy kanalizacyjnych będących w posiadaniu odbiorcy usług, co stanowi praktykę określoną w art. 24 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów – i stwierdza się zaniechanie jej stosowania z dniem 28 marca 2013 r. ; 3. uznaje się za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów praktykę Zakładu Wodociągów i Kanalizacji w Ciechanowie Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ciechanowie polegającą na naruszeniu obowiązku udzielenia konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji poprzez niezamieszczanie w umowach o zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków zawieranych z konsumentami na podstawie wzorca umownego Umowa o dostawę wody/odbiór ścieków , wbrew dyspozycji art. 6 ust. 3 pkt 4 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu 2 w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków postanowień dotyczących procedur i warunków kontroli urządzeń wodociągowych i urządzeń kanalizacyjnych, co stanowi praktykę określoną w art. 24 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów – i stwierdza się zaniechanie jej stosowania z dniem 28 marca 2013 r. ; 4. uznaje się za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów praktykę Zakładu Wodociągów i Kanalizacji w Ciechanowie Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ciechanowie polegającą na naruszeniu obowiązku udzielenia konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji poprzez niezamieszczenie w umowach o zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków zawieranych z konsumentami na podstawie wzorca umownego Umowa o dostawę wody/odbiór ścieków, wbrew dyspozycji art. 6 ust. 3 pkt 5 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, ustaleń zawartych w zezwoleniu w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków określonych w art. 18 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, co stanowi praktykę określoną w art. 24 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów – i stwierdza się zaniechanie jej stosowania z dniem 28 marca 2013 r. ; 5. uznaje się za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów praktykę Zakładu Wodociągów i Kanalizacji w Ciechanowie Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ciechanowie polegającą na naruszeniu obowiązku udzielenia konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji poprzez niezamieszczanie w umowach o zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków zawieranych z konsumentami na podstawie wzorca umownego Umowa o dostawę wody/odbiór ścieków , wbrew dyspozycji art. 6 ust. 3 pkt 6 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, postanowień dotyczących odpowiedzialności przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego za niedotrzymanie warunków umowy, co stanowi praktykę określoną w art. 24 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów – i stwierdza się zaniechanie jej stosowania z dniem 28 marca 2013 r. ; 6. uznaje się za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów praktykę Zakładu Wodociągów i Kanalizacji w Ciechanowie Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ciechanowie polegającą na stosowaniu w umowach o zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków zawieranych z konsumentami na podstawie wzorca umownego Umowa o dostawę wody/odbiór ścieków postanowienia, które jest sprzeczne z art. 7 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków z uwagi na fakt, że zobowiązuje odbiorcę do zapewnienia przedstawicielom dostawcy swobodnego dostępu do wodomierza w każdym czasie, co stanowi praktykę określoną w art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów – i stwierdza się zaniechanie jej stosowania z dniem 28 marca 2013 r. ; 7. uznaje się za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów praktykę Zakładu Wodociągów i Kanalizacji w Ciechanowie Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ciechanowie polegającą na stosowaniu w umowach o zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków zawieranych z konsumentami na podstawie wzorca umownego Umowa o dostawę wody/odbiór ścieków postanowienia, które jest sprzeczne z art. 6 ust. 3 pkt 6 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków z uwagi na fakt, że uprawnia dostawcę do rozwiązania umowy i zaprzestania świadczenia usług w przypadku naruszenia przez odbiorcę 3 warunków umowy lub opóźnienia z zapłatą za wodę i ścieki przez dwa okresy płatności, nie wskazując okresu wypowiedzenia umowy przez dostawcę, co stanowi praktykę określoną w art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów – i stwierdza się zaniechanie jej stosowania z dniem 28 marca 2013 r.; 8. uznaje się za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów praktykę Zakładu Wodociągów i Kanalizacji w Ciechanowie Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ciechanowie polegającą na stosowaniu w umowach o zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków zawieranych z konsumentami na podstawie wzorca umownego Umowa o dostawę wody/odbiór ścieków postanowienia, które jest sprzeczne z art. 6 ust. 3 pkt 2 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków w związku z § 17 ust. 1 rozporządzenia Ministra Budownictwa z dnia 28 czerwca 2006 r. w sprawie określenia taryf, wzoru wniosku o zatwierdzenie taryf oraz warunków rozliczeń na zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków (Dz. U. Nr 127, poz. 886) z uwagi na fakt, iż zobowiązuje odbiorcę usług do uregulowania należności za pobraną wodę w terminie określonym na rachunku, co stanowi praktykę określoną w art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów – i stwierdza się zaniechanie jej stosowania z dniem 28 marca 2013 r.; 9. uznaje się za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów praktykę Zakładu Wodociągów i Kanalizacji w Ciechanowie Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ciechanowie polegającą na stosowaniu w umowach o zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków zawieranych z konsumentami na podstawie wzorca umownego Umowa o dostawę wody/odbiór ścieków , postanowienia, które wbrew dyspozycji § 18 ust. 1 rozporządzenia Ministra Budownictwa w sprawie określenia taryf, wzoru wniosku o zatwierdzenie taryf oraz warunków rozliczeń na zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków przewiduje, że w przypadku przejściowej niesprawności wodomierza nie przekraczającej 3 miesiące ilość pobranej wody ustala się na podstawie średniego zużycia wody w ostatnich 6-ciu miesiącach poprzedzających uszkodzenie wodomierza, co stanowi praktykę określoną w art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów – i stwierdza się zaniechanie jej stosowania z dniem 28 marca 2013 r. II. Na podstawie art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 ze zm.) oraz stosownie do treści art. 33 ust. 6 tej ustawy, po przeprowadzeniu wszczętego z urzędu postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów – w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów nakłada się na Zakład Wodociągów i Kanalizacji w Ciechanowie Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ciechanowie: 1. karę pieniężną w wysokości 14.808 zł (słownie: czternaście tysięcy osiemset osiem złotych), płatną do budżetu państwa, w związku ze stosowaniem określonych w pkt I.1–I.5 sentencji niniejszej decyzji praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów; 2. karę pieniężną w wysokości 14.808 zł (słownie: czternaście tysięcy osiemset osiem złotych), płatną do budżetu państwa, w związku ze stosowaniem określonych w pkt I.6–I.9 sentencji niniejszej decyzji praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. 4 UZASADNIENIE Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej również: Prezes UOKiK) przeprowadził postępowanie wyjaśniające (znak: RGD-401-3/11/IW), mające na celu zbadanie sektora usług zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków w zakresie jego organizacji i regulacji. W toku tego postępowania Prezes UOKiK wezwał wybrane przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjne m. in. do przekazania wszystkich wzorców umownych stosowanych w obrocie z indywidualnymi odbiorcami usług w zakresie zaopatrzenia w wodę i odprowadzania ścieków. W odpowiedzi na wezwanie Zakład Wodociągów i Kanalizacji w Ciechanowie Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ciechanowie (dalej również: Spółka lub ZWiK) przy piśmie z dnia 25 lipca 2011 r. przekazała do UOKiK m. in. wzór umowy Umowa o dostawę wody/odbiór ścieków (dalej również: Umowa ). Analiza dokumentów i informacji zebranych w toku postępowania wyjaśniającego dała podstawę do przyjęcia, iż mogło nastąpić naruszenie art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, wobec czego wszczęcie postępowania w sprawie stosowania przez Spółkę praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, stało się konieczne i uzasadnione. Tym samym postanowieniem z dnia 28 grudnia 2012 r. Prezes UOKiK – Delegatura w Warszawie wszczął z urzędu postępowanie w związku z podejrzeniem stosowania przez Zakład Wodociągów i Kanalizacji Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ciechanowie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, polegających na: 1. naruszeniu obowiązku udzielenia konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji poprzez niezamieszczanie w umowach o zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków zawieranych z konsumentami na podstawie wzorca umownego Umowa o dostawę wody/odbiór ścieków , wbrew dyspozycji art. 6 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. z 2006 r. Nr 123, poz. 858 ze zm.) postanowień dotyczących jakości świadczonych usług wodociągowych i kanalizacyjnych, co może stanowić praktykę określoną w art. 24 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów; 2. naruszeniu obowiązku udzielenia konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji poprzez niezamieszczanie w umowach o zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków zawieranych z konsumentami na podstawie wzorca umownego Umowa o dostawę wody/odbiór ścieków , wbrew dyspozycji art. 6 ust. 3 pkt 3a ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, postanowień dotyczących warunków usuwania awarii przyłączy wodociągowych lub przyłączy kanalizacyjnych będących w posiadaniu odbiorcy usług, co może stanowić praktykę określoną w art. 24 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów; 3. naruszeniu obowiązku udzielenia konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji poprzez niezamieszczanie w umowach o zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków zawieranych z konsumentami na podstawie wzorca umownego Umowa o dostawę wody/odbiór ścieków , wbrew dyspozycji art. 6 ust. 3 pkt 4 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków postanowień dotyczących procedur i warunków kontroli urządzeń wodociągowych i urządzeń kanalizacyjnych, co może stanowić praktykę określoną w art. 24 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów; 5 4. naruszeniu obowiązku udzielenia konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji poprzez niezamieszczenie w umowach o zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków zawieranych z konsumentami na podstawie wzorca umownego Umowa o dostawę wody/odbiór ścieków, wbrew dyspozycji art. 6 ust. 3 pkt 5 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, ustaleń zawartych w zezwoleniu w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków określonych w art. 18 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, co może stanowić praktykę określoną w art. 24 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów; 5. naruszeniu obowiązku udzielenia konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji poprzez niezamieszczanie w umowach o zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków zawieranych z konsumentami na podstawie wzorca umownego Umowa o dostawę wody/odbiór ścieków , wbrew dyspozycji art. 6 ust. 3 pkt 6 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, postanowień dotyczących odpowiedzialności przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego za niedotrzymanie warunków umowy, co może stanowić praktykę określoną w art. 24 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów; 6. stosowaniu w umowach o zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków zawieranych z konsumentami na podstawie wzorca umownego Umowa o dostawę wody/odbiór ścieków postanowienia, które może być sprzeczne z art. 7 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków z uwagi na fakt, że zobowiązuje odbiorcę do zapewnienia przedstawicielom dostawcy swobodnego dostępu do wodomierza w każdym czasie, co może stanowić praktykę określoną w art. 24 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów; 7. stosowaniu w umowach o zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków zawieranych z konsumentami na podstawie wzorca umownego Umowa o dostawę wody/odbiór ścieków postanowienia, które może być sprzeczne z art. 6 ust. 3 pkt 6 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków z uwagi na fakt, że uprawnia dostawcę do rozwiązania umowy i zaprzestania świadczenia usług w przypadku naruszenia przez odbiorcę warunków umowy lub opóźnienia z zapłatą za wodę i ścieki przez dwa okresy płatności, co może stanowić praktykę określoną w art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów; 8. stosowaniu w umowach o zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków zawieranych z konsumentami na podstawie wzorca umownego Umowa o dostawę wody/odbiór ścieków postanowienia, które może być sprzeczne z art. 6 ust. 3 pkt 2 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków w związku z § 17 ust. 1 rozporządzenia Ministra Budownictwa z dnia 28 czerwca 2006 r. w sprawie określenia taryf, wzoru wniosku o zatwierdzenie taryf oraz warunków rozliczeń na zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków (Dz. U. Nr 127, poz. 886) z uwagi na fakt, iż zobowiązuje odbiorcę usług do uregulowania należności za pobraną wodę w terminie określonym na rachunku, co może stanowić praktykę określoną w art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów; 9. stosowaniu w umowach o zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków zawieranych z konsumentami na podstawie wzorca umownego Umowa o dostawę wody/odbiór ścieków , postanowienia, które wbrew dyspozycji § 18 ust. 1 rozporządzenia Ministra 6 Budownictwa w sprawie określenia taryf, wzoru wniosku o zatwierdzenie taryf oraz warunków rozliczeń na zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków przewiduje, że w przypadku przejściowej niesprawności wodomierza nie przekraczającej 3 miesiące ilość pobranej wody ustala się na podstawie średniego zużycia wody w ostatnich 6-ciu miesiącach poprzedzających uszkodzenie wodomierza, co może stanowić praktykę określoną w art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Postanowieniem z dnia 28 grudnia 2012 r. zaliczono w poczet dowodów w niniejszym postępowaniu pismo Spółki z dnia 25 lipca 2011 r. wraz z załącznikami: wypełnionym Kwestionariuszem przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego oraz wzorem umowy Umowa o dostawę wody/odbiór ścieków, uzyskane w toku postępowania wyjaśniającego (znak: RGD-401-3/11/IW). W odpowiedzi na zawiadomienie o wszczęciu postępowania w związku z podejrzeniem stosowania przez ZWiK praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, w piśmie z dnia 15 stycznia 2013 r., Spółka ustosunkowała się do postawionych jej zarzutów w następujący sposób. W pierwszej kolejności Spółka przyznała, iż faktem bezspornym jest, że umowy o zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków stosowane przez Spółkę nie zawierają wszystkich elementów określonych w art. 6 ust. 3 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. z 2006 r. Nr 123, poz. 858 ze zm., dalej również: Ustawa). Spółka podniosła, iż niezależnie od postanowień zawartych w umowie na dostawę wody i odbiór ścieków strony umowy obowiązują postanowienia zawarte w Regulaminie dostarczania wody i odprowadzania ścieków. W tym miejscu, Spółka wskazała, że wypełniając dyspozycję art. 19 Ustawy Rada Miasta Ciechanów uchwałą Nr 423/XXXII/2006 z dnia 26 stycznia 2006 r. uchwaliła Regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków dla obszaru Gminy Miejskiej Ciechanów, który jako akt prawa miejscowego został ogłoszony w Dzienniku Urzędowym Województwa Mazowieckiego, a ponadto został zamieszczony na stronie internetowej Spółki pod adresem www.eciechanow.pl. Spółka podniosła również, że każda strona umowy przy jej zawieraniu otrzymuje informacje od kierownika Obsługi Działu Klienta o postanowieniach Regulaminu w części dotyczącej uregulowań prawnych będących przedmiotem postępowania. Ponadto – jak wskazał ZWiK – ww. Regulamin udostępniony jest każdemu odbiorcy wody i dostawy ścieków na jego żądanie. Na tym tle Spółka odniosła się do poszczególnych zarzutów wskazując, iż postanowienia, które wbrew dyspozycji art. 6 ust. 3 Ustawy nie zostały zawarte w umowach o zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków zawieranych przez ZWiK, są przedmiotem regulacji Regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków. I tak, Spółka podniosła, że Regulamin w rozdziale II określa minimalny poziom świadczonych usług w zakresie ilości, jakości oraz ciągłości dostarczania wody i odprowadzania ścieków. Z kolei w rozdziale V i VI Regulaminu określono szczegółowo warunki przyłączania do sieci i techniczne warunki określające możliwości dostępu do usług wodociągowo-kanalizacyjnych. Spółka wskazała, że postanowienia dotyczące procedur i warunków kontroli urządzeń wodociągowych określono w § 26 Regulaminu, natomiast w rozdziale VIII Regulamin normuje sposób postępowania w przypadku niedotrzymania ciągłości usług i odpowiednich parametrów dostarczanej wody i wprowadzanych do sieci kanalizacyjnej ścieków. Wobec zarzutu dotyczącego uprawnienia dostawcy wody do rozwiązania umowy i zaprzestania świadczenia usług w przypadku naruszenia przez odbiorcę warunków umowy lub opóźnienia z zapłata za wodę i ścieki przez dwa okresy płatności, Spółka wskazała, że ww. postanowienie znajduje swoje uregulowanie w brzmieniu art. 8 ust. 1 pkt 2 Ustawy oraz że nie można tu mówić o praktyce rozwiązywania umów, bowiem jest ona stosowana tylko w wyjątkowych przypadkach i zdarza się sporadycznie. Spółka 7 przyznała również, że umowy zawierają zapis o obowiązku regulowania należności za pobraną wodę w terminie określonym na rachunku. W ocenie Spółki taki zapis umowy jest zgodny z brzmieniem § 17 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Budownictwa z dnia 28 czerwca 2006 r. w sprawie określenia taryf, wzoru wniosku o zatwierdzenie taryf oraz warunków rozliczeń na zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków (Dz. U. Nr 127, poz. 886, dalej również: Rozporządzenie taryfowe). Spółka podniosła, że w jej ocenie termin płatności na wystawianych rachunkach określony jest zgodnie z przepisami ww. Rozporządzenia taryfowego i wynosi 14 dni od daty jej wysłania i 14 dni od daty wystawienia przez inkasenta. Dodatkowo Spółka przyznała, że w umowach o zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków zawieranych przez ZWiK widnieje zapis o ustalaniu ilości pobranej wody w przypadku awarii wodomierza na podstawie średniego zużycia wody w ostatnich 6-ciu miesiącach poprzedzających uszkodzenia wodomierza zamiast 3-miesięcznego okresu wynikającego z § 18 ust. 1 Rozporządzenia taryfowego. Jednocześnie, niezależnie od powyższych wyjaśnień, Spółka poinformowała, że od dnia 1 stycznia 2013 r. stosuje nowy wzór umowy Umowa o zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków , który przekazała do UOKiK. Z wyjaśnień Spółki wynika ponadto, że wzorzec umowny zawierający naruszenia zarzucane ZWiK w niniejszym postępowaniu obowiązywał w okresie od 1 stycznia 2007 r. do 31 grudnia 2012 r., a na jego podstawie Spółka zawarła […] umów. Spółka poinformowała również, że podjęła działania zmierzające do sukcesywnej wymiany umów w oparciu o nowy wzór umowy. Przy piśmie z dnia 5 kwietnia 2013 r. Spółka udzieliła informacji, iż z dniem 28 marca 2013 r. zakończyła proces wysyłania odbiorcom usług umów sporządzonych według nowego wzorca, przekazanego do UOKiK przy piśmie z dnia 15 stycznia 2013 r. W dniu 17 maja 2013 r. Prezes Urzędu zakończył postępowanie dowodowe i poinformował Spółkę o możliwości zapoznania się z materiałem zgromadzonym w aktach sprawy w siedzibie Delegatury UOKiK w Warszawie. Spółka nie skorzystała z przysługującego jej uprawnienia. Prezes UOKiK ustalił następujący stan faktyczny: Strona niniejszego postępowania, Zakład Wodociągów i Kanalizacji w Ciechanowie Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ciechanowie, jest spółką prawa handlowego wpisaną do rejestru przedsiębiorców prowadzonego przez Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy – XIV Wydział Gospodarczy KRS, pod numerem KRS 0000096927. 100% udziałów w kapitale zakładowym Spółki posiada Miasto Ciechanów. Przedmiotem działania ZWiK jest m. in. pobór, uzdatnianie i dostarczanie wody oraz odprowadzanie i oczyszczanie ścieków. Spółka ma status przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego w rozumieniu art. 2 pkt 4 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków. ZWiK prowadzi działalność gospodarczą w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków, realizując zadania z zakresu wodociągów i zaopatrzenia w wodę, kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych, które w świetle art. 3 ust. 1 ww. ustawy są zadaniem własnym gminy. Spółka działa na terenie gminy Miasta Ciechanów, gminy Opinogóra, gminy wiejskiej Ciechanów, a w zakresie dostawy wody także na terenie gminy Regimin. Podstawą świadczenia usług w zakresie dostarczania wody i odprowadzania ścieków jest umowa o zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków. W przypadku umów o zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków minimalna treść stosunku umownego 8 uregulowana została bezwzględnie wiążąco w ustawie z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków. Ustawa w rozdziale 2 określa zasady zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków. Stosownie do art. 6 ust. 1 Ustawy dostarczanie wody i odprowadzanie ścieków odbywa się na podstawie pisemnej umowy o zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków zawartej pomiędzy przedsiębiorstwem wodociągowo-kanalizacyjnym a odbiorcą usług. Zgodnie z art. 6 ust. 3 pkt 1–6 Ustawy umowa ta powinna zawierać w szczególności postanowienia dotyczące: 1) ilości i jakości świadczonych usług wodociągowych lub kanalizacyjnych, 2) sposobu i terminów wzajemnych rozliczeń, 3) praw i obowiązków stron umowy, 3a) warunków usuwania awarii przyłączy wodociągowych lub przyłączy kanalizacyjnych będących w posiadaniu odbiorcy usług, 4) procedur i warunków kontroli urządzeń wodociągowych i urządzeń kanalizacyjnych, 5) ustaleń zawartych w zezwoleniu na prowadzenie zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków, 6) okresu obowiązywania umowy oraz odpowiedzialności stron za niedotrzymanie warunków umowy, w tym warunków wypowiedzenia. Ponadto, warunki zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków uregulowane zostały w Rozporządzeniu taryfowym. Rozporządzenie taryfowe zawiera m.in. szczególną regulację dotyczącą sposobu i terminów wzajemnych rozliczeń pomiędzy przedsiębiorstwem wodociągowo-kanalizacyjnym a odbiorcą usług. Zgodnie bowiem z § 17 ust. 1 Rozporządzenia taryfowego „ Odbiorca usług dokonuje zapłaty za dostarczoną wodę lub odprowadzone ścieki w terminie określonym w fakturze, który nie może być krótszy niż 14 dni od daty jej wysłania lub dostarczenia w inny sposób .” Rozporządzenie taryfowe określa również sposób ustalania ilości zużytej wody na wypadek niesprawności wodomierza. Stosownie do § 18 ust. 1 Rozporządzenia taryfowego „ w przypadku stwierdzenia nieprawidłowego działania wodomierza głównego ilość pobranej wody ustala się na podstawie średniego zużycia wody w okresie 3 miesięcy przed stwierdzeniem działania niesprawności wodomierza, a gdy nie jest to możliwe na podstawie średniego zużycia wody w analogicznym okresie roku ubiegłego lub iloczynu średniomiesięcznego zużycia wody w roku ubiegłym i liczby miesięcy nieprawidłowego działania wodomierza.” Prezes Urzędu ustalił, iż od 1 stycznia 2007 r. do 31 grudnia 2012 r. Spółka zawierała z klientami umowy o zaopatrzenie w wodę i/lub odbiór ścieków na podstawie wzorca umownego Umowa o dostawę wody/odbiór ścieków . Po dokonaniu analizy przekazanego przez Spółkę ww. wzorca umownego, Prezes Urzędu stwierdził, iż wzorzec te nie spełnia ustawowych wymogów dotyczących treści umowy, jak również zawiera postanowienia, które pozostają w sprzeczności z Ustawą i Rozporządzeniem taryfowym. Szczegółowa analiza treści przedmiotowego wzorca umownego wykazała bowiem, że wzorzec ten: 1. nie zawiera postanowień dotyczących jakości świadczonych usług wodociągowych i kanalizacyjnych; 2. nie zawiera postanowień dotyczących warunków usuwania awarii przyłączy wodociągowych lub przyłączy kanalizacyjnych będących w posiadaniu odbiorcy usług; 3. nie zawiera postanowień dotyczących procedur i warunków kontroli urządzeń wodociągowych i urządzeń kanalizacyjnych; 9 4. nie zawiera postanowień dotyczących ustaleń zawartych w zezwoleniu w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków określonych w art. 18 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków; 5. nie zawiera postanowień dotyczących odpowiedzialności przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego za niedotrzymanie warunków umowy; 6. zawiera postanowienie o treści (pisownia oryginalna – przyp.): „ODBIORCA zobowiązuje się przeznaczenia odpowiedniego pomieszczenia w celu zainstalowania wodomierza, a w szczególności do (…) zapewnia przedstawicielom DOSTAWCY swobodnego dostępu do wodomierza w każdym czasie” – postanowienie zawarte w § 6 ust. 1 pkt c Umowy ; 7. zawiera postanowienie o treści (pisownia oryginalna – przyp.): „Naruszenie przez ODBIORCĘ warunków umowy lub opóźnienie się z zapłatą za wodę i ścieki przez dwa okresy płatności uprawnia DOSTAWCĘ do rozwiązania umowy i zaprzestaniu świadczenia usług.” – postanowienie zawarte w § 4 ust. 2 Umowy ; 8. zawiera postanowienie o treści:„ ODBIORCA zobowiązuje się regulować należności za pobraną wodę w terminie określonym na rachunku (…)” – postanowienie to zawarte jest § 4 ust. 1 Umowy ; 9. zawiera postanowienie o treści: „W przypadku przejściowej niesprawności wodomierza nie przekraczającej 3 miesiące ilość pobranej wody ustala się na podstawie średniego zużycia wody w ostatnich 6-ciu miesiącach poprzedzających uszkodzenie wodomierza” – postanowienie zawarte w § 2 ust. 2 Umowy . W piśmie z dnia 15 stycznia 2013 r. złożonym w toku niniejszego postępowania Spółka poinformowała, że od dnia 1 stycznia 2013 r. stosuje nowy wzór umowy Umowa o zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków , który przekazała do UOKiK. Przekazany przez ZWiK nowo opracowany wzór umowy Umowa o zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków modyfikuje kwestionowany przez Prezesa UOKiK wzorzec umowny w następujący sposób: − w § 5 nowo opracowanego wzorca umowy dodano postanowienia dotyczące jakości świadczonych usług wodociągowych i kanalizacyjnych; − w § 11 nowo opracowanego wzorca umowy dodano postanowienia dotyczące warunków usuwania awarii przyłączy wodociągowych i przyłączy kanalizacyjnych będących w posiadaniu odbiorcy usług; − w § 7 nowo opracowanego wzorca umowy dodano postanowienia dotyczące procedur i warunków kontroli urządzeń wodociągowych i urządzeń kanalizacyjnych; − w § 1 nowo opracowanego wzorca umowy wskazano zezwolenie, na podstawie którego Spółka świadczy usługi w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków, natomiast w § 19 wskazano, iż zezwolenie na prowadzenie działalności przez Spółkę dostępne jest na stronie internetowej Spółki – www.eciechanow.pl; − w § 13 ust. 1 nowo opracowanego wzorca umowy dodano postanowienia dotyczące odpowiedzialności przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego za niedotrzymanie warunków umowy w zakresie jakości świadczonych usług; − postanowienie o treści: „ ODBIORCA zobowiązuje się do zapewnienia przedstawicielom dostawcy swobodnego dostępu do wodomierza w każdym czasie” 10 zostało zastąpione w nowo opracowanym wzorcu umownym postanowieniem o treści: „Odbiorca zobowiązuje się do: (…) udostępnienia uprawnionym pracownikom Spółki, po uprzednim okazaniu legitymacji służbowej i pisemnego upoważnienia, wstępu na teren nieruchomości lub do pomieszczeń Odbiorcy w celu przeprowadzenia kontroli wodomierza głównego, wodomierza dodatkowego, dokonania odczytu wskazań, wymiany lub demontażu wodomierza głównego, dokonania badań pomiarów, przeprowadzenia przeglądów i napraw urządzeń posiadanych przez Spółkę” ; − postanowienie o treści: „Naruszenie przez ODBIORCĘ warunków umowy lub opóźnienie się z zapłatą za wodę i ścieki przez dwa okresy płatności uprawnia DOSTAWCĘ do rozwiązania umowy i zaprzestaniu świadczenia usług” zostało zastąpione w nowo opracowanym wzorcu umownym postanowieniem o treści: „Umowa może być rozwiązana za porozumieniem stron. Umowa może być rozwiązana przez Odbiorcę na pisemny wniosek, w terminie ustalonym w tym wniosku, jednak nie wcześniej niż przed datą wpływu wniosku do Spółki” ; − postanowienie o treści: „ ODBIORCA zobowiązuje się regulować należności za pobraną wodę w terminie określonym na rachunku” zostało zastąpione w nowo opracowanym wzorcu umownym postanowieniem o treści: „Odbiorca usług dokonuje zapłaty za dostarczoną wodę i odprowadzone ścieki w terminie określonym w fakturze, który nie może być krótszy niż 14 dni od daty jej wysłania lub dostarczenia w inny sposób” ; − postanowienie o treści: „w przypadku przejściowej niesprawności wodomierza nie przekraczającej 3 miesiące ilość pobranej wody ustala się na podstawie średniego zużycia wody w ostatnich 6-ciu miesiącach poprzedzających uszkodzenie wodomierza.” zostało zastąpione w nowo opracowanym wzorcu umownym postanowieniem o treści: „w przypadku stwierdzenia niesprawnego działania wodomierza głównego, wodomierza dodatkowego, ilość pobranej wody i odprowadzanych ścieków ustala się na podstawie średniego zużycia wody w okresie 3 miesięcy przed stwierdzeniem niesprawności wodomierza głównego, wodomierza dodatkowego, a gdy nie jest to możliwe na podstawie średniego zużycia wody i odprowadzanych ścieków w analogicznym okresie roku ubiegłego lub iloczynu średniomiesięcznego zużycia wody i odprowadzanych ścieków w roku ubiegłym i liczby miesięcy nieprawności wodomierza głównego, wodomierza dodatkowego” . Z wyjaśnień Spółki wynika ponadto, że wzorzec umowny zawierający naruszenia zarzucane ZWiK w niniejszym postępowaniu obowiązywał w okresie od 1 stycznia 2007 r. do 31 grudnia 2012 r., a na jego podstawie Spółka zawarła […] umów. Spółka poinformowała również, że podjęła działania zmierzające do sukcesywnej wymiany umów w oparciu o nowy wzór umowy. Przy piśmie z dnia 5 kwietnia 2013 r. Spółka udzieliła informacji, iż z dniem 28 marca 2013 r. zakończyła proces wysyłania odbiorcom usług umów sporządzonych według nowego wzorca, przekazanego do UOKiK przy piśmie z dnia 15 stycznia 2013 r. Mając powyższe na uwadze Prezes UOKiK zważył, co następuje: Naruszenie interesu publicznoprawnego Podstawą do rozstrzygania sprawy w oparciu o przepisy ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów jest uprzednie zbadanie przez Prezesa Urzędu, czy w danej sprawie zagrożony został interes publicznoprawny. Dopiero wykazanie tej okoliczności pozwala na realizację celu ustawy, którym zgodnie z jej art. 1 ust. 1 jest określenie warunków 11 rozwoju i ochrony konkurencji oraz zasad podejmowanej w interesie publicznym ochrony interesów przedsiębiorców i konsumentów. Przedmiotowa sprawa, w ocenie Prezesa UOKiK, ma charakter publicznoprawny, gdyż wiąże się z ochroną interesu wszystkich konsumentów, którzy obecnie są lub w przyszłości będą klientami Spółki. W świetle powyższego, podjęcie działań przez Prezesa Urzędu w przedmiotowej sprawie było uzasadnione. Naruszenie zakazu z art. 24 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Zgodnie z treścią art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów zakazane jest stosowanie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, przez które stosownie do definicji zawartej w ust. 2 tego przepisu rozumie się godzące w zbiorowe interesy konsumentów bezprawne działania przedsiębiorcy . Zbiorowe interesy konsumentów podlegają zatem ochronie przed wymierzonymi w nie naruszeniami, polegającymi na sprzecznych z prawem działaniach przedsiębiorców. Same przepisy ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nie regulują konstrukcji bezprawności działań przedsiębiorcy. Działania te mogą okazać się bezprawne w razie ustalenia, że doszło do naruszenia przepisów innych ustaw, ale także zasad współżycia społecznego i dobrych obyczajów. Bezprawność jest taką cechą działania, która polega na jego sprzeczności z normami prawa lub zasadami współżycia społecznego, bez względu na winę, a nawet świadomość sprawcy. Dla ustalenia bezprawności działania wystarczy ustalenie, że określone zachowanie koliduje z przepisami prawa. (por. J. Szwaja (red.): Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, Komentarz , Wydawnictwo CH BECK, Warszawa 2000, s. 117–118). Prezes Urzędu oceniając zachowanie Przedsiębiorcy pod kątem ewentualnego naruszenia przepisów zakazujących stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, musi stosować inne akty prawa powszechnie obowiązującego i na ich podstawie stwierdzić, czy działanie przedsiębiorcy było bezprawne. Zgodnie z art. 87 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483) źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej są: Konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz rozporządzenia. Źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej są na obszarze działania organów, które je ustanowiły, akty prawa miejscowego. Prezes Urzędu oceniając zachowanie przedsiębiorcy pod kątem ewentualnego naruszenia przepisów zakazujących stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, musi stosować inne akty prawa powszechnie obowiązującego i na ich podstawie stwierdzić, czy działanie przedsiębiorcy było bezprawne. Jak wyżej wspomniano, art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów definiuje praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów jako godzące w nie bezprawne zachowanie przedsiębiorcy, natomiast w ust. 2 tegoż artykułu znajduje się przykładowe wyliczenie zachowań przedsiębiorców uważanych za naruszające zbiorowe interesów konsumentów. W otwartym katalogu zakazanych praktyk ustawodawca umieścił stosowanie postanowień wzorów umów, które zostały wpisane do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, naruszenie przez przedsiębiorcę obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji, nieuczciwe praktyki rynkowe lub czyny nieuczciwej konkurencji. Aby określone zachowanie mogło zostać uznane za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów konieczne jest łączne spełnienie dwóch przesłanek, mianowicie zaistnieć musi – po pierwsze – bezprawne działanie przedsiębiorcy, które – po drugie – musi naruszać zbiorowe interesy konsumentów. Zbiorowy interes dotyczy nieokreślonego ogółu, a naruszenie zbiorowych interesów konsumentów może mieć miejsce, gdy skutkami działań sprzecznych z ustawą o ochronie konkurencji i konsumentów dotknięty jest szerszy krąg uczestników rynku. Należy stwierdzić, iż 12 przesłankami zastosowania normy wyinterpretowanej z artykułu 24 powołanej ustawy jest wykazanie: bezprawności działań przedsiębiorcy, godzenia tych działań w interes konsumenta oraz naruszania zbiorowego interesu konsumentów. Bezprawność to sprzeczność zachowania z przepisami prawa zawartymi w różnych jego gałęziach oraz z zasadami współżycia społecznego. Chodzi więc o sprzeczność z szeroko rozumianym porządkiem prawnym jako całością. Istotnym jest również fakt, iż bezprawność jest czynnikiem o charakterze obiektywnym, niezależnym od wystąpienia szkody czy od zamiaru podmiotu dopuszczającego się działań bezprawnych. Mając na uwadze powyższe, dla uznania określonego zachowania za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów konieczne jest łączne spełnienie następujących przesłanek: a) kwestionowane działanie jest działaniem przedsiębiorcy; b) działanie to jest bezprawne; c) działanie to godzi w zbiorowy interes konsumentów. Na tym tle, w przedmiotowej sprawie Prezes UOKiK zważył, co następuje: a) Status przedsiębiorcy Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów zawiera legalną definicję przedsiębiorcy. Zgodnie z jej art. 4 pkt 1, pod pojęciem tym należy rozumieć przedsiębiorcę w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. 2010 r. Nr 220, poz. 1447 ze zm.), a także: (a) osobę fizyczną, osobę prawną, a także jednostkę organizacyjną nie mającą osobowości prawnej, której ustawa przyznaje zdolność prawną, organizującą lub świadczącą usługi o charakterze użyteczności publicznej, które nie są działalnością gospodarczą w rozumieniu przepisów o swobodzie działalności gospodarczej, (b) osobę fizyczną wykonującą zawód we własnym imieniu i na własny rachunek lub prowadzącą działalność w ramach wykonywania takiego zawodu, (c) osobę fizyczną, która posiada kontrolę, w rozumieniu pkt. 4, nad co najmniej jednym przedsiębiorcą, choćby nie prowadziła działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów o swobodzie działalności gospodarczej, jeżeli podejmuje dalsze działania podlegające kontroli koncentracji, o której mowa w art. 13, (d) związek przedsiębiorców w rozumieniu pkt 2 – na potrzeby przepisów dotyczących praktyk ograniczających konkurencję oraz praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Na tym tle uznać należy, iż Zakład Wodociągów i Kanalizacji w Ciechanowie Sp. z o.o. z siedzibą w Ciechanowie jako spółka prawa handlowego jest przedsiębiorcą w rozumieniu art. 4 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Spółka prowadzi użyteczną publicznie działalność gospodarczą polegającą na świadczeniu usług wodociągowo-kanalizacyjnych i może być zatem stroną postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. b) Bezprawność działań Spółki Zarzut 1 : naruszenie art. 24 ust. 2 pkt 2 uokik w zw. z art. 6 ust. 3 pkt 1 Ustawy Analiza postanowień wzorca umownego doprowadziła do postawienia Spółce zarzutu bezprawnego naruszania zbiorowych interesów konsumentów polegającego na naruszeniu obowiązku udzielenia konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji poprzez niezamieszczanie w umowach o zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków zawieranych z konsumentami na podstawie wzorca umownego Umowa o dostawę wody/odbiór ścieków , 13 wbrew dyspozycji art. 6 ust. 3 pkt 1 Ustawy, postanowień dotyczących jakości świadczonych usług wodociągowych i kanalizacyjnych. Przepis art. 6 ust. 3 pkt 1 Ustawy zobowiązuje do określenia w umowie ilości i jakości świadczonych usług oraz warunków ich świadczenia. Z postanowień ustawowych jasno wynika, że kwestia jakości usług powinna być określona w umowie, co we wzorcu umownym przedstawionym przez Spółkę nie znalazło odzwierciedlenia. Brak poświęconych temu postanowień umownych pozostawia odbiorcę usług de facto w niewiedzy co do należnej jakości usług, która skutkować może zaniechaniem egzekwowania umownych zobowiązań przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego. Z uwagi na fakt, iż na przedsiębiorstwie wodociągowo-kanalizacyjnym spoczywa nałożony ustawowo obowiązek informacyjny w zakresie jakości świadczonych usług, brak stosownych postanowień w tym zakresie, w ocenie Prezesa Urzędu narusza obowiązek udzielenia konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji. Mając powyższe na względzie, należy uznać, iż niezamieszczenie w Umowie postanowień dotyczących jakości świadczonych usług jest działaniem bezprawnym. Zarzut 2 : naruszenie art. 24 ust. 2 pkt 2 uokik w zw. z art. 6 ust. 3 pkt 3a Ustawy Drugi z postawionych Spółce zarzutów dotyczy podejrzenia stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów polegającego na naruszeniu obowiązku udzielenia konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji poprzez niezamieszczanie w umowach o zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków zawieranych z konsumentami na podstawie wzorca umownego Umowa o dostawę wody/odbiór ścieków , wbrew dyspozycji art. 6 ust. 3 pkt 3a Ustawy, postanowień dotyczących warunków usuwania awarii przyłączy wodociągowych lub przyłączy kanalizacyjnych będących w posiadaniu odbiorcy usług. W myśl art. 6 ust. 3 pkt 3a Ustawy umowa powinna określać warunki usuwania awarii przyłączy wodociągowych lub przyłączy kanalizacyjnych będących w posiadaniu odbiorcy usług. Z analizy postanowień umownych stosowanych przez Spółkę wynika, iż taka regulacja nie znalazła się w Umowie , co w sposób ewidentny stoi w sprzeczności z nakazami Ustawy i jednocześnie narusza uzasadniony interes konsumentów w znajomości ciążących na nich zobowiązań w celu należytego ich wykonania. Z uwagi na fakt, iż na przedsiębiorstwie wodociągowo-kanalizacyjnym spoczywa nałożony ustawowo obowiązek informacyjny w zakresie warunków usuwania awarii przyłączy będących w posiadaniu odbiorcy usług brak stosownych postanowień w tej kwestii, w ocenie Prezesa Urzędu, narusza obowiązek udzielenia konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji. W związku z powyższym należy uznać, iż nieokreślenie w umowie warunków usuwania awarii przyłączy wodociągowych lub przyłączy kanalizacyjnych będących w posiadaniu odbiorcy usług, uzasadnia postawienie Spółce zarzutu bezprawnego zachowania. Zarzut 3 : naruszenie art. 24 ust. 2 pkt 2 uokik w zw. z art. 6 ust. 3 pkt 4 Ustawy Przedmiotem dalszych rozważań Prezesa Urzędu stał się brak postanowień umownych dotyczących procedur i warunków przeprowadzania przez ZWiK kontroli urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych. Art. 6 ust. 3 pkt 4 Ustawy obliguje przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne do uwzględnienia w umowach z usługobiorcami postanowień określających procedurę i warunki kontroli urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych. Tymczasem ZWiK w żaden sposób nie reguluje w Umowie , której postanowienia są przedmiotem niniejszego postępowania, sposobu 14 i warunków przeprowadzania kontroli urządzeń wodociągowo-kanalizacyjnych. Z uwagi na fakt, iż na przedsiębiorstwie wodociągowo-kanalizacyjnym spoczywa nałożony ustawowo obowiązek informacyjny w zakresie procedur i warunków przeprowadzania kontroli urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych, brak stosownych postanowień w tej kwestii, w ocenie Prezesa Urzędu narusza obowiązek udzielenia konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji. Mając powyższe na względzie należy uznać, iż takie zachowanie Spółki nosi znamiona bezprawnego działania. Zarzut 4 : naruszenie art. 24 ust. 2 pkt 2 uokik w zw. z art. 6 ust. 3 pkt 5 Ustawy Dalsza analiza postanowień wzorca umownego doprowadziła do postawienia Spółce zarzutu naruszania zbiorowych interesów konsumentów polegającego na naruszeniu obowiązku udzielenia konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji poprzez niezamieszczanie w umowach o zaopatrzenie w wodę lub odprowadzanie ścieków zawieranych z konsumentami na podstawie wzorca umownego Umowa o dostawę wody/odbiór ścieków , wbrew dyspozycji art. 6 ust. 3 pkt 5 Ustawy postanowień informujących konsumenta o ustaleniach zawartych w zezwoleniu w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków. Art. 6 ust. 3 pkt 5 wymaga, aby umowa zawierała te informacje, które są przedmiotem ustaleń zawartych w zezwoleniu, o którym mowa w art. 18 Ustawy. Art. 18 Ustawy określa jako obligatoryjne postanowienia zezwolenia w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków, następujące kwestie: 1) oznaczenie przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego, jego siedzibę i adres, 2) datę podjęcia działalności, 3) wymagania w zakresie jakości usług wodociągowo-kanalizacyjnych, 4) warunki, zakres i tryb kontroli realizacji zezwolenia i przestrzegania regulaminu, o którym mowa w art. 19 ust. 1, 5) warunki wprowadzania ograniczeń dostarczania wody w przypadku wystąpienia jej niedoboru, 6) zobowiązanie do prowadzenia przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne racjonalnej gospodarki w zakresie działalności objętej zezwoleniem, 7) warunki cofnięcia zezwolenia, 8) warunki dotyczące okoliczności, w których zezwolenie może być cofnięte bez odszkodowania. Spośród wymienionych ustaleń, które zawarte są w zezwoleniu, Umowa czyni przedmiotem swej regulacji zaledwie niektóre dane określone w pkt 1, tj. oznaczenie i siedzibę przedsiębiorstwa. Pozostałe kwestie zostały w Umowie pominięte, a należy uznać je za istotne z punktu widzenia wyczerpującego uregulowania treści stosunku umownego w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków, skoro wymóg taki stał się przedmiotem nakazu ustawowego. W związku z powyższym niedopełnienie obowiązku informacyjnego wynikającego z art. 6 ust. 3 pkt 5 Ustawy poprzez niezamieszczenie w Umowie informacji dotyczących ustaleń zawartych w zezwoleniu wskazuje na zasadność zarzutu bezprawności. Zarzut 5 : naruszenie art. 24 ust. 2 pkt 2 uokik w zw. z art. 6 ust. 3 pkt 6 Ustawy Przedmiotem kolejnego postawionego Spółce zarzutu jest naruszenie zbiorowych interesów konsumentów polegającego na naruszeniu obowiązku udzielenia konsumentom 15 rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji poprzez nieuregulowanie w umowach o zaopatrzenie w wodę lub odprowadzanie ścieków zawieranych z konsumentami na podstawie wzorca umownego Umowa o dostawę wody/odbiór ścieków – wbrew nakazowi sformułowanemu w art. 6 ust. 3 pkt 6 Ustawy – odpowiedzialności przedsiębiorstwa wodociągowo- kanalizacyjnego za niedotrzymanie warunków umowy. Zgodnie z art. 6 ust. 3 pkt 6 Ustawy umowa powinna zawierać postanowienia dotyczące okresu jej obowiązywania oraz odpowiedzialności stron za niedotrzymanie warunków umowy, w tym warunków wypowiedzenia. O ile wśród postanowień wzorca umownego znajdują się regulacje dotyczące okresu obowiązywania umowy, tak pominięte zostały całkowicie kwestie ewentualnej odpowiedzialności Spółki w przypadku niewykonania lub nienależytego wykonania przez nią zobowiązań umownych. W świetle ustawowego nakazu uregulowania w umowie odpowiedzialności stron za niedotrzymanie warunków umowy, powyższe okoliczności przesądzają o naruszeniu przez Spółkę art. 6 ust. 3 pkt 6 Ustawy, co stanowi, w ocenie Prezesa Urzędu, naruszenie obowiązku udzielenia konsumentom rzetelnej prawdziwej i pełnej informacji. Tym samym argument o bezprawnym działaniu Spółki jest uzasadniony. Zarzut 6 : naruszenie art. 7 Ustawy Szósty zarzut, który został postawiony Spółce dotyczy podejrzenia naruszania przez nią zbiorowych interesów konsumentów poprzez stosowanie w umowach o zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków zawieranych z konsumentami na podstawie wzorca umownego Umowa o dostawę wody/odbiór ścieków postanowienia, które może być sprzeczne z art. 7 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków z uwagi na fakt, że zobowiązuje odbiorcę do zapewnienia przedstawicielom dostawcy swobodnego dostępu do wodomierza w każdym czasie. Zgodnie z art. 7 Ustawy, osoby reprezentujące przedsiębiorstwo wodociągowo- kanalizacyjne, po okazaniu legitymacji służbowej i pisemnego upoważnienia, maja prawo wstępu na teren nieruchomości lub obiektu budowlanego należących do osób, o których mowa w art. 6 ust. 2 i 4–7 ustawy, w celu: 1) zainstalowania lub demontażu wodomierza głównego, 2) przeprowadzenia kontroli urządzenia pomiarowego, wodomierza głównego lub wodomierzy zainstalowanych przy punktach czerpalnych i dokonania odczytu ich wskazań oraz dokonania badan i pomiarów; 3) przeprowadzenia przeglądów i napraw urządzeń posiadanych przez to przedsiębiorstwo; 4) sprawdzenia ilości i jakości ścieków wprowadzanych do sieci; 5) odcięcia przyłącza wodociągowego lub przyłącza kanalizacyjnego lub założenia plomb na zamkniętych zaworach odcinających dostarczanie wody do lokalu; 6) usunięcia awarii przyłącza wodociągowego lub przyłącza kanalizacyjnego, jeżeli umowa, o której mowa w art. 6 ust. 1, tak stanowi. Przepis art. 7 Ustawy przyznaje zatem osobom reprezentującym przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne, ale dopiero po okazaniu legitymacji służbowej i pisemnego upoważnienia, prawo wstępu na teren nieruchomości lub do obiektu budowlanego należącego do odbiorcy w celu dokonania konkretnych czynności związanych ze świadczeniem przez przedsiębiorstwo usług zaopatrzenia w wodę i odprowadzania ścieków. Cele, o których mowa powyżej są enumeratywnie wymienione w pkt 1–6 wspomnianego art. 7 Ustawy. Należy do nich m. in.: zainstalowanie lub demontaż wodomierza głównego, przeprowadzenie kontroli 16 urządzenia pomiarowego, wodomierza głównego lub wodomierzy zainstalowanych w punktach czerpalnych i dokonanie odczytu ich wskazań oraz dokonanie badań i pomiarów, przeprowadzenie przeglądów i napraw urządzeń posiadanych przez przedsiębiorstwo. Tymczasem Umowa stanowi w § 6 ust. 1 lit. c, iż odbiorca zobowiązuje się do zapewnienia przedstawicielom dostawcy swobodnego dostępu do wodomierza w każdym czasie. Z zapisu powyższego nie wynika jednakże cel takiego udostępnienia. Dodatkowo wskazać należy, że stosowany przez Spółkę zapis zapewniający przedstawicielom dostawcy swobodny dostęp do wodomierza w każdym czasie nie określa warunków, na jakich udostępnienie może być dokonane, w przede wszystkim nie stanowi o konieczności okazania odbiorcy usług legitymacji służbowej i pisemnego upoważnienia. W ocenie Prezesa Urzędu, zamieszczenie kwestionowanego postanowienia w Umowie powoduje, że odbiorca usług nie otrzymuje kompletnej informacji o tym, kto, na jakiej podstawie oraz w celu przeprowadzenia jakich czynności może żądać wstępu na teren należących do odbiorcy nieruchomości i obiektów, a także jakimi dokumentami powinna się legitymować osoba przystępująca do przeprowadzenia tych czynności. Nieznajomość – po stronie konsumentów – ich obowiązków w zakresie umożliwienia przedstawicielom przedsiębiorstwa wstępu na teren zajmowanych przez nich nieruchomości celem wykonania szeroko pojętych czynności kontrolnych i naprawczych, jak również brak wiedzy na temat warunków i procedur takich kontroli (zob. zarzut 3), wiąże się z możliwością wystąpienia negatywnych skutków po stronie konsumentów. Niewiedza w powyższym zakresie może również narazić konsumentów na kontrole przez osoby nieupoważnione do ich przeprowadzenia. Mając na uwadze powyższe uznać należy, że działanie ZWiK polegające na umieszczeniu w Umowie postanowienia, którego treść jest sprzeczna z art. 7 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, nosi znamiona bezprawności. Zarzut 7 : naruszenie art. 6 ust. 3 pkt 6 Ustawy Siódmy postawiony Spółce zarzut wynika z podejrzenia naruszania przez nią zbiorowych interesów konsumentów poprzez stosowanie w umowach o zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków zawieranych z konsumentami na podstawie wzorca umownego Umowa o dostawę wody/odbiór ścieków postanowienia, które jest sprzeczne z art. 6 ust. 3 pkt 6 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków z uwagi na fakt, że uprawnia dostawcę do rozwiązania umowy i zaprzestania świadczenia usług w przypadkach wskazanych w umowie, nie wskazując okresu wypowiedzenia umowy przez dostawcę. Zgodnie z art. 6 ust. 3 pkt 6 Ustawy umowa powinna zawierać postanowienia dotyczące okresu jej obowiązywania oraz odpowiedzialności stron za niedotrzymanie warunków umowy, w tym warunków wypowiedzenia. Mając na względzie cytowany powyżej przepis Ustawy należy zauważyć, że poza regulacjami dotyczącymi odpowiedzialności stron za niedotrzymanie warunków umowy (zob. zarzut 5), umowa powinna określać również warunki wypowiedzenia. Z uwagi na charakter rozpatrywanych usług, które należą do usług użyteczności publicznej, jak również cel ustawy, którym jest m.in. ochrona interesu odbiorców ww. usług, uznać należy, że zgodnie z wolą racjonalnego ustawodawcy przepis art. 6 ust. 3 pkt 6 in fine Ustawy ogranicza prawo przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego jako mocniejszej strony stosunku prawnego do wypowiedzenia umowy w każdym czasie, nakazując określenie w umowie warunków jej 17 wypowiedzenia. Warunkami wypowiedzenia są natomiast tryb i przesłanki wypowiedzenia. W świetle tej argumentacji umowa powinna określać przypadki, w których może dojść do jej wypowiedzenia, a także okres jej wypowiedzenia rozumiany jako czas, który musi upłynąć od złożenia oświadczenia woli o wypowiedzeniu umowy do jej rozwiązania. Tylko bowiem wcześniejsze określenie w umowie przypadków skutkujących jej wypowiedzeniem przez dostawcę usług oraz trybu wypowiedzenia może zapewnić konsumentom minimum bezpieczeństwa w zakresie świadczenia omawianych usług użyteczności publicznej. Prezes UOKiK dokonał analizy umowy stosowanej przez Spółkę w obrocie z konsumentami. Jak wynika z analizy treści umowy, Spółka nie wskazuje w żadnym z postanowień terminu jej wypowiedzenia. W ocenie Prezesa Urzędu nieokreślenie przez dostawcę usług okresu wypowiedzenia pozwala Spółce na rozwiązanie umowy w dowolnym czasie. Takie postanowienie nie zapewnia konsumentowi pewności co do ciągłości świadczonych na jego rzecz usług wodociągowo-kanalizacyjnych. Stąd – w ocenie Prezesa Urzędu – niewskazanie w umowie okresu wypowiedzenia umowy dla Spółki skutkuje pozbawieniem konsumentów przysługującej z mocy Ustawy ochrony przed rozwiązaniem umowy o dostawę wody i odbiór ścieków i jest sprzeczne z art. 6 ust. 3 pkt 6 Ustawy, co przesądza o bezprawności działania ZWiK. Zarzut 8 : naruszenie art. 6 ust. 3 pkt 2 Ustawy w zw. z § 17 ust. 1 Rozporządzenia taryfowego Zastrzeżenia Prezesa Urzędu wzbudziła również regulacja § 4 ust. 1 kontrolowanego wzorca umowy, którego analiza doprowadziła do postawienia Spółce zarzutu naruszania zbiorowych interesów konsumentów poprzez stosowanie w umowach o zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków zawieranych z konsumentami na podstawie wzorca umownego Umowa o dostawę wody/odbiór ścieków postanowienia, które jest sprzeczne z art. 6 ust. 3 pkt 2 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków w związku z § 17 ust. 1 rozporządzenia Ministra Budownictwa w sprawie określenia taryf, wzoru wniosku o zatwierdzenie taryf oraz warunków rozliczeń na zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków. Zgodnie z art. 6 ust. 3 pkt 2 Ustawy umowa o zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków powinna zawierać postanowienia dotyczące sposobu i terminów wzajemnych rozliczeń. Szczególną regulację w tym zakresie zawiera natomiast § 17 ust. 1 Rozporządzenia taryfowego, według którego „ Odbiorca usług dokonuje zapłaty za dostarczoną wodę lub odprowadzone ścieki w terminie określonym w fakturze, który nie może być krótszy niż 14 dni od daty jej wysłania lub dostarczenia w inny sposób .” W przedmiotowej sprawie Spółka wskazując jedynie w § 4 ust. 1 Umowy , że „ ODBIORCA zobowiązuje się regulować należności za pobraną wodę w terminie określonym na rachunku” pominęła istotną część postanowienia § 17 ust. 1 Rozporządzenia taryfowego, która stanowi o minimalnej długości terminu przewidzianego na zapłatę oraz o sposobie ustalania jego biegu. Nieokreślenie w Umowie minimalnych wymogów w zakresie terminu płatności przewidzianych przepisami prawa działa na niekorzyść konsumenta. Rozwiązanie przyjęte przez Spółkę dopuszcza bowiem możliwość, iż termin zapłaty Spółka będzie określać w wystawianych przez nią rachunkach w sposób dowolny, w oderwaniu od powszechnie obowiązujących przepisów. To z kolei może prowadzić do sytuacji, w której roszczenie wobec odbiorcy usług stanie się wymagalne zanim będzie on miał możliwość zapoznania się z wystawionym za wykonane usługi rachunkiem. Może bowiem zaistnieć taka hipotetyczna sytuacja, że wystawiony rachunek w krańcowym przypadku nie zostanie wysłany lub dostarczony odbiorcy przed upływem określonego w nim terminu na zapłatę. 18 W takiej sytuacji – zgodnie z rozwiązaniem przyjętym przez Umowę – usługobiorca popada w zwłokę i naraża się z tego tytułu na odpowiedzialność cywilnoprawną bez świadomości zaistnienia takiej sytuacji. Taka koncepcja jest – zdaniem Prezesa Urzędu – błędna i stoi w sprzeczności z regulacją wynikającą z Ustawy oraz Rozporządzenia taryfowego w zakresie prawidłowego określania sposobu i terminów wzajemnych rozliczeń. Tym samym argument o bezprawnym działaniu Spółki jest uzasadniony. Zarzut 9 : naruszenie § 18 ust. 1 Rozporządzenia taryfowego Kolejny zarzut postawiony Spółce odnosi się do stosowania w umowach o zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków zawieranych z konsumentami na podstawie wzorca umownego Umowa o dostawę wody/odbiór ścieków postanowienia, które w sposób sprzeczny z Rozporządzeniem taryfowym reguluje kwestię ustalenia ilości zużytej wody w razie niesprawności wodomierza. W kwestionowanym postanowieniu § 2 ust. 2 Umowy przyjęto, że „w przypadku przejściowej niesprawności wodomierza nie przekraczającej 3 miesiące ilość pobranej wody ustala się na podstawie średniego zużycia wody w ostatnich 6-ciu miesiącach poprzedzających uszkodzenie wodomierza” . Tymczasem zgodnie z § 18 ust. 1 Rozporządzenia taryfowego „w przypadku stwierdzenia nieprawidłowego działania wodomierza głównego ilość pobranej wody ustala się na podstawie średniego zużycia wody w okresie 3 miesięcy przed stwierdzeniem działania niesprawności wodomierza, a gdy nie jest to możliwe – na podstawie średniego zużycia wody w analogicznym okresie roku ubiegłego lub iloczynu średniomiesięcznego zużycia wody w roku ubiegłym i liczby miesięcy nieprawidłowego działania wodomierza” . W przedmiotowej sprawie rozwiązanie umowne jest niewątpliwie mniej korzystne dla konsumentów niż to, które wynika z Rozporządzenia taryfowego. Z tego powodu orzeczenie o bezprawności działania Spółki należy uznać za uzasadnione. Reasumując, w okolicznościach przedmiotowej sprawy udowodniono zatem, że analizowane zachowania ZWiK w Ciechanowie są bezprawne. W celu udowodnienia stosowania przez Spółkę praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, konieczne jest w dalszej kolejności wykazanie, że zachowania te mogą godzić w interesy konsumentów jako zbiorowości. c) Naruszenie zbiorowych interesów konsumentów Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów określa zasady podejmowanej w interesie publicznym ochrony interesów konsumentów oraz reguluje zasady i tryb przeciwdziałania praktykom naruszającym zbiorowe interesy konsumentów, co wynika z treści art. 1 ust. 1 i 2 tej ustawy. Zbiorowy interes konsumentów oznacza interes dotyczący ogółu, a naruszenie tego interesu może mieć miejsce, gdy skutkami działań sprzecznych z ustawą o ochronie konkurencji i konsumentów dotknięty jest szerszy krąg uczestników rynku – konsumentów. O tym, czy naruszony został interes zbiorowy, nie zawsze przesądza kryterium ilościowe, ponieważ niekiedy jeden ujawniony przypadek naruszenia prawa konsumenta może być przejawem często lub nawet powszechnie stosowanej praktyki naruszającej interes zbiorowy. Do naruszenia zbiorowych interesów konsumentów konieczne jest, by działanie przedsiębiorcy zostało skierowane nie do konkretnego adresata, lecz do adresata, którego nie da się z góry oznaczyć indywidualnie. Wobec tego działanie to jest w stanie wywołać niekorzystne następstwa w odniesieniu do każdego z konsumentów 19 (a nie jedynie wobec określonego konsumenta) i zagraża ono, przynajmniej potencjalnie, interesom każdego z członków zbiorowości konsumentów. W ocenie Prezesa UOKiK, działania ZWiK opisane w sentencji decyzji mogą naruszać interes konsumentów. Działania te polegają bowiem z jednej strony na niezamieszczeniu w umowach zawieranych z konsumentami postanowień wymaganych Ustawą, z drugiej zaś strony – na wykorzystywaniu w obrocie postanowień, które pozostają w sprzeczności z przepisami Ustawy i Rozporządzenia taryfowego. W niniejszej sprawie bez wątpienia mamy do czynienia z naruszeniem praw licznej grupy konsumentów – wszystkich konsumentów będących klientami Spółki, jak i potencjalnych zainteresowanych, którzy mogą zawrzeć z nią umowę. Działania te są zatem skierowane do z góry nieograniczonej i nieokreślonej liczby konsumentów. Oferta handlowa Spółki ma charakter ogólnie dostępny, kierowana jest bowiem do wszystkich potencjalnych klientów. Tym samym kwestionowane przez Prezesa UOKiK działania ZWiK mogą naruszać interes nieograniczonej liczby konsumentów, których nie sposób zindywidualizować. Oczywistym jest zatem, że bezprawne zachowanie Spółki nie dotyczy interesów poszczególnych osób, których sprawy mają charakter jednostkowy czy indywidualny, ani też grupy takich osób, lecz narusza ono uprawnienia szerokiego kręgu nieprofesjonalnych uczestników rynku. Powyższe wskazuje na naruszenie w przedmiotowej sprawie zbiorowego interesu konsumentów, przez który należy rozumieć prawo wszystkich konsumentów do ukształtowania stosunku prawnego zgodnie z przepisami prawa powszechnie obowiązującego. Na tym tle, w ocenie Prezesa Urzędu, stwierdzić należy, że zachowanie Spółki, polegające na zawieraniu przez Spółkę umów o dostawę wody/odbiór ścieków na podstawie kwestionowanego w niniejszym postępowaniu wzorca umownego, wypełnia znamiona praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, o której mowa w art. 24 ust. 1 i 2 oraz w art. 24 ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Zaniechanie stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów Zgodnie art. 26 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, Prezes Urzędu – jeżeli stwierdzi naruszenie zakazu określonego w art. 24 ustawy – wydaje decyzję o uznaniu praktyki za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów, nakazującą zaniechanie jej stosowania. Z kolei w świetle art. 27 ust. 1 i 2 ww. ustawy, nie wydaje się decyzji, o której mowa w art. 26, jeżeli przedsiębiorca zaprzestał stosowania praktyki. W przypadku takim Prezes Urzędu wydaje decyzję o uznaniu praktyki za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów i stwierdzającą zaniechanie jej stosowania. W toku niniejszego postępowania Prezes UOKiK ustalił, że od dnia 1 stycznia 2013 r. ZWiK stosuje nowy wzór umowy Umowa o zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków , którego analiza wykazała, że nie zawiera on naruszeń zarzucanych Spółce w niniejszym postępowaniu. Naruszenie zarzucane bowiem Spółce w pkt 1 sentencji decyzji zostało wyeliminowane poprzez dodanie w § 5 nowo opracowanego wzorca umowy postanowień dotyczących jakości świadczonych usług wodociągowych i kanalizacyjnych. Naruszenie zarzucane Spółce w pkt 2 sentencji decyzji zostało wyeliminowane poprzez dodanie w § 11 nowo opracowanego wzorca umowy postanowień dotyczących warunków usuwania awarii przyłączy wodociągowych i przyłączy kanalizacyjnych będących w posiadaniu odbiorcy usług. Z kolei w § 7 nowo opracowanego wzorca umowy dodano postanowienia dotyczące procedur i warunków kontroli urządzeń wodociągowych i urządzeń kanalizacyjnych, co eliminuje naruszenie określone w pkt 3 sentencji decyzji. W § 1 nowo opracowanego wzorca umowy wskazano zezwolenie, na podstawie którego Spółka świadczy usługi w zakresie 20 zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków, natomiast w § 19 wskazano, iż zezwolenie na prowadzenie działalności przez Spółkę dostępne jest na stronie internetowej Spółki – www.eciechanow.pl i tym samym wyeliminowano naruszenie określone w pkt 4 sentencji decyzji. Poprzez dodanie w § 13 ust. 1 nowo opracowanego wzorca umowy postanowień dotyczące odpowiedzialności przedsiębiorstwa wodociągowo- kanalizacyjnego za niedotrzymanie warunków umowy w zakresie jakości świadczonych usług, Spółka wyeliminowała naruszenie zarzucane ZWiK w pkt 6 sentencji decyzji. Postanowienie o treści: „ ODBIORCA zobowiązuje się do zapewnienia przedstawicielom dostawcy swobodnego dostępu do wodomierza w każdym czasie” zostało zastąpione w nowo opracowanym wzorcu umownym postanowieniem o treści: „Odbiorca zobowiązuje się do: (…) udostępnienia uprawnionym pracownikom Spółki, po uprzednim okazaniu legitymacji służbowej i pisemnego upoważnienia, wstępu na teren nieruchomości lub do pomieszczeń Odbiorcy w celu przeprowadzenia kontroli wodomierza głównego, wodomierza dodatkowego, dokonania odczytu wskazań, wymiany lub demontażu wodomierza głównego, dokonania badań pomiarów, przeprowadzenia przeglądów i napraw urządzeń posiadanych przez Spółkę” i tym samym usunięto naruszenie zarzucane Spółce w pkt 7 sentencji decyzji. Z kolei postanowienie o treści: „Naruszenie przez ODBIORCĘ warunków umowy lub opóźnienie się z zapłatą za wodę i ścieki przez dwa okresy płatności uprawnia DOSTAWCĘ do rozwiązania umowy i zaprzestaniu świadczenia usług” zostało zastąpione w nowo opracowanym wzorcu umownym postanowieniem o treści: „Umowa może być rozwiązana za porozumieniem stron. Umowa może być rozwiązana przez Odbiorcę na pisemny wniosek, w terminie ustalonym w tym wniosku, jednak nie wcześniej niż przed datą wpływu wniosku do Spółki” . Tym samym Spółka dobrowolnie pozbawiła się prawa do rozwiązania umowy, pozostawiając decyzję o rozwiązaniu umowy wyłącznie w gestii odbiorcy usług. Omawiane rozwiązanie przyjęte przez Spółkę w nowo opracowanym wzorcu umownym powoduje, iż zarzut naruszenia przez ZWiK art. 6 ust. 3 pkt 6 Ustawy poprzez niewskazanie okresu wypowiedzenia przez dostawcę umowy został wyeliminowany. Dalej wskazać należy, że postanowienie o treści: „ODBIORCA zobowiązuje się regulować należności za pobraną wodę w terminie określonym na rachunku” zostało zastąpione w nowo opracowanym wzorcu umownym postanowieniem o treści: „Odbiorca usług dokonuje zapłaty za dostarczoną wodę i odprowadzone ścieki w terminie określonym w fakturze, który nie może być krótszy niż 14 dni od daty jej wysłania lub dostarczenia w inny sposób” i tym samym naruszenie określone w pkt 8 sentencji decyzji zostało wyeliminowane. Wreszcie, postanowienie kwestionowane w pkt 9 sentencji decyzji zostało zastąpione w nowo opracowanym wzorcu umownym postanowieniem o treści: „w przypadku stwierdzenia niesprawnego działania wodomierza głównego, wodomierza dodatkowego, ilość pobranej wody i odprowadzanych ścieków ustala się na podstawie średniego zużycia wody w okresie 3 miesięcy przed stwierdzeniem niesprawności wodomierza głównego, wodomierza dodatkowego, a gdy nie jest to możliwe na podstawie średniego zużycia wody i odprowadzanych ścieków w analogicznym okresie roku ubiegłego lub iloczynu średniomiesięcznego zużycia wody i odprowadzanych ścieków w roku ubiegłym i liczby miesięcy nieprawności wodomierza głównego, wodomierza dodatkowego” , które – w ocenie Prezesa UOKiK – nie narusza już przepisów Rozporządzenia taryfowego. Prezes Urzędu ustalił ponadto, że kwestionowany wzorzec umowny Umowa o dostawę wody/odbiór ścieków obowiązywał w okresie od 1 stycznia 2007 r. do 31 grudnia 2012 r. Mając na względzie, iż zarzuty postawione w niniejszym postępowaniu dotyczącą umów zawieranych na podstawie kwestionowanego wzorca umownego, Prezes UOKiK ustalił, że na jego podstawie Spółka zawarła […] umów. W toku postępowania Spółka poinformowała również, że podjęła działania zmierzające do sukcesywnej wymiany umów 21 w oparciu o nowy wzór umowy. Przy piśmie z dnia 5 kwietnia 2013 r. Spółka udzieliła informacji, iż z dniem 28 marca 2013 r. zakończyła proces wysyłania odbiorcom usług umów sporządzonych według nowego wzorca, przekazanego do UOKiK przy piśmie z dnia 15 stycznia 2013 r. W ocenie Prezesa Urzędu uznać zatem należy, że Spółka zaniechała stosowania zarzucanej jej praktyki z chwilą wprowadzenia do obrotu nowo opracowanego wzorca umownego oraz zakończenia procesu występowania do wszystkich odbiorców usług z propozycją aneksowania dotychczasowych umów w oparciu o nowo opracowany wzorzec umowny, celem wyeliminowania pozostających w obrocie prawnym wadliwych umów, co nastąpiło z dniem 28 marca 2013 r. Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia, zasadnym było rozstrzygnięcie w tym zakresie na podstawie art. 27 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Wobec powyższego orzeczono jak w punkcie I sentencji niniejszej decyzji. Kara pieniężna Zgodnie z art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, Prezes Urzędu może w drodze decyzji nałożyć na przedsiębiorcę, który dopuścił się stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, w rozumieniu art. 24 ustawy, karę pieniężną w wysokości nie większej niż 10% przychodu osiągniętego w roku rozliczeniowym poprzedzającym rok nałożenia kary. Z powołanego wyżej przepisu wynika, że kara pieniężna ma charakter fakultatywny. Zatem o tym, czy w konkretnej sprawie w odniesieniu do wskazanego przedsiębiorcy zasadne jest nałożenie kary pieniężnej decyduje Prezes UOKiK w ramach uznania administracyjnego. Zwrócić należy uwagę, iż przepisy ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nie określają jakichkolwiek przesłanek, od których uzależnione byłoby podjęcie decyzji o nałożeniu kary. Ustawodawca wskazał jedynie w art. 111 ww. ustawy te okoliczności, które Prezes Urzędu winien uwzględnić decydując o wymiarze kary pieniężnej, wymieniając w szczególności okres, stopień oraz okoliczności naruszenia przepisów ustawy, a także uprzednie naruszenie przepisów ustawy. Podkreślić należy, iż sankcja w postaci nałożenia kary może być na przedsiębiorcę nałożona niezależnie od tego, czy dopuścił się on naruszenia umyślnie, czy też nieumyślnie. Biorąc pod uwagę okoliczności sprawy, przede wszystkim charakter naruszeń, które przypisano Spółce, Prezes Urzędu uznał nałożenie kary pieniężnej za uzasadnione. Za nałożeniem kary pieniężnej przemawia również fakt, iż naruszenia dopuścił się przedsiębiorca o silnej pozycji rynkowej, działający w warunkach monopolu naturalnego. W związku z tym po stronie konsumentów brak jest możliwości wyboru alternatywnego dostawcy usług, co również wpływa na dotkliwość zakwestionowanych praktyk. Uznając zasadność nałożenia kary pieniężnej uwzględniono także specyfikę rynku, na jakim doszło do kwestionowanych naruszeń. Zważono, że usługi zbiorowego zaopatrzenia w wodę i odprowadzania ścieków, których dotyczą stwierdzone naruszenia, należą do usług użyteczności publicznej, które są świadczone w sposób powszechny i które są niezbędne do prawidłowego funkcjonowania wszystkich gospodarstw domowych. Stwierdzone naruszenia dotyczą zatem usług, które należy uznać za niezbędne z punktu widzenia konsumentów, z których nie mogą oni zrezygnować. Wskazać również należy, że woda jest towarem, którego konsumenci nie mogą zastąpić towarem o częściowej choćby substytucyjności. 22 Oceniając zasadność nałożenia kary pieniężnej Prezes Urzędu miał również na względzie, iż zakwestionowane praktyki wymierzone są we wszystkich konsumentów korzystających z usług Spółki, a zatem mają charakter powszechny. Nakładając karę pieniężną, Prezes Urzędu wziął również pod uwagę konieczność ustalenia, czy naruszenia przypisywane Spółce dokonane były co najmniej nieumyślnie. Zdaniem Prezesa UOKiK, opisane w niniejszej decyzji działania podejmowane przez Spółkę w zakresie prowadzonej działalności gospodarczej powinny były uwzględniać możliwość naruszenia zbiorowego interesu konsumentów. Należy wskazać, że w zgromadzonym materiale dowodowym nie ma jednoznacznych dowodów wyraźnej intencji Spółki naruszenia tych interesów. Zebrane wyjaśnienia i informacje mogą zatem wskazywać na co najmniej nieumyślne działanie Spółki. Pamiętać jednak należy, że na profesjonalnych uczestnikach obrotu rynkowego spoczywa obowiązek dochowania należytej staranności przy ocenie zgodności ich działań z obowiązującymi przepisami prawa. Okolicznością przemawiającą za zastosowaniem wobec Spółki kary pieniężnej jest fakt, iż jako przedsiębiorca powinien mieć świadomość, że określając warunki umowne stosowane w obrocie konsumenckim nie może godzić w interesy swoich kontrahentów, a zatem nie może wprowadzać regulacji niezgodnych z przepisami powszechnie obowiązującymi. Zgodnie z przekazanym do UOKiK zeznaniem o wysokości osiągniętego dochodu przez podatnika podatku dochodowego od osób prawnych za rok podatkowy 2012 (CIT-8), przychody Spółki w roku poprzedzającym wydanie niniejszej decyzji wyniosły […] zł . Maksymalna wysokość kary mogła zatem wynieść […] zł . Z uwagi na odmienny charakter praktyk stwierdzonych w pkt I.1–I.5 oraz praktyk stwierdzonych w pkt I.6–I.9 sentencji decyzji, Prezes Urzędu postanowił o wymierzeniu w niniejszej sprawie dwóch kar pieniężnych, odrębnie dla każdego rodzaju stwierdzonych praktyk. Ad II.1 sentencji decyzji W pkt I.1–I.5 sentencji niniejszej decyzji Prezes Urzędu stwierdził stosowanie przez Spółkę praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, o których mowa w art. 24 ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, co daje podstawę do nałożenia na Spółkę kary pieniężnej określonej w art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Oszacowanie wysokości kary w odniesieniu do praktyk stwierdzonych w pkt I.1–I.5 sentencji decyzji przebiegało dwuetapowo. Ustalając zatem wymiar kary pieniężnej Prezes Urzędu w pierwszej kolejności dokonał oceny wagi stwierdzonego naruszenia i na tej podstawie ustalił kwotę bazową, stanowiącą podstawę do dalszych wyliczeń. Na drugim etapie szacowania wysokości kary Prezes Urzędu dokonał ustalenia, czy w postępowaniu zaistniały okoliczności mogące mieć wpływ na wymiar kary, a następnie dokonał gradacji ustalonej kwoty bazowej. Dokonując oceny wagi stwierdzonych naruszeń wzięto pod uwagę, iż praktyki, których stosowanie Prezes Urzędu stwierdził w pkt I.1–I.5 sentencji niniejszej decyzji polegają na naruszeniu obowiązku udzielenia konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji poprzez niezamieszczanie w umowach o zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków zawieranych z konsumentami na podstawie wzorca umownego Umowa o dostawę wody/odbiór ścieków postanowień wymaganych ustawą o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków. 23 Podczas ustalania wagi naruszenia Prezes Urzędu wziął pod uwagę również fakt, iż praktyki przypisane Spółce w zakresie naruszenia obowiązku udzielenia konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji, stosowane były długotrwale tj. od 1 stycznia 2007 r. do 28 marca 2013 r., co wynika z informacji przekazanych przez Spółkę w toku postępowania. Jednocześnie uwzględniono geograficzny zasięg działania Spółki, który ograniczony jest do rynku lokalnego gminy Miasta Ciechanów, gminy Opinogóra, gminy wiejskiej Ciechanów, a w zakresie dostawy wody także gminy Regimin. Na wagę naruszenia wpływ ma ponadto etap, na którym doszło do stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. W powyższym kontekście wzięto pod uwagę, iż stosowane przez ZWiK praktyki określone w pkt I.1–I.5 sentencji decyzji mają miejsce na etapie zawierania kontraktu. Wskazane praktyki polegają bowiem na mającym wpływ na treść kontraktu naruszeniu przepisów prawa, które to naruszenie w przedmiotowym przypadku wyraża się w zaniechaniu objęcia treścią zawieranych z konsumentami umów o dostawę wody/odbiór ścieków postanowień dotyczących: jakości świadczonych usług wodociągowych i kanalizacyjnych (pkt I.1 sentencji decyzji), warunków usuwania awarii przyłączy wodociągowych lub przyłączy kanalizacyjnych będących w posiadaniu odbiorcy usług (pkt I.2 sentencji decyzji), procedur i warunków kontroli urządzeń wodociągowych i urządzeń kanalizacyjnych (pkt I.3 sentencji decyzji), ustaleń zawartych w zezwoleniu w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków określonych w art. 18 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (pkt I.4 sentencji decyzji) oraz odpowiedzialności przedsiębiorstwa wodociągowo- kanalizacyjnego za niedotrzymanie warunków umowy, w tym warunków wypowiedzenia (pkt I.5 sentencji decyzji). Reasumując, zachowania opisane w ramach przedmiotowych praktyk polegają na niezamieszczeniu w umowach zawieranych z konsumentami postanowień wymaganych przez ustawę o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, wskutek czego konsumenci pozostają w niewiedzy co do zakresu świadczonych im usług. Biorąc pod uwagę wszystkie powyższe okoliczności Prezes Urzędu stwierdził, iż waga naruszenia wynikającego ze stosowania praktyk określonych w pkt I.1–I.5 sentencji decyzji kształtuje się na poziomie […]% przychodu osiągniętego przez Spółkę w 2012 r. Tym samym ustalona przez Prezesa Urzędu kwota bazowa stanowiąca równowartość […]% przychodu osiągniętego przez Spółkę wynosi […] zł . Po ustaleniu kwoty bazowej przystąpiono do analizy, czy w niniejszej sprawie zaszły okoliczności łagodzące i obciążające, które mogłyby mieć wpływ na wymiar kary. Prezes Urzędu ustalając okoliczności łagodzące i obciążające, związane ze stosowaniem przez Spółkę praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, miał na uwadze całokształt zebranego w postępowaniu materiału dowodowego oraz postawę Spółki. Okoliczności te – w przypadku ich stwierdzenia – mogłyby mieć wpływ na procentowe zmniejszenie lub zwiększenie kwoty bazowej, będącej podstawą wymierzenia kary. Kierując się taka oceną Prezes Urzędu stwierdził, że okolicznością łagodzącą, która wystąpiła w niniejszej sprawie jest zaniechanie przez Spółkę stosowania praktyk określonych w pkt I.1–I.5 sentencji decyzji. W toku postępowania ustalono bowiem, że Spółka wprowadziła do obrotu nowy wzorzec umowny niezawierający naruszeń zarzucanych ZWiK w niniejszym postępowaniu oraz z dniem 28 marca 2013 r. zakończyła proces wysyłania wszystkim odbiorcom usług umów sporządzonych według nowego wzorca, mając tym samym na celu wyeliminowanie z obrotu prawnego umów zawartych na podstawie wadliwego wzorca umowy. Ustalając okoliczności łagodzące Prezes UOKiK uwzględnił ponadto, że Spółka aktywnie współdziałała z Prezesem Urzędu w toku postępowania poprzedzającego wydanie 24 niniejszej decyzji, w dużym stopniu przyczyniając się do szybkiego i sprawnego przeprowadzenia tego postępowania i wydania decyzji. Zsumowanie wszystkich ww. okoliczności łagodzących pozwala przyjąć, że uzasadnione jest obniżenie kary pieniężnej nakładanej na Spółkę za stosowanie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, określonych w pkt I.1–I.5 sentencji niniejszej decyzji o […]% wyliczonej powyżej kwoty bazowej. Dokonując ustalenia wymiaru kary pieniężnej nakładanej na Spółkę Prezes Urzędu przeanalizował również czy w sprawie występują okoliczności obciążające, które mają wpływ na procentowe zwiększenie kwoty bazowej. Prezes UOKiK stwierdził jednak, że takie okoliczności obciążające w niniejszej sprawie nie wystąpiły. W świetle powyższego za naruszenie stwierdzone w pkt I.1–I.5 sentencji niniejszej decyzji Prezes Urzędu nałożył na przedsiębiorcę karę pieniężną w wysokości 14.808 zł (słownie: czternaście tysięcy osiemset osiem złotych), co stanowi około […]% przychodu osiągniętego w 2012 r. i […]% kary maksymalnej. Ad II.2 sentencji decyzji W punktach I.6–I.9 sentencji decyzji Prezes Urzędu stwierdził stosowanie przez Spółkę praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, o których mowa w art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, co uzasadnia nałożenie na Spółkę kary pieniężnej określonej w art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Oszacowanie wysokości kary w odniesieniu do praktyk stwierdzonych w pkt I.6–I.9 sentencji decyzji przebiegało dwuetapowo. Ustalając zatem wymiar kary pieniężnej Prezes Urzędu w pierwszej kolejności dokonał oceny wagi stwierdzonego naruszenia i na tej podstawie ustalił kwotę bazową, stanowiącą podstawę do dalszych wyliczeń. Na drugim etapie szacowania wysokości kary Prezes Urzędu dokonał ustalenia, czy w postępowaniu zaistniały okoliczności mogące mieć wpływ na wymiar kary, a następnie dokonał gradacji ustalonej kwoty bazowej. Dokonując oceny wagi stwierdzonych naruszeń wzięto pod uwagę, iż praktyki, których stosowanie Prezes Urzędu stwierdził w pkt I.6–I.9 sentencji niniejszej decyzji polegają na stosowaniu w umowach o zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków zawieranych z konsumentami na podstawie wzorca umownego Umowa o dostawę wody/odbiór ścieków postanowień, które są sprzeczne z ustawą o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków lub Rozporządzeniem taryfowym. Podczas ustalania wagi naruszenia Prezes Urzędu wziął pod uwagę również fakt, iż praktyki przypisane Spółce w pkt I.6–I.9 sentencji decyzji stosowane były długotrwale, tj. od 1 stycznia 2007 r. do 28 marca 2013 r., co wynika z informacji przekazanych przez Spółkę w toku postępowania. Jednocześnie uwzględniono geograficzny zasięg działania Spółki, który ograniczony jest do rynku lokalnego gminy Miasta Ciechanów, gminy Opinogóra, gminy wiejskiej Ciechanów, a w zakresie dostawy wody także gminy Regimin. Na wagę naruszenia wpływ ma ponadto etap, na którym doszło do stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. W powyższym kontekście wzięto pod uwagę, iż stosowane przez ZWiK praktyki określone w pkt I.6–I.9 sentencji decyzji mają miejsce na etapie zawierania kontraktu, jednakże mogą mieć również wpływ na etap wykonywania kontraktu, bowiem w trakcie realizacji umowy Spółka może egzekwować kwestionowane postanowienia. Wskazane praktyki polegają bowiem na mającym wpływ na treść kontraktu 25 naruszeniu przepisów prawa, które to naruszenie w przedmiotowym przypadku wyraża się w zamieszczeniu w umowach zawieranych z konsumentami postanowień sprzecznych z ustawą o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków lub Rozporządzeniem taryfowym. Biorąc pod uwagę wszystkie powyższe okoliczności Prezes Urzędu stwierdził, iż waga naruszenia wynikającego ze stosowania praktyk określonych w pkt I.6–I.9 sentencji decyzji kształtuje się na poziomie […]% przychodu osiągniętego przez Spółkę w 2012 r. Tym samym ustalona przez Prezesa Urzędu kwota bazowa stanowiąca równowartość […]% przychodu osiągniętego przez Spółkę wynosi […] zł . Po ustaleniu kwoty bazowej przystąpiono do analizy, czy w niniejszej sprawie zaszły okoliczności łagodzące i obciążające, które mogłyby mieć wpływ na wymiar kary. Prezes Urzędu ustalając okoliczności łagodzące i obciążające, związane ze stosowaniem przez Spółkę praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, miał na uwadze całokształt zebranego w postępowaniu materiału dowodowego oraz postawę Spółki. Okoliczności te – w przypadku ich stwierdzenia – mogłyby mieć wpływ na procentowe zmniejszenie lub zwiększenie kwoty bazowej, będącej podstawą wymierzenia kary. Kierując się taka oceną Prezes Urzędu stwierdził, że okolicznością łagodzącą, która wystąpiła w niniejszej sprawie jest zaniechanie przez Spółkę stosowania praktyk określonych w pkt I.6–I.9 sentencji decyzji. W toku postępowania ustalono bowiem, że Spółka wprowadziła do obrotu nowy wzorzec umowny niezawierający naruszeń zarzucanych ZWiK w niniejszym postępowaniu oraz z dniem 28 marca 2013 r. zakończyła proces wysyłania wszystkim odbiorcom usług umów sporządzonych według nowego wzorca, mając tym samym na celu wyeliminowanie z obrotu prawnego umów zawartych na podstawie wadliwego wzorca umowy. Ustalając okoliczności łagodzące Prezes UOKiK uwzględnił ponadto, że Spółka aktywnie współdziałała z Prezesem Urzędu w toku postępowania poprzedzającego wydanie niniejszej decyzji, w dużym stopniu przyczyniając się do szybkiego i sprawnego przeprowadzenia tego postępowania i wydania decyzji. Zsumowanie wszystkich ww. okoliczności łagodzących pozwala przyjąć, że uzasadnione jest obniżenie kary pieniężnej nakładanej na Spółkę za stosowanie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, określonych w pkt I.6–I.9 sentencji niniejszej decyzji o […]% wyliczonej powyżej kwoty bazowej. Dokonując ustalenia wymiaru kary pieniężnej nakładanej na Spółkę Prezes Urzędu przeanalizował również czy w sprawie występują okoliczności obciążające, które mają wpływ na procentowe zwiększenie kwoty bazowej. Prezes UOKiK stwierdził jednak, że takie okoliczności obciążające w niniejszej sprawie nie wystąpiły. W świetle powyższego za naruszenie stwierdzone w pkt I.6–I.9 sentencji niniejszej decyzji Prezes Urzędu nałożył na przedsiębiorcę karę pieniężną w wysokości 14.808 zł (słownie: czternaście tysięcy osiemset osiem złotych), co stanowi około […]% przychodu osiągniętego w 2012 r. i […]% kary maksymalnej. Reasumując, w świetle wszystkich powyższych okoliczności, w opinii Prezesa UOKiK, uznać należy, że kary pieniężne nałożone na Spółkę są adekwatne do okresu, stopnia oraz okoliczności naruszenia przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Prezes Urzędu nakładając niniejszą decyzją ww. kary pieniężne za naruszenie przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów wziął pod uwagę, że mają one: po pierwsze – charakter represyjny (nakładana jest za naruszenie ustawowych zakazów), po drugie – prewencyjny (ma zapobiegać podobnym naruszeniom w przyszłości i zniechęcać do naruszania prawa), zaś zagrożenie karą, czyli potencjalna możliwość nałożenia kary przez 26 Prezesa Urzędu – nadaje jej charakter dyscyplinujący (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 kwietnia 2004 r., sygn. akt: III SK 31/04). Zdaniem Prezesa UOKiK tak wymierzone kary spełnią zarówno rolę represyjną jako sankcję i dolegliwość za naruszenie przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, jak i prewencyjną, zapobiegającą ponownemu ich naruszeniu. Wobec powyższego orzeczono jak w punkcie II sentencji niniejszej decyzji. Zgodnie z art. 112 ust. 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, karę pieniężną należy uiścić w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się niniejszej decyzji, na konto Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Warszawie nr: NBP O/O Warszawa 51101010100078782231000000. Pouczenia: Stosownie do treści art. 81 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w związku z art. 479 28 § 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji przysługuje odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od daty jej doręczenia, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury w Warszawie. Dyrektor Delegatury UOKIK w Warszawie Dorota Grudzień-Barbachowska /podpis/ Otrzymuje: 1. Zakład Wodociągów i Kanalizacji w Ciechanowie Sp. z o.o. ul. Gostkowska 81 06-400 Ciechanów 2. a/a