RWR-17/2013

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA WE WROC Ł AWIU 50-413 Wroc ł aw, ul. Walo ń ska 3-5 tel.(071)344 65 87, (071)34 05 920, fax (071)34 05 922 e-mail: wroclaw@uokik.gov.pl RWR 411-3/13/JB Wroc ł aw, dn. 27.06.2013 r. DECYZJA RWR 17/2013 I. Na podstawie art. 10 w zwi ą zku z art. 9 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 ze zm.) oraz stosownie do art. 33 ust. 6 tej ustawy i § 4 ust.1 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 1 lipca 2009 r. w sprawie w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 107, poz. 887), po przeprowadzeniu post ę powania antymonopolowego wszcz ę tego z urz ę du, - w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, uznaje si ę za ograniczaj ą c ą konkurencj ę i naruszaj ą c ą zakaz, o którym mowa w art. 9 ust. 1 i 2 pkt 1 tej ustawy, praktyk ę polegaj ą c ą na nadu ż ywaniu przez Chemeko - System Sp. z o.o. z siedzib ą we Wroc ł awiu pozycji dominuj ą cej na rynku przetwarzania i sk ł adowania odpadów komunalnych pochodz ą cych z regionu pó ł nocno-centralnego województwa dolno ś l ą skiego, w sk ł ad którego wchodz ą gminy: Brzeg Dolny, D ł ugo łę ka, Dobromierz, Dobroszyce, Góra, Jemielno, K ą ty Wroc ł awskie, Kobierzyce, Kostom ł oty, Kro ś nice, Malczyce, Mi ę kinia, Milicz, Niechlów, Oborniki Ś l ą skie, Prusice, Strzegom, Ś roda Ś l ą ska, Trzebnica, Twardogóra, Udanin, W ą sosz, Wi ń sko, Wisznia Ma ł a, Wo ł ów, Wroc ł aw, Zawonia, Ż arów, Ż migród, poprzez bezpo ś rednie narzucanie nadmiernie wygórowanej ceny w wysoko ś ci 369, 49 z ł netto za przetwarzanie i sk ł adowanie 1 Mg zmieszanych odpadów komunalnych w regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych w Rudnej Wielkiej i nakazuje si ę jej zaniechanie. II. Na podstawie art. 90 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów , Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów nadaje decyzji w zakresie pkt I sentencji decyzji rygor natychmiastowej wykonalno ś ci . III. Na podstawie art. 106 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów oraz stosownie do art. 33 ust. 6 tej ustawy i § 4 ust.1 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 1 lipca 2009 r. w sprawie w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów nak ł ada na Chemeko - System Sp. z o.o. z siedzib ą we Wroc ł awiu, kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci 399 593,71 z ł (s ł ownie z ł otych: trzysta dziewi ęć dziesi ą t dziewi ęć tysi ę cy pi ęć set dziewi ęć dziesi ą t trzy 71/100), p ł atn ą do bud ż etu pa ń stwa za naruszenie art. 9 ust. 1 i 2 pkt 1 ww. ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów , o którym mowa w pkt I sentencji niniejszej decyzji. IV. Na podstawie art. 77 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów w zwi ą zku z art. 80 tej ustawy postanawia si ę obci ąż y ć Chemeko - System Sp. z o. o. z siedzib ą we Wroc ł awiu kosztami przeprowadzonego post ę powania antymonopolowego i zobowi ą za ć ww. przedsi ę biorc ę do zwrotu na rzecz Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów kwoty 80 z ł (s ł ownie z ł otych: osiemdziesi ą t). 2 U z a s a d n i e n i e W dniu 17 grudnia 2012 r. do Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura we Wroc ł awiu wp ł yn ęł o pismo (zawiadomienie) od Burmistrza Gminy Milicz, z wnioskiem o podj ę cie interwencji w sprawie zamierzonego - od dnia 1 stycznia 2013 r. - przez Chemeko - System Sp. z o.o. z siedzib ą we Wroc ł awiu (dalej równie ż jako ,,Chemeko” lub ,,Spó ł ka”), znacznego wzrostu cen za sk ł adowanie odpadów komunalnych na sk ł adowisku w Rudnej Wielkiej. Równie ż w dniu 17 grudnia 2012 r. do Delegatury UOKiK we Wroc ł awiu wp ł yn ęł o pismo od Klubu Radnych Prawa i Sprawiedliwo ś ci Rady Miejskiej Wroc ł awia, w sprawie zaj ę cia stanowiska w sprawie prawnego ustanowienia monopolu na lokalizacj ę sk ł adowiska odpadów komunalnych dla miasta Wroc ł awia. Zdaniem ww. Klubu Radnych Samorz ą d Wojewódzki, przyjmuj ą c Wojewódzki Program Gospodarki Odpadami, wyznaczy ł dla Wroc ł awia jedyne sk ł adowisko odpadów komunalnych w Rudnej Wielkiej, oddalonej od Wroc ł awia o ok. 100 km. Z ww. pisma wynika, i ż cena sk ł adowania odpadów dla Wroc ł awia wynosi obecnie 220 z ł /Mg (netto), natomiast od dnia 1 stycznia 2013 r. wzro ś nie do 419,49 z ł /Mg netto (369.49 z ł /Mg netto + 50 z ł za dowóz odpadów komunalnych z miasta Wroc ł awia). Ponadto w dniu 18 grudnia 2012 r. do Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura we Wroc ł awiu wp ł yn ęł o w ww. sprawie pismo od Wiceprezydenta Wroc ł awia, w którym podnosi si ę , i ż zaproponowana przez Chemeko od dnia 1 stycznia 2013 r. cena na sk ł adowisku w Rudnej Wielkiej w wysoko ś ci 369,49 z ł netto za 1 Mg odpadów jest ra żą co wygórowana. Po przeanalizowaniu informacji zawartych w ww. pismach Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów uzna ł , i ż w celu wyja ś nienia podniesionych zarzutów nale ż a ł o przeprowadzi ć post ę powanie wyja ś niaj ą ce w sprawie wst ę pnego ustalenia, czy w wyniku wzrostu cen za sk ł adowanie odpadów komunalnych na sk ł adowisku w Rudnej Wielkiej mog ł o nast ą pi ć naruszenie przez Chemeko - System Sp. z o.o. z siedzib ą we Wroc ł awiu przepisów ustawy z dnia 16 lutego 2007 r . o ochronie konkurencji i konsumentów , a w szczególno ś ci jej art. 9. W ś wietle zebranego w ww. post ę powaniu wyja ś niaj ą cym materia ł u dowodowego wst ę pnie ustalono, i ż obowi ą zuj ą ce ceny za przetwarzanie i sk ł adowanie zmieszanych odpadów komunalnych na sk ł adowisku w Rudnej Wielkiej mog ł y zosta ć skalkulowane nieprawid ł owo (nieuczciwie). W zwi ą zku z powy ż szym Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej równie ż jako ,,Prezes Urz ę du” lub ,,organ antymonopolowy”) - Postanowieniem Nr 73/2013 z dnia 17.04.2013 r. - wszcz ął post ę powanie antymonopolowe zarzucaj ą c Chemeko - System Sp. z o.o. z siedzib ą we Wroc ł awiu nadu ż ywanie pozycji dominuj ą cej na rynku przetwarzania i sk ł adowania odpadów komunalnych pochodz ą cych z regionu pó ł nocno-centralnego województwa dolno ś l ą skiego, w sk ł ad którego wchodz ą gminy: Brzeg Dolny, D ł ugo łę ka, Dobromierz, Dobroszyce, Góra, Jemielno, K ą ty Wroc ł awskie, Kobierzyce, Kostom ł oty, Kro ś nice, Malczyce, Mi ę kinia, Milicz, Niechlów, Oborniki Ś l ą skie, Prusice, Strzegom, Ś roda Ś l ą ska, Trzebnica, Twardogóra, Udanin, W ą sosz, Wi ń sko, Wisznia Ma ł a, Wo ł ów, Wroc ł aw, Zawonia, Ż arów, Ż migród, poprzez bezpo ś rednie narzucanie nadmiernie wygórowanej ceny w wysoko ś ci 369,49 z ł netto za przetwarzanie i sk ł adowanie 1 Mg zmieszanych odpadów komunalnych w regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych w Rudnej Wielkiej, co mo ż e stanowi ć naruszenie art. 9 ust. 1 i 2 pkt 1 powo ł anej wy ż ej ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów . ( Dowód: Postanowienie Nr 73/2013 z dnia 17 kwietnia 2013r., karta 333). 3 Jednocze ś nie Postanowieniem Nr 74/2013 z dnia 17.04.2013 r. Prezes Urz ę du zaliczy ł w poczet materia ł u dowodowego, wszcz ę tego w ww. dniu post ę powania antymonopolowego, nast ę puj ą ce informacje uzyskane w ww. post ę powaniu wyja ś niaj ą cym o sygn. akt RWR 400- 48/12/JB: 1. postanowienie z dnia 21.12.2012 r. o wszcz ę ciu post ę powania wyja ś niaj ą cego, 2. pismo Klubu Radnych Prawa i Sprawiedliwo ś ci z dnia 17.12. 2012 r., 3. pismo/zawiadomienie Burmistrza Gminy Milicz z dnia 12.12.2012 r. z za łą cznikami, 4. pismo Wiceprezydenta Wroc ł awia z dnia 12.12.2013 r., 5. pismo/zawiadomienie Spó ł dzielni Mieszkaniowej ,,METALOWIEC” z Wroc ł awia z dnia 21.12.2012 r. z za łą cznikami, 6. pismo CHEMEKO-SYSTEM z dnia 8.01.2013 r., 7. pismo Wiceprezydenta Wroc ł awia z dnia 10.01.2013 r. z za łą cznikami, 8. pismo Ruchu Spo ł ecznego Obrony Mieszka ń ców we Wroc ł awiu z dnia 24.01.2013 r., 9. pismo Ruchu Spo ł ecznego Obrony Mieszka ń ców we Wroc ł awiu z dnia 25.01.2013 r., 10. pismo WPO ALBA S.A. z dnia 24 stycznia 2013 r., 11. pismo CHEMEKO-SYSTEM z dnia 23.01.2013 r. z za łą cznikami, 12. pismo CHEMEKO-SYSTEM z dnia 22.02.2013 r. z za łą cznikami, 13. pismo CHEMEKO-SYSTEM z dnia 4.03.2013 r. z za łą cznikami, 14. pismo LPGK Sp. z o.o. z siedzib ą w Legnicy z dnia 21.02.2013 r. z za łą cznikami, 15. pismo GPK SITA G ł ogów Sp. z o.o. z dnia 5.02.2013 r. z za łą cznikami, 16. pismo EkoPartner Lubin z dnia 26.02.2013 r. z za łą cznikami, 17. pismo ZGO Sp. z o.o. Ga ć k/O ł awy z dnia 6.03.2013 r., 18. pismo ZGiUK Sp. z o.o. Luba ń z dnia 18.03.2013 r. z za łą cznikami, 19. pismo RADKOM Sp. z o.o. z siedzib ą w Radomiu z dnia 19.03.2013 r. z za łą cznikami, 20. pismo ZZO Sp. z o.o. z siedzib ą w Poznaniu z dnia 28.03.2013 r. z za łą cznikami, 21. pismo ZGO S.A. z siedzib ą w Bielsku Bia ł ej z dnia 27.03.2013 r. z za łą cznikami, 22. pismo PGO Eko-MAZURY Sp. z o.o. z dnia 26.03.2013 r. z za łą cznikami, 23. pismo ZGO z siedzib ą w Kra ś niku z dnia 22.03.2013 r. z za łą cznikami, 24. pismo Zak ł adu Utylizacyjnego Sp. z o.o. w Gda ń sku z dnia 29.03.2013 r. z za łą cznikami, 25. pismo Burmistrza Wo ł owa z dnia 25.03.2013 r., 26. pismo Ekologicznego Centrum Utylizacji Sp. z o.o. w Rusku z dnia 28.03.2013 r., 27. pismo Trans-Formers Wroc ł aw z siedzib ą w Bielanach Wr. z dnia 27.03.2013 r. ( Dowód: Postanowienie Nr 74/2013 z dnia 17 kwietnia 2013r., karta 337). W tym samym dniu Prezes Urz ę du - Postanowieniem Nr 75/2013 – ograniczy ł Chemeko prawo wgl ą du do cz ęś ci ww. materia ł u dowodowego, tj.: 1. pisma LPGK Sp. z o.o. z siedzib ą w Legnicy z dnia 21.02.2013 r., 2. pisma GPK SITA G ł ogów Sp. z o.o. z siedzib ą w G ł ogowie z dnia 5.02.2013 r., 3. pisma EkoPartner Lubin z dnia 26.02.2013 r., 4. pisma ZGO Sp. z o.o. z siedzib ą w Gaci k/O ł awy z dnia 6.03.2013 r., 5. pisma ZGiUK Sp. z o.o. z siedzib ą Lubaniu z dnia 18.03.2013 r., 6. pisma RADKOM Sp. z o.o. z siedzib ą w Radomiu z dnia 19.03.2013 r., 7. pisma ZZO Sp. z o.o. z siedzib ą w Poznaniu z dnia 28.03.2013 r., 8. pisma ZGO S.A. z siedzib ą w Bielsku Bia ł ej z dnia 27.03.2013 r., 9. pisma PGO Eko-MAZURY Sp. z o.o. z siedzib ą w Siedliskach z dnia 26.03.2013 r., 10. pisma Zak ł adu Utylizacyjnego Sp. z o.o. z siedzib ą w Gda ń sku z dnia 29.03.2013 r., 11. pisma ZGO z siedzib ą w Kra ś niku z dnia 22.03.2013 r. ( Dowód: Postanowienie Nr 75/2013 z dnia 17 kwietnia 2013r., karty 338-340). 4 W odpowiedzi na zawiadomienie Prezesa Urz ę du z dnia 17.04.2013 r. o wszcz ę ciu post ę powania antymonopolowego Chemeko – pismem z dnia 2.05.2013 r. - stwierdzi ł o, i ż nie posiada pozycji dominuj ą cej na rynku w ł a ś ciwym i w zwi ą zku z tym przedmiotowe post ę powanie powinno zosta ć umorzone. Spó ł ka oszacowa ł a, i ż w skali pó ł nocno-centralnego województwa dolno ś l ą skiego (dalej zwanego równie ż ,,Regionem”) w 2013 r. zostanie wytworzonych ok. 343 584,69 ton zmieszanych odpadów komunalnych (tj. ok. 28 632 ton miesi ę cznie). Z tego Chemeko przyjmuje do zagospodarowania w RIPOK w Rudnej Wielkiej tylko ok.13 000 ton miesi ę cznie. Zdaniem Spó ł ki cz ęść odpadów mo ż e trafia ć do tzw. instalacji zast ę pczych, np. WPO ALBA kieruje wi ę kszo ść zebranych przez siebie odpadów do w ł asnej instalacji zast ę pczej przy ul. Szczeci ń skiej we Wroc ł awiu. Powy ż sze dane – zdaniem Chemeko – ś wiadcz ą , i ż Spó ł ka nie posiada pozycji dominuj ą cej na rynku w ł a ś ciwym. Spó ł ka zaznaczy ł a równie ż , i ż status RIPOK mo ż e otrzyma ć ka ż dy przedsi ę biorca, który spe ł nia wymogi ustawy o odpadach . Tym samym Chemeko nie ma ż adnego wp ł ywu na dost ę p do rynku w ł a ś ciwego. Jednocze ś nie – zdaniem Spó ł ki – trudno jest uzna ć , i ż Chemeko ma pozycj ę umo ż liwiaj ą c ą zapobieganie konkurencji poniewa ż w po ł owie 2013 r. w Regionie otwarte zostan ą kolejne 2 instalacje - RIPOK (Veolia, Transformers). Ponadto Chemeko stwierdzi ł o, i ż aktualnie obowi ą zuj ą ca cena za przetwarzanie i sk ł adowanie 1 Mg zmieszanych odpadów komunalnych w RIPOK w Rudnej Wielkiej nie jest cen ą nadmiernie wygórowan ą . Spó ł ka stwierdzi ł a, i ż znaczny wzrost przedmiotowej ceny w 2013 r. by ł wynikiem wdro ż enia nowej instalacji i technologii przetwarzania odpadów. Ponadto – zdaniem Spó ł ki – wi ę kszo ść podmiotów administruj ą cych instalacje (RIPOK) s ą zale ż ne od gmin lub zwi ą zków mi ę dzygminnych, które nie s ą nastawione na zysk, a dzia ł alno ść zale ż nych podmiotów gminy traktuj ą jako realizacj ę zada ń w ł asnych. Co wi ę cej, ich dzia ł alno ść – wed ł ug Chemeko - jest dotowana/dofinansowana przez gminy lub zwi ą zki mi ę dzygminne co wp ł ywa na koszty prowadzonej dzia ł alno ś ci a w efekcie na ni ż sz ą cen ę . (Dowód : karty 163-171). W toku niniejszego post ę powania (w jego ko ń cowej fazie), pismem z dnia 4 czerwca 2013 r. Chemeko wnios ł o o: 1. Przes ł uchanie w charakterze ś wiadków: a) Joanny Kolupy – na okoliczno ść sposobu kalkulacji ceny, b) Agaty Lew – na okoliczno ść technologii stosowanej przez Chemeko i jej wp ł ywu na koszty w Spó ł ce oraz spó ł kach podobnych. 2. Powo ł anie bieg ł ego z zakresu ekonomiki przedsi ę biorstw w celu dokonania analizy porównawczej przedsi ę biorstw. 3. Powo ł anie bieg ł ego z zakresu technologii ochrony ś rodowiska w celu wykazania jak zastosowana technologia wp ł ywa na cen ę przetwarzania odpadów. 4. Wyst ą pienie z wnioskiem do wszystkich RIPOK i zapytanie: a) czy i w jakiej wysoko ś ci w spó ł kach podnoszono kapita ł zak ł adowy (w postaci pieni ęż nej lub aportu), czy dokonywano dop ł at, b) czy korzystano z po ż yczek od udzia ł owców lub podmiotów powi ą zanych (np. innych spó ł ek gminnych) w jakiej wysoko ś ci, na jakich warunkach, c) czy RIPOK-i korzystaj ą z pomocy publicznej (np. umorzenie zobowi ą za ń wobec podmiotów publicznych), d) czy RIPOK-i korzystaj ą z dotacji i wsparcia ze ś rodków Unii Europejskiej (np. na budow ę instalacji, szkolenia, itp.) – w jakim zakresie. 5 5. Wyst ą pienie z wnioskiem do wszystkich gmin z Regionu w celu okre ś lenia wielko ś ci odbieranych odpadów i ustalenia wielko ś ci rynku w ł a ś ciwego. (Dowód : karty 163-171). Powy ż szy wniosek by ł – zdaniem Prezesa Urz ę du – nieuzasadniony i nie zas ł ugiwa ł na uwzgl ę dnienie. W zwi ą zku z powy ż szym organ antymonopolowy - Postanowieniem Nr 110/2013 z dnia 7 czerwca 2013 r. odmówi ł uwzgl ę dnienia ww. wniosków dowodowych Chemeko. ( Dowód: Postanowienie Nr 110/2013 z dnia 7 czerwca 2013 r., karty 883,884). Prezes Urz ę du – pismem z dnia 7 czerwca 2013 r. - poinformowa ł stron ę o prawie do zapoznania si ę z aktami post ę powania oraz prawie wypowiedzenia si ę co do zebranego materia ł u dowodowego. Chemeko skorzysta ł o z tego uprawnienia. (Dowód: karta 885). Przeprowadzone przez Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów post ę powanie dowodowe pozwoli ł o na ustalenie nast ę puj ą cego stanu faktycznego: 1. Charakterystyka zmian w systemie gospodarki odpadami w Polsce wynikaj ą cych ze zmiany przepisów prawnych 1 . 1.1. W dniu 1 lipca 2011 r. zosta ł a uchwalona ustawa o zmianie ustawy o utrzymaniu czysto ś ci i porz ą dku w gminach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 152, poz. 897, z pó ź n. zm.), zwana dalej równie ż ,,ustaw ą o zmianie ustawy o utrzymaniu czysto ś ci i porz ą dku (...)” , która wzoruj ą c si ę na do ś wiadczeniach innych krajów europejskich zmieni ł a dotychczasowy system gospodarowania odpadami komunalnymi w Polsce. Nowy system zak ł ada, ż e samorz ą d terytorialny powinien by ć równie ż odpowiedzialny za odebranie i w ł a ś ciwe zagospodarowanie odpadów. W nowym systemie gospodarki odpadami komunalnymi gmina ma wp ł yw na ka ż dy z jego elementów i dzi ę ki temu mo ż e kszta ł towa ć sposób gospodarowania odpadami komunalnymi na swoim terenie. Jednak ż e w pierwszej kolejno ś ci ka ż da gmina jest zobowi ą zana zorganizowa ć system gospodarki odpadami komunalnymi, zgodnie z zapisami ww. ustawy oraz z uwarunkowaniami miejscowymi. Ustawa o zmianie ustawy o utrzymaniu czysto ś ci i porz ą dku(...) da ł a czas na wprowadzanie poszczególnych elementów systemu tak, aby najpó ź niej 18 miesi ę cy od dnia wej ś cia w ż ycie tej ustawy zacz ął on funkcjonowa ć . Ustawodawca, poprzez przepisy przej ś ciowe wskaza ł kolejno ść wprowadzania poszczególnych etapów nowego systemu. 1.2. Jednym z terminów wskazanym w ustawie o zmianie ustawy o utrzymaniu czysto ś ci i porz ą dku(...) jest data aktualizacji wojewódzkiego planu gospodarki odpadami, która powinna zosta ć uchwalona nie pó ź niej ni ż 6 miesi ę cy od dnia wej ś cia w ż ycie ustawy. Wraz z uchwa łą w sprawie przyj ę cia wojewódzkiego planu gospodarki odpadami sejmik województwa podejmuje uchwa łę w sprawie wykonania wojewódzkiego planu gospodarki odpadami, w której wskazuje regiony gospodarki odpadami komunalnymi, wraz z gminami wchodz ą cymi w sk ł ad regionów, regionalne instalacje do przetwarzania odpadów komunalnych, instalacje do zast ę pczej obs ł ugi regionów. W pó ź niejszych uchwa ł ach powinny 1 Na podstawie raportu Ministerstwa Ochrony Ś rodowiska -,,Nowy system gospodarki odpadami” dost ę pnego na stronie internetowej www.mos.gov.pl , karty 878-882. 6 równie ż by ć wskazywane regionalne instalacje do przetwarzania odpadów komunalnych, niespe ł niaj ą ce wymogów ochrony ś rodowiska, których modernizacja jest niemo ż liwa ze wzgl ę dów technicznych lub nieop ł acalna z przyczyn ekonomicznych. 1.3. W ten sposób gminom i podmiotom odbieraj ą cym odpady zosta ł y wskazane instalacje, do których s ą zobowi ą zane kierowa ć okre ś lone rodzaje odpadów. Do regionalnych instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych (a w przypadku ich awarii lub braku – do instalacji wskazanych jako zast ę pcze), zgodnie z ustaw ą o zmianie ustawy o utrzymaniu czysto ś ci i porz ą dku(...) powinny by ć przekazywane zmieszane odpady komunalne, odpady zielone oraz pozosta ł o ś ci z sortowania przeznaczone do sk ł adowania. Budowa, utrzymanie i eksploatacja regionalnych instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych nale ż y do zada ń gminy. W tym celu samorz ą dy by ł y w pierwszej kolejno ś ci zobowi ą zane wybra ć podmiot, który b ę dzie budowa ł , utrzymywa ł lub eksploatowa ł regionaln ą instalacj ę w drodze przetargu, partnerstwa publiczno-prywatnego lub udzielenia mu koncesji na roboty budowlane lub us ł ugi. W sytuacji gdy podj ę te dzia ł ania nie doprowadz ą do wy ł onienia podmiotu, gmina b ę dzie mog ł a sama realizowa ć to zadanie. 1.4. Budowa regionalnych instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych oraz kierowanie strumieniem odpadów s ą konieczne, ż eby mo ż liwe by ł o zrealizowanie obowi ą zków wynikaj ą cych z dyrektyw unijnych, czyli osi ą gni ę cie we wskazanym terminie odpowiednich poziomów ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegaj ą cych biodegradacji kierowanych do sk ł adowania. Ustawa nak ł ada na gminy obowi ą zek ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegaj ą cych biodegradacji przekazywanych do sk ł adowania: − do dnia 16 lipca 2013 r. – do nie wi ę cej ni ż 50% wagowo ca ł kowitej masy odpadów komunalnych, w stosunku do masy tych odpadów wytworzonych w 1995 r., − do dnia 16 lipca 2020 r. – do nie wi ę cej ni ż 35% wagowo ca ł kowitej masy odpadów komunalnych, w stosunku do masy tych odpadów wytworzonych w 1995 r. 1.5. Po uchwaleniu aktualizacji wojewódzkiego planu gospodarki odpadami, rada gminy jest zobowi ą zana dostosowa ć do niego zapisy regulaminu utrzymania czysto ś ci i porz ą dku na terenie gminy, w terminie 6 miesi ę cy. 1.6. Kolejnym terminem przej ś ciowym na ł o ż onym przez ustawodawc ę s ą terminy podj ę cia uchwa ł : - w sprawie metody ustalenia op ł aty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia stawki op ł aty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, - w sprawie terminu, cz ę stotliwo ś ci i trybu uiszczania op ł aty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, - w sprawie wzoru deklaracji o wysoko ś ci op ł aty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, sk ł adanej przez w ł a ś ciciela nieruchomo ś ci o miejscu i terminach jej sk ł adania, a tak ż e o terminie z ł o ż enia pierwszej deklaracji, - w sprawie szczegó ł owego sposobu i zakresu ś wiadczenia us ł ug w zakresie odbierania odpadów komunalnych od w ł a ś cicieli nieruchomo ś ci i zagospodarowania tych odpadów w zamian za uiszczon ą op ł at ę . Uchwa ł y te rada gminy jest zobowi ą zana podj ąć nie pó ź niej ni ż 12 miesi ę cy od dnia wej ś cia w ż ycie ustawy. Powinny one wej ść w ż ycie nie pó ź niej ni ż 18 miesi ę cy od dnia wej ś cia w ż ycie ustawy. Podj ę te uchwa ł y powinny sta ć podstaw ą systemu gospodarki odpadami komunalnymi na terenie gminy. 7 1.7. Jedn ą z podstawowych uchwa ł podj ę tych przez rad ę gminy jest uchwa ł a w sprawie op ł at za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Okre ś la ona stawk ę op ł aty a tak ż e sposób jej obliczenia. Podstaw ą naliczenia op ł aty stanowi deklaracja sk ł adana przez w ł a ś ciciela nieruchomo ś ci. 1.8. Ostatnim etapem okresu przej ś ciowego jest wej ś cie w ż ycie uchwa ł rad gmin. Powinno mie ć to miejsce nie pó ź niej ni ż 18 miesi ę cy od dnia wej ś cia w ż ycie ustawy. Wej ś cie w ż ycie uchwa ł oznacza, ż e od tego dnia na terenie gminy ruszy nowy system gospodarki odpadami komunalnymi – w ł a ś ciciele nieruchomo ś ci zaczn ą uiszcza ć na rzecz gminy op ł aty, a gmina przejmie ich obowi ą zki w zakresie gospodarowania odpadami komunalnymi. Do tego czasu powinny zosta ć rozstrzygni ę te przetargi i zawarte umowy na odbieranie odpadów komunalnych od w ł a ś cicieli nieruchomo ś ci. 1.9. Jednocze ś nie, wprowadzono szereg administracyjnych kar pieni ęż nych, które b ę d ą nak ł adane na wszystkie podmioty bior ą ce udzia ł w systemie gospodarowania odpadami komunalnymi, które nie wywi ą zuj ą si ę ze swoich obowi ą zków. W przypadku przedsi ę biorców odbieraj ą cych odpady komunalne kary gro żą za: − mieszanie selektywnie zebranych odpadów komunalnych- od 10 000 z ł do 50 000 z ł ; − nieprzekazywanie zmieszanych odpadów komunalnych, odpadów zielonych, pozosta ł o ś ci z sortowania do regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów - od 500 z ł do 2 000 z ł za pierwszy ujawniony przypadek, za kolejne wykre ś lenie z rejestru na okres 3 lat; − odbieranie odpadów komunalnych od w ł a ś cicieli nieruchomo ś ci bez wymaganego wpisu do rejestru - 5 000 z ł za pierwszy miesi ą c, 10 000 z ł za kolejne. − nieosi ą gni ę cie poziomów odzysku, recyklingu, przygotowania do ponownego u ż ycia oraz ograniczenia sk ł adowania odpadów ulegaj ą cych biodegradacji – iloczyn stawki op ł aty za sk ł adowanie zmieszanych odpadów komunalnych i brakuj ą cej masy odpadów komunalnych. − przekazanie nierzetelnego sprawozdania - od 500 z ł do 5 000 z ł ; − nieterminowe przekazanie sprawozdania - 100 z ł za ka ż dy dzie ń opó ź nienia. Administracyjne kary pieni ęż ne na podmiot odbieraj ą cy odpady komunalne od w ł a ś cicieli nieruchomo ś ci b ę dzie nak ł ada ł w drodze decyzji wójt, burmistrz, prezydent miasta. Wp ł ywy z kar b ę d ą stanowi ł y dochód gminy. 1.10. W przypadku prowadz ą cego regionaln ą instalacje do przetwarzania odpadów, kary b ę d ą nak ł adane za: − odbieranie odpadów od podmiotu odbieraj ą cego odpady komunalne od w ł a ś cicieli nieruchomo ś ci spoza regionu gospodarki odpadami – 500 z ł za ka ż dy Mg odebranych odpadów; − niezawarcie umowy z podmiotem odbieraj ą cym odpady od w ł a ś cicieli nieruchomo ś ci, który prowadzi dzia ł alno ść w ramach regionu gospodarki odpadami komunalnymi – 10 000 z ł ; − nieodbieranie odpadów komunalnych, w przypadku gdy instalacja jest wskazana w uchwale w sprawie wykonania wojewódzkiego planu gospodarki odpadami jako instalacja zast ę pcza – 10 000 z ł . Administracyjne kary pieni ęż ne na prowadz ą cego instalacj ę nak ł ada ć mo ż e w drodze decyzji wojewódzki inspektor ochrony ś rodowiska i b ę d ą one przekazywane na rachunek wojewódzkiego funduszu ochrony ś rodowiska. 8 2. Poj ę cie regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych (RIPOK). 2.1. Poj ę cie regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych zosta ł o zdefiniowane w s ł owniczku wyra ż e ń ustawowych w art. 3 ust. 3 pkt 15c ustawy o odpadach , który zosta ł dodany przez art. 4 ustawy o zmianie ustawy o utrzymaniu czysto ś ci i porz ą dku w gminach (...) . Zgodnie z tym przepisem, ilekro ć mowa o regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych rozumie si ę przez to zak ł ad zagospodarowania odpadów o mocy przerobowej wystarczaj ą cej do przyjmowania i przetwarzania odpadów z obszaru zamieszka ł ego przez co najmniej 120 000 mieszka ń ców, spe ł niaj ą cy wymagania najlepszej dost ę pnej techniki lub technologii, o której mowa w art. 143 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony ś rodowiska (Dz. U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150, z pó ź n. zm.) [dalej równie ż jako ,,PO Ś ) oraz zapewniaj ą cy termiczne przekszta ł canie odpadów lub: a) mechaniczno-biologiczne przetwarzanie zmieszanych odpadów komunalnych i wydzielanie ze zmieszanych odpadów komunalnych frakcji nadaj ą cych si ę w ca ł o ś ci lub w cz ęś ci do odzysku, b) przetwarzanie selektywnie zebranych odpadów zielonych i innych bioodpadów oraz wytwarzanie z nich produktu o w ł a ś ciwo ś ciach nawozowych lub ś rodków wspomagaj ą cych upraw ę ro ś lin, spe ł niaj ą cego wymagania okre ś lone w przepisach odr ę bnych, c) sk ł adowanie odpadów powstaj ą cych w procesie mechaniczno-biologicznego przetwarzania zmieszanych odpadów komunalnych oraz pozosta ł o ś ci z sortowania odpadów komunalnych o pojemno ś ci pozwalaj ą cej na przyjmowanie przez okres nie krótszy ni ż 15 lat odpadów w ilo ś ci nie mniejszej ni ż powstaj ą ca w instalacji do mechaniczno-biologicznego przetwarzania zmieszanych odpadów komunalnych. Poj ę cia „instalacja” i „zak ł ad” u ż ywane w tej definicji powinny by ć rozumiane zgodnie z definicjami tych poj ęć w ww. ustawie PO Ś . 2.2. Instalacja jest to: a) stacjonarne urz ą dzenie techniczne, b) zespó ł stacjonarnych urz ą dze ń technicznych powi ą zanych technologicznie, do których tytu ł em prawnym dysponuje ten sam podmiot i po ł o ż onych na terenie jednego zak ł adu, c) budowle nieb ę d ą ce urz ą dzeniami technicznymi ani ich zespo ł ami, których eksploatacja mo ż e spowodowa ć emisj ę (art. 3 pkt 6 ustawy PO Ś ). 2.3. Przez zak ł ad rozumie si ę jedn ą lub kilka instalacji wraz z terenem, do którego prowadz ą cy instalacje posiada tytu ł prawny, oraz znajduj ą cymi si ę na nim urz ą dzeniami (art. 3 pkt 48 PO Ś ). 2.4. W ś wietle art. 3 ust. 3 pkt 15c ustawy o odpadach mog ą powsta ć w ą tpliwo ś ci, które warunki musz ą by ć spe ł nione łą cznie, a które mog ą by ć spe ł nione alternatywnie. Nie budzi w ą tpliwo ś ci, i ż w ka ż dym przypadku (na koniunkcj ę wskazuje u ż ycie spójnika „oraz” przed ostatnim warunkiem rozpoczynaj ą cym si ę wyrazem „zapewniaj ą cy”) regionalna instalacja: 1. jest zak ł adem zagospodarowania odpadów czyli zak ł adem w rozumieniu ustawy – PO Ś , 2. musi mie ć odpowiedni ą moc przerobow ą (wystarczaj ą c ą do przyjmowania i przetwarzania odpadów z obszaru zamieszka ł ego przez co najmniej 120 000 mieszka ń ców), 9 3. musi spe ł nia ć wymagania najlepszej dost ę pnej techniki lub technologii, o której mowa w art. 143 ustawy – PO Ś , 4. musi zapewnia ć okre ś lone procesy, z tym i ż tu powstaj ą w ł a ś nie w ą tpliwo ś ci, czy procesy te musz ą by ć zapewnione łą cznie w regionalnej instalacji, czy mog ą wyst ę powa ć alternatywnie. Sposób wyliczenia przyj ę ty w art. 3 ust. 3 w pkt 15c w lit. a-c ustawy o odpadach wskazuje, i ż instalacje zapewniaj ą ce procesy opisane w poszczególnych literach mog ą , ale nie musz ą wyst ę powa ć łą cznie w ramach jednego zak ł adu. Osi ą gni ę cie za ł o ż onych celów w zakresie gospodarowania odpadami mo ż e równie ż nast ą pi ć poprzez instalacje stanowi ą ce wi ę cej i ż jeden zak ł ad 2 . 3. Z ł o ż enia Wojewódzkiego Planu Gospodarki Odpadami dla Województwa Dolno ś l ą skiego 2012. 3.1. W toku post ę powania o wyja ś nienia i informacje zwrócono si ę m.in. do Marsza ł ka Województwa Dolno ś l ą skiego. Ustalono, i ż g ł ówne za ł o ż enia aktualnie obowi ą zuj ą cego Wojewódzkiego Planu Gospodarki Odpadami dla Województwa Dolno ś l ą skiego 2012 wynikaj ą w szczególno ś ci ze zmiany systemu gospodarowania odpadami komunalnymi w Polsce, któr ą wprowadzi ł a ustawa o zmianie ustawy o utrzymaniu czysto ś ci i porz ą dku(...)”. W zwi ą zku z powy ż szym, przyj ę ta w uchwalonym przez Sejmik Województwa Dolno ś l ą skiego uchwa łą nr XXIV/616/12 z dnia 27 czerwca 2012 r. Wojewódzkim Planie Gospodarki Odpadami dla Województwa Dolno ś l ą skiego 2012 (WPGO2O12) hierarchia post ę powania z odpadami jest zgodna z wymaganiami prawa, w tym prawa unijnego, w którym nowy system gospodarowania odpadami wskazuje sk ł adowanie odpadów jako najmniej po żą dan ą metod ę ich zagospodarowania. St ą d te ż , w WPGO2O12 wskazano niezb ę dne inwestycje zwi ą zane z gospodark ą odpadami komunalnymi na terenie województwa dolno ś l ą skiego, które b ę d ą realizowane do roku 2023, poniewa ż zgodnie z art. 14c ust. 1 ustawy o odpadach (tj. z 2010r. Nr 185, poz. 1243 z pó ź n. zm.) [zwan ą dalej równie ż ,,ustawa o odpadach (...) ] plany gospodarki odpadami obejmuj ą sze ś cioletni okres planowania. (Dowód: karty: 32, 32 odwrót.). 3.2. Punktem wyj ś cia do ustanowienia nowych regionów gospodarki odpadami komunalnymi by ł y regiony okre ś lone w Wojewódzkim Planie Gospodarki Odpadami Województwa Dolno ś l ą skiego na lata 2008-2011 z uwzgl ę dnieniem lat 2012-2015 uchwalonego przez Sejmik Województwa Dolno ś l ą skiego dnia 30 kwietnia 2009 r. uchwa łą nr XL/650/09. Na etapie prac nad projektem WPGO2O12 zasi ę g nowych regionów by ł konsultowany w styczniu 2012 r. m.in. z przedstawicielami gmin Z terenu województwa dolno ś l ą skiego, co w konsekwencji, po uwzgl ę dnieniu wniosków i propozycji gmin, pozwoli ł o na ostateczne okre ś lenie zasi ę gu obecnych regionów gospodarki odpadami komunalnymi. (Dowód: karta 32 odwrót.). 2 Na podstawie opracowania Ministerstwa Ochrony Ś rodowiska ,,Poj ę cie regionalnej instalacji” dost ę pnego na stronie internetowej www.mos.gov.pl/drukuj/16813_pojecie_regionalnej_instalacji.html 10 3.3. Maj ą c na wzgl ę dzie wszystkie wymagania prawne dotycz ą ce sporz ą dzania wojewódzkich planów gospodarki odpadami w odniesieniu do przyj ę tych za ł o ż e ń , województwo dolno ś l ą skie zosta ł o podzielone na 6 regionów gospodarki odpadami komunalnymi. Ka ż dy z nich liczy - zgodnie z art. 3 ust. 3 pkt 15b ww. ustawy o odpadach - co najmniej 150 000 mieszka ń ców. W sk ł ad ka ż dego z regionów wchodzi od kilkunastu do kilkudziesi ę ciu gmin. St ą d te ż , zgodnie z zaproponowanym podzia ł em województwa, odpady komunalne b ę d ą przetwarzane w ramach nast ę puj ą cych regionów gospodarki odpadami komunalnymi: • Region wschodni, w sk ł ad którego wchodz ą gminy: Borów, Ciep ł owody, Czernica, Domaniów, Jelcz-Laskowice, O ł awa, Przeworno, Siechnice, Strzelin, Wi ą zów, Zi ę bice, Ż órawina, gminy z województwa opolskiego: Brzeg, Lubsza, Skarbimierz. • Region pó ł nocno-centralny , w sk ł ad którego wchodz ą gminy: Brzeg Dolny, D ł ugo łę ka, Dobromierz, Dobroszyce, Góra, Jemielno, K ą ty Wroc ł awskie, Kobierzyce, Kostom ł oty, Kro ś nice, Malczyce, Mi ę kinia, Milicz, Niechlów, Oborniki Ś l ą skie, Prusice, Strzegom, Ś roda Ś l ą ska, Trzebnica, Twardogóra, Udanin, W ą sosz, Wi ń sko, Wisznia Ma ł a, Wo ł ów, Wroc ł aw, Zawonia, Ż arów, Ż migród. • Region po ł udniowy , w sk ł ad którego wchodz ą gminy: Bardo, Bielawa, Bystrzyca K ł odzka, Duszniki-Zdrój, Dzier ż oniów, G ł uszyca, Jaworzyna Ś l ą ska, JedlinaZdrój, Jordanów Ś l ą ski, K ł odzko, Kondratowice, Kudowa-Zdrój, Lewin K ł odzki, Ł agiewniki, Marcinowice, Mietków, Mi ę dzylesie, Niemcza, Nowa Ruda, Pieszyce, Pi ł awa Górna, Polanica-Zdrój, Radków, Sobótka, Stoszowice, Szczawno-Zdrój, Szczytna, Ś widnica, Ś wiebodzice, Walim, Wa ł brzych, Z ą bkowice Ś l ą skie. • Region pó ł nocny , w sk ł ad którego wchodz ą gminy: Chocianów, Chojnów, Gaworzyce, G ł ogów, Gr ę bocice, Jerzmanowa, Kotla, Krotoszyce, Kunice, Legnica, Legnickie Pole, Lubin, Mi ł kowice, P ę c ł aw, Polkowice, Prochowice, Przemków, Radwanice, Rudna, Ruja, Ś cinawa, Zagrodno, Z ł otoryja, Ż ukowice. • Region ś rodkowosudecki , w sk ł ad którego wchodz ą gminy: Boguszów-Gorce, Bolków, Czarny Bór, Janowice Wielkie, Jawor (m.), Jelenia Góra, Je ż ów Sudecki, Kamienna Góra, Karpacz, Kowary, Lubawka, Lubomierz, Lwówek Ś l ą ski, Marciszów, M ę cinka, Mieroszów, Mirsk, M ś ciwojów, Mys ł akowice, Paszowice, Piechowice, Pielgrzymka, Podgórzyn, Stara Kamienica, Stare Bogaczowice, Szklarska Por ę ba, Ś wieradów-Zdrój, Ś wierzawa, W ą dro ż e Wielkie, WIe ń , Wojcieszów. • Region zachodni , w sk ł ad którego wchodz ą gminy: Bogatynia, Boles ł awiec, Gromadka, Gryfów Ś l ą ski, Le ś na, Luba ń , Nowogrodziec, Olszyna, Osiecznica, Pie ń sk, Platerówka, Siekierczyn, Sulików, Warta Boles ł awiecka, W ę gliniec, Zawidów, Zgorzelec, Zgorzelec. (Dowód : karty 32 odwrót, 33, 39). 3.4. Na obszarze ka ż dego z ww. regionów wskazano istniej ą ce oraz planowane instalacje do przetwarzania odpadów komunalnych spe ł niaj ą ce kryteria okre ś lone dla regionalnych instalacji przetwarzania odpadów komunalnych (RIPOK). Zgodnie z definicj ą zawart ą w art. 3 ust. 3 pkt 15c ustawy o odpadach przez regionaln ą instalacj ę do przetwarzania odpadów komunalnych rozumie si ę zak ł ad zagospodarowania odpadów o mocy przerobowej wystarczaj ą cej do przyjmowania i przetwarzania odpadów z obszaru zamieszka ł ego przez co najmniej 120 000 mieszka ń ców, spe ł niaj ą cy wymagania najlepszej dost ę pnej techniki lub technologii, o której mowa w art. 143 ustawy - Prawo ochrony ś rodowiska oraz zapewniaj ą cy termiczne przekszta ł canie odpadów lub: 11 a) mechaniczno-biologiczne przetwarzanie zmieszanych odpadów komunalnych i wydzielanie ze zmieszanych odpadów komunalnych frakcji nadaj ą cych si ę w ca ł o ś ci lub w cz ęś ci do odzysku - (MBP), b) przetwarzanie selektywnie zebranych odpadów zielonych i innych bioodpadów oraz wytwarzanie z nich produktu o w ł a ś ciwo ś ciach nawozowych lub ś rodków wspomagaj ą cych upraw ę ro ś lin, spe ł niaj ą cego wymagania okre ś lone w przepisach odr ę bnych (kompostownia), c) sk ł adowanie odpadów powstaj ą cych w procesie mechaniczno-biologicznego przetwarzania zmieszanych odpadów komunalnych oraz. pozosta ł o ś ci z sortowania odpadów komunalnych o pojemno ś ci pozwalaj ą cej na przyjmowanie przez okres nie krótszy ni ż 15 lat odpadów w ilo ś ci nie mniejszej ni ż powstaj ą ca w instalacji do mechaniczno-biologicznego przetwarzania zmieszanych odpadów komunalnych (sk ł adowisko odpadów). W zwi ą zku z powy ż szym, w uchwalonym Wojewódzkim Planie Gospodarki Odpadami dla Województwa Dolno ś l ą skiego 2012 oraz uchwale ws. jego wykonania - zgodnie z art. 16 ust. 2 ustawy o zmianie ustawy o utrzymaniu czysto ś ci i porz ą dku(...) - wyszczególniono istniej ą ce (na dzie ń uchwalania planu) regionalne instalacje do przetwarzania odpadów komunalnych, w tym regionalne sk ł adowiska odpadów komunalnych (RIPOK). Nale ż y przy tym podkre ś li ć , ż e sk ł adowisko odpadów jest ostatnim elementem w systemie gospodarowania odpadami komunalnymi, na które powinny trafia ć wy łą cznie odpady powstaj ą ce w instalacji MBP oraz pozosta ł o ś ci z sortowania odpadów komunalnych przeznaczone do sk ł adowania. Zatem, w pierwszej kolejno ś ci zmieszane odpady komunalne powinny trafia ć do przetwarzania w regionalnych instalacjach MBP. Przy tym, ustawa o odpadach przewiduje mo ż liwo ść kierowania zmieszanych odpadów komunalnych, odpadów zielonych oraz pozosta ł o ś ci z sortowania odpadów przewidziane do sk ł adowania do instalacji przewidzianych do zast ę pczej obs ł ugi danego regionu gospodarki odpadami komunalnymi (IZ), do czasu uruchomienia w nim instalacji regionalnych pozwalaj ą cych na przetwarzanie ca ł ego strumienia odpadów komunalnych z danego regionu, w przypadku gdy regionalna instalacja uleg ł a awarii lub nie mo ż e przyjmowa ć odpadów z innych przyczyn. St ą d te ż , w WPGO2O12 oraz uchwale ws. jego wykonania oprócz istniej ą cych regionalnych instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych (RIPOK) zosta ł y okre ś lone instalacje do zast ę pczej obs ł ugi regionów gospodarki odpadami komunalnymi (IZ), których wykaz zawiera za łą cznik nr 2 do uchwa ł y Sejmiku Województwa Dolno ś l ą skiego nr XXIV/617/12 z 27.06.2012 r. zmienionej uchwa łą nr XXVIII/803/12 z dnia 8 listopada 2012r. Przedmiotowe instalacje nie spe ł ni ł y wymogów ustawowych przewidzianych dla regionalnych instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych w zakresie wymaganych mocy przerobowych, wolnych pojemno ś ci sk ł adowania, braku lub niewystarczaj ą cych mocy przerobowych cz ęś ci biologicznej w instalacjach do mechaniczno-biologicznego przetwarzania odpadów komunalnych. (Dowód : karty 33, 33 odwrót). 3.5. Sk ł adowisko odpadów w Rudnej Wielkiej nie jest jedynym sk ł adowiskiem wyznaczonym dla miasta Wroc ł awia. Miasto Wroc ł aw znajduje si ę w regionie pó ł nocno- centralnym gospodarki odpadami komunalnymi wg WPGO2O12, w którym zgodnie z wymaganiami ustawy o odpadach , a w szczególno ś ci art. 14 ust. 8 pkt 2 tej ustawy, w uchwalonym dnia 27.06.2012 r. WPGO2O12 oraz uchwale ws. jego wykonania dla przedmiotowego regionu zaplanowano: 12 a) dwie instalacje w zakresie sk ł adowania odpadów, które spe ł niaj ą wymagania regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych (RIPOK) tj.: 1) sk ł adowisko odpadów w Rudnej Wielkiej, 2) sk ł adowisko odpadów w Jaroszowie; b) trzy instalacje do przetwarzania selektywnie zebranych odpadów zielonych i innych bioodpadów, które spe ł niaj ą wymagania regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych (RIPOK) tj.: 1) 2 kompostownie odpadów zielonych we Wroc ł awiu, 2) kompostownia odpadów zielonych w Rudnej Wielkiej; c) pi ęć instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych, które na dzie ń uchwalania planu mia ł y status instalacji zast ę pczych w procesie ich mechaniczno-biologicznego lub mechanicznego przetwarzania (IZ) tj.: 1) instalacja w Rudnej Wielkiej, 2) instalacja w Jaroszowie, 3) instalacja Marcinowie, 4) instalacja Ż migrodzie, 5) instalacja we Wroc ł awiu. Dwie spo ś ród ww. instalacji MBP zaplanowano do rozbudowy (decyzje ś rodowiskowe do 31.12.2011 r.) w celu spe ł nienia ustawowych wymaga ń stawianych regionalnym instalacjom do przetwarzania odpadów komunalnych w procesie ich mechaniczno-biologicznego przetwarzania tj.: 1) instalacja MBP w Rudnej Wielkiej, 2) instalacja MBP w Jaroszowie. (Dowód : karta 34). 3.6. Zgodnie z art. 16 ust. 3 ustawy o zmianie ustawy o utrzymaniu czysto ś ci (...), po zako ń czenia budowy instalacji spe ł niaj ą cej wymagania regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych (RIPOK), uwzgl ę dnia si ę j ą w uchwale w sprawie wykonania wojewódzkiego planu gospodarki odpadami lub dokonuje si ę zmiany w tej uchwale. Zako ń czenie budowy instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych w procesie mechaniczno-biologicznym (RIPOK MBP) w Rudnej Wielkiej potwierdzi ł Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Górze decyzj ą z dnia 21.09.2012r. Nr 117/2012 udzielaj ą c pozwolenia na u ż ytkowanie zrealizowanej inwestycji pn: „Instalacja do biosuszenia, biostabilizacji i kompostowania odpadów biodegradowalnych oraz elementów uzbrojenia technicznego i zagospodarowania dzia ł ki oraz adaptacja i przebudowa konstrukcji istniej ą cych zbiorników na odcieki - l etap” po ł o ż onej w m. Rudna Wielka. W zwi ą zku z powy ż szym, spe ł nione, zosta ł y wymagania prawne umo ż liwiaj ą ce zmian ę statusu instalacji w Rudnej Wielkiej z instalacji przewidzianej do zast ę pczej obs ł ugi regionu pó ł nocno-centralnego gospodarki odpadami komunalnymi na regionaln ą instalacj ę do przetwarzania odpadów komunalnych w procesie mechaniczno-biologicznym (RIPOK MBP) w regionie pó ł nocno-centralnym gospodarki odpadami komunalnymi. St ą d te ż , Sejmik Województwa Dolno ś l ą skiego zmieni ł dnia 8.11.2012 r. uchwa łę ws. wykonania WPGO2O12 poprzez uj ę cie instalacji w Rudnej Wielkiej jako regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych (RIPOK MBP) w pó ł nocno-centralnym regionie gospodarki odpadami komunalnymi. 13 Poza istniej ą cymi instalacjami do WPGO2O12 obligatoryjnie - zgodnie z wymaganiami ustawowymi - zosta ł y wpisane planowane instalacje do przetwarzania odpadów komunalnych, dla których decyzj ę o ś rodowiskowych uwarunkowaniach wydano do 31.12.2011 r. Zatem, w regionie pó ł nocno-centralnym wpisano 3 ca ł kiem nowe inwestycje w zakresie przetwarzania odpadów komunalnych w procesie mechaniczno-biologicznym (MBP), które po wybudowaniu b ę d ą pe ł ni ł y funkcj ę RIPOK (MBP) tj.: - instalacja w Krynicznie (Trans-Formers Wroc ł aw Sp. z o.o.), - instalacja w Wo ł owie (Gmina Wo ł ów), - instalacja w Mi ę kini (Trans-Formers Wroc ł aw Sp. z o.o.). Wobec powy ż szego, w Wojewódzkim Planie Gospodarki Odpadami dla Województwa Dolno ś l ą skiego 2012 dla obs ł ugi regionu pó ł nocno — centralnego gospodarki odpadami komunalnymi zaplanowano docelowo 5 regionalnych instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych (RIPOK) w procesie ich mechaniczno-biologicznego przetwarzania (MBP) oraz 2 regionalne sk ł adowiska odpadów. Sejmik Województwa Dolno ś l ą skiego nie ma wp ł ywu na czas uruchamiania poszczególnych planowanych regionalnych instalacji” do przetwarzania odpadów komunalnych. Zale ż y to od inwestorów realizuj ą cych inwestycje. (Dowód : karta 34 odwrót). 3.7. Z informacji uzyskanych przez organ antymonopolowy od Burmistrza Wo ł owa wynika, i ż budowa RIPOK na terenie gminy Wo ł ów zosta ł a jednak ż e usuni ę ta z planu inwestycji oraz bud ż etu gminnego i w latach 2013 – 2014 inwestycja ta nie b ę dzie realizowana. Trans- Formers Wroc ł aw Sp. z o.o. poinformowa ł a, i ż w dniu 15 czerwca 2013 r. planuje uruchomi ć RIPOK w Krynicznie k/ Ś rody Ś l. (30 km od Wroc ł awia), a planowana cena za przyj ę cie 1 Mg zmieszanych odpadów komunalnych wynosi ć ma 360 z ł netto. Natomiast Ekologiczne Centrum Utylizacji Sp. z o.o. (grupa VEOLIA) stwierdzi ł o, i ż planuje w lipcu 2013 r. otworzy ć RIPOK w Rusku k/Jaroszowa. a ustalona cena za przyj ę cie 1 Mg odpadów o kodzie 20 03 01 wynosi ć b ę dzie 352 z ł netto. Tak wi ę c, od dnia 1 stycznia 2013 r. instalacja RIPOK w Rudnej sta ł a si ę jedyn ą instalacj ą w regionie pó ł nocno-centralnym województwa dolno ś l ą skiego, uzyskuj ą c tym samym od ww. daty siln ą pozycj ę dominuj ą c ą (pozycj ę monopolistyczn ą ) w zakresie przetwarzania i sk ł adowania odpadów komunalnych pochodz ą cych z ww. regionu. Natomiast od lipca 2013 r. w tym regionie - oprócz RIPOK w Rudnej Wielkiej - maj ą funkcjonowa ć jeszcze dwie ww. instalacje RIPOK (w Krynicznie k/ Ś rody Ś l. i Rusku k/Jaroszowa). Nale ż y jednak zaznaczy ć , i ż w przeciwie ń stwie do RIPOK w Rudnej Wielkiej instalacja w Krynicznie nie posiada kompostowni selektywnie zebranych odpadów zielonych i innych bioodpadów oraz sk ł adowiska (posiada status RIPOK jedynie w zakresie instalacji MBP). Oznacza to, i ż RIPOK ten nie jest (nie b ę dzie) pe ł nym substytutem dla instalacji w Rudnej Wielkiej. (Dowód : karty 253-255, 711-715). 4. Charakterystyka strony post ę powania - Chemeko. 4.1. Chemeko System Sp. z o.o. z siedzib ą we Wroc ł awiu jest przedsi ę biorc ą w rozumieniu art. 4 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów (dalej równie ż jako ,,ustawa o ochronie(...)” lub ,,ustawa antymonopolowa”), prowadz ą cym dzia ł alno ść gospodarcz ą w formie spó ł ki z ograniczon ą odpowiedzialno ś ci ą , zarejestrowanym w Krajowym Rejestrze S ą dowym przy S ą dzie Rejonowym dla Wroc ł awia-Fabrycznej we Wroc ł awiu, IX Wydzia ł Gospodarczy, pod numerem KRS 0000014645. Jednym z g ł ównych przedmiotów dzia ł ania 14 przedsi ę biorcy jest kompleksowa gospodarka odpadami, obejmuj ą ca odbieranie odpadów, zbieranie odpadów, a tak ż e ich przetwarzanie obejmuj ą ce m.in. wst ę pn ą selekcj ę , odzysk wybranych frakcji, przetwarzanie biologiczne, oraz sk ł adowanie pozosta ł ych odpadów, które nie nadaj ą si ę do innego zagospodarowania. Opisana wy ż ej dzia ł alno ść Spó ł ki prowadzona jest w oparciu o dwie lokalizacje: • Zak ł ad Logistyczno-Ekspedycyjny przy ul. Jerzmanowskiej 4-6 we Wroc ł awiu; • Zak ł ad Utylizacji, Recyklingu, Przerobu i Unieszkodliwiania Odpadów Komunalnych i Przemys ł owych w Rudnej Wielkiej gm. W ą sosz (dalej jako ,,Zak ł ad” lub ,,RIPOK”), (Dowód: karty 62, 81-82). 4.2. Podstawowymi elementami technologicznymi Zak ł adu (RIPOK) w Rudnej s ą : ƒ sk ł adowisko odpadów innych ni ż niebezpieczne i oboj ę tne; ƒ modu ł owa stacja segregacji odpadów umo ż liwiaj ą ca prowadzenie procesu mechanicznego sortowania odpadów; ƒ instalacja do biosuszenia, biostabilizacji i kompostowania odpadów; ƒ linia do produkcji paliwa alternatywnego – przetwarzanie odpadów w procesie odzysku R15. (Dowód: karta 62). 4.3. Instalacje zlokalizowane na terenie Zak ł adu w Rudnej Wielkiej funkcjonuj ą w oparciu o nast ę puj ą ce decyzje z zakresu przetwarzania odpadów: ƒ Decyzja Wojewody Dolno ś l ą skiego nr PZ 7.1/2006 z dnia 1 wrze ś nia 2006 r. udzielaj ą ca pozwolenia zintegrowanego; ƒ Decyzja Marsza ł ka Województwa Dolno ś l ą skiego nr PZ 7.2/2010 z dnia 11 czerwca 2010 r. zmieniaj ą ca pozwolenie zintegrowane; ƒ Decyzja Marsza ł ka Województwa Dolno ś l ą skiego nr PZ 7.3/2012 z dnia 10 pa ź dziernika 2012 r. zmieniaj ą ca pozwolenie zintegrowane; ƒ Decyzja Marsza ł ka Województwa Dolno ś l ą skiego nr P78/2011 z dnia 17 pa ź dziernika 2011r. udzielaj ą ca pozwolenia na wytwarzanie odpadów niebezpiecznych i innych ni ż niebezpieczne oraz prowadzenie odzysku odpadów w procesie R15; ƒ Decyzja Marsza ł ka Województwa Dolno ś l ą skiego nr P105/2012 z dnia 18 pa ź dziernika 2011r. udzielaj ą ca pozwolenia na wytwarzanie odpadów niebezpiecznych i innych ni ż niebezpieczne w zwi ą zku z eksploatacj ą instalacji do biologicznego suszenia, biologicznego przetwarzania w warunkach tlenowych i kompostowania odpadów oraz prowadzenia odzysku i unieszkodliwiania odpadów w przedmiotowej instalacji. (Dowód: karty 62,63). 4.4. Instalacja do biologicznego przetwarzania odpadów zosta ł a wybudowana i oddana do u ż ytkowania z II po ł owie 2012 r. i w powi ą zaniu z istniej ą cymi wcze ś niej elementami przerobu mechanicznego (sortownia, linia do produkcji paliw) stanowi instalacj ę do mechaniczno-biologicznego przetwarzania zmieszanych odpadów komunalnych (tzw. MBP), która spe ł niaj ą c wymagania ustawowej definicji regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych (RIPOK) oraz warunki rozporz ą dzenia Ministra Ś rodowiska z dnia 11 wrze ś nia 2012 r. w sprawie mechaniczno-biologicznego przetwarzania zmieszanych odpadów komunalnych (Dz. U. z 2012 r. poz. 1052) uzyska ł a status RIPOK dla regionu pó ł nocno – centralnego, usankcjonowany prawnie uchwa łą nr XXVIII/803/12 Sejmiku Województwa Dolno ś l ą skiego z dnia 8 listopada 2012 r. (Dowód: karta 67). 15 4.5. Przed wybudowaniem i rozpocz ę ciem eksploatacji instalacji do biologicznego przetwarzania, tj. do ko ń ca pa ź dziernika 2012 r., zmieszane odpady komunalne (kod 20 03 01) przetwarzane by ł y wy łą cznie w procesach przetwarzania mechanicznego. Realizowany od pocz ą tku listopada 2012 r. proces mechaniczno-biologicznego przetwarzania zmieszanych odpadów komunalnych w instalacji MBP przebiega w nast ę puj ą cy sposób: ƒ I etap – mechaniczne przetwarzanie (sortowanie i/lub rozdrabnianie odpadów) z wykorzystaniem eksploatowanych na terenie Zak ł adu instalacji i urz ą dze ń ; ƒ II etap – stabilizacja biologiczna odpadów (z wykorzystaniem instalacji do biosuszenia, biostabilizacji i/lub kompostowania odpadów). (Dowód: karta 69). 4.6. Odpady komunalne przetwarzane w Zak ł adzie w Rudnej Wielkiej pochodz ą z regionu pó ł nocno – centralnego gospodarki odpadami wyznaczonego dla województwa dolno ś l ą skiego, w sk ł ad którego wchodz ą gminy: Brzeg Dolny, D ł ugo łę ka, Dobromierz, Dobroszyce, Góra, Jemielno, K ą ty Wroc ł awskie, Kobierzyce, Kostom ł oty, Kro ś nice, Malczyce, Mi ę kinia, Milicz, Niechlów, Oborniki Ś l ą skie, Prusice, Strzegom, Ś roda Ś l ą ska, Trzebnica, Twardogóra, Udanin, W ą sosz, Wi ń sko, Wisznia Ma ł a, Wo ł ów, Wroc ł aw, Zawonia, Ż arów, Ż migród. Odleg ł o ść ww. Zak ł adu od miasta Wroc ł awia wynosi ok. 85 km. (Dowód: karty 69, 70). 4.7. Chemeko prowadzi równie ż dzia ł alno ść w zakresie odbierania odpadów komunalnych na terenie nast ę puj ą cych gmin: Wroc ł aw, Mi ę kinia, Wisznia Ma ł a, Kobierzyce, Ś wi ę ta Katarzyna. Spó ł ka przewiduje mo ż liwo ść rozpocz ę cia dzia ł alno ś ci w powy ż szym zakresie na terenie m.in. nast ę puj ą cych gmin: Ś roda Ś l., Malczyce, D ł ugo łę ka, Dobroszyce, Twardogóra, Zawonia, Trzebnica, Oborniki Ś l., Prusice, Brzeg Dolny, Wo ł ów, Wi ń sko, Ż migród, Milicz, Kro ś nice, W ą sosz, Jemielno, Góra. (Dowód: karta 153). 5. Wysoko ść cen za przyj ę cie zmieszanych odpadów komunalnych do zagospodarowania w instalacji - RIPOK w Rudnej Wielkiej oraz ich kalkulacja. 5.1. Poni ż ej w tabeli nr 1 przedstawiono ceny netto za przyj ę cie zmieszanych odpadów komunalnych do Zak ł adu/RIPOK w Rudnej Wielkiej obowi ą zuj ą cych w latach 2011 – 2013. Wysoko ść cen netto za przyj ę cie zmieszanych odpadów komunalnych(kod 20 03 01) do sk ł adowania/zagospodarowania na sk ł adowiskach/RIPOK w latach 2011 - 2013 tabela nr 1 Cena za przyj ę cie 1 Mg odpadów komunalnych (kod 20 03 01) w 2011 r. (w z ł . netto) Cena za przyj ę cie 1 Mg odpadów komunalnych (kod 20 03 01) w 2012 r. (do XI) (w z ł . netto) Cena za przyj ę cie 1 Mg odpadów komunalnych (kod 20 03 01) od XI 2012 do chwili obecnej (w z ł . netto) 149,00 – 188,65* 149,45 – 204,00* ś rednia cena - 171,91 369,49 * cena przyj ę cia odpadów do Zak ł adu od 5 najwi ę kszych dostawców w danym roku kalendarzowym. Suma dostarczonych odpadów komunalnych przez 5 najwi ę kszych dostawców stanowi ł a co najmniej 70% odpadów komunalnych przyj ę tych do Zak ł adu w danym roku kalendarzowym. Ź ród ł o danych w tabeli: pismo Chemeko z dnia 23.01.2013 r., karta 73. (Dowód: karta 73). 16 5.2. Przed wprowadzeniem w listopadzie 2012 r. nowej ceny za przyj ę cie 1 Mg zmieszanych odpadów komunalnych w wysoko ś ci 369,49 z ł netto Chemeko ju ż we wrze ś niu 2012 r. skierowa ł o do dotychczasowych klientów szacunkow ą kalkulacj ę kosztów zagospodarowania odpadów w instalacji RIPOK znajduj ą cych si ę na terenie Zak ł adu w Rudnej Wielkiej. Ponadto z chwil ą ukazania si ę w Dzienniku Urz ę dowym Województwa Dolno ś l ą skiego uchwa ł y nr XXVIII/803/12 z dnia 8.11.2012 r. zmieniaj ą cej uchwa łę w sprawie wykonania Wojewódzkiego Planu Gospodarki Odpadami dla Województwa Dolno ś l ą skiego 2012, w ś wietle której nale żą ca do Chemeko instalacja do mechaniczno – biologicznego przetwarzania zmieszanych odpadów komunalnych uzyska ł a status RIPOK, Spó ł ka rozes ł a ł a do firm odbieraj ą cych odpady komunalne na terenie regionu pó ł nocno-zachodniego pisma informuj ą ce o mo ż liwo ś ci zawarcia umowy na przyj ę cie i przetwarzanie zmieszanych odpadów komunalnych w RIPOK. W wyniku powy ż szych dzia ł a ń nowe ceny by ł y sukcesywnie wprowadzane w postaci nowo zawieranych umów lub aneksów do obowi ą zuj ą cych umów. Pocz ą wszy od stycznia 2013 r. nowe ceny obowi ą zuj ą w pe ł nym zakresie w odniesieniu do tych przedsi ę biorców, z którymi Chemeko posiada zawarte umowy. (Dowód: karta 179). 5.3. W stosunku do cen za przyj ę cie 1 Mg odpadów komunalnych do Zak ł adu w Rudnej Wielkiej, które obowi ą zywa ł y do listopada 2012 r. Spó ł ka nie sporz ą dza ł a ż adnej kalkulacji kosztów. Chemeko stwierdzi ł o, i ż rozpocz ęł a dzia ł alno ść w ww. zakresie na ju ż ukszta ł towanym rynku, w tym rynku cenowym, zatem ceny oferowanych us ł ug Spó ł ka okre ś li ł a pocz ą tkowo przyjmuj ą c jako odniesienie ceny stosowane na rynku przez inne przedsi ę biorstwa i w kolejnych latach kszta ł towa ł y si ę one w podobny sposób. Prowadzenie dzia ł alno ś ci na takich warunkach cenowych przek ł ada ł o si ę na pozytywny wynik ekonomiczny Spó ł ki. W tych warunkach nie dosz ł o do opracowywania szczegó ł owej kalkulacji cen pobieranych w Zak ł adzie w Rudnej. Spó ł ka stwierdzi ł a, i ż mia ł a na uwadze, ż e ceny ś wiadczonych przez ni ą us ł ug s ą cenami umownymi, a ustawa z dnia 26 lutego 1982 r. o cenach (Dz. U. z 2001 r. Nr 97 poz. 1050 ze zm.) nie nak ł ada ł a obowi ą zku sporz ą dzenia takiej kalkulacji. Tak wi ę c – zdaniem Chemeko – przyj ę cie cen opartych na czynnikach obiektywnych i subiektywnych poprzez nawi ą zanie do cen na rynku konkurencyjnym by ł o uzasadnione i równoprawne do przyj ę cia innego typu kalkulacji, np. kosztowej. (Dowód: karty 149, 150). 5.4. Chemeko przedstawi ł o nast ę puj ą c ą kalkulacj ę (algorytm) ceny w wysoko ś ci 369,49 z ł /Mg netto za przyj ę cie odpadów do przetwarzania w RIPOK w Rudnej: Kalkulacja ceny za przyj ę cie zmieszanych odpadów komunalnych do przetwarzania w Rudnej Wielkiej tabela nr 2 L.p. Element przetwarzania Warto ść (w z ł /Mg netto) 1. Mechaniczne przetwarzanie + sk ł adowanie 180,02 2. Biologiczne przetwarzanie 189,47 Łą czna cena za przyj ę cie za przyj ę cie odpadów do przetwarzania i sk ł adowania w RIPOK w Rudnej: 369,49 Ź ród ł o danych w tabeli: pismo Chemeko z dnia 22.02.2013 r., karta 151. 17 Obowi ą zuj ą ca od listopada 2012 r. cena za przyj ę cie odpadów do przetwarzania w RIPOK w Rudnej w wysoko ś ci 369,49 z ł /Mg netto jest wi ę c sum ą dwóch cen, tj. ceny za sk ł adowanie i mechaniczne przetwarzanie w wysoko ś ci 180,02 z ł / Mg netto oraz ceny za biologiczne przetwarzanie odpadów w wysoko ś ci 189,47 z ł /Mg netto. (Dowód: karta 151). 5.5. CHEMEKO stwierdzi ł o, i ż nie posiada kalkulacji ceny za sk ł adowanie i mechaniczne przetwarzanie w wysoko ś ci 180,02 z ł / Mg netto. Spó ł ka wyja ś ni ł a jedynie, i ż ustali ł a j ą poprzez dodanie do ś redniej ceny za mechaniczne przetwarzanie i sk ł adowanie obowi ą zuj ą cej do listopada 2012 r. (tj. 171,91 z ł /Mg netto) inflacyjnego wzrostu kosztów o 5%. Spó ł ka przed ł o ż y ł a jedynie nast ę puj ą c ą kalkulacj ę ceny za biologiczne przetwarzanie odpadów (tj. 189,47 z ł /Mg netto). Kalkulacja ceny za przetwarzanie biologiczne zmieszanych odpadów komunalnych w Rudnej Wielkiej tabela nr 3 [tajemnica przedsi ę biorstwa] Lp Wyszczególnienie Koszty (w z ł .) * tajemnica przedsi ę biorstwa * tajemnica przedsi ę biorstwa RAZEM PRZETWARZANIE BIOLOGICZNE 189,47 Ź ród ł o danych w tabeli: pismo Chemeko z dnia 22.02.2013 r., karta 150. (Dowód: karty 73, 74, 150). 5.6. Spó ł ka wyja ś ni ł a, i ż z uwagi na powi ą zanie technologiczne procesów mechanicznego i biologicznego przetwarzania istnieje grupa kosztów eksploatacyjnych wyst ę puj ą cych pomi ę dzy poszczególnymi etapami (np. przemieszczanie odpadów pomi ę dzy instalacjami, czynno ś ci z u ż yciem ł adowarek, samochodów wy ł adowczych, itd.), któr ą trudno jednoznacznie przypisa ć konkretnemu elementowi technologicznemu. W przedstawionej powy ż ej kalkulacji (tabela nr 3) koszty te zosta ł y w wi ę kszo ś ci uwzgl ę dnione jako elementy przetwarzania biologicznego, mo ż liwe jest jednak – zdaniem Chemeko - przypisanie ich przy innym uj ę ciu do drugiej grupy kosztów przetwarzania (tj. mechanicznego przetwarzania i sk ł adowania). Co do zasady jednak wszystkie koszty wchodz ą w ogóln ą , łą czn ą cen ę przyj ę cia zmieszanych odpadów do przetwarzania w procesie MBP. (Dowód: karta 151). 5.7. Chemeko przedstawi ł o równie ż dodatkowo nast ę puj ą c ą kalkulacj ę (struktur ę ) kosztów wy łą cznie przetwarzania biologicznego w rozbiciu na biostabilizacj ę i kompostowanie (vide: tabela nr 4): 18 Kalkulacja (struktura) kosztów Instalacji Biostabilizacji i Kompostowania w Rudnej Wielkiej tabela nr 4 [tajemnica przedsi ę biorstwa] Rodzaj procesu Koszt ekspl. (w z ł /Mg netto) % wykorzystania instalacji Ś rednia wa ż ona (w z ł /Mg netto) Mar ż a (w %) Warto ść z mar żą (w z ł /Mg netto) Kompostowanie Biostabilizacja RAZEM 189,47 Ź ród ł o danych w tabeli: pismo Chemeko z dnia 2.05.2013 r. karta 496. (Dowód: karty 496 - 505). 5.8. W toku post ę powania antymonopolowego ustalono, i ż procentowy udzia ł kosztów zagospodarowania odpadów w cenie ich odbioru przez firmy prowadz ą ce dzia ł alno ść w zakresie odbierania odpadów komunalnych od w ł a ś cicieli nieruchomo ś ci na terenie Wroc ł awia wynosi od ok. 40% w przypadku pojemników najmniejszych (tj. 120 l) do ok. 70% w przypadku pojemników najwi ę kszych (1100 l). Wzrost ceny w jedynym dla regionu pó ł nocno-centralnego, RIPOK w Rudnej Wielkiej o ponad 100% spowodowa ł wzrost cen za odbiór odpadów komunalnych od w ł a ś cicieli nieruchomo ś ci na terenie Wroc ł awia od ok. 30% w przypadku pojemników najmniejszych (120 l) do ponad 70% w przypadku pojemników najwi ę kszych (1100 l). (Dowód: karty 56,57, 491). 6. Analiza porównawcza cen za przyj ę cie zmieszanych odpadów komunalnych do zagospodarowania w instalacji - RIPOK w Rudnej Wielkiej oraz w innych instalacjach - RIPOK zlokalizowanych na terenie Polski. 6.1. W celu wszechstronnego wyja ś nienia sprawy organ antymonopolowy dokona ł porównania cen netto za przyj ę cie 1 Mg zmieszanych odpadów komunalnych do przetworzenia i sk ł adowania w latach 2012 – 2013 w porównywalnych z Chemeko instalacjach RIPOK, zlokalizowanych na terenie Polski. Prezes Urz ę du obj ął badaniem 24 przedsi ę biorców b ę d ą cych w ł a ś cicielami lub administratorami ww. instalacji. Ostatecznie do analizy wykorzystano dane 14 porównywalnych z RIPOK w Rudnej Wielkiej instalacji. Do porównawczej analizy cenowej (vide: tabele nr 6 – 10 i wykres nr 1 poni ż ej) organ antymonopolowy wybra ł instalacje – RIPOK z poz. 1 – 15 tabeli nr 5. Podstawowym kryterium wyboru by ł o posiadanie statusu RIPOK w zakresie instalacji MBP. Dodatkowo warunkiem koniecznym by ł o posiadanie statusu RIPOK lub statusu instalacji zast ę pczej w zakresie kompostownii i sk ł adowiska, przy czym przynajmniej w jednym z tych dwóch zakresów (tj. kompostownia lub sk ł adowisko) konieczne by ł o posiadanie statusu RIPOK. Powy ż sze kryteria - oprócz RIPOK w Rudnej Wielkiej – spe ł ni ł o jeszcze 15 instalacji RIPOK (tj. z poz. 2 – 16 ww. tabeli). Niemniej jednak Prezes Urz ę du postanowi ł nie uwzgl ę dni ć w przedmiotowej analizie RIPOK w Kartowicach (SITA Zachód), pomimo posiadania przez niego statusu RIPOK we wszystkich trzech kategoriach (tj. instalacja MPB, kompostownia i sk ł adowisko). Zdaniem organu antymonopolowego RIPOK ten nie posiada – porównywalnej z Chemeko - instalacji do biologicznego przetwarzania odpadów spe ł niaj ą cej wymogi Rozporz ą dzenia Ministra Ś rodowiska w sprawie mechaniczno – biologicznego przetwarzania zmieszanych odpadów komunalnych . Instalacja w Kartowicach obj ę ta jest okresem dostosowawczym na podstawie par. 8 ww. Rozporz ą dzenia. Nale ż y podkre ś li ć , i ż przy wyborze instalacji RIPOK do badania (analizy) Prezes Urz ę du stara ł si ę uwzgl ę dni ć sugestie i wskazania Chemeko w tym zakresie. 19 Wykaz przedsi ę biorców obj ę tych badaniem prowadz ą cych dzia ł alno ść w zakresie przetwarzania lub sk ł adowania zmieszanych odpadów komunalnych w RIPOK na terenie Polski oraz status posiadanych przez nich instalacji (w I po ł owie 2013 r.) tabela nr 5 Lp Wyszczególnienie Instalacja MBP Kompostownia Sk ł adowisko 1. Rudna (CHEMEKO) RIPOK RIPOK RIPOK 2. Legnica (LPGK) RIPOK RIPOK RIPOK 3. G ł ogów (SITA) RIPOK RIPOK RIPOK 4. Luba ń (ZGUK) RIPOK RIPOK RIPOK 5. Siedliska/E ł k (Eko-MAZURY) RIPOK RIPOK RIPOK 6. Gda ń sk – Szadó ł ki (Zak ł ad Utylizacyjny) RIPOK RIPOK RIPOK 7. Krzy ż anówek/Kutno (Eko Serwis) RIPOK RIPOK RIPOK 8. Elbl ą g (ZUO) RIPOK RIPOK RIPOK 9. Inowroc ł aw (PGKiM) RIPOK RIPOK RIPOK 10. Gliwa Ma ł a/Kwidzyn (ZUO) RIPOK RIPOK RIPOK 11. Nied ź wied ź (Ekosystem) RIPOK RIPOK RIPOK 12. Radom (Radkom) RIPOK IZ RIPOK 13. Bielsko Bia ł a (ZGO) RIPOK IZ RIPOK 14 Ga ć k/O ł awy (ZGO) RIPOK RIPOK IZ 15. Lubawka (Sanikom) RIPOK RIPOK IZ 16. Kartowice (SITA Zachód) RIPOK RIPOK RIPOK 17. Sulnówko/ Ś wiecie (Eko-Wis ł a) IZ RIPOK RIPOK 18. Lubin (EkoPartner) RIPOK RIPOK Brak 19. Lasy/Kra ś nik (ZZO Kra ś nik) RIPOK RIPOK Brak 20. Pozna ń (ZZO) Brak b.d. RIPOK 21. Sobuczyna (CPK) RIPOK Brak RIPOK 22. KOM-EKO (Lublin) RIPOK IZ Brak 23. Orli Staw/Kalisz (ZKG Czysta Gmina) RIPOK IZ IZ 24. W ł odawa (ZZO) Brak Brak IZ Ź ród ł o danych w tabeli: opracowanie w ł asne UOKiK na podstawie kart sprawy . 6.2. W pierwszej kolejno ś ci Prezes Urz ę du dokona ł porównania przedmiotowych cen w 2012r. 20 Wysoko ść cen netto za przyj ę cie zmieszanych odpadów komunalnych (kod 20 03 01) do przetworzenia i sk ł adowania w RIPOK na terenie Polski w 2012 r. tabela nr 6 Lp Sk ł adowisko /RIPOK 1 stycze ń 2012 Cena netto (w z ł /Mg) Wysoko ść ceny netto za przyj ę cie 1 Mg odpadów komunalnych w RIPOK w stosunku do ceny stosowanej przez RIPOK w Rudnej Wielkiej w 2012 r. (w%) Ró ż nica w cenach netto za przyj ę cie 1 Mg odpadów komunalnych stosunku do ceny w RIPOK w Rudnej Wielkiej w 2012 r. (w %) 1. Rudna Wielka (CHEMEKO) 149,45 – 204,00* (171,91) 100,0% 0,0% 2. Luba ń (ZGUK) 295,00 171,6% +71,6% 3. Gda ń sk (Zak ł ad Utylizacyjny) 277.00 161,1% +61,1% 4. Elbl ą g (ZUO) 247,00 143,7% +43,7% 5. Krzy ż anówek (Eko Serwis) 230,00 133,8% +33,8% 6. Gliwa Ma ł a/Kwidzyn (ZUO) 226,40 131,7% +31,7% 7. Bielsko Bia ł a (ZGO) 225,25 131,0% +31,0% 8. Nied ź wied ź (Ekosystem) 220,65 128,4% +28,4% 9. Inowroc ł aw (PGKiM) 215,00 125,1% +25,1% 10. Radom (Radkom) 213,00 123,9% +23,9% 11. G ł ogów (SITA) 210,00 122,2% +22,2% 12. Ga ć k/O ł awy (ZGO) 201,92 117,5% +17,5% 13. Legnica (LPGK) 192,20 111,8% +11,8% 14. Siedliska/E ł k(Eko MAZURY) 180,00-202,00* (191,00) 111,1% +11,1% 15. Lubawka (Sanikom) 165,00 96,0% - 4,0% * w przypadku cen zró ż nicowanych przyj ę to cen ę ś redni ą (w nawiasie), wyliczon ą przez przedsi ę biorc ę , w przypadku braku wyliczenia przyj ę to cen ę ś redni ą liczon ą jako ś redni ą arytmetyczn ą ceny najni ż szej i najwy ż szej. Ź ród ł o danych w tabeli: opracowanie w ł asne UOKiK na podstawie kart sprawy . Z danych zawartych w tabeli nr 6 wynika, i ż ś rednia cena w Rudnej Wielkiej w 2012 r. (171,91 z ł ) nale ż a ł a do cen najni ż szych spo ś ród wszystkich badanych miejscowo ś ci. Ni ż sza by ł a jedynie cena w Lubawce. Wszystkie ceny w pozosta ł ych RIPOK by ł y od 11,1% (RIPOK Siedliska/E ł k ) do 71,6% (RIPOK Luba ń ) wy ż sze od ceny w RIPOK w Rudnej Wielkiej. 21 Wysoko ść ceny netto za przyj ę cie zmieszanych odpadów komunalnych (kod 20 03 01) do przetworzenia i sk ł adowania w RIPOK w Rudnej Wielkiej w stosunku do ceny ś redniej w innych RIPOK w 2012 r. tabela nr 7 Lp Sk ł adowisko /RIPOK 1 stycze ń 2012 Cena netto (w z ł /Mg) Wysoko ść ceny netto za przyj ę cie 1 Mg odpadów komunalnych w RIPOK w stosunku do ceny ś redniej w RIPOK z poz. 1-15 tabeli (218,76z ł .) w 2012 (w %) Ró ż nica w cenie netto za przyj ę cie 1 Mg odpadów komunalnych w stosunku do ceny ś redniej w RIPOK z poz. 1-15 tabeli w 2012 r. (w %) 1. Rudna Wielka (CHEMEKO) 149,45 – 204,00* (171,91) 78,6% -21,4% 2. Luba ń (ZGUK) 295,00 134,9% + 34,9% 3. Gda ń sk (Zak ł ad Utylizacyjny) 277.00 126,6% +26,6% 4. Elbl ą g (ZUO) 247,00 112,9% +12,9% 5. Krzy ż anówek (Eko Serwis) 230,00 105,1% +5,1% 6. Gliwa Ma ł a/Kwidzyn (ZUO) 226,40 103,5% +3,5% 7. Bielsko Bia ł a (ZGO) 225,25 103,0% +3,0% 8. Nied ź wied ź (Ekosystem) 220,65 100,9% +0,9% 9. Inowroc ł aw (PGKiM) 215,00 98,3% -1,7% 10. Radom (Radkom) 213,00 97,4% -2,6% 11. G ł ogów (SITA) 210,00 96,0% -4,0% 12. Ga ć k/O ł awy (ZGO) 201,92 92,3% -7,7% 13. Legnica (LPGK) 192,20 87,9% - 12,1% 14. Siedliska/E ł k(Eko MAZURY) 180,00-202,00* (191,00) 87,3% - 12,7% 15. Lubawka (Sanikom) 165,00 75,4% - 24,6% 16. Cena ś rednia** (z poz. 1 – 15) 218,76 0,0% 0,0% * w przypadku cen zró ż nicowanych przyj ę to cen ę ś redni ą (w nawiasie), wyliczon ą przez przedsi ę biorc ę , w przypadku braku wyliczenia przyj ę to cen ę ś redni ą liczon ą jako ś redni ą arytmetyczn ą ceny najni ż szej i najwy ż szej. **Suma cen z poz. 1-15 podzielona przez 15. Ź ród ł o danych w tabeli: opracowanie w ł asne UOKiK na podstawie kart sprawy . Z przeprowadzonej analizy wynika (tab. nr 7), i ż ś rednia cena w Rudnej Wielkiej w styczniu 2012 r. (171,91 z ł /Mg) by ł a o 21,4% ni ż sza od ś redniej ceny 15 badanych podmiotów/RIPOK (218,76 z ł /Mg). 22 6.3. Poni ż ej organ antymonopolowy przeprowadzi ł analiz ę przedmiotowych cen w 2013 r. Wysoko ść cen netto za przyj ę cie zmieszanych odpadów komunalnych (kod 20 03 01) do przetworzenia i sk ł adowania w RIPOK na terenie Polski w 2013. tabela nr 8 Lp Sk ł adowisko /RIPOK 1 stycze ń 2013 Cena netto (w z ł /Mg) Wysoko ść ceny netto za przyj ę cie 1 Mg odpadów komunalnych w RIPOK w stosunku do ceny stosowanej przez RIPOK w Rudnej Wielkiej w 2013 r. (w%) Ró ż nica w cenach netto za przyj ę cie 1 Mg odpadów komunalnych stosunku do ceny w RIPOK w Rudnej Wielkiej w 2013 r. (w %) 1. Rudna Wielka (CHEMEKO) 369,49 100,0% 0,0 2. Nied ź wied ź (Ekosystem) 315,41 85,4% - 14,6% 3. Luba ń (ZGUK) 295,00 79,8% - 20,2% 4. Elbl ą g (ZUO) 288,00 77,9% - 22,1% 5. Siedliska/E ł k(Eko MAZURY) 283,00 76,6% - 23,4% 6. Gda ń sk (Zak ł ad Utylizacyjny) 277.00 75,0% - 25,0% 7. G ł ogów (SITA) 270,00 73,1% - 26,9% 8. Legnica (LPGK) 265,00 71,7% - 28,3% 9. Lubawka (Sanikom) 239,00 64,7% - 35,3% 10. Krzy ż anówek (Eko Serwis) 230,00 62,2% - 37,8% 11. Gliwa Ma ł a/Kwidzyn (ZUO) 226,40 61,2% - 38,8% 12. Bielsko Bia ł a (ZGO) 225,25 61,0% - 39,0% 13. Inowroc ł aw (PGKiM) 215,00 58,2% - 41,8% 14. Radom (Radkom) 213,00 57,6% - 42,4% 15. Ga ć k/O ł awy (ZGO) 210,00 56,8% - 43,2% Ź ród ł o danych w tabeli: opracowanie w ł asne UOKiK na podstawie kart sprawy . Z danych zawartych w tabeli nr 8 wynika, i ż cena w Rudnej Wielkiej w 2013 r. (369,49 z ł netto/Mg) jest cen ą zdecydowanie najwy ż sz ą spo ś ród wszystkich badanych miejscowo ś ci. Wszystkie ceny w pozosta ł ych RIPOK s ą od 14,6% (RIPOK Nied ź wied ź ) do 43,2% (RIPOK Ga ć /k O ł awy) ni ż sze od ceny w RIPOK w Rudnej Wielkiej. Jednocze ś nie nale ż y zaznaczy ć , i ż w zdecydowanej wi ę kszo ś ci przypadków (w ł a ś ciciele ww. instalacji - RIPOK nie otrzymali ż adnej dotacji/dofinansowania (np. od gminy lub zwi ą zku mi ę dzygminnego) do obowi ą zuj ą cej ceny za przyj ę cie i sk ł adowanie 1 Mg zmieszanych odpadów komunalnych, która skutkowa ł aby zmniejszeniem przedmiotowej ceny. Tak ą dotacj ę /dofinansowanie otrzyma ł o jedynie dwóch z ww. przedsi ę biorców, tj. [tajemnica przedsi ę biorstwa] (vide: karty 692-700, 709, 710, 719). 23 Wykres nr 1 Ceny netto za przyj ę cie 1 Mg zmieszanych odpadów komunalnych w RIPOK 0 50 100 150 200 250 300 350 400 Rudna Wielka Siedliska Legnica Lubawka Radom Ź ród ł o danych: opracowanie w ł asne UOKiK na podstawie kart sprawy . Wysoko ść ceny netto za przyj ę cie zmieszanych odpadów komunalnych (kod 20 03 01) do przetworzenia i sk ł adowania w RIPOK w Rudnej Wielkiej w stosunku do ceny ś redniej w innych RIPOK w 2013 r. tabela nr 9 Lp Sk ł adowisko /RIPOK 1 stycze ń 2013 Cena netto (w z ł /Mg) Wysoko ść ceny netto za przyj ę cie 1 Mg odpadów komunalnych w RIPOK w stosunku do ceny ś redniej w RIPOK na terenie Polski (261,44z ł .) w 2013 (w %) Ró ż nica w cenie netto za przyj ę cie 1 Mg odpadów komunalnych w stosunku do ceny ś redniej w RIPOK na terenie Polski w 2013 r. (w %) 1. Rudna (CHEMEKO) 369,49 141,3% +41,3% 2. Nied ź wied ź (Ekosystem) 315,41 120,6% +20,6% 3. Luba ń (ZGUK) 295,00 112,8% +12,8% 4. Elbl ą g (ZUO) 288,00 110,2% +10,2% 5. Siedliska/E ł k (Eko-MAZURY) 283,00 108,2% +8,2% 6. Gda ń sk (Zak ł ad Utylizacyjny) 277,00 106,0% +6,0% 7. G ł ogów (SITA) 270,00 103,3% +3,3% 8. Legnica (LPGK) 265,00 101,4% +1,4% 9. Lubawka (Sanikom) 239,00 91,4% - 8,6% 10. Krzy ż anówek (Eko Serwis) 230,00 88,0% - 12,0% 11. Gliwa Ma ł a/Kwidzyn (ZUO) 226,40 86,6% - 13,4% 12. Bielsko Bia ł a (ZGO) 225,25 86,2% - 13,8% 13. Inowroc ł aw (PGKiM) 215,00 82,2% - 17,8% 14. Radom (Radkom) 213,00 81,5% - 18,5% 15. Ga ć k/O ł awy (ZGO) 210,00 80,3% - 19,7% Cena ś rednia* (z poz. 1 – 15) 261,44 0,0% 0,0% * Suma cen z poz. 1-15 podzielona przez 15. Ź ród ł o danych w tabeli: opracowanie w ł asne UOKiK na podstawie kart sprawy . 24 Z przeprowadzonej analizy wynika (tab. nr 9), i ż cena w Rudnej Wielkiej (369,49 z ł /Mg) jest o 41,3% (tj. ponad 100z ł /Mg) wy ż sza od ś redniej ceny 15 badanych podmiotów/RIPOK (261,44 z ł /Mg). Cena ś rednia bez uwzgl ę dnienia ceny w Rudnej Wielkiej (tj. z poz. 2 – 15 tabeli nr 9 )wynios ł aby 253,72 z ł /Mg, a wi ę c przedmiotowa ró ż nica by ł aby jeszcze wi ę ksza i wynios ł a a ż 45,6% (tj. ponad 115 z ł /Mg). Nale ż y zaznaczy ć , i ż do analizy wykorzystano jedynie ceny stosowane w instalacjach porównywalnych z RIPOK w Rudnej Wielkiej i nie uwzgl ę dniono m.in. RIPOK Sulnówko (153,72 z ł /Mg), RIPOK Pozna ń (195,41 z ł /Mg) i wymienionego wcze ś niej na str. 18 Decyzji RIPOK Kartowice (200 z ł /Mg). 6.4. Poni ż ej Prezes Urz ę du dokona ł analizy dynamiki wzrostu cen w latach 2012/2013 r. Wysoko ść cen netto za przyj ę cie zmieszanych odpadów komunalnych (kod 20 03 01) do przetworzenia/sk ł adowania na sk ł adowiskach/RIPOK oraz dynamika ich wzrostu w latach 2012 – 2013 tabela nr 10 Lp Sk ł adowisko/RIPOK (Firma) 1 stycze ń 2012 r. Cena netto (w z ł /Mg) 1 stycze ń 2013 Cena netto (w z ł /Mg) Stopa wzrostu ceny I 2012/I 2013 (w %) 1. Rudna (CHEMEKO) 149,45 – 204,00* (171,91) 369,49 114,9% 2. Siedliska/E ł k (Eko-MAZURY) 180,00-202,00* (191,00) 283,00 48,2% 3. Lubawka (Sanikom) 165,00 239,00 44,8% 4. Nied ź wied ź (Ekosystem) 220,65 315,41 42,9% 5. Legnica (LPGK) 192,20 265,00 37,9% 6. G ł ogów (SITA) 210,00 270,00 28,6% 7. Elbl ą g (ZUO) 247,00 288,00 16,6% 8. Ga ć k/O ł awy (ZGO) 201,92 210,00 4,0% 9. Luba ń (ZGUK) 295,00 295,00 0,0% 10. Radom (Radkom) 213,00 213,00 0,0% 11. Bielsko Bia ł a (ZGO) 225,25 225,25 0,0% 12. Gda ń sk (Zak ł ad Utylizacyjny) 277,91 277,00 0,0% 13. Krzy ż anówek/Kutno (Eko Serwis) 230,00 230,00 0,0% 14. Inowroc ł aw (PGKiM) 215,00 215,00 0,0% 15. Gliwa Ma ł a/Kwidzyn (ZUO) 226,40 226,40 0,0% * cena uzale ż niona m.in. od ilo ś ci odpadów, w przypadku cen zró ż nicowanych (przedzia ł u cenowego) przyj ę to cen ę ś redni ą (w nawiasie), wyliczon ą przez przedsi ę biorc ę , w przypadku braku wyliczenia przyj ę to cen ę ś redni ą liczon ą jako ś redni ą arytmetyczn ą ceny najni ż szej i najwy ż szej. Ź ród ł o danych w tabeli: opracowanie w ł asne UOKiK na podstawie kart sprawy. Z przeprowadzonej analizy wynika (tab. nr 10), i ż stopa wzrostu ceny w Rudnej Wielkiej (114,9%) by ł a zdecydowanie najwy ż sza spo ś ród wszystkich badanych miejscowo ś ci. Z pozosta ł ych RIPOK najwy ż sza skala wzrostu ceny by ł a w RIPOK Siedliska/E ł k 48,2%, RIPOK Lubawka (44,8%), RIPOK Nied ź wied ź (42,9%), RIPOK Legnica 37,9% i RIPOK G ł ogów 28,6%. 25 6.5. Prezes Urz ę du dodatkowo dokona ł tak ż e analizy cen wy łą cznie w instalacjach posiadaj ą cych status RIPOK we wszystkich trzech zakresach (poz. 1 – 11 w tab. nr 5), tj. instalacja MBP, kompostownia i sk ł adowisko (z wy łą czeniem RIPOK w Kartowicach). Wysoko ść ceny netto za przyj ę cie zmieszanych odpadów komunalnych (kod 20 03 01) do przetworzenia i sk ł adowania w RIPOK w Rudnej Wielkiej w stosunku do ceny ś redniej w innych RIPOK w 2013 r. tabela nr 11 Lp Sk ł adowisko /RIPOK 1 stycze ń 2013 Cena netto (w z ł /Mg) Wysoko ść ceny netto za przyj ę cie 1 Mg odpadów komunalnych w RIPOK w stosunku do ceny ś redniej w RIPOK z poz. 1-11 tabeli (266,48z ł .) w 2013 (w %) Ró ż nica w cenie netto za przyj ę cie 1 Mg odpadów komunalnych w stosunku do ceny ś redniej w RIPOK z poz. 1-11 tabeli w 2013 r. (w %) 1. Rudna (CHEMEKO) 369,49 138,7% +38,7% 2. Nied ź wied ź (Ekosystem) 315,41 118,4% +18,4% 3. Luba ń (ZGUK) 295,00 110,7% +10,7% 4. Elbl ą g (ZUO) 288,00 108,1% +8,1% 5. Siedliska/E ł k (Eko-MAZURY) 283,00 106,2% +6,2% 6. Gda ń sk (Zak ł ad Utylizacyjny) 277,00 103,9% +3,9% 7. G ł ogów (SITA) 270,00 101,3% +1,3% 8. Legnica (LPGK) 265,00 99,4% - 0,6% 9. Krzy ż anówek (Eko Serwis) 230,00 86,3% - 13,7% 10. Gliwa Ma ł a/Kwidzyn (ZUO) 226,40 85,0% - 15,0% 11. Inowroc ł aw (PGKiM) 215,00 80,7% - 19,3% Cena ś rednia* (z poz. 2 – 11) 266,48 0,0% 0,0% *Suma cen z poz. 2-11 podzielona przez 10. Ź ród ł o danych w tabeli: opracowanie w ł asne UOKiK na podstawie kart sprawy . Z przeprowadzonej analizy wynika (tab. nr 11), i ż cena w Rudnej Wielkiej (369,49 z ł /Mg) jest prawie 40% (38,7%), tj. ponad 100 z ł /Mg wy ż sza od ś redniej ceny 10 badanych podmiotów/RIPOK z poz. 2-11 tabeli nr 9 (266,48 z ł /Mg). (Dowód: karty 279 – 332,397,411,437,438,476, 688, 692-700, 709, 710, 718,719). 6.6. Chemeko dysponuje danymi dotycz ą cymi wielko ś ci przychodów i kosztów w 2012 r. oraz w I kwarta ł ach lat 2012 i 2013 r. w skali dzia ł alno ś ci ca ł ego przedsi ę biorstwa (tabela nr 12). Przychody, koszty i rentowno ść Chemeko w 2012 r. oraz w I kwarta ł ach lat 2012 – 2013. tabela nr 12 [ tajemnica przedsi ę biorstwa] Lp 1.01-30.11.2012 r. 1.01-31.03.2012 r. 1.01-31.03.2013 r. 1. Przychody * tajemnica przedsi ę biorstwa * tajemnica przedsi ę biorstwa * tajemnica przedsi ę biorstwa 2. Koszty 3. Zysk/Strata (netto) 4. Rentowno ść (netto) 3:1 x 100% Ź ród ł o danych w tabeli: opracowanie w ł asne UOKiK na podstawie pisma Chemeko z dn. 2.05.2013 r., karty 74, 490. (Dowód : karty 74, 490). 26 II. Maj ą c na uwadze powy ż sze ustalenia organ antymonopolowy zwa ż y ł , co nast ę puje: 1. Okre ś lenie zarzutu Spó ł ce Chemeko postawiony zosta ł zarzut nadu ż ywania pozycji dominuj ą cej na rynku przetwarzania i sk ł adowania odpadów komunalnych pochodz ą cych z regionu pó ł nocno- centralnego województwa dolno ś l ą skiego, w sk ł ad którego wchodz ą gminy: Brzeg Dolny, D ł ugo łę ka, Dobromierz, Dobroszyce, Góra, Jemielno, K ą ty Wroc ł awskie, Kobierzyce, Kostom ł oty, Kro ś nice, Malczyce, Mi ę kinia, Milicz, Niechlów, Oborniki Ś l ą skie, Prusice, Strzegom, Ś roda Ś l ą ska, Trzebnica, Twardogóra, Udanin, W ą sosz, Wi ń sko, Wisznia Ma ł a, Wo ł ów, Wroc ł aw, Zawonia, Ż arów, Ż migród, poprzez bezpo ś rednie narzucanie nadmiernie wygórowanej ceny w wysoko ś ci 369,49 z ł netto za przetwarzanie i sk ł adowanie 1 Mg zmieszanych odpadów komunalnych w regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych w Rudnej Wielkiej, co mo ż e stanowi ć naruszenie art. 9 ust. 1 i 2 pkt 1 powo ł anej wy ż ej ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów . 2. Interes publicznoprawny Dla uznania, ż e niniejsza sprawa ma charakter antymonopolowy, w pierwszej kolejno ś ci niezb ę dne jest ustalenie, czy w jej okoliczno ś ciach dosz ł o do naruszenia interesu publicznoprawnego. W ś wietle art. 1 ust. 1 i ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów , celem regulacji w niej przyj ę tej jest zapewnienie rozwoju i ochrony konkurencji, a tak ż e podejmowana w interesie publicznym ochrona przedsi ę biorców nara ż onych na stosowanie praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę i ochrona interesów konsumentów. Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów zawiera regulacje o charakterze publicznoprawnym i s ł u ż y ochronie interesu ogólnospo ł ecznego; w odniesieniu do przedsi ę biorców chroni konkurencj ę , a w odniesieniu do konsumentów ich interesy jako zjawiska o charakterze instytucjonalnym, zbiorowym. Instrumenty w niej przewidziane mog ą by ć stosowane jedynie wówczas, gdy na skutek dzia ł a ń sprzecznych z przepisami prawa naruszony zosta ł interes publiczny. Ma to miejsce w szczególno ś ci wtedy, gdy okre ś lonymi dzia ł aniami dotkni ę ty jest szerszy kr ą g uczestników rynku, wzgl ę dnie, gdy wywo ł uj ą one na rynku niekorzystne zjawiska 3 . Ingerencja Prezesa Urz ę du uzasadniona jest tylko wówczas, gdy s ł u ż y ochronie tak poj ę tej konkurencji lub interesu konsumentów. Celem ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nie jest wi ę c ochrona prywatnoprawnego interesu przedsi ę biorcy, b ą d ź konsumenta. W ustawie o ochronie konkurencji i konsumentów brak jest definicji ustawowej mówi ą cej o tym, co nale ż y rozumie ć pod poj ę ciem interesu publicznoprawnego. Dlatego te ż kryterium dokonywania oceny, czy w danej sprawie zosta ł naruszony interes publicznoprawny jest nieostre. Jednak ż e na tle dotychczasowego orzecznictwa antymonopolowego, wykszta ł conego co prawda w czasie obowi ą zywania poprzedniej ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów , ale zachowuj ą cego swoj ą aktualno ść równie ż obecnie, utrwali ł si ę pogl ą d, i ż naruszenie interesu publicznoprawnego ma miejsce wówczas, gdy dzia ł aniami, b ę d ą cymi przedmiotem post ę powania, zagro ż ony jest interes ogólnospo ł eczny, co mo ż e mie ć miejsce m.in. wówczas, gdy skutkiem okre ś lonych zachowa ń ocenianych, jako sprzeczne z przepisami ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, dotkni ę ty jest szerszy kr ą g uczestników rynku 4 . 3 Wyrok S ą du Antymonopolowego z dnia 24 pa ź dziernika 1991r., sygn. akt XV Amr 8/90. 4 E.Modzelewska-Wachal , „Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów. Komentarz”, Wyd. Twigger. Warszawa 2002 r. 27 Wskazówki, co do tego, jak nale ż y interpretowa ć poj ę cie „interesu publicznego”, wynikaj ą tak ż e z wyroku S ą du Najwy ż szego z dnia 29 maja 2001 r. 5 W przedmiotowym wyroku S ą d uzna ł , i ż ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów ma s ł u ż y ć ochronie interesu ogólnospo ł ecznego (publicznego) polegaj ą cego na zapewnieniu w ł a ś ciwych warunków funkcjonowania rynku gospodarczego, tj. prowadzenia przez przedsi ę biorców dzia ł alno ś ci w warunkach konkurencji oraz mo ż liwo ś ci swobodnego podejmowania decyzji, co do warunków prowadzenia tej dzia ł alno ś ci. Rynek taki mo ż e jednak funkcjonowa ć prawid ł owo tylko wówczas, je ś li s ą zapewnione warunki powstania i rozwoju konkurencji. Jedynie w warunkach niezak ł óconej konkurencji przedsi ę biorcy i konsumenci maj ą gwarancj ę realizacji konstytucyjnej wolno ś ci gospodarczej i ochrony swoich praw. Istot ą bowiem konkurencji jest wspó ł zawodnictwo przedsi ę biorców w celu uzyskania przewagi na rynku, pozwalaj ą cej na osi ą gni ę cie maksymalnych korzy ś ci ekonomicznych ze sprzeda ż y towarów i us ł ug oraz maksymalne zaspokojenie potrzeb konsumentów przy jak najni ż szej cenie. O powy ż szym decyduje wolne i nieskr ę powane dzia ł anie mechanizmów rynkowych, w tym mo ż liwo ść swobodnego podejmowania decyzji. Tym samym, jak ju ż zauwa ż ono powy ż ej, ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów chroni konkurencj ę , jako zjawisko o charakterze instytucjonalnym. Za zagro ż enie lub naruszenie konkurencji w tym rozumieniu nale ż y uzna ć wi ę c takie dzia ł ania, które dotykaj ą sfery interesów szerszego kr ę gu uczestników rynku gospodarczego, a wi ę c, gdy dotycz ą konkurencji rozumianej nie jako sytuacja pojedynczego przedsi ę biorcy (konsumenta), lecz jako zjawisko charakteryzuj ą ce funkcjonowanie gospodarki. W takich przypadkach, gdy wyst ą pi zagro ż enie dla konkurencji, o jakim mowa powy ż ej, ingerencja organu antymonopolowego jest uzasadniona. Nie sposób nie zwróci ć uwagi tak ż e na lini ę orzecznicz ą , która kreuje nawet nieco ł agodniejsze kryteria oceny problemu wyst ą pienia interesu publicznego uzasadniaj ą cego ingerencj ę organu antymonopolowego. Uto ż samia ona bowiem interes publiczny z naruszeniem konkurencji lub wywo ł aniem a nawet mo ż liwo ś ci ą wywo ł ania na rynku niekorzystnych skutków. Linia ta wywodzi si ę z orzecze ń wydawanych na gruncie ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tj. Dz.U. z 2005 r. Nr 244, poz. 2080 ze zm.), jednak ż e zosta ł a potwierdzona w wyroku S ą du Najwy ż szego z dnia 5 czerwca 2008 r. w sprawie III SK 40/07 i nabiera coraz wi ę kszego znaczenia poprzez kolejne wyroki S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Dla przyk ł adu mo ż na tu przytoczy ć konkluzj ę wyroku SOKiK z dnia 16 listopada 2005 roku w sprawie XVII Ama 97/04, która wyja ś nia, ż e interes publiczny wyst ę puje ,, gdy badana praktyka oddzia ł uje i narusza samo zjawisko konkurencji, nawet je ż eli ten negatywny wp ł yw jest rezultatem dzia ł a ń skierowanych tylko przeciw jednemu lub niewielkiej liczbie konkuruj ą cych przedsi ę biorców ”. W tak rozumiany „interes publiczny” wpisuje si ę rozumienie konkurencji jako „mechanizmu (procesu) steruj ą cego zachowaniami uczestników rynków”. S ą d Najwy ż szy stwierdzi ł bowiem, ż e „ ustawa chroni konkurencj ę , jako mechanizm reguluj ą cy sposób funk- cjonowania gospodarki, czyni to w interesie publicznym ”. Dlatego „ poj ę cie interesu publicznego nale ż y interpretowa ć przez pryzmat aksjologii ustawodawstwa antymonopolowego ”, a nie „ w sposób w ą ski i mechaniczny ”. Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów chroni bowiem istnienie mechanizmu konkurencji, jako optymalnego sposobu podzia ł u dóbr w spo ł ecznej gospodarce rynkowej, zatem ka ż de dzia ł anie wymierzone w ten mechanizm, godzi w interes publiczny (wyrok SN III SK 40/07). Charakterystyczne jest zrównanie w zakresie ochrony statusu przedsi ę biorców i konsumentów. Tym drugim ochrona przys ł uguje je ś li wymaga tego interes publiczny. W art. 1 ust. 2 ww. ustawy w ś ród zjawisk wymagaj ą cych przeciwdzia ł ania wymienia si ę na 5 Sygn. akt I CKN 1217/98. 28 pierwszym miejscu praktyki ograniczaj ą ce konkurencj ę . Natomiast w odniesieniu do konsumentów z przeciwdzia ł aniem spotykaj ą si ę praktyki naruszaj ą ce ich zbiorowe interesy. Tylko w tym przypadku grupy konsumentów doznaj ą bezpo ś redniej ochrony ze strony Prezesa Urz ę du. Natomiast ochrona grup indywidualnych konsumentów jest dopuszczalna w razie nadu ż ywania pozycji dominuj ą cej na rynku w ł a ś ciwym przez jednego lub kilku przedsi ę biorców. Z przepisu tego wynika, ż e celem interwencji Prezesa Urz ę du jest przede wszystkim ochrona rynku przed jego dezorganizacj ą ze strony przedsi ę biorców wykorzystuj ą cych sw ą dominuj ą c ą pozycj ę , a ochrona interesów indywidualnych konsumentów lub ich grup jest nast ę pstwem zakazania przedsi ę biorcom niektórych zachowa ń typowych dla podmiotów dominuj ą cych, uznanych przez ustawodawc ę jako zagra ż aj ą ce interesowi publicznemu (art. 1 ust. 1). Nale ż y do nich praktyka narzucania cen nieuczciwych, nadmiernie wygórowanych lub zbyt niskich - art. 8 ust. 2 pkt 1 (obecnie 9 ust. 1 i 2 pkt 1 Dop. UOKiK ) (wyrok SN z dnia 27 sierpnia 2003 r. sygn. akt I CK 185/03). Niew ą tpliwie w niniejszej sprawie organ antymonopolowy wyst ę puje w ochronie interesu publicznego, bowiem skutkami dzia ł a ń Chemeko w zakresie stosowania cen nadmiernie wygórowanych za przetwarzanie i sk ł adowanie 1 Mg zmieszanych odpadów komunalnych w regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych w Rudnej Wielkiej mog ą by ć dotkni ę ci wszyscy mieszka ń cy regionu pó ł nocno-centralnego województwa dolno ś l ą skiego, w sk ł ad którego wchodz ą gminy: Brzeg Dolny, D ł ugo łę ka, Dobromierz, Dobroszyce, Góra, Jemielno, K ą ty Wroc ł awskie, Kobierzyce, Kostom ł oty, Kro ś nice, Malczyce, Mi ę kinia, Milicz, Niechlów, Oborniki Ś l ą skie, Prusice, Strzegom, Ś roda Ś l ą ska, Trzebnica, Twardogóra, Udanin, W ą sosz, Wi ń sko, Wisznia Ma ł a, Wo ł ów, Wroc ł aw, Zawonia, Ż arów, Ż migród (potencjalni dostawcy zmieszanych odpadów komunalnych do RIPOK w Rudnej Wielkiej). Praktyka antymonopolowa – stosowanie cen nadmiernie wygórowanych jest szczególnie dotkliwa dla konsumentów, wi ę c nie budzi w ą tpliwo ś ci, i ż w takich okoliczno ś ciach interwencja Prezesa Urz ę du podj ę ta w formie wszcz ę cia post ę powania antymonopolowego na gruncie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów sta ł a si ę konieczna i ma na celu ochron ę interesu spo ł ecznego. 3. Strona post ę powania Post ę powanie antymonopolowe toczy si ę z udzia ł em osób maj ą cych przymiot strony. Zgodnie z art. 88 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów , stron ą post ę powania jest ka ż dy, wobec kogo zosta ł o wszcz ę te post ę powanie w sprawie praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę . Stron ą post ę powania dotycz ą cego, zarzutu naruszenia art. 9 ust. 1 i 2 pkt 5 ww. ustawy, mog ą by ć za ś przedsi ę biorcy posiadaj ą cy na rynku w ł a ś ciwym pozycj ę dominuj ą c ą . Fakt posiadania przez Chemeko statusu przedsi ę biorcy nie by ł w trakcie post ę powania kwestionowany. Prezes Urz ę du wydaj ą c przedmiotow ą decyzj ę winien jednak ż e oceni ć , czy ww. Spó ł ka jest przedsi ę biorc ą w rozumieniu ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Zgodnie z art. 4 pkt 1 ustawy o ochronie (…) , pod poj ę ciem przedsi ę biorcy nale ż y rozumie ć przedsi ę biorc ę w rozumieniu przepisów ustawy o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej, a tak ż e a) osob ę fizyczn ą , osob ę prawn ą , oraz jednostk ę organizacyjn ą niemaj ą c ą osobowo ś ci prawnej, której ustawa przyznaje zdolno ść prawn ą , organizuj ą c ą lub ś wiadcz ą c ą us ł ugi o charakterze u ż yteczno ś ci publicznej, które nie s ą dzia ł alno ś ci ą gospodarcz ą w rozumieniu przepisów o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej (…). 29 Natomiast art. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004r. o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej (tj. Dz. U. z 2010 r. Nr 220 poz. 1447) [zwanej dalej równie ż : ustaw ą o swobodzie dzia ł alno ś ci ], definiuje dzia ł alno ść gospodarcz ą jako zarobkow ą dzia ł alno ść wytwórcz ą , handlow ą , budowlan ą , us ł ugow ą oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i eksploatacja zasobów naturalnych, a tak ż e dzia ł alno ść zawodow ą wykonywan ą w sposób zorganizowany i ci ą g ł y. Przedsi ę biorc ą w rozumieniu art. 4 ust. 1 ww. ustawy o swobodzie dzia ł alno ś ci jest osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna nie b ę d ą c ą osob ą prawn ą , której odr ę bna ustawa przyznaje zdolno ść prawn ą - wykonuj ą ca we w ł asnym imieniu dzia ł alno ść gospodarcz ą . Ponadto, zgodnie z art. 14 ust. 1 tej ustawy przedsi ę biorca mo ż e podj ąć dzia ł alno ść gospodarcz ą w dniu z ł o ż enia wniosku o wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji o Dzia ł alno ś ci Gospodarczej albo po uzyskaniu wpisu do rejestru przedsi ę biorców w Krajowym Rejestrze S ą dowym. Chemeko jest spó ł k ą prawa handlowego i prowadzi dzia ł alno ść gospodarcz ą na podstawie wpisu do rejestru przedsi ę biorców KRS pod numerem 0000014645. A zatem - w ś wietle powy ż szego – jest przedsi ę biorc ą w rozumieniu art. 4 pkt 1 ustawy o ochronie (…) . Oznacza to, i ż przepisy tej ustawy odnosz ą si ę do ww. Spó ł ki wprost. 4. Rynek w ł a ś ciwy Praktyki ograniczaj ą ce konkurencj ę ujawniaj ą si ę na rynku w ł a ś ciwym. Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów definiuje rynek w ł a ś ciwy jako rynek towarów, które ze wzgl ę du na ich przeznaczenie, cen ę oraz w ł a ś ciwo ś ci, w tym jako ść , s ą uznawane przez ich nabywców za substytuty oraz s ą oferowane na obszarze, na którym, ze wzgl ę du na ich rodzaj i w ł a ś ciwo ś ci, istnienie barier dost ę pu do rynku, preferencje konsumentów, znacz ą ce ró ż nice cen i koszty transportu, panuj ą zbli ż one warunki konkurencji (art. 4 pkt 9 ww. ustawy). Przez towary nale ż y rozumie ć zarówno rzeczy, jak i energi ę , papiery warto ś ciowe i inne prawa maj ą tkowe, us ł ugi, a tak ż e roboty budowlane (art. 4 pkt 7 ww. ustawy). Poj ę cie rynku w ł a ś ciwego odnosi si ę przedmiotowo do wszystkich wyrobów (us ł ug) jednego rodzaju, które ze wzgl ę du na swoje szczególne w ł a ś ciwo ś ci odró ż niaj ą si ę od innych wyrobów (us ł ug) w taki sposób, ż e nie istnieje mo ż liwo ść dowolnej ich zamiany. Rynek w ł a ś ciwy produktowo obejmuje wszystkie towary, które s ł u żą zaspokajaniu tych samych potrzeb nabywców, maj ą zbli ż one w ł a ś ciwo ś ci, podobne ceny i reprezentuj ą podobny poziom jako ś ci. Niezb ę dnym elementem rynku w ł a ś ciwego jest tak ż e jego wymiar geograficzny, oznaczaj ą cy konieczno ść wskazania obszaru, na którym warunki konkurencji, maj ą ce zastosowanie do okre ś lonych towarów, s ą jednakowe dla wszystkich konkurentów. Zatem, aby wyznaczy ć rynek w ł a ś ciwy, okre ś lon ą dzia ł alno ść poddaje si ę analizie z punktu widzenia produktowego (asortymentowego) a tak ż e geograficznego. Rynek produktowy mo ż e obejmowa ć jeden produkt (lub us ł ug ę ) dostarczony przez przedsi ę biorc ę dominuj ą cego lub kilka produktów (us ł ug) o ile s ą to bliskie substytuty. Z kolei rynek geograficzny mo ż e mie ć np. zasi ę g lokalny, regionalny lub krajowy. W przedmiotowej sprawie towarem oferowanym nabywcom przez Chemeko jest us ł uga przetwarzania i sk ł adowania odpadów komunalnych, która nie posiada bliskich substytutów. Tak wi ę c w aspekcie produktowym Spó ł ka operuje na rynku ś wiadczenia us ł ug przetwarzania i sk ł adowania odpadów komunalnych. Natomiast pod wzgl ę dem geograficznym rynek w niniejszej sprawie wyznacza obszar, z którego pochodz ą odpady komunalne, dla których przeznaczony jest RIPOK. 30 Na str. 10 niniejszej decyzji przedstawiono szczegó ł owo, i ż maj ą c na wzgl ę dzie wszystkie wymagania prawne dotycz ą ce sporz ą dzania wojewódzkich planów gospodarki odpadami w odniesieniu do przyj ę tych za ł o ż e ń , województwo dolno ś l ą skie zosta ł o podzielone na 6 regionów gospodarki odpadami komunalnymi. Ka ż dy z nich liczy - zgodnie z art. 3 ust. 3 pkt 15c ww. ustawy o odpadach - co najmniej 120 000 mieszka ń ców. W wyniku tego podzia ł u, od dnia 1 stycznia 2013 r. do chwili obecnej jedyn ą Regionaln ą Instalacj ą do Przetwarzania Odpadów Komunalnych (RIPOK) na terenie regionu pó ł nocno – zachodniego województwa dolno ś l ą skiego jest RIPOK w Rudnej Wielkiej. W uj ę ciu geograficznym rynek stanowi obszar wszystkich gmin wchodz ą cych w sk ł ad – ustalonego w WPGO2012 - regionu pó ł nocno – zachodniego województwa dolno ś l ą skiego. Tak wi ę c, rynkiem w ł a ś ciwym w okoliczno ś ciach niniejszej sprawy jest wi ę c rynek przetwarzania i sk ł adowania odpadów komunalnych pochodz ą cych z regionu pó ł nocno – zachodniego województwa dolno ś l ą skiego , w sk ł ad którego wchodz ą gminy: Brzeg Dolny, D ł ugo łę ka, Dobromierz, Dobroszyce, Góra, Jemielno, K ą ty Wroc ł awskie, Kobierzyce, Kostom ł oty, Kro ś nice, Malczyce, Mi ę kinia, Milicz, Niechlów, Oborniki Ś l ą skie, Prusice, Strzegom, Ś roda Ś l ą ska, Trzebnica, Twardogóra, Udanin, W ą sosz, Wi ń sko, Wisznia Ma ł a, Wo ł ów, Wroc ł aw, Zawonia, Ż arów, Ż migród. 5. Pozycja Chemeko na rynku w ł a ś ciwym. Ustalaj ą c, czy na rynku w ł a ś ciwym w niniejszej sprawie Chemeko posiada pozycj ę dominuj ą c ą , nale ż y mie ć na uwadze definicj ę pozycji dominuj ą cej zawart ą w art. 4 pkt 10 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów . Zgodnie z t ą definicj ą przez pozycj ę dominuj ą c ą rozumie si ę pozycj ę przedsi ę biorcy, która umo ż liwia mu zapobieganie skutecznej konkurencji na rynku w ł a ś ciwym przez stworzenie mu mo ż liwo ś ci dzia ł ania w znacznym zakresie niezale ż nie od konkurentów, kontrahentów oraz konsumentów; domniemywa si ę , ż e przedsi ę biorca ma pozycj ę dominuj ą c ą , je ż eli jego udzia ł w rynku w ł a ś ciwym przekracza 40%. Na lokalnym rynku us ł ug przetwarzania i sk ł adowania odpadów komunalnych pochodz ą cych z obszaru gmin: Brzeg Dolny, D ł ugo łę ka, Dobromierz, Dobroszyce, Góra, Jemielno, K ą ty Wroc ł awskie, Kobierzyce, Kostom ł oty, Kro ś nice, Malczyce, Mi ę kinia, Milicz, Niechlów, Oborniki Ś l ą skie, Prusice, Strzegom, Ś roda Ś l ą ska, Trzebnica, Twardogóra, Udanin, W ą sosz, Wi ń sko, Wisznia Ma ł a, Wo ł ów, Wroc ł aw, Zawonia, Ż arów i Ż migród, spó ł ka Chemeko zajmuje – od dnia 1 stycznia 2013 r. - pozycj ę silnie dominuj ą c ą (monopolistyczn ą ), albowiem jest administratorem jedynego RIPOK przyjmuj ą cego w I po ł owie 2013 r. odpady komunalne pochodz ą ce z terenu ww. gmin. W tym miejscu nale ż y zaznaczy ć , i ż otwarcie w II po ł owie czerwca 2013 r. przez Trans- Formers Wroc ł aw Sp. z o.o. drugiej dla regionu pó ł nocno-centralnego województwa dolno ś l ą skiego instalacji - RIPOK w Krynicznie k/ Ś rody Ś l. nie spowoduje natychmiastowej utraty pozycji dominuj ą cej przez Chemeko. Sam proces rozruchu nowej instalacji oraz zawarcie stosownych umów z dostawcami zmieszanych odpadów komunalnych wymaga d ł u ż szego czasu. Poza tym nie bez znaczenia jest fakt, i ż w przeciwie ń stwie do RIPOK w Rudnej Wielkiej instalacja w Krynicznie nie posiada kompostownii selektywnie zebranych odpadów zielonych i innych bioodpadów oraz sk ł adowiska (posiada status RIPOK jedynie w zakresie instalacji MBP). Oznacza to, i ż RIPOK w Krynicznie nie jest (nie b ę dzie) pe ł nym substytutem dla instalacji w Rudnej Wielkiej. 31 Tak wi ę c, na tak okre ś lonym rynku w ł a ś ciwym, spó ł ka Chemeko posiada – od dnia 1 stycznia 2013 r. - pozycj ę dominuj ą c ą . Posiada zatem na ww. rynku si łę ekonomiczn ą , przy u ż yciu której mo ż e zapobiega ć nie tylko efektywnej konkurencji, ale i dzia ł a ć w du ż ym stopniu niezale ż nie od zachowania swych kontrahentów, a w szczególno ś ci eksploatowa ć swoj ą pozycj ę rynkow ą ich kosztem. Ż aden inny podmiot – poza ww. Spó ł k ą – nie jest uprawniony do ustalania poziomu cen za us ł ugi ś wiadczone RIPOK w Rudnej Wielkiej. Chemeko wype ł nia wi ę c przes ł anki dominacji rynkowej okre ś lone w przywo ł anym art. 4 pkt 10 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów . W stanie faktycznym i prawnym niniejszej sprawy dominacja Spó ł ki, przejawia si ę w mo ż liwo ś ci nak ł adania na kontrahentów - którymi w tych relacjach s ą firmy ś wiadcz ą ce us ł ugi w zakresie odbioru zmieszanych odpadów komunalnych – eksploatacyjnych ekonomicznie dla nich warunków, w tym cenowych. Skutkiem powy ż szego, Chemeko – posiadaj ą c pozycj ę dominuj ą c ą na rynku ś wiadczenia us ł ug przetwarzania i sk ł adowania odpadów pochodz ą cych z obszaru ww. gmin - oddzia ł ywuje na poziom konkurencji na wspó ł zale ż nym rynku ś wiadczenia us ł ug w zakresie odbioru odpadów komunalnych i kszta ł towania na nim cen, wype ł niaj ą c w ten sposób przes ł anki dominacji rynkowej, okre ś lone w przywo ł anym art. 4 pkt 10 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Tym samym zosta ł a spe ł niona pierwsza z przes ł anek art. 9 ust.1 i 2 pkt 1 ustawy antymonopolowej, tj. posiadanie przez Chemeko pozycji dominuj ą cej na krajowym na rynku przetwarzania i sk ł adowania odpadów komunalnych pochodz ą cych z regionu pó ł nocno- centralnego województwa dolno ś l ą skiego. 6. Stwierdzenie praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę . W pkt I sentencji niniejszej decyzji Prezes UOKiK postawi ł Chemeko zarzut nadu ż ywania pozycji dominuj ą cej na rynku przetwarzania i sk ł adowania odpadów komunalnych pochodz ą cych z regionu pó ł nocno-centralnego województwa dolno ś l ą skiego, w sk ł ad którego wchodz ą gminy: Brzeg Dolny, D ł ugo łę ka, Dobromierz, Dobroszyce, Góra, Jemielno, K ą ty Wroc ł awskie, Kobierzyce, Kostom ł oty, Kro ś nice, Malczyce, Mi ę kinia, Milicz, Niechlów, Oborniki Ś l ą skie, Prusice, Strzegom, Ś roda Ś l ą ska, Trzebnica, Twardogóra, Udanin, W ą sosz, Wi ń sko, Wisznia Ma ł a, Wo ł ów, Wroc ł aw, Zawonia, Ż arów, Ż migród, poprzez bezpo ś rednie narzucanie nadmiernie wygórowanej ceny w wysoko ś ci 369,49 z ł netto za przetwarzanie i sk ł adowanie 1 Mg zmieszanych odpadów komunalnych w regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych w Rudnej Wielkiej, co mo ż e stanowi ć naruszenie art. 9 ust. 1 i 2 pkt 1 powo ł anej wy ż ej ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów . Je ż eli chodzi o zarzut stawiany Spó ł ce, to do stwierdzenia praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę okre ś lonej w art. 9 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy antymonopolowej musz ą by ć spe ł nione łą cznie trzy przes ł anki: 1) posiadanie przez przedsi ę biorc ę pozycji dominuj ą cej, 2) narzucenie cen z racji posiadanej si ł y rynkowej, 3) nadmiernie wygórowany charakter narzuconych cen. Ad 1. Posiadanie przez Chemeko pozycji dominuj ą cej na rynku w ł a ś ciwym zosta ł o ju ż wykazane powy ż ej. Tym samym pierwsza przes ł anka praktyki z art. 9 ust 1 i 2 pkt 1 ustawy antymonopolowej zosta ł a spe ł niona. 32 Ad 2. Posiadanie pozycji dominuj ą cej samo przez si ę nie narusza prawa. Narusza prawo dopiero jej nadu ż ywanie, przejawiaj ą ce si ę w stosowaniu praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę . Nie wszystkie jednak zachowania przedsi ę biorcy posiadaj ą cego pozycj ę dominuj ą c ą maj ą posta ć takich praktyk, a tylko takie, które naruszaj ą przepisy ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Druga przes ł anka tego artyku ł u - narzucanie cen - musi mie ć charakter przymusowy, wymuszony przez podmiot dominuj ą cy posiadaj ą cy si łę rynkow ą . Cena narzucana jest dzi ę ki zajmowaniu przez danego przedsi ę biorc ę pozycji dominuj ą cej na rynku i wykorzystywaniu jej w zwi ą zku z posiadan ą si łą rynkow ą . Narzucanie warunku umowy (w tym równie ż ceny) ma miejsce wówczas, gdy przedsi ę biorca posiadaj ą cy pozycj ę dominuj ą c ą wykorzystuj ą c sytuacj ę przymusow ą kontrahenta, wynikaj ą c ą z braku rzeczywistych alternatyw na rynku, wymusza na nim okre ś lone zachowanie. W niniejszej sprawie Chemeko niew ą tpliwie dysponuje potencja ł em niezb ę dnym do narzucenia swoim kontrahentom cen za przetwarzanie i sk ł adowanie odpadów komunalnych w RIPOK w Rudnej Wielkiej. Wysoko ść ww. cen ustalana by ł a przez Spó ł k ę w drodze jej samodzielnej decyzji. Przedmiotowe ceny nie podlega ł y jakimkolwiek konsultacjom lub uzgodnieniom z kontrahentami Spó ł ki. Uzna ć wi ę c nale ż y, ż e podmioty dostarczaj ą ce zmieszane odpady komunalne do ww. RIPOK nie mia ł y ż adnego wp ł ywu na wysoko ść ustalonej przez Chemeko ceny, dlatego te ż bezspornie cena w wysoko ś ci 369,49 z ł netto, za przetwarzanie i sk ł adowanie 1 Mg zmieszanych odpadów komunalnych ustalona przez Spó ł k ę zosta ł a narzucona jej kontrahentom. W zwi ą zku z tym uzna ć nale ż y, i ż zosta ł a wykazana druga przes ł anka art. 9 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy antymonopolowej tj. narzucenie przez Chemeko ceny w wysoko ś ci 369,49 z ł netto, za przetwarzanie i sk ł adowanie 1 Mg zmieszanych odpadów komunalnych w RIPOK w Rudnej Wielkiej z racji posiadanej si ł y rynkowej. Ad 3. Poj ę cie ceny nadmiernie wygórowanej jest ma ł o precyzyjne i ró ż nie jest definiowane. Przez cen ę nadmiernie wygórowan ą nale ż y rozumie ć cen ę narzucon ą nabywcy przez podmiot posiadaj ą cy pozycj ę dominuj ą c ą , z racji posiadania si ł y rynkowej, ra żą co zawy ż on ą w stosunku do warto ś ci ekonomicznej ś wiadczenia, której odbiorca nie zaakceptowa ł by w przypadku spotkania si ę przez przedsi ę biorc ę zajmuj ą cego pozycj ę dominuj ą c ą z istotn ą konkurencj ą . Cena taka w sposób istotny narusza zasad ę ekwiwalentno ś ci ś wiadcze ń stron umowy okre ś lon ą w art. 487 § 2 k.c. Cena nadmiernie wygórowana jest sprzeczna z ustaw ą o ochronie konkurencji i konsumentów , która jednak nie zawiera kryteriów pozwalaj ą cych odró ż ni ć cen ę nadmiernie wygórowan ą od innych cen stosowanych w obrocie. Europejski Trybuna ł Sprawiedliwo ś ci w sprawie United Brands z 1978 r. uzna ł za cen ę nadmiernie wygórowan ą cen ę , która nie znajduje uzasadnienia w odniesieniu do ,,ekonomicznej warto ś ci” sprzedawanego produktu. ,,Ekonomiczn ą warto ść ” sprowadzi ł za ś do kosztów w ł asnych firmy dominuj ą cej i cen jej konkurentów. Stosunek pomi ę dzy kosztami i rzekom ą cen ą nadmiernie wygórowan ą jest mierzony zyskiem. Odniesienie natomiast do cen konkurentów, mo ż e by ć baz ą porównawcz ą , dla okre ś lenia czy zdolno ść firmy do osi ą gania wi ę kszej rentowno ś ci jest rezultatem wi ę kszej efektywno ś ci, chocia ż – jak przyznaje Trybuna ł – jest to narz ę dzie dosy ć surowe, aczkolwiek u ż yteczne dla poszukiwania cen nadmiernie wygórowanych. 6 6 Z. Jurczyk, Wybrane zagadnienia polityki konkurencji, UOKiK Warszawa 2004 r., s. 13. 33 Doktryna i praktyka s ą dowa s ą zgodne co do tego, i ż przy definiowaniu ceny nadmiernie wygórowanej, w celu wyeliminowania b łę dów w ocenie, nale ż y pos ł ugiwa ć si ę dwojakiego rodzaju kryteriami. Pierwsze z nich zwi ą zane s ą z analiz ą kosztow ą dzia ł alno ś ci gospodarczej przedsi ę biorcy. Wyró ż nia si ę tu kryteria odnosz ą ce si ę do kosztów w ł asnych przedsi ę biorcy wynikaj ą cych z kalkulacji ceny towaru oraz wielko ś ci zysku w cenie jednostkowej. Drugie powstaj ą z porównania cen wyst ę puj ą cych na rynku w ł a ś ciwym z cenami potencjalnych konkurentów przedsi ę biorcy na innych rynkach (tzw. analiza porównawcza cen). Je ż eli w wyniku zastosowania tych kryteriów oka ż e si ę , ż e badana cena istotnie narusza zasad ę ekwiwalentno ś ci ś wiadcze ń kontrahentów, gdy ż jest ra żą co zawy ż ona w stosunku do warto ś ci ś wiadczenia oferowanego przez dominuj ą cego na rynku przedsi ę biorc ę , to nale ż y przyj ąć , i ż mamy do czynienia z cen ą nadmiernie wygórowan ą w rozumieniu art. 9 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów 7 . Trzecim dodatkowym kryterium, które wydaje si ę – zdaniem Prezesa Urz ę du - u ż yteczne przy analizie praktyki z zakresu ceny nadmiernie wygórowanej jest zbadanie okoliczno ś ci wprowadzenia przez przedsi ę biorc ę ceny o takim charakterze. Chodzi tu o odniesienie do pojawienia si ę tej ceny i ustalenie: - czy wyst ą pi ł y okre ś lone zmiany strukturalne na rynku w ł a ś ciwym (czynniki strukturalne), - jakie zachowania przedsi ę biorcy podejrzanego o stosowanie tej ceny wskazuj ą , i ż jest ona skutkiem wykorzystania posiadanej si ł y rynkowej (czynniki behawioralne). Oba te wskazane czynniki musz ą by ć poddane analizie w ramach aktualnego kontekstu ekonomiczno – prawnego, w którym funkcjonuje przedsi ę biorca podejrzany o stosowanie praktyki monopolistycznej. W rozpatrywanej sprawie chodzi o to, czy ustalona przez Chemeko cena w wysoko ś ci 369,49 z ł . netto za sk ł adowanie i przetwarzanie 1 Mg zmieszanych odpadów komunalnych znajduje swoje uzasadnienie w zmianach wynikaj ą cych wprost z przedstawionej ustawy o zmianie ustawy o utrzymaniu czysto ś ci i porz ą dku(...). Niew ą tpliwie zmiany strukturalne na rynku w ł a ś ciwym sta ł y si ę efektem wej ś cia w ż ycie z dniem 1 stycznia 2013 r. opisanych wcze ś niej zasad funkcjonowania gospodarki odpadami komunalnymi. W wyniku tych zmian na zakre ś lonym w decyzji rynku w ł a ś ciwym Chemeko uzyska ł o siln ą pozycj ę dominuj ą c ą (monopolistyczn ą ) w zakresie przyjmowania i sk ł adowania odpadów komunalnych w zarz ą dzanej instalacji - RIPOK w Rudnej Wielkiej. Nast ę pstwem tego czynnika strukturalnego by ł y zmiany w zachowaniu cenowym Spó ł ki, która jednostronnie z dniem 1 stycznia 2013 r. podnios ł a swoje ceny ze 171,91 z ł /Mg do 369,49 z ł /Mg, tj. o 114,9%. Bior ą c pod uwag ę , w jakim kontek ś cie ekonomiczno- prawnym nast ą pi ł o to dzia ł anie cenowe Chemeko, nale ż y stwierdzi ć , i ż zmiany prawne w ustawie o zmianie ustawy o utrzymaniu czysto ś ci i porz ą dku(...) nie odnosz ą si ę wprost do zasad kszta ł towania si ę cen na rynku w ł a ś ciwym , w zwi ą zku z czym wyja ś nienia i argumenty Spó ł ki maj ą ce uzasadni ć i usprawiedliwi ć ten radykalny skok ceny, nie znajduj ą – w ocenie Prezesa Urz ę du – akceptacji. Dokonana bowiem analiza skutków prawnych i ekonomicznych b ę d ą cych nast ę pstwem zmian, jakie na rynku gospodarki odpadami komunalnymi nast ą pi ł y z dniem 1 stycznia 2013 r. wskazuje bowiem, i ż g ł ównym czynnikiem tak wysokiej ceny jest wykorzystanie uzyskanej od ww. daty pozycji dominuj ą cej. Nale ż y przy tym wskaza ć na brak mo ż liwo ś ci usprawiedliwienia podwy ż ek Chemeko wej ś ciem w ż ycie ustawy o zmianie ustawy o utrzymaniu czysto ś ci i porz ą dku (...)” , poniewa ż czynnik ten oddzia ł ywa ł w jednakowym stopniu na wszystkie instalacje – RIPOK 7 Zob. wyrok S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 20.11.2003r. sygn. akt XVII Ama 121/03, wyrok S ą du Apelacyjnego z dnia 14.06.2005r., sygn. akt VI ACa 93/05. 34 zlokalizowane na terenie Polski, jednak w ż adnym innym RIPOK nie odnotowano cho ć by zbli ż onego wzrostu cen. Tym samym, nawet je ś li wej ś cie w ż ycie ww. ustawy mia ł o wp ł yw na stosowane przez instalacje – RIPOK ceny, z pewno ś ci ą nie uzasadnia ł o tak znacz ą cej podwy ż ki, jak zastosowana przez Chemeko. Przechodz ą c do analizy cenowo-kosztowej, kluczowej przy praktykach dotycz ą cych cen nadmiernie wygórowanych, zgodnie z lini ą orzecznicz ą Prezesa Urz ę du, potwierdzon ą wyrokami S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów oraz S ą du Najwy ż szego, przy okre ś leniu nadmiernie wygórowanego charakteru narzuconej ceny stosowanymi miernikami s ą : a) koszty uzasadnione (kalkulacja ceny), b) wielko ść zysku na sprzeda ż y, c) dynamika wzrostu cen, d) ceny na rynkach porównywalnych. W tym miejscu nale ż y zaznaczy ć , i ż SOKiK w wyroku z dnia 15 lipca 2010 r. stwierdzi ł , ż e w przypadku badania, czy cena ma charakter nadmiernie wygórowany, nie jest konieczne zbadanie wszystkich tych kryteriów, ale im wi ę cej ich zostanie zastosowanych, tym bardziej wiarygodna b ę dzie ocena legalno ś ci stosowanej praktyki. 8 Ad a) Koszty uzasadnione (kalkulacja ceny). W toku post ę powania ustalono, i ż Chemeko w stosunku do cen za przyj ę cie 1 Mg zmieszanych odpadów komunalnych do Zak ł adu w Rudnej Wielkiej, które obowi ą zywa ł y do listopada 2012 r. nie sporz ą dza ł ż adnej kalkulacji kosztów. Spó ł ka stwierdzi ł a, i ż rozpocz ęł a dzia ł alno ść w ww. zakresie na ju ż ukszta ł towanym rynku, w tym rynku cenowym, zatem ceny oferowanych us ł ug pocz ą tkowo okre ś li ł a przyjmuj ą c jako odniesienie ceny stosowane na rynku przez inne przedsi ę biorstwa i w kolejnych latach kszta ł towa ł y si ę one w podobny sposób. W tych warunkach nie dosz ł o do opracowywania szczegó ł owej kalkulacji cen pobieranych w Zak ł adzie w Rudnej Wielkiej. Spó ł ka przed ł o ż y ł a organowi antymonopolowemu wy łą cznie kalkulacj ę ceny za przetwarzanie biologiczne odpadów komunalnych, która stanowi ł a jedynie cz ęść (tj. ok. 50%) ceny ko ń cowej. Spó ł ka wyja ś ni ł a, i ż z uwagi na powi ą zanie technologiczne procesów mechanicznego i biologicznego przetwarzania istnieje grupa kosztów eksploatacyjnych wyst ę puj ą cych pomi ę dzy poszczególnymi etapami (np. przemieszczanie odpadów pomi ę dzy instalacjami, czynno ś ci z u ż yciem ł adowarek, samochodów wy ł adowczych, itd.), któr ą trudno jednoznacznie przypisa ć konkretnemu elementowi technologicznemu. W przedstawionej kalkulacji koszty te zosta ł y w wi ę kszo ś ci uwzgl ę dnione jako elementy przetwarzania biologicznego, mo ż liwe jest jednak przypisanie ich przy innym uj ę ciu do drugiej grupy kosztów przetwarzania (tj. mechanicznego przetwarzania i sk ł adowania). Przyj ę ty wi ę c przez Chemeko sposób kalkulacji umo ż liwia ,,manipulacj ę ” kosztami wspólnymi dla przetwarzania mechanicznego i biologicznego. Przy ustaleniu sta ł ej i niezale ż nej od ponoszonych kosztów ceny dla przetwarzania mechanicznego i sk ł adowania koszty wspólne dla przetwarzania mechanicznego i biologicznego mo ż na w przewa ż aj ą cej cz ęś ci alokowa ć na dzia ł alno ść zwi ą zan ą z tym ostatnim, w ten sposób sztucznie podnosz ą c jego cen ę . Sam zatem sposób przeprowadzenia kalkulacji przez Chemeko powoduje, i ż jej przydatno ść dla oceny kosztowego uzasadnienia cen stosowanych przez tego przedsi ę biorc ę jest ograniczona. 8 Sygn. akt XVII AmA 61/09. 35 W tym miejscu nale ż y zaznaczy ć , i ż zdecydowana wi ę kszo ść badanych przedsi ę biorców, b ę d ą cych administratorami instalacji RIPOK przed ł o ż y ł a organowi antymonopolowemu kalkulacj ę kosztów dotycz ą cych dzia ł alno ś ci ca ł ego RIPOK, a nie tylko jego cz ęś ci biologiczno – mechanicznej (MBP). Tak wi ę c, przedstawiona przez Chemeko kalkulacja odbiega od kalkulacji przedstawianych przez innych przedsi ę biorców prowadz ą cych instalacje RIPOK. Wobec powy ż szego – zdaniem Prezesa Urz ę du - stosowanie wy łą cznie kryteriów kosztowych przy badaniu mo ż liwo ś ci stosowania przez Chemeko cen nadmiernie wygórowanych nie jest adekwatne. Zw ł aszcza, w sytuacji która ma miejsce w niniejszej sprawie, gdy sam Przedsi ę biorca przyznaje, i ż decyzje Spó ł ki o ostatecznym poziomie ceny danego produktu zale żą w znacznym stopniu od sytuacji na rynku i od celów rynkowych przedsi ę biorstwa, a nie od sumy poniesionych kosztów. Niezale ż nie od powy ż szego nale ż y zauwa ż y ć , i ż dane dotycz ą ce rentowno ś ci dzia ł alno ś ci Chemeko przedstawione w tabeli nr 12 na stronie 25 wskazuj ą , i ż po wprowadzeniu kwestionowanej podwy ż ki cen dzia ł alno ść ww. Spó ł ki charakteryzuje si ę znacz ą c ą zyskowno ś ci ą , w zwi ą zku z czym nie zachodzi okoliczno ść , w której stosowanie szczególnie wysokich cen by ł oby niezb ę dne dla unikni ę cia prowadzenia dzia ł alno ś ci ze strat ą . Organ antymonopolowy nie kwestionuje w tym miejscu prawid ł owo ś ci prowadzonej w Spó ł ce ksi ę gowo ś ci, nie le ż y to w jego kompetencjach, ale stwierdza fakt, i ż na podstawie dostarczonej przez Chemeko kalkulacji nie mo ż na dokona ć obiektywnej i jednoznacznej oceny, czy cena za przetwarzanie i sk ł adowanie zmieszanych odpadów komunalnych w RIPOK w Rudnej Wielkiej ma charakter nadmiernie wygórowany. Ad b) Wielko ść zysku na sprzeda ż y. Z uwagi na brak szczegó ł owej (pe ł nej) kalkulacji ceny za przyj ę cie i sk ł adowanie odpadów komunalnych w RIPOK w Rudnej Wielkiej, niemo ż liwe jest równie ż dok ł adne okre ś lenie wielko ś ci zysku (straty) osi ą gni ę tego na ś wiadczeniu us ł ug przetwarzania i sk ł adowania zmieszanych odpadów komunalnych. W tym miejscu nale ż y zaznaczy ć , i ż ca ł kowita wielko ść zysku nie ma znaczenia dla ewentualnego stwierdzenia praktyki antymonopolowej, poniewa ż zakazane jest stosowanie nadmiernie wygórowanych cen, nie za ś osi ą ganie cho ć by najwi ę kszego zysku 9 . Natomiast S ą d Najwy ż szy stwierdzi ł m.in., i ż ceny nadmiernie wygórowanej nie nale ż y uto ż samia ć z sam ą wysoko ś ci ą mar ż y czy te ż rentowno ś ci ą stosuj ą cego j ą podmiotu, gdy ż cen ą tak ą mo ż e by ć tak ż e cena zapewniaj ą ca niewielki zysk, je ż eli jej kalkulacja b ę dzie uwzgl ę dnia ł a wysoki poziom kosztów 10 . Maj ą c powy ż sze na uwadze, organ antymonopolowy dokona ł poni ż ej analizy dynamiki przedmiotowych cen oraz porównania ceny za przetwarzanie i sk ł adowanie odpadów komunalnych w RIPOK w Rudnej Wielkiej z cenami innych przedsi ę biorców prowadz ą cych RIPOK na terenie Polski. W ś wietle orzecznictwa S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów metoda porównawcza jest zasadna i obiektywna. Metoda kosztowa niesie bowiem ze sob ą mo ż liwo ś ci manipulowania kalkulacj ą , przez wliczenie w cen ę pozornych kosztów dzia ł alno ś ci 11 . Ponadto, w wyroku z dnia 8 grudnia 2004 r. ww. S ą d stwierdzi ł , i ż wobec braku kalkulacji 9 Zob. wyrok SOKiK z dnia 24.04.2002 r., sygn. akt XVII AmA 73/01. 10 Zob. wyrok SN z dnia 18.02.2010 r., sygn. akt III SK 24/09. 11 Zob. wyrok z dnia 02.04.2003r., sygn. akt XVII Ama 41/02, wyrok z dnia 30.06.2005r., sygn. akt XVII Ama 24/04. 36 kosztowej nie jest mo ż liwe zweryfikowanie poziomu cen inaczej ni ż przez porównanie rynków najbardziej zbli ż onych . 12 Ad c) Dynamika wzrostu cen. Analizuj ą c przedmiotowe ceny w RIPOK w Rudnej Wielkiej w uj ę ciu dynamicznym w latach 2012 – 2013 nale ż y stwierdzi ć , i ż jednorazowy, ponad dwukrotny wzrost ww. ceny od dnia 1 stycznia 2013 r. (cz ęś ciowo ju ż od listopada 2012 r.) jest wzrostem bardzo du ż ym, wr ę cz drastycznym (w ocenie organu antymonopolowego bez w ą tpienia nadmiernym). Aby miarodajnie oceni ć ten wzrost ceny konieczna jest analiza okoliczno ś ci, które si ę na niego z ł o ż y ł y, tzn., czy wyst ą pi ł y czynniki obiektywne uzasadniaj ą ce skal ę podwy ż ki, czy te ż wzrost przedmiotowej ceny jest wynikiem posiadania przez Spó ł k ę pozycji dominuj ą cej i jej nadu ż ycia. Otó ż w rozpatrywanej sprawie kluczowe znaczenie maj ą zmiany strukturalne, które mia ł y miejsce na rynku w ł a ś ciwym na prze ł omie lat 2012/2013. Od stycznia 2013 r. Chemeko zosta ł o bowiem monopolist ą w zakresie przetwarzania i sk ł adowania odpadów komunalnych pochodz ą cych z regionu pó ł nocno-centralnego województwa dolno ś l ą skiego. Zbie ż no ść tych zdarze ń ś wiadczy, i ż Chemeko mog ł a wykorzysta ć osi ą gni ę t ą pozycj ę dominuj ą c ą do znacznego podniesienia ceny za przetwarzanie i sk ł adowanie zmieszanych odpadów komunalnych, do poziomu który oznacza, i ż ww. Spó ł ka posiada zdolno ść do podejmowania decyzji cenowych odno ś nie tego produktu niezale ż nie od swoich konkurentów i kontrahentów. Co prawda sam wzrost ceny za przyj ę cie i sk ł adowanie odpadów komunalnych w RIPOK w Rudnej Wielkiej mo ż e by ć uzasadniony wybudowaniem i rozpocz ę ciem eksploatacji w listopadzie 2012 r. instalacji do biologicznego przetwarzania. Niemniej jednak skala tego wzrostu – zdaniem organu antymonopolowego - nie znajduje uzasadnienia. Jak ju ż zaznaczono na str. 33 niniejszej decyzji, nie mo ż na usprawiedliwi ć przedmiotowej podwy ż ki Chemeko wej ś ciem w ż ycie ustawy o zmianie ustawy o utrzymaniu czysto ś ci i porz ą dku (...) , poniewa ż czynnik ten oddzia ł ywa ł w jednakowym stopniu na wszystkie instalacje – RIPOK zlokalizowane na terenie Polski, jednak w ż adnym innym RIPOK nie odnotowano cho ć by zbli ż onego wzrostu cen. Z przeprowadzonej przez organ antymonopolowy analizy (vide: tab. nr 10) wynika, i ż stopa wzrostu ceny w Rudnej Wielkiej (o 114,9%) by ł a zdecydowanie najwy ż sza spo ś ród wszystkich badanych miejscowo ś ci. W pozosta ł ych RIPOK najwy ż sza skala wzrostu ceny by ł a w RIPOK Siedliska/E ł k 48,2%, RIPOK Lubawka 44,8%, RIPOK Nied ź wied ź (42,9%), RIPOK Legnica 37,9% i RIPOK G ł ogów 28,6%. Jak ju ż zaznaczono wcze ś niej, cen ę nadmiernie wygórowan ą wi ą za ć nale ż y z brakiem wywa ż enia interesów stron umowy z uwzgl ę dnieniem zasady ekwiwalentno ś ci ś wiadcze ń . Cena nadmiernie wygórowana to cena sprzeczna z dobrymi obyczajami kupieckimi rozumianymi jako normy post ę powania polegaj ą ce na nie nadu ż ywaniu w stosunku do s ł abszego uczestnika obrotu posiadanej przewagi kontraktowej. Generalnie polityka cenowa danego przedsi ę biorcy pozostaje poza sfer ą zainteresowania organu antymonopolowego. Jednak w przypadku przedsi ę biorców posiadaj ą cych pozycj ę dominuj ą c ą na rynku interwencja Prezesa Urz ę du jest uzasadniona, o ile wskazana pozycja bywa nadu ż ywana. W wyroku z dnia 8 grudnia 2004 r. 13 S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów uzna ł , i ż ceny, aby nie by ł y nieuczciwe i nadmiernie wygórowane powinny 12 Wyrok z dnia 8.12.2004 r., sygn. akt. XVII Ama 95/03. 13 Sygn. akt XVII Ama 95/03. 37 by ć oparte na konkretnej kalkulacji kosztów. W niniejszej sprawie o takiej kalkulacji nie mo ż na mówi ć . W tym miejscu nale ż y zaznaczy ć , i ż Chemeko z racji posiadania pozycji dominuj ą cej na rynku w ł a ś ciwym podlega dodatkowym rygorom i ograniczeniom wynikaj ą cym z ustawy o ochronie(...) , a w szczególno ś ci z jej art. 9, których przestrzeganie podlega ocenie w post ę powaniu antymonopolowym. Powy ż sza sytuacja powoduje, i ż podobne praktyki na jednych rynkach b ę d ą dozwolone (z powodu braku posiadania pozycji dominuj ą cej), podczas gdy na innych b ę d ą zakazane, co wynika z przepisów wymienionej ustawy. Ad d) Ceny na rynkach porównywalnych. Jak zaznaczono powy ż ej, stosowanie wy łą cznie kryteriów kosztowych przy badaniu mo ż liwo ś ci stosowania przez Chemeko cen nadmiernie wygórowanych nie by ł oby miarodajne, gdy ż podmiot o pozycji dominuj ą cej nie poddawany konfrontacji ze strony konkurentów ma ł atw ą mo ż liwo ść wkalkulowania do ceny nieuzasadnionych kosztów dzia ł alno ś ci, co nie zawsze ł atwo udaje si ę odkry ć . W takich sytuacjach, zgodnie z dotychczasowym orzecznictwem Prezesa UOKiK i S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, najcz ęś ciej stosowanym kryterium – oprócz zbadania dynamiki wzrostu cen - jest ich analiza porównawcza (benchmarking). Uznaje si ę bowiem, i ż cena nadmiernie wygórowana wyst ę puje wówczas, gdy ró ż ni si ę nadmiernie od op ł at pobieranych przez konkurentów dzia ł aj ą cych w podobnych warunkach na innych rynkach 14 . „Nadmierno ść ” ró ż nicy oznacza sytuacj ę , gdy kwestionowana cena jest znacznie wy ż sza w porównaniu do cen stosowanych przez konkurentów na rynkach podobnych. Do analizy porównawczej przedmiotowych op ł at wybrano ceny pobierane w czternastu innych RIPOK najbardziej zbli ż onych zakresem dzia ł alno ś ci do instalacji w Rudnej Wielkiej. Z analizy danych zawartych w tabelach nr 8 i 9 (str. 22 i 23 Decyzji) wynika, i ż przedmiotowa cena stosowana przez Chemeko jest nadmiernie wygórowana, poniewa ż jest zdecydowanie cen ą najwy ż sz ą spo ś ród wszystkich badanych miejscowo ś ci. Wszystkie ceny w pozosta ł ych RIPOK s ą od 14,6% (RIPOK Nied ź wied ź ) do 43,2% (RIPOK Ga ć /k O ł awy) ni ż sze od ceny w RIPOK w Rudnej Wielkiej. Jednocze ś nie nale ż y zaznaczy ć , i ż cena w Rudnej Wielkiej (369,49 z ł /Mg) jest w 2013r. o 41,3% (tj. ponad 100z ł /Mg) wy ż sza od ś redniej ceny 15 badanych podmiotów (261,44 z ł /Mg) [vide: tabela nr 9 na str. 23 Decyzji]. Cena ś rednia bez uwzgl ę dnienia ceny w Rudnej Wielkiej wynios ł aby 253,72 z ł /Mg, a wi ę c przedmiotowa ró ż nica by ł aby jeszcze wi ę ksza i wynios ł a a ż 45,6% (tj. ponad 115 z ł /Mg). Nale ż y zaznaczy ć , i ż do analizy wykorzystano jedynie ceny stosowane w instalacjach najbardziej porównywalnych z RIPOK w Rudnej Wielkiej i nie uwzgl ę dniono m.in. RIPOK Sulnówko (153,72 z ł /Mg), RIPOK Pozna ń (195,41 z ł /Mg) i RIPOK Kartowice (200 z ł /Mg). W tym miejscu nale ż y zaakcentowa ć , i ż nawet zaw ęż enie porównywanych instalacji RIPOK jedynie do takich które posiadaj ą status RIPOK we wszystkich trzech zakresach (poz. 1 – 11 w tab. nr 5), tj. instalacja MBP, kompostownia i sk ł adowisko oraz wy łą czenia z tego zestawienia RIPOK w Kartowicach nie ma wp ł ywu na ocen ę merytoryczn ą przedmiotowej sprawy, poniewa ż w dalszym ci ą gu ró ż nica pomi ę dzy cen ą w Rudnej Wielkiej (369,49 z ł /Mg) jest prawie 40% (38,7%), tj. ponad 100 z ł /Mg wy ż sza od ś redniej ceny 10 badanych podmiotów/RIPOK (266,48 z ł /Mg) [vide: tabela nr 9 na str. 23 Decyzji]. 14 Por. wyroki S ą du Antymonopolowego z dnia 26 pa ź dziernika 1993 r., sygn. akt XVII Amr 35/92 i z dnia 7 pa ź dziernika 1998 r., sygn. akt XVII Ama 45/98, 38 Nale ż y podkre ś li ć , i ż w styczniu 2012 r. przedmiotowa ś rednia cena w Rudnej Wielkiej (171, 91 z ł /Mg) nale ż a ł a do cen najni ż szych w ś ród badanych podmiotów (ni ż sza by ł a jedynie cena w Lubawce) [vide: tabela nr 6 na str. 20 Decyzji]. Przy analizie cen organ antymonopolowy uwzgl ę dni ł , i ż w zdecydowanej wi ę kszo ś ci przypadków (86%) w ł a ś ciciele obj ę tych badaniem instalacji - RIPOK nie otrzymali ż adnej dotacji/dofinansowania (np. od gminy lub zwi ą zku mi ę dzygminnego) do aktualnie obowi ą zuj ą cej ceny za przyj ę cie i sk ł adowanie 1 Mg zmieszanych odpadów komunalnych, która skutkowa ł aby jej zmniejszeniem. Zgodnie z orzecznictwem 15 dowodem na naruszenie art. 9 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o ochronie (...) przez Chemeko jest pobieranie na innych rynkach znacznie ni ż szych cen przez potencjalnych konkurentów danego podmiotu gospodarczego. Organ antymonopolowy ustali ł powy ż ej, i ż pobierana przez inne podmioty prowadz ą ce RIPOK - dzia ł aj ą ce w porównywalnych warunkach - cena za przetwarzanie i sk ł adowanie odpadów komunalnych odbiega znacznie (tzn. jest znacznie ni ż sza) od obowi ą zuj ą cej od stycznia 2013 r. ceny w RIPOK w Rudnej Wielkiej. Dodatkowym argumentem wskazuj ą cym, i ż Chemeko nadu ż y ł o posiadanej od dnia 1 stycznia 2013 r. pozycji dominuj ą cej na rynku w ł a ś ciwym jest równie ż porównanie ceny za przetwarzanie i sk ł adowanie zmieszanych odpadów komunalnych w RIPOK w Rudnej Wielkiej stosowanej od stycznia 2013 r. (cz ęś ciowo od listopada 2012 r.) [tj. 369,49 z ł /Mg] ze ś redni ą cen ą z okresu stycze ń – listopad 2012 r.(171,91 z ł /Mg). Nale ż y w tym miejscu podkre ś li ć , i ż zgodnie z orzecznictwem SOKiK (dawniej S ą du Antymonopolowego) 16 bez znaczenia dla istoty sprawy jest ogólny wynik finansowy dominanta. Globalna wielko ść zysku nie ma te ż znaczenia dla ewentualnego stwierdzenia zarzucanej praktyki, podobnie jak i struktura jego osi ą gania. Tak wi ę c, przeprowadzona powy ż ej analiza ekonomiczna i prawna wskazuje bezspornie, i ż ustalona przez Spó ł k ę cena za przetwarzanie i sk ł adowanie odpadów komunalnych w wysoko ś ci 369,49 z ł netto/Mg jest nadmiernie wygórowana. Wobec powy ż szego, zosta ł a spe ł niona trzecia przes ł anka art. 9 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o ochronie (...) tj. nadmiernie wygórowany charakter narzuconej przez Chemeko ceny za przetwarzanie i sk ł adowanie zmieszanych odpadów komunalnych w wysoko ś ci 369,49 z ł netto/Mg z racji posiadanej si ł y rynkowej. Warto w tym miejscu nadmieni ć , i ż ustalenie przez Chemeko ceny za 1 Mg przetwarzania i sk ł adowania odpadów komunalnych na monopolistycznym poziomie ma charakter nie tylko eksploatacyjny ale równie ż posiada negatywny wp ł yw dla funkcjonowania konkurencji na tym rynku. Jak bowiem wynika to z teorii rynku oligopolistyczego Chemeko staj ą c si ę liderem rynku w ł a ś ciwego wyznaczy ł bardzo wysoki poziom cen, które inne firmy b ę d ą na ś ladowa ć wraz z wej ś ciem na ten rynek. Tak wi ę c, inni przedsi ę biorcy, którzy – zgodnie z za ł o ż eniami WPGO2012 - pojawi ą si ę w przysz ł o ś ci na rynku w ł a ś ciwym b ę d ą do ceny wyznaczonej przez Chemeko si ę dostosowywa ć . Ś wiadczy ć o tym mog ą m.in. poziomy cen, które na administrowanych przez siebie instalacjach RIPOK zamierzaj ą ustali ć spó ł ki: Trans-Formers (RIPOK Kryniczno/k Ś rody Ś l.) - 360 z ł /Mg netto i Veolia (RIPOK Jaroszów k/Ruska) - 352 z ł /Mg netto. Nale ż y równie ż podnie ść , i ż drastyczny wzrost ceny w jedynym dla regionu pó ł nocno- centralnego, RIPOK w Rudnej Wielkiej (o ponad 100%) spowodowa ł m.in. znaczny wzrost 15 Zob. wyrok S ą du Antymonopolowego z dnia 30 pa ź dziernika 1996 r., sygn. akt XVII Amr 43/96, 16 Zob. wyrok S ą du Antymonopolowego z dnia 24 kwietnia 2002 r., sygn. akt XVII Ama 73/01. 39 cen za odbiór odpadów komunalnych od w ł a ś cicieli nieruchomo ś ci na terenie Wroc ł awia od ok. 30% w przypadku pojemników najmniejszych (120 l) do ponad 70% w przypadku pojemników najwi ę kszych (1100 l). Podobny wzrost cen za odbiór odpadów komunalnych od w ł a ś cicieli nieruchomo ś ci dotyczy równie ż innych miast/gmin wchodz ą cych w sk ł ad ww. regionu. W zwi ą zku z wykazaniem łą cznego zaistnienia trzech przes ł anek koniecznych do uznania zachowa ń przedsi ę biorcy za praktyk ę ograniczaj ą c ą konkurencj ę w rozumieniu art. 9 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów , orzeczono jak w punkcie I sentencji niniejszej decyzji. 7. Rygor natychmiastowej wykonalno ś ci. Zgodnie z art. 90 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów , Prezes Urz ę du mo ż e nada ć rygor natychmiastowej wykonalno ś ci decyzji w ca ł o ś ci lub w cz ęś ci, je ż eli wymaga tego ochrona konkurencji lub wa ż ny interes konsumentów. Z przepisu tego wynika, ż e okoliczno ś ci ą warunkuj ą c ą zastosowanie rygoru natychmiastowej wykonalno ś ci jest ochrona konkurencji lub wa ż ny interes konsumentów. Nie w ka ż dej sprawie, w której stwierdzono stosowanie praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę , zasadnym jest zastosowanie rygoru. Nale ż y go zastosowa ć tylko wtedy, gdy brak niezw ł ocznego wykonania decyzji móg ł by spowodowa ć nieodwracalne lub trudno odwracalne skutki dla konkurencji lub konsumentów. Oceniaj ą c potrzeb ę nadania niniejszej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalno ś ci, Prezes Urz ę du uzna ł , ż e brak niezw ł ocznego wykonania decyzji mo ż e spowodowa ć negatywne i nieodwracalne konsekwencje dla wszystkich podmiotów dostarczaj ą cych zmieszane odpady komunalne do RIPOK w Rudnej Wielkiej. W sytuacji, gdy Spó ł ka wniesie odwo ł anie od niniejszej decyzji, to jej dzia ł ania, polegaj ą ce na pobieraniu nadmiernie wygórowanej ceny w wysoko ś ci 369, 49 z ł netto za przetwarzanie i sk ł adowanie 1 Mg zmieszanych odpadów komunalnych w ww. instalacji - RIPOK, mog ą obowi ą zywa ć a ż do czasu uprawomocnienia si ę decyzji (rozpoznanie sprawy przez S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów, a nast ę pnie, ewentualnie, przez S ą d Apelacyjny i S ą d Najwy ż szy). W takiej sytuacji w ł a ś ciciele nieruchomo ś ci zlokalizowanych na terenie gmin z regionu pó ł nocno-centralnego województwa dolno ś l ą skiego nawet przez kilka lat zmuszeni byliby do uiszczania zawy ż onych op ł at za odbiór i wywóz zmieszanych odpadów komunalnych. Mo ż liwo ść stosowania przedmiotowej ceny do czasu uprawomocnienia si ę decyzji b ę dzie mia ł o równie ż negatywny wp ł yw na stan konkurencji na rynku w ł a ś ciwym, bowiem Chemeko - b ę d ą c w ł a ś cicielem pierwszej instalacji RIPOK w ww. regionie - wyznaczy ł o bardzo wysoki pu ł ap cenowy, który inne firmy b ę d ą na ś ladowa ć wraz z wej ś ciem na ten rynek Ś wiadcz ą o tym propozycje cenowe spó ł ek: Trans-Formers i Veolia, przedstawione na stronie 38 decyzji. Kwestionowana praktyka Chemeko stanowi zatem bezpo ś rednie zagro ż enie dla konkurencji na tym rynku, w zwi ą zku z czym nakazanie ich obni ż enia jawi si ę jako zasadne i pozostaj ą ce w interesie konsumentów. Nale ż y w tym miejscu wskaza ć , i ż zawiadomienia i skargi na drastyczny wzrost przedmiotowej ceny w RIPOK w Rudnej Wielkiej wp ł yn ęł y do organu antymonopolowego od szerokiego kr ę gu podmiotów, tj. m.in.: gminnych w ł adz samorz ą dowych, przedsi ę biorców prowadz ą cych dzia ł alno ść na rynku odbiór i wywóz odpadów komunalnych, spó ł dzielni mieszkaniowych, organizacji spo ł ecznych oraz konsumentów. 40 Tak wi ę c, w ocenie Prezesa Urz ę du, ze wzgl ę du na potrzeb ę ochrony s ł abszych uczestników rynku (tj. dostawców zmieszanych odpadów komunalnych, w tym konsumentów), a tak ż e maj ą c na uwadze ww. negatywny wp ł yw na konkurencj ę na rynku w ł a ś ciwym konieczne jest jak najszybsze zapobie ż enie mo ż liwym negatywnym skutkom, jakie wywo ł uj ą dzia ł ania Chemeko, co uzasadnia nadanie rygoru natychmiastowej wykonalno ś ci punktowi I decyzji. Maj ą c na uwadze powy ż sze, orzeka si ę jak w pkt II sentencji decyzji. 8. Kara pieni ęż na. Zgodnie z art. 106 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów organ ochrony konkurencji mo ż e na ł o ż y ć na przedsi ę biorc ę , w drodze decyzji, kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci nie wi ę kszej ni ż 10 % przychodu osi ą gni ę tego w roku rozliczeniowym poprzedzaj ą cym rok na ł o ż enia kary, je ż eli przedsi ę biorca ten, cho ć by nieumy ś lnie: dopu ś ci ł si ę naruszenia zakazu okre ś lonego m.in. w art. 9. Nak ł adanie kar pieni ęż nych w ś wietle wy ż ej przywo ł anego przepisu odbywa si ę co prawda na zasadzie fakultatywno ś ci, niemniej jednak – jak okre ś la si ę w doktrynie – stosowanie kar pieni ęż nych powinno mie ć miejsce w przypadkach dostatecznie wykszta ł conych w praktyce regu ł stosowania przepisów dotycz ą cych praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę 17 . Ponadto, w orzecznictwie podkre ś la si ę , i ż skuteczna polityka karania wymaga, aby w przypadku stwierdzenia stosowania przez przedsi ę biorc ę praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę zasad ą by ł o nak ł adanie kary pieni ęż nej 18 . Maj ą c na uwadze stopie ń naruszenia interesu publicznoprawnego oraz fakt, ż e przedmiotowe dzia ł ania Spó ł ki stanow ą naruszenie art. 9 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów , w niniejszej sprawie organ antymonopolowy postanowi ł na ł o ż y ć kar ę pieni ęż n ą . Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów nie przes ą dza bezwzgl ę dnie wysoko ś ci kary nak ł adanej przez organ ochrony konkurencji, który decyduje o tym w ka ż dym konkretnym przypadku. Przy ustalaniu wysoko ś ci kar pieni ęż nych, o których mowa w art. 106-108 wy ż ej przywo ł anej ustawy, Prezes UOKiK powinien wzi ąć pod uwag ę w szczególno ś ci okres, stopie ń oraz okoliczno ść uprzedniego naruszenia przepisów ustawy (art. 111 ww. ustawy). W judykaturze wskazuje si ę , ż e w przypadku kar za stosowanie praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę przes ł ankami, które nale ż y bra ć pod uwag ę , s ą : potencja ł ekonomiczny przedsi ę biorcy, skutki praktyki dla konkurencji lub kontrahentów, dopuszczalny poziom kary wynikaj ą cy z przepisów ustawy oraz cele jakie kara ma osi ą gn ąć 19 . Dokonuj ą c oceny stopnia zawinienia Chemeko w niniejszej sprawie Prezes Urz ę du wzi ął pod uwag ę , ż e zgodnie z art. 83 Konstytucji RP, ka ż dy ma obowi ą zek przestrzegania prawa Rzeczypospolitej Polskiej. Obowi ą zek znajomo ś ci i przestrzegania norm prawa ci ąż y tym bardziej na profesjonalnych uczestnikach obrotu rynkowego, takich jak Chemeko. Bior ą c pod uwag ę fakt, i ż podmiot ten dzia ł a na rynku od wielu lat (dysponuje zatem odpowiednim do ś wiadczeniem) powinien on przewidzie ć , ż e podejmowane przez niego dzia ł ania b ę d ą uznane przez Prezesa Urz ę du za praktyk ę ograniczaj ą c ą konkurencj ę . 17 M. Król - Bogomilska [w:] Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów. Komentarz , T. Skoczny (red.), Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2009, str. 1606 i 1614. 18 Wyrok SOKiK z dnia 8 listopada 2004 r., sygn. akt XVII Ama 81/03. 19 Wyrok S ą du Najwy ż szego z dnia 27 czerwca 2000 r., sygn. akt I CKN 793/98. 41 Chemeko naruszy ł o ustaw ę antymonopolow ą w taki sposób, i ż przypisa ć mu mo ż na, w ocenie Prezesa Urz ę du, dzia ł anie umy ś lne. Spó ł ka ś wiadomie i z rozeznaniem skutków swego post ę powania - poprzez wykorzystanie w ł asnej si ł y rynkowej - narzuci ł a nadmiernie wygórowan ą cen ę w wysoko ś ci 369,49 z ł netto za przetwarzanie i sk ł adowanie 1 Mg zmieszanych odpadów komunalnych w RIPOK w Rudnej Wielkiej. Ponadto uzna ć nale ż y, ż e za umy ś lno ś ci ą dzia ł ania tego przedsi ę biorcy ś wiadcz ą przede wszystkim okoliczno ś ci wprowadzenia przedmiotowej podwy ż ki (uzyskanie pozycji monopolistycznej) oraz jej skala, które wskazuj ą , i ż zasadniczym motywem dzia ł ania Chemeko by ł o d ąż enie do eksploatacji swoich kontrahentów. Ustalaj ą c wymiar kary pieni ęż nej Prezes Urz ę du w pierwszej kolejno ś ci dokona ł oceny wagi stwierdzonego w niniejszej decyzji naruszenia. Dokonuj ą c tej oceny organ wzi ął pod uwag ę , ż e o wadze naruszenia decyduj ą dwie grupy okoliczno ś ci: dotycz ą ce (a) natury naruszenia i (b) czynników zwi ą zanych ze specyfik ą rynku oraz dzia ł alno ś ci ą przedsi ę biorcy. W kwestii natury naruszenia Prezes Urz ę du wyró ż nia (i) naruszenia bardzo powa ż ne, do których nale ż y zaliczy ć przede wszystkim szczególnie szkodliwe horyzontalne ograniczenia konkurencji, jak równie ż przypadki nadu ż ywania pozycji dominuj ą cej maj ą ce na celu lub prowadz ą ce do eliminacji konkurencji na rynku, (ii) naruszenia powa ż ne, do których nale ż y zaliczy ć przede wszystkim porozumienia horyzontalne niezaliczane do najpowa ż niejszych narusze ń , porozumienia pionowe wp ł ywaj ą ce na cen ę lub warunki oferowania produktu, przypadki nadu ż ywania pozycji dominuj ą cej maj ą ce na celu lub prowadz ą ce do istotnego ograniczenia konkurencji lub dotkliwej eksploatacji kontrahentów lub konsumentów, (iii) naruszenia pozosta ł e, do których nale żą m.in. porozumienia wertykalne niedotycz ą ce ceny lub mo ż liwo ś ci odsprzeda ż y towaru, jak równie ż przypadki nadu ż ywania pozycji dominuj ą cej o mniejszej wadze. W ocenie Prezesa Urz ę du zarzucan ą Chemeko praktyk ę zaliczy ć nale ż y do powa ż nych narusze ń prawa konkurencji. Jest ona bowiem przejawem szczególnie nagannego wykorzystywania pozycji dominuj ą cej, w tym przypadku równie ż ze szkod ą dla konsumentów, poniewa ż zosta ł y one przeniesione na ceny detaliczne p ł acone przez mieszka ń ców gmin rynku w ł a ś ciwego za odbiór i wywóz odpadów komunalnych. Za powy ż szym przemawia fakt, i ż w niniejszej decyzji zosta ł udowodniony fakt zastosowania przez ww. Spó ł k ę nadmiernie wygórowanej ceny w wysoko ś ci 369,49 z ł netto za przetwarzanie i sk ł adowanie 1 Mg zmieszanych odpadów komunalnych w RIPOK w Rudnej Wielkiej. Dzia ł anie to mia ł o przede wszystkim charakter eksploatacyjny wobec wszystkich podmiotów dostarczaj ą cych zmieszane odpady komunalne do ww. instalacji – RIPOK. Udowodniona w niniejszej Decyzji praktyka Spó ł ki posiada równie ż negatywny wp ł yw dla funkcjonowania konkurencji rynku w ł a ś ciwym, bowiem Chemeko staj ą c si ę liderem tego rynku wyznaczy ł o bardzo wysoki poziom cen, które inne firmy b ę d ą na ś ladowa ć wraz z wej ś ciem na ten rynek. Kieruj ą c si ę natur ą przedmiotowego naruszenia organ antymonopolowy ustali ł kwot ę wyj ś ciow ą kary, w wysoko ś ci 277 495,63 z ł , co stanowi [tajemnica przedsi ę biorstwa]% przychodu Chemeko. Organ antymonopolowy okre ś laj ą c wysoko ść na ł o ż onej na dominanta kary pieni ęż nej wyszed ł z za ł o ż enia, i ż jej wymiar nie mo ż e abstrahowa ć od specyfiki rynku w ł a ś ciwego oraz dzia ł alno ś ci przedsi ę biorcy, a zatem powinna podlega ć dalszej modyfikacji. W nast ę pnej kolejno ś ci rozwa ż ono wi ę c czynniki dotycz ą ce specyfiki rynku w ł a ś ciwego i dzia ł alno ś ci przedsi ę biorcy. W szczególno ś ci wzi ę to pod uwag ę skutki praktyki, w postaci wyst ą pienia szkody po stronie uczestników rynku, tj. przedsi ę biorców i konsumentów z regionu pó ł nocno-centralnego województwa dolno ś l ą skiego, dotkni ę tych 42 praktykami Spó ł ki wynikaj ą cymi z faktycznego wprowadzenia naruszenia w ż ycie. Uwzgl ę dnienie wskazanych czynników doprowadzi ł o do podwy ż szenia kary o 20 %, tj. do kwoty 332 994,766 z ł . Obliczaj ą c wysoko ść kary Prezes Urz ę du nie uzna ł stosowanej praktyki za d ł ugotrwa łą , a tym samym nie podwy ż szy ł kary z tego tytu ł u. Wa żą c wysoko ść na ł o ż onej kary pieni ęż nej organ antymonopolowy oceni ł równie ż okoliczno ś ci obci ąż aj ą ce i ł agodz ą ce, stanowi ą ce ocen ę podmiotowej strony czynu przedsi ę biorcy. Zdaniem Prezesa Urz ę du brak jest okoliczno ś ci ł agodz ą cych. W szczególno ś ci nie mo ż na stwierdzi ć , by w toku post ę powania Spó ł ka szczególnie przys ł u ż y ł a si ę do jego sprawnego przeprowadzenia. Natomiast okoliczno ś ci ą obci ąż aj ą c ą w stosunku do Chemeko jest wy ż ej opisana umy ś lno ść dzia ł ania. Uwzgl ę dnienie wp ł ywu ww. okoliczno ś ci ł agodz ą cych i obci ąż aj ą cych skutkuje podwy ż szeniem wymiaru kary o 20%, tj. do kwoty 399 593,71 z ł . W tym ś wietle Prezes Urz ę du uzna ł , ż e wadze narusze ń ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów odpowiada kara w wysoko ś ci [tajemnica przedsi ę biorstwa]% przychodu i [tajemnica przedsi ę biorstwa]% kary maksymalnej przewidzianej za naruszenie zakazu okre ś lonego w art. 9 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów , tym samym kara za naruszenie wynosi 399 593,71 z ł . Nak ł adaj ą c kar ę w ustalonej wy ż ej wysoko ś ci, organ antymonopolowy wyszed ł z za ł o ż enia, i ż powinna ona mie ć charakter zarówno represyjny, jak i prewencyjny. Na ł o ż ona kara pieni ęż na powinna przyczyni ć si ę do zapewnienia trwa ł ego zaprzestania w przysz ł o ś ci naruszania przez Chemeko regu ł konkurencji. Aby skutecznie zapobiega ć próbom pojawienia si ę w przysz ł o ś ci takich niekorzystnych zjawisk, musi by ć ostrze ż eniem odczuwalnym. Wobec powy ż szego kara pieni ęż na w niniejszej sprawie powinna by ć na tyle dolegliwa, by podmiot nadu ż ywaj ą cy si ł y rynkowej odczu ł j ą w sposób wymierny – w ocenie Prezesa Urz ę du kara ustalona w wysoko ś ci 399 593,71 z ł . b ę dzie mia ł a wobec spó ł ki Chemeko taki w ł a ś nie wymiar. Jednocze ś nie stwierdzi ć nale ż y, ż e na ł o ż ona kara nie jest nadmiernie surowa i stanowi niewielk ą cz ęść przychodów Chemeko i mo ż liwej kary maksymalnej. W ś wietle wszystkich wskazanych wy ż ej okoliczno ś ci, na ł o ż enie przedmiotowej kary, jak i jej wysoko ść , jest w pe ł ni uzasadniona. St ą d nale ż a ł o orzec jak w punkcie III sentencji niniejszej decyzji. Zgodnie z art. 112 ust. 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów kar ę pieni ęż n ą nale ż y ui ś ci ć w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia si ę niniejszej decyzji, na konto Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Warszawie prowadzone w NBP O/O Warszawa o numerze 51-10101010-0078782231000000. IV. Zgodnie z art. 80 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów , Prezes Urz ę du rozstrzyga o kosztach w drodze postanowienia, które mo ż e by ć zamieszczone w decyzji ko ń cz ą cej post ę powanie. W my ś l art. 77 tej ustawy, je ż eli post ę powanie zosta ł o wszcz ę te z urz ę du i w jego wyniku organ antymonopolowy stwierdzi ł naruszenie przepisów tej ż e ustawy, przedsi ę biorca lub zwi ą zek przedsi ę biorców, który dopu ś ci ł si ę tego naruszenia, zobowi ą zany jest ponie ść koszty post ę powania. Zgodnie z art. 264 par. 1 k.p.a. w zwi ą zku z art. 83 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów jednocze ś nie z wydaniem decyzji organ administracji 43 publicznej ustala w drodze postanowienia wysoko ść kosztów post ę powania, osoby zobowi ą zane do ich poniesienia oraz termin i sposób ich uiszczenia. Niniejsze post ę powanie antymonopolowe zosta ł o wszcz ę te z urz ę du. W jego wyniku Prezes Urz ę du w pkt I sentencji niniejszej decyzji stwierdzi ł naruszenie przez Spó ł k ę art. 9 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów . Kosztami niniejszego post ę powania s ą dla organu antymonopolowego wydatki zwi ą zane z prowadzon ą w toku tego post ę powania korespondencj ą . W zwi ą zku z powy ż szym Prezes Urz ę du postanowi ł obci ąż y ć Spó ł k ę kwot ą kosztów w wysoko ś ci 80 z ł (s ł ownie z ł otych: osiemdziesi ą t). W zwi ą zku z powy ż szym orzeczono jak w punkcie IV sentencji. Koszty niniejszego post ę powania ww. przedsi ę biorca jest obowi ą zany wp ł aci ć na konto Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: NBP o/o Warszawa Nr 51 1010 1010 0078 7822 3100 0000 w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia si ę niniejszej decyzji. Pouczenie: Stosownie do tre ś ci art. 81 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks post ę powania cywilnego (Dz.U. Nr 43, poz. 296 z pó ź n. zm.) – od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od daty jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów we Wroc ł awiu. W przypadku kwestionowania wy łą cznie postanowienia w przedmiocie rygoru natychmiastowej wykonalno ś ci zawartego w pkt II decyzji lub postanowienia o kosztach post ę powania zawartego w pkt IV decyzji: - stosownie do tre ś ci art. 81 ust. 5 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zwi ą zku z art. 479 32 § 1 i 2 Kodeksu post ę powania cywilnego oraz art. 108 par. 2 zd. 2 k.p.a. w zwi ą zku z art. 83 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów , za ż alenie na postanowienie w przedmiocie rygoru natychmiastowej wykonalno ś ci nale ż y wnie ść za ż alenie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów we Wroc ł awiu w terminie tygodniowym od dnia dor ę czenia niniejszej decyzji. - stosownie do tre ś ci art. 81 ust. 5 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zwi ą zku z art. 479 32 § 1 i 2 Kodeksu post ę powania cywilnego oraz art. 264 par. 2 k.p.a. w zwi ą zku z art. 83 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów , za ż alenie na postanowienie o kosztach post ę powania nale ż y wnie ść za ż alenie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów we Wroc ł awiu w terminie tygodniowym od dnia dor ę czenia niniejszej decyzji. Z up. Prezesa UOKiK Dyrektor UOKiK Del. Wroc ł aw Zbigniew Jurczyk