RWA-5/2014

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW w Warszawie RWA-61-40/12/ZT Warszawa, dn. 21 maja 2014 r. DECYZJA Nr RWA-5/2014 I. Na podstawie art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 ze zm.) i stosownie do treści art. 33 ust. 6 tej ustawy, w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, po przeprowadzeniu z urzędu przeciwko Bankowi BPH Spółce Akcyjnej z siedzibą w Gdańsku postępowania w sprawie stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, w toku którego zostało uprawdopodobnione, iŜ przedsiębiorca, przy zawieraniu z konsumentami umów kredytu konsumenckiego, prezentuje w formularzu informacyjnym dotyczącym kredytu konsumenckiego, którego wzór określa załącznik nr 1 do ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim (Dz. U. Nr 126, poz. 715 ze zm.), informację o całkowitej kwocie kredytu obliczonej przy załoŜeniu, Ŝe powinna ona uwzględniać kredytowane koszty kredytu, co pozbawia konsumenta rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji o wartości wszystkich środków pienięŜnych, które kredytodawca udostępnia konsumentowi na podstawie umowy o kredyt konsumencki, co mogło naruszać art. 13 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 5 pkt 7 i 8 ustawy o kredycie konsumenckim i godzić w zbiorowe interesy konsumentów oraz mogło stanowić naruszenie art. 24 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, oraz po złoŜeniu przez Bank BPH Spółkę Akcyjną z siedzibą w Gdańsku w toku postępowania zobowiązania do zaniechania naruszania zbiorowych interesów konsumentów poprzez prezentowanie w formularzu informacyjnym dotyczącym kredytu konsumenckiego, zgodnie ze wzorem określonym w załączniku nr 1 do ustawy o kredycie konsumenckim informacji o całkowitej kwocie kredytu obliczonej bez uwzględniania kredytowanych kosztów kredytu, nakłada się na Bank BPH Spółkę Akcyjną z siedzibą w Gdańsku obowiązek wykonania tego zobowiązania. 2 II. Na podstawie art. 28 ust. 3 w związku z art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 ze zm.) i stosownie do treści art. 33 ust. 6 tej ustawy, w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, nakłada się na Bank BPH Spółkę Akcyjną z siedzibą w Gdańsku obowiązek przedłoŜenia Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów informacji o stopniu realizacji zobowiązania nałoŜonego w punkcie I sentencji decyzji w terminie 4 miesięcy od dnia uprawomocnienia się niniejszej decyzji oraz dowodów potwierdzających wprowadzenie formularza informacyjnego uwzględniającego zmiany określone w punkcie I sentencji niniejszej decyzji. UZASADNIENIE Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatura UOKiK w Warszawie (dalej: Prezes Urzędu, Prezes UOKiK) przeprowadził postępowanie wyjaśniające (znak: RWA-405-9/12/ZT) mające na celu wstępne ustalenie, czy Bank BPH Spółka Akcyjna z siedzibą w Gdańsku (dalej: BPH, Bank lub Spółka) stosuje we wzorcach umów o kredyt konsumencki (z wyłączeniem wzorców umów o karty kredytowe i kredyty hipoteczne) postanowienia naruszające obowiązujące przepisy prawa, co uzasadniałoby wszczęcie postępowania w sprawie zakazu stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów w rozumieniu art. 24 ust. 2 w zw. z art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331, z późn. zm.) lub podjęcie działań przewidzianych w odrębnych ustawach. Postępowanie to było częścią szerszego badania prowadzonego przez Prezesa UOKiK w zakresie monitoringu przedkładanych konsumentom do podpisu wzorców umownych dotyczących kredytu konsumenckiego (z wyłączeniem umów o karty kredytowe i kredyty hipoteczne). W toku prowadzonego postępowania wyjaśniającego Prezes Urzędu wezwał Bank do przekazania m.in. wzorców umów o kredyt konsumencki w rozumieniu art. 3 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim (Dz. U. Nr 126, poz. 715, z późn. zm.), wraz ze wszystkimi wzorcami stanowiącymi integralną część umowy, tj. regulaminami, tabelami opłat i prowizji oraz formularza informacyjnego dotyczącego kredytu konsumenckiego, stanowiącego załącznik nr 1 do ustawy o kredycie konsumenckim, wypełnionego w oparciu o reprezentatywny przykład, o którym mowa w art. 8 ust. 2 wskazanej ustawy oraz do przedstawienia innych informacji niezbędnych do poczynienia ustaleń w sprawie. W odpowiedzi na wezwanie Prezesa Urzędu BPH przedstawił m.in. następujące wzorce umów: − „Umowa o limit w saldzie debetowym”, − „Taryfa opłat i prowizji Banku BPH dla Klientów Indywidualnych” – w zakresie dotyczącym Limitu w saldzie debetowym, − „Umowa kredytu gotówkowego”, 3 − „Umowa kredytu gotówkowego przeznaczonego częściowo na spłatę innych kredytów”, − „Umowa kredytu gotówkowego przeznaczonego na spłatę innych zobowiązań, którego celem jest restrukturyzacja zobowiązań”, − „Umowa kredytu gotówkowego z przeznaczeniem na cele konsumpcyjne, z opcją zabezpieczenia pojazdem „Auto Okazja” . Bank przekazał równieŜ formularz informacyjny dotyczący kredytu konsumenckiego, stanowiący załącznik nr 1 do ustawy o kredycie konsumenckim, wypełniony w oparciu o reprezentatywny model konsumenta zaciągającego kredyt konsumencki, oraz przedstawił informację dotyczącą uwzględniania kredytowanych kosztów kredytu, w całkowitym koszcie kredytu i całkowitej kwocie kredytu. Analiza zgromadzonego materiału stała się podstawą do wszczęcia w dniu 23 listopada 2012 r. wobec BPH postępowania w związku z podejrzeniem, iŜ: I. Stosowanie we wzorcach umownych wykorzystywanych przy zawieraniu z konsumentami umów kredytu konsumenckiego, postanowienia o treści: - „ZadłuŜenie przeterminowane jest ściągane przez Bank przed wszystkimi płatnościami z wyjątkiem tytułów egzekucyjnych realizowanych w trybie egzekucji sądowej lub administracyjnej, bez dyspozycji Posiadacza/y rachunku/ów ze środków znajdujących się na Jego/ich rachunkach oraz wpływów na Jego/ich rachunki prowadzane przez Bank, do czego niniejszym Posiadacz/e rachunku/ów udziela/ją Bankowi nieodwołalnego pełnomocnictwa oraz potwierdza/ją, Ŝe Bank, jako pełnomocnik Posiadacza/y - będąc jednocześnie Bankiem prowadzącym naleŜące do Posiadacza/y rachunki moŜe być drugą stroną czynności prawnej dokonywanej w imieniu Posiadacza/y rachunku/ów tj. polecenia przelewu złoŜonego Bankowi w imieniu Posiadacz/y rachunku/ów” ( „Umowa o Limit w saldzie debetowym” ); - „ ZadłuŜenie przeterminowane jest ściągane przez Bank przed wszystkimi płatnościami z wyjątkiem tytułów egzekucyjnych realizowanych w trybie egzekucji sądowej lub administracyjnej, bez dyspozycji Kredytobiorcy ze środków znajdujących się na Jego rachunkach oraz wpływów na Jego rachunki prowadzane przez Bank, do czego niniejszym Kredytobiorca udziela Bankowi nieodwołalnego pełnomocnictwa oraz potwierdza, Ŝe Bank, jako pełnomocnik Kredytobiorcy - będąc jednocześnie Bankiem prowadzącym naleŜące do Kredytobiorcy rachunki moŜe być drugą stroną czynności prawnej dokonywanej w imieniu Kredytobiorcy tj. polecenia przelewu złoŜonego Bankowi w imieniu Kredytobiorcy” („Umowa kredytu gotówkowego” , „Umowa kredytu gotówkowego przeznaczonego częściowo na spłatę innych kredytów” , „Umowa kredytu gotówkowego przeznaczonego na spłatę innych zobowiązań, którego celem jest restrukturyzacja zobowiązań” , „ Umowa kredytu gotówkowego z przeznaczeniem na cele konsumpcyjne, z opcją zabezpieczenia pojazdem „Auto Okazja” ), pozbawia konsumenta moŜliwości wyraŜenia wyraźnej i świadomej zgody na udzielenie ww. pełnomocnictwa, co moŜe naruszać art. 17 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie 4 działalności gospodarczej (tekst jedn. Dz. U. z 2010 r. Nr 220, poz. 1447, z późn. zm.) oraz art. 24 ust. 2 w zw. z art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. II. Stosowanie, w związku z zawieraniem z konsumentami umów kredytu konsumenckiego, formularza informacyjnego, o którym mowa w art. 14 ustawy o kredycie konsumenckim, zawierającego postanowienie o treści: „Niniejsza informacja zachowuje waŜność od … do czasu zmiany reprezentatywnego przykładu lub Taryfy opłat i prowizji Banku BPH S.A. dla Klientów Indywidualnych, lub zmiany stopy kredytu lombardowego Narodowego Banku Polskiego” , poprzez określenie końcowego terminu waŜności ww. formularza jako momentu nastąpienia określonych zdarzeń, pozbawia konsumenta informacji, do kiedy w ofercie Banku BPH S.A. z siedzibą w Krakowie znajduje się produkt dotyczący kredytu konsumenckiego, moŜe naruszać art. 17 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz art. 24 ust. 2 w zw. z art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. III. Wprowadzanie w błąd, w związku z zawieraniem umów o kredyt konsumencki: 1) co do wysokości rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania, poprzez prezentowanie informacji o jej wysokości wyliczonej przy błędnym załoŜeniu, Ŝe kredytowane koszty kredytu powinny zostać uwzględnione w kwocie wypłaty k , o której mowa w pkt 2 załącznika nr 4 do ustawy o kredycie konsumenckim, 2) co do proporcji pomiędzy całkowitym kosztem kredytu a całkowitą kwotą kredytu, poprzez prezentowanie informacji o całkowitej kwocie kredytu obliczonej przy błędnym załoŜeniu, Ŝe powinna ona uwzględniać kredytowane koszty kredytu, moŜe stanowić nieuczciwą praktykę rynkową w rozumieniu art. 3 w zw. z art. 4 ust. 1 i ust. 2 w zw. z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym (Dz. U. Nr 171, poz. 1206) oraz naruszać art. 24 ust. 2 pkt 3 w zw. z art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Postanowieniem z dnia 23 listopada 2012 r. Prezes UOKiK zaliczył w poczet dowodów w niniejszym postępowaniu następujące dokumenty uzyskane w ramach prowadzonego postępowania wyjaśniającego o znakach DDK-405-9/12/JOB oraz RWA-405- 9/12/ZT: 1) pismo Banku BPH Spółka Akcyjna z siedzibą w Krakowie z dnia 3 kwietnia 2012 r. wraz z załączonymi do niego dokumentami: − odpisem z Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego Banku BPH S.A., − wzorcem umowy „Umowa kredytu gotówkowego” , − wzorcem umowy „Umowa kredytu gotówkowego przeznaczonego częściowo na spłatę innych kredytów” , − wzorcem umowy „Umowa kredytu gotówkowego z przeznaczeniem na cele konsumpcyjne, z opcją zabezpieczenia pojazdem „Auto Okazja” , − wzorcem umowy „Umowa kredytu gotówkowego przeznaczonego na spłatę innych zobowiązań, którego celem jest restrukturyzacja zobowiązań” , 5 − wzorcem umowy „Umowa o Limit w saldzie debetowym” , − formularzami informacyjnymi sporządzonymi dla ww. pięciu rodzajów umów, waŜnymi od 2 kwietnia 2012 r., 2) pismo Banku BPH Spółka Akcyjna z siedzibą w Krakowie z dnia 10 sierpnia 2012 r. wraz z załączonymi do niego dokumentami: − informacją odpowiadającą odpisowi aktualnemu z Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego Banku BPH S.A., − trzema przykładowymi umowami zawartymi w oparciu o wzorzec „Umowa kredytu gotówkowego” , − trzema przykładowymi umowami zawartymi w oparciu o wzorzec „Umowa kredytu gotówkowego przeznaczonego częściowo na spłatę innych kredytów” , − trzema przykładowymi umowami zawartymi w oparciu o wzorzec „Umowa kredytu gotówkowego z przeznaczeniem na cele konsumpcyjne, z opcją zabezpieczenia pojazdem „Auto Okazja” , − trzema przykładowymi umowami zawartymi w oparciu o wzorzec „Umowa kredytu gotówkowego przeznaczonego na spłatę innych zobowiązań, którego celem jest restrukturyzacja zobowiązań” , − trzema przykładowymi umowami zawartymi w oparciu o wzorzec „Umowa o Limit w saldzie debetowym” ; − formularzem informacyjnym sporządzonym dla „Umowy kredytu gotówkowego” waŜnym od 18 grudnia 2011 r.; 3) pismo Banku BPH Spółka Akcyjna z siedzibą w Krakowie z dnia 13 września 2012 r. Prezes UOKiK zawiadomił Spółkę o wszczęciu przedmiotowego postępowania oraz o zaliczeniu w poczet dowodów w tym postępowaniu ww. dokumentów. Prezes UOKiK wezwał ją do przekazania wskazanych w piśmie dokumentów, jak równieŜ do ustosunkowania się do zarzutów przedstawionych w sentencji postanowienia o wszczęciu postępowania. W odpowiedzi z dnia 10 grudnia 2012 r. na zawiadomienie o wszczęciu postępowania Bank odniósł się do twierdzeń Prezesa Urzędu. W zakresie zarzutu sprecyzowanego w pkt. II sentencji postanowienia o wszczęciu przedmiotowego postępowania Bank złoŜył wniosek o wydanie decyzji w trybie art. 28 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, zobowiązując się do zmiany treści postanowienia zawartego w formularzu informacyjnym zakwestionowanym w sentencji niniejszej decyzji. ZłoŜone przez Spółkę zobowiązanie przedmiotowo obejmowało tylko jeden z zarzutów w prowadzonym przeciwko Bankowi postępowaniu, a samodzielny charakter wskazanego zarzutu powodował, iŜ kwestia ta mogła stanowić przedmiot odrębnego rozstrzygnięcia. W dniu 26 lutego 2013 r. Prezes UOKiK wydał decyzję częściową nr RWA-4/2013, w której nałoŜył na Bank obowiązek wykonania złoŜonego przez Spółkę zobowiązania, 6 a takŜe przekazania, w terminie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się tej decyzji, informacji o stopniu jego realizacji wraz z potwierdzającymi tę okoliczność dowodami. W dniu 6 grudnia 2013 r. Prezes UOKiK wydał decyzję częściową nr RWA-26/2013, w której orzekł w zakresie zarzutów sprecyzowanych w pkt. I i III ppkt 1 sentencji postanowienia o wszczęciu przedmiotowego postępowania. W drodze ww. decyzji: I. na podstawie art. 27 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i stosownie do art. 33 ust. 6 tej ustawy, oraz na podstawie art. 104 § 2 k.p.a. w zw. z art. 83 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, po przeprowadzeniu z urzędu postępowania w sprawie stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, w imieniu Prezesa Urzędu, uznano za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów, o której mowa w art. 24 ust. 2 w zw. z art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, działanie BPH polegające na stosowaniu we wzorcach umownych wykorzystywanych przy zawieraniu z konsumentami umów kredytu konsumenckiego postanowień o treści: - „ZadłuŜenie przeterminowane jest ściągane przez Bank przed wszystkimi płatnościami z wyjątkiem tytułów egzekucyjnych realizowanych w trybie egzekucji sądowej lub administracyjnej, bez dyspozycji Posiadacza/y rachunku/ów ze środków znajdujących się na Jego/ich rachunkach oraz wpływów na Jego/ich rachunki prowadzane przez Bank, do czego niniejszym Posiadacz/e rachunku/ów udziela/ją Bankowi nieodwołalnego pełnomocnictwa oraz potwierdza/ją, Ŝe Bank, jako pełnomocnik Posiadacza/y - będąc jednocześnie Bankiem prowadzącym naleŜące do Posiadacza/y rachunki moŜe być drugą stroną czynności prawnej dokonywanej w imieniu Posiadacza/y rachunku/ów tj. polecenia przelewu złoŜonego Bankowi w imieniu Posiadacz/y rachunku/ów” ( „Umowa o Limit w saldzie debetowym” ), - „ZadłuŜenie przeterminowane jest ściągane przez Bank przed wszystkimi płatnościami z wyjątkiem tytułów egzekucyjnych realizowanych w trybie egzekucji sądowej lub administracyjnej, bez dyspozycji Kredytobiorcy ze środków znajdujących się na Jego rachunkach oraz wpływów na Jego rachunki prowadzane przez Bank, do czego niniejszym Kredytobiorca udziela Bankowi nieodwołalnego pełnomocnictwa oraz potwierdza, Ŝe Bank, jako pełnomocnik Kredytobiorcy - będąc jednocześnie Bankiem prowadzącym naleŜące do Kredytobiorcy rachunki moŜe być drugą stroną czynności prawnej dokonywanej w imieniu Kredytobiorcy tj. polecenia przelewu złoŜonego Bankowi w imieniu Kredytobiorcy” ( „Umowa kredytu gotówkowego” , „Umowa kredytu gotówkowego przeznaczonego częściowo na spłatę innych kredytów” , „Umowa kredytu gotówkowego przeznaczonego na spłatę innych zobowiązań, którego celem jest restrukturyzacja zobowiązań” , „Umowa kredytu gotówkowego z przeznaczeniem na cele konsumpcyjne, z opcją zabezpieczenia pojazdem „auto okazja” ), które pozbawiają konsumenta moŜliwości wyraŜenia wyraźnej i świadomej zgody na udzielenie ww. pełnomocnictwa, a tym samym naruszają art. 17 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 672, z późn. zm.) – i stwierdzono zaniechanie jej stosowania z dniem 28 grudnia 2012 r.; 7 II. na podstawie art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz stosownie do treści art. 33 ust. 6 tej ustawy, po przeprowadzeniu z urzędu postępowania w sprawie naruszenia zbiorowych interesów konsumentów, w imieniu Prezesa Urzędu, nałoŜono na Bank karę pienięŜną w wysokości 912 861 zł (słownie: dziewięćset dwanaście tysięcy osiemset sześćdziesiąt jeden złotych), płatną do budŜetu państwa, z tytułu naruszenia określonego w pkt I. sentencji przedmiotowej decyzji; III. na podstawie art. 104 § 2 oraz art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 83 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz stosownie do art. 33 ust. 6 tej ustawy, po przeprowadzeniu z urzędu postępowania w sprawie stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, w imieniu Prezesa Urzędu, umorzono jako bezprzedmiotowe postępowanie wszczęte w związku z podejrzeniem, Ŝe działanie Spółki polegające na wprowadzaniu w błąd, w związku z zawieraniem umów o kredyt konsumencki: 1) co do wysokości rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania, poprzez prezentowanie informacji o jej wysokości wyliczonej przy błędnym załoŜeniu, Ŝe kredytowane koszty kredytu powinny zostać uwzględnione w kwocie wypłaty k , o której mowa w pkt 2 załącznika nr 4 do ustawy o kredycie konsumenckim, stanowi nieuczciwą praktykę rynkową w rozumieniu art. 3 w zw. z art. 4 ust. 1 i ust. 2 w zw. z art. 5 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym i godzi w zbiorowe interesy konsumentów, co moŜe stanowić naruszenie art. 24 ust. 2 pkt 3 w zw. z art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Do rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie pozostała kwestia zarzutu wskazanego w pkt III ppkt 2 postanowienia o wszczęciu postępowania, gdzie BPH zarzucono wprowadzanie w błąd, w związku z zawieraniem umów o kredyt konsumencki: co do proporcji pomiędzy całkowitym kosztem kredytu a całkowitą kwotą kredytu, poprzez prezentowanie informacji o całkowitej kwocie kredytu obliczonej przy błędnym załoŜeniu, Ŝe powinna ona uwzględniać kredytowane koszty kredytu, co moŜe stanowić nieuczciwą praktykę rynkową w rozumieniu art. 3 w zw. z art. 4 ust. 1 i ust. 2 w zw. z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym (Dz. U. Nr 171, poz. 1206) oraz naruszać art. 24 ust. 2 pkt 3 w zw. z art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Prezes Urzędu dokonał analizy materiału dowodowego w sprawie i postanowił o zmianie przedmiotowego zarzutu. Postanowieniem z dnia 10 marca 2014 r. Prezes UOKiK zmienił punkt III ppkt 2 sentencji postanowienia z dnia 23 listopada 2012 r. o wszczęciu postępowania w ten sposób, Ŝe wszczęte z urzędu postępowanie, znak: RWA-61-40/12/ZT prowadzone jest w związku z podejrzeniem, iŜ BPH stosuje praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów, o której mowa w art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, polegającą na prezentowaniu w formularzu informacyjnym dotyczącym kredytu konsumenckiego, którego wzór określa załącznik nr 1 do ustawy o kredycie konsumenckim, informacji o całkowitej kwocie kredytu obliczonej przy załoŜeniu, Ŝe powinna ona uwzględniać kredytowane koszty kredytu, co pozbawia konsumenta rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji o wartości wszystkich środków pienięŜnych, które kredytodawca udostępnia konsumentowi na podstawie umowy o kredyt konsumencki, co moŜe naruszać art. 13 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 5 pkt 7 i 8 ustawy o kredycie konsumenckim 8 i godzić w zbiorowe interesy konsumentów oraz moŜe stanowić naruszenie art. 24 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Prezes Urzędu zawiadomił Bank o opisanej powyŜej zmianie w zawiadomieniu z dnia 10 marca 2014 r. W piśmie z dnia 20 marca 2014 r. Bank wniósł o wydanie decyzji w trybie art. 28 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zakresie zmienionego zarzutu. Spółka złoŜyła zobowiązanie do: a) prezentowania w formularzu informacyjnym dotyczącym kredytu konsumenckiego, zgodnie ze wzorem określonym w załączniku nr 1 do ustawy o kredycie konsumenckim, informacji o całkowitej kwocie kredytu obliczonej bez uwzględniania kredytowanych kosztów kredytu; b) przedłoŜenia Prezesowi UOKiK informacji o stopniu wykonania zobowiązania, o którym mowa w lit. (a) powyŜej, w terminie nie dłuŜszym niŜ 4 miesiące od dnia uprawomocnienia się decyzji Prezesa UOKiK w ten sposób, Ŝe Bank przekaŜe Prezesowi UOKiK zmieniony wzorzec formularza informacyjnego. W dniu 28 marca 2014 r. Prezes Urzędu zakończył postępowanie dowodowe w sprawie. Jednocześnie Bank został poinformowany o zakończeniu postępowania oraz moŜliwości zapoznania się z materiałem zgromadzonym w aktach sprawy w siedzibie Delegatury UOKiK w Warszawie. Bank nie skorzystał z przysługującego mu uprawnienia. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustalił, co następuje: Bank BPH Spółka Akcyjna z siedzibą w Gdańsku jest wpisany do Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem 0000010260. Do przedmiotu działalności Banku naleŜy m.in.: udzielanie kredytów, udzielanie gwarancji bankowych, wydawanie kart płatniczych. /dowód: informacja odpowiadająca odpisowi aktualnemu z Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego Banku z dnia 14 stycznia 2014 r. – karty 444-452 akt administracyjnych/ Przy zawieraniu umów o kredyt konsumencki z klientami będącymi konsumentami w rozumieniu art. 22 1 ustawy z dnia z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r., poz. 121, dalej: k.c.), tj. osobami fizycznymi dokonującymi czynności prawnych niezwiązanych bezpośrednio z ich działalnością zawodową lub gospodarczą, Spółka posługuje się wzorcami umownymi w rozumieniu art. 384 k.c. Prezes Urzędu ustalił, Ŝe BPH, w związku z zawieraniem umów o kredyt konsumencki, posługuje się formularzem informacyjnym stanowiącym załącznik nr 1 do ustawy o kredycie konsumenckim, który zawiera informację o całkowitej kwocie kredytu obliczonej przy załoŜeniu, Ŝe powinna ona uwzględniać kredytowane koszty kredytu. /dowód: pismo Banku z dnia 3 kwietnia 2012 r. wraz z załącznikami nr 11-13 stanowiącymi formularze informacyjne – karty 13-17 i 55-67 akt administracyjnych/ 9 /dowód: załącznik nr 26 do pisma Banku z dnia 10 sierpnia 2012 r. stanowiący formularz informacyjny – karty 188-190 akt administracyjnych/ /dowód: pismo Banku z dnia 10 grudnia 2012 r. – karty 201-218 akt administracyjnych/ Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów zwaŜył, co następuje: Naruszenie interesu publicznego Podstawą do rozstrzygania sprawy w oparciu o przepisy ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów jest uprzednie zbadanie przez Prezesa UOKiK, czy w danej sprawie zagroŜony został interes publicznoprawny. Stwierdzenie, Ŝe to nastąpiło, pozwala na realizację celu tej ustawy, wskazanego w art. 1 ust. 1, którym jest określenie warunków rozwoju i ochrony konkurencji oraz zasad podejmowanej w interesie publicznoprawnym ochrony interesów przedsiębiorców i konsumentów. Zdaniem Prezesa UOKiK, rozpatrywana sprawa ma charakter publicznoprawny, albowiem wiąŜe się z ochroną interesu wszystkich konsumentów, którzy są lub będą klientami Spółki. Zatem uzasadnione było w niniejszej sprawie podjęcie przez Prezesa UOKiK działań przewidzianych w ustawie o ochronie konkurencji i konsumentów. Uprawdopodobnienie stosowania praktyk, o których mowa w art. 24 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów i przyjęcie zobowiązania Przepis art. 28 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów stanowi, Ŝe jeŜeli w toku postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów zostanie uprawdopodobnione – na podstawie okoliczności sprawy, informacji zawartych w zawiadomieniu lub innych informacji będących podstawą wszczęcia postępowania – Ŝe przedsiębiorca stosuje praktykę, o której mowa w art. 24, a przedsiębiorca, któremu jest zarzucane naruszenie tego przepisu, zobowiąŜe się do podjęcia lub zaniechania określonych działań zmierzających do zapobieŜenia tym naruszeniom, Prezes Urzędu moŜe, w drodze decyzji, nałoŜyć obowiązek wykonania tych zobowiązań. W związku z powyŜszym, dla zastosowania art. 28 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów zachodzi w przedmiotowej sprawie konieczność uprawdopodobnienia naruszenia przez Bank przepisu art. 24 ww. ustawy. Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów przewiduje moŜliwość kontroli przez Prezesa UOKiK działań przedsiębiorców podejmowanych w stosunkach prawnych z konsumentami, wprowadzając mechanizmy ochrony tzw. zbiorowych interesów konsumentów. Definiując w art. 4 pkt 12 pojęcie konsumenta ustawa odsyła do art. 22 1 k.c., zgodnie z którym konsumentem jest osoba fizyczna dokonująca czynności prawnej niezwiązanej bezpośrednio z jej działalnością gospodarczą lub zawodową. 10 Materialnoprawną podstawę do oceny działań przedsiębiorcy w powyŜszym aspekcie stanowi przepis art. 24 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Zgodnie z jego ust. 1, zakazane jest stosowanie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Przez praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów rozumie się godzące w nie bezprawne działanie przedsiębiorcy (art. 24 ust. 2 ustawy). Nie jest zbiorowym interesem konsumentów suma indywidualnych interesów konsumentów (art. 24 ust. 3 ustawy). Zbiorowe interesy konsumentów podlegają zatem ochronie przed wymierzonymi w nie naruszeniami, polegającymi na sprzecznych z prawem działaniach przedsiębiorców. Przepis art. 24 ust. 2 ww. ustawy zawiera przykładowe wyliczenie zachowań przedsiębiorców uwaŜanych za praktykę naruszającą zbiorowe interesów konsumentów. W otwartym katalogu zakazanych praktyk ustawodawca umieścił: stosowanie postanowień wzorców umów, które zostały wpisane do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone (pkt 1), naruszenie przez przedsiębiorcę obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji (pkt 2), nieuczciwe praktyki rynkowe lub czyny nieuczciwej konkurencji (pkt 3). Jak wynika z powyŜszego, dla uznania działania przedsiębiorcy za niezgodne z zawartym w ustawie o ochronie konkurencji i konsumentów zakazem stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów niezbędne jest wykazanie, iŜ spełnione zostały kumulatywnie trzy przesłanki: 1) kwestionowane działanie jest działaniem przedsiębiorcy; 2) działanie to jest bezprawne; 3) działanie to godzi w zbiorowy interes konsumentów. 1) Status przedsiębiorcy Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów zawiera legalną definicję przedsiębiorcy. Zgodnie z jej art. 4 pkt 1, pod pojęciem tym naleŜy rozumieć przedsiębiorcę w rozumieniu przepisów ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, a takŜe: (a) osobę fizyczną, osobę prawną, a takŜe jednostkę organizacyjną nie mającą osobowości prawnej, której ustawa przyznaje zdolność prawną, organizującą lub świadczącą usługi o charakterze uŜyteczności publicznej, które nie są działalnością gospodarczą w rozumieniu przepisów o swobodzie działalności gospodarczej, (b) osobę fizyczną wykonującą zawód we własnym imieniu i na własny rachunek lub prowadzącą działalność w ramach wykonywania takiego zawodu, (c) osobę fizyczną, która posiada kontrolę, w rozumieniu pkt 4, nad co najmniej jednym przedsiębiorcą, choćby nie prowadziła działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów o swobodzie działalności gospodarczej, jeŜeli podejmuje dalsze działania podlegające kontroli koncentracji, o której mowa w art. 13, (d) związek przedsiębiorców w rozumieniu pkt 2 – na potrzeby przepisów dotyczących praktyk ograniczających konkurencję oraz praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Natomiast w myśl art. 4 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, przedsiębiorcą w jej rozumieniu jest osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna 11 niebędąca osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną – wykonująca we własnym imieniu działalność gospodarczą. Właściwą dla przedsiębiorcy działalnością gospodarczą jest zarobkowa działalność wytwórcza, budowlana, handlowa, usługowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóŜ, a takŜe działalność zawodowa, wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły (art. 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej). BPH jest spółką prawa handlowego wpisaną do Krajowego Rejestru Sądowego, prowadzącą we własnym imieniu działalność gospodarczą, której przedmiotem są m.in. prowadzenie rachunków bankowych, udzielanie poŜyczek pienięŜnych i udzielanie kredytów. Nie ulega zatem wątpliwości, iŜ posiada status przedsiębiorcy w rozumieniu powoływanego powyŜej art. 4 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Oznacza to, Ŝe przy wykonywaniu działalności gospodarczej Bank podlega rygorom określonym w ustawie o ochronie konkurencji i konsumentów. Tym samym jego działania mogą podlegać ocenie w aspekcie naruszenia zakazu stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. 2) Uprawdopodobnienie bezprawności działania Pojęcie bezprawności nie jest pojęciem prawnie zdefiniowanym. Same przepisy ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, co do zasady, nie regulują konstrukcji bezprawności działań przedsiębiorcy. NaleŜy zatem przyjąć, zgodnie z literalnym brzmieniem art. 24 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, Ŝe „działanie bezprawne” to zachowanie sprzeczne z nakazem lub zakazem zawartym w ustawie, rozporządzeniu wydanym na podstawie i dla wykonania ustawy, umową międzynarodową mającą bezpośrednie zastosowanie w stosunkach wewnętrznych oraz z zasadami współŜycia społecznego. Bezprawność jest taką cechą działania, która polega na jego sprzeczności z normami prawa lub zasadami współŜycia społecznego, bez względu na winę, a nawet świadomość sprawcy. Porządek prawny, którego naruszenie moŜe wypełniać dyspozycję art. 24 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, obejmuje normy prawa powszechnie obowiązującego, a takŜe nakazy i zakazy wynikające z zasad współŜycia społecznego i dobrych obyczajów 1 . Dla ustalenia bezprawności działania wystarczy, Ŝe określone zachowanie koliduje z przepisami prawa 2 . NaleŜy wskazać, Ŝe bezprawność działań przedsiębiorcy, co do zasady wynika więc z naruszenia innych przepisów prawa powszechnie obowiązujących. W związku z powyŜszym naleŜy wskazać, Ŝe art. 24 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nie ma samodzielnego znaczenia prawnego, lecz powinien być interpretowany oraz stosowany w określonym kontekście normatywnym. W związku z tym, w celu konkretyzacji przesłanki bezprawności naleŜy sięgnąć do przepisów innych ustaw. 1 Wyrok Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 13 listopada 2007 r. (sygn. akt XVII AmA 45/07). 2 Por. Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji Komentarz, pod red. J. Szwaji, CH Beck, Warszawa 2000, s. 117-118. 12 Na ich podstawie moŜliwe jest dokonanie oceny działań przedsiębiorcy w aspekcie ich zgodności z prawem 3 . Przenosząc powyŜsze zwaŜania na grunt niniejszej sprawy naleŜy wskazać, co następuje. Prezes Urzędu ustalił, iŜ przy zawieraniu umów o kredyt konsumencki Bank przekazuje konsumentom formularz informacyjny, którego wzór określa załącznik nr 1 do ustawy o kredycie konsumenckim. Wypełniany przez Bank formularz zawiera informację o całkowitej kwocie kredytu obliczonej przy załoŜeniu, Ŝe powinna ona uwzględniać kredytowane koszty kredytu. W ocenie Prezesa Urzędu, jest prawdopodobnym, Ŝe przekazywanie przez BPH konsumentom w formularzu informacyjnym informacji o całkowitej kwocie kredytu obliczonej przy załoŜeniu, Ŝe powinna ona uwzględniać kredytowane koszty kredytu, pozbawia konsumenta rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji o wartości wszystkich środków pienięŜnych, które kredytodawca udostępnia konsumentowi na podstawie umowy o kredyt konsumencki, czym narusza art. 13 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 5 pkt 7 i 8 ustawy o kredycie konsumenckim. Zatem jest prawdopodobne, Ŝe opisane zachowanie Banku jest bezprawne w rozumieniu art. 24 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Zgodnie z art. 13 ust. 1 pkt 5 ustawy o kredycie konsumenckim kredytodawca lub pośrednik kredytowy przed zawarciem umowy o kredyt konsumencki jest zobowiązany podać konsumentowi, na trwałym nośniku, całkowitą kwotę kredytu. W myśl art. 14 przedmiotowej ustawy kredytodawca lub pośrednik kredytowy przekazuje konsumentowi m.in. tę informację na formularzu informacyjnym dotyczącym kredytu konsumenckiego, którego wzór określa załącznik nr 1 do ustawy. W powyŜszym kontekście koniecznym jest przytoczenie zawartej w art. 5 pkt 7 ustawy o kredycie konsumenckim definicji całkowitej kwoty kredytu, którą obowiązany jest wskazywać konsumentowi Bank. Przez całkowitą kwotę kredytu naleŜy rozumieć sumę wszystkich środków pienięŜnych, które kredytodawca udostępnia konsumentowi na podstawie umowy o kredyt. Pojęcie to naleŜy odróŜnić od całkowitej kwoty do zapłaty przez konsumenta. Zgodnie z art. 5 pkt 8 ww. ustawy jest to suma całkowitego kosztu kredytu i całkowitej kwoty kredytu. Natomiast całkowity koszt kredytu są to wszelkie koszty, które konsument jest zobowiązany ponieść w związku z umową o kredyt (w szczególności odsetki, opłaty, prowizje, podatki i marŜe jeŜeli są znane kredytodawcy oraz koszty usług dodatkowych w przypadku, gdy ich poniesienie jest niezbędne do uzyskania kredytu), z wyjątkiem kosztów opłat notarialnych ponoszonych przez konsumenta (art. 5 pkt 6 ww. ustawy). W ocenie Prezesa Urzędu, z powyŜszych definicji wynika, Ŝe suma wszystkich środków pienięŜnych, które kredytodawca udostępnia konsumentowi na podstawie umowy o kredyt (całkowita kwota kredytu), to kwota, jaką konsument będzie mógł w dowolny sposób dysponować po zawarciu umowy. Kwota ta nie obejmuje kredytowanych kosztów 3 Wyrok SOKiK z dnia 23 czerwca 2006 r. (sygn. akt XVII AmA 32/05) 13 kredytu, które niewątpliwie naleŜy zaliczyć do całkowitego kosztu kredytu. Skoro koszty kredytu, w tym kredytowane koszty kredytu, razem z całkowitą kwotą kredytu składają się na całkowitą kwotę do zapłaty przez konsumenta, to kredytowane koszty kredytu nie mogą zawierać się w całkowitej kwocie kredytu. Przeciwne stanowisko oznaczałoby dwukrotne uwzględnienie kredytowanych kosztów kredytu w całkowitej kwocie do zapłaty przez konsumenta (zarówno jako część całkowitego kosztu kredytu, jak i jako część całkowitej kwoty kredytu). Podobne zdanie w niniejszej kwestii zajęła Komisja Europejska w „Wytycznych w sprawie stosowania przepisów dyrektywy o kredycie konsumenckim dotyczących rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania” 4 . Zgodnie z powyŜszym dokumentem całkowita kwota kredytu ( „total amount of credit” ) nie obejmuje kwot, które stanowią koszt udzielonego kredytu, gdyŜ są one zamieszczone w całkowitym koszcie kredytu. Jako przykład Komisja podaje sytuację, w której wierzyciel udziela konsumentowi kredytu na kwotę 5000 euro, przy czym koszt udzielenia kredytu w wysokości 100 euro jest wliczony w pulę udostępnianą konsumentowi i następnie potrącany jest w momencie wypłaty środków. Faktycznie więc konsument moŜe rozporządzać jedynie 4900 euro i to właśnie ta kwota – w ocenie Komisji Europejskiej – powinna stanowić całkowitą kwotę kredytu. Za opisanym stanowiskiem przemawia równieŜ ratio legis regulacji, która w art. 13 ust. 1 pkt 5 ustawy o kredycie konsumenckim, zobowiązuje kredytodawcę do poinformowania konsumenta o całkowitej kwocie kredytu. Sprowadza się ona do konieczności udzielenia konsumentowi przed zawarciem umowy o kredyt rzetelnej informacji o wysokości kwoty, jaką będzie mógł dysponować w sposób dowolny po zawarciu umowy. NaleŜy zaznaczyć, Ŝe konsument decydując się na zawarcie umowy kredytu jest zainteresowany uzyskaniem określonej kwoty pienięŜnej, którą zamierza spoŜytkować w wybranym celu. Zatem, przede wszystkim jest dla niego istotne, jaką kwotą w ramach udzielonego kredytu będzie mógł swobodnie rozporządzać z przeznaczeniem na ten cel (np. zakup samochodu). Konsument wie, ile pieniędzy potrzebuje, aby zrealizować wybrany cel. Zawierając umowę z Bankiem potrzebuje informacji, czy zaciągnięty kredyt wystarczy do opłacenia jego realizacji. Stąd teŜ ustawodawca nałoŜył na kredytodawców i pośredników kredytowych obowiązek udzielenia konsumentowi tej, jednej z kluczowych, informacji. PowyŜsze argumenty pozwalają na uznanie, Ŝe zarzut bezprawności działania Spółki został uprawdopodobniony. 3) Uprawdopodobnienie naruszenia zbiorowych interesów konsumentów W okolicznościach przedmiotowej sprawy uprawdopodobniono, Ŝe analizowane zachowanie Banku jest bezprawne. W celu uprawdopodobnienia stosowania przez BPH praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, konieczne jest w dalszej kolejności wykazanie, Ŝe zachowanie to moŜe godzić w interesy konsumentów jako zbiorowości. 4 Europen Commision, Commision staff working document “G uidelines on the application of Directive 2008/48/EC (Consumer Credit Directive) in relation to costs and the Annual Percentage Rate of charge”, SWD(2012) 128 final, Bruksela 8 maja 2012 r. s. 11. 14 Zbiorowy interes konsumentów oznacza interes dotyczący ogółu, a naruszenie tego interesu moŜe mieć miejsce, gdy skutkami działań sprzecznych z ustawą o ochronie konkurencji i konsumentów dotknięty jest szerszy krąg uczestników rynku – konsumentów. O tym, czy naruszony został interes zbiorowy, nie zawsze przesądza kryterium ilościowe, poniewaŜ niekiedy jeden ujawniony przypadek naruszenia prawa konsumenta moŜe być przejawem często lub nawet powszechnie stosowanej praktyki naruszającej interes zbiorowy. Do naruszenia zbiorowych interesów konsumentów konieczne jest, by działanie przedsiębiorcy zostało skierowane nie do konkretnego adresata, lecz do adresata, którego nie da się z góry oznaczyć indywidualnie. Wobec tego działanie to jest w stanie wywołać niekorzystne następstwa w odniesieniu do kaŜdego z konsumentów (a nie jedynie wobec określonego konsumenta) i zagraŜa ono, przynajmniej potencjalnie, interesom kaŜdego z członków zbiorowości konsumentów. W ocenie Prezesa UOKiK, działanie Banku opisane w sentencji decyzji moŜe naruszać interes konsumentów. Działanie to polega bowiem, jak zostało uprawdopodobnione, na pozbawianiu ich rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji o wartości wszystkich środków pienięŜnych, które BPH udostępnia im na podstawie umowy o kredyt konsumencki, a więc informacji niezwykle istotnej z punktu widzenia konsumentów. W niniejszej sprawie bez wątpienia mamy do czynienia z naruszeniem praw licznej grupy konsumentów – zarówno wszystkich konsumentów będących klientami Spółki, jak równieŜ potencjalnych zainteresowanych, którzy mogą zawrzeć z nią umowę. Działanie to jest zatem skierowane do z góry nieograniczonej i nieokreślonej liczby konsumentów. Oferta handlowa Banku, w tym zwłaszcza udostępniany przez BPH formularz informacyjny, ma charakter ogólnie dostępny, kierowana jest bowiem do wszystkich potencjalnych klientów. Tym samym kwestionowane przez Prezesa UOKiK działanie Spółki moŜe naruszać interes nieograniczonej liczby konsumentów, których nie sposób zindywidualizować. Oczywistym jest zatem, Ŝe zachowanie BPH nie dotyczy interesów poszczególnych osób, których sprawy mają charakter jednostkowy czy indywidualny, ani teŜ grupy takich osób, lecz narusza ono uprawnienia szerokiego kręgu nieprofesjonalnych uczestników rynku. Mając na względzie przytoczoną powyŜej argumentację naleŜy uznać , iŜ w toku niniejszego postępowania w sprawie stosowania przez Spółkę praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów zostało uprawdopodobnione, iŜ Bank, posługując się przy zawieraniu z konsumentami umów kredytu konsumenckiego formularzem informacyjnym, którego wzór określa załącznik nr 1 do ustawy o kredycie konsumenckim, naruszając art. 13 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 5 pkt 7 i 8 ustawy o kredycie konsumenckim, pozbawia konsumenta rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji o wartości wszystkich środków pienięŜnych, które kredytodawca udostępnia konsumentowi na podstawie umowy o kredyt konsumencki. Zatem jest uprawdopodobnione, Ŝe opisane zachowanie BPH godzi w zbiorowe interesy konsumentów, przez które naleŜy rozumieć prawo wszystkich konsumentów do rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji przekazywanej mu zgodnie z przepisami prawa powszechnie obowiązującego. 15 Zobowiązanie Banku do podjęcia lub zaniechania określonych działań zmierzających do zapobieŜenia naruszeniom art. 24 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów 1) Treść zobowiązania Stosownie do przepisu art. 28 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, jeŜeli przedsiębiorca, któremu jest zarzucane naruszenie przepisu art. 24 ww. ustawy, zobowiąŜe się do podjęcia lub zaniechania określonych działań zmierzających do zapobieŜenia ww. naruszeniom, Prezes Urzędu – po uprawdopodobnieniu w toku postępowania, iŜ przedsiębiorca stosuje praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów – moŜe, w drodze decyzji, nałoŜyć na przedsiębiorcę obowiązek wykonania tych zobowiązań. W toku postępowania, w piśmie z dnia 20 marca 2014 r., BPH – w zakresie zarzutu objętego niniejszą decyzją – złoŜył zobowiązanie do podjęcia działań zmierzających do zapobieŜenia wskazanym przez Prezesa Urzędu naruszeniom. Bank zobowiązał się do: a) prezentowania w formularzu informacyjnym dotyczącym kredytu konsumenckiego, zgodnie ze wzorem określonym w załączniku nr 1 do ustawy o kredycie konsumenckim, informacji o całkowitej kwocie kredytu obliczonej bez uwzględniania kredytowanych kosztów kredytu, b) przedłoŜenia Prezesowi UOKiK informacji o stopniu wykonania zobowiązania, o którym mowa w lit. (a) powyŜej, w terminie nie dłuŜszym niŜ 4 miesiące od dnia uprawomocnienia się decyzji Prezesa UOKiK w ten sposób, Ŝe Bank przekaŜe Prezesowi UOKiK zmieniony wzorzec formularza informacyjnego. Bank złoŜył zobowiązanie o ww. treści oraz wniósł o jego przyjęcie w trybie art. 28 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. ZłoŜony przez BPH wniosek umoŜliwił wydanie, w zakresie rozpatrywanego zarzutu, decyzji nakładającej na Spółkę obowiązek wykonania złoŜonego zobowiązania. NaleŜy uznać, Ŝe nałoŜone na Bank zobowiązanie obejmuje działania zmierzające do zapobieŜenia uprawdopodobnionym w toku niniejszego postępowania naruszeniom art. 24 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Z uwagi na powyŜsze, zasadnym jest skorzystanie z instrumentu prawnego przewidzianego art. 28 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Mając powyŜsze na uwadze, naleŜało orzec jak w punkcie I sentencji decyzji. 2) Informacja o stopniu realizacji zobowiązania Stosownie do art. 28 ust. 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w decyzji Prezes Urzędu nakłada na przedsiębiorcę obowiązek składania w wyznaczonym terminie informacji o stopniu realizacji zobowiązań. Zgodnie z powołanym przepisem Spółka została zobowiązana do przedłoŜenia Prezesowi UOKiK informacji o stopniu realizacji zobowiązania nałoŜonego w punkcie I. sentencji decyzji w terminie 4 miesięcy od dnia uprawomocnienia się niniejszej decyzji 16 oraz dowodów potwierdzających wprowadzenie formularza informacyjnego uwzględniającego zmiany określone w punkcie I sentencji niniejszej decyzji. Mając powyŜsze na uwadze, naleŜało orzec jak w punkcie II sentencji decyzji. Pouczenie Stosownie do treści art. 81 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w związku z art. 479 28 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeksu postępowania cywilnego (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r., poz. 101 ze zm.) od niniejszej decyzji przysługuje odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej doręczenia, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury UOKiK w Warszawie. Dyrektor Delegatury UOKIK w Warszawie Dorota Grudzień-Barbachowska /podpis/ Otrzymuje: