Wróć do: Decyzje UOKiK

Numer decyzji

RWR-21/2012

Decyzja UOKiK RWR-21/2012

Data decyzji
8 czerwca 2012

Treść rozstrzygnięcia

J 1 PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA WE WROCŁAWIU 50-413 Wrocław, ul. Walońska 3-5 tel.(071) 344 65 87, (071) 34 05 920, fax (071) 34 05 922 e-mail: wroclaw@uokik.gov.pl RWR 61-39/11/JM Wrocław, 8.06. 2012 r. DECYZJA RWR 21 /2012 I. Na podstawie art. 28 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 ze zm.) oraz stosownie do art. 33 ust. 6 tej ustawy i § 5 ust. 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 1 lipca 2009 roku w sprawie właściwości miejscowej i rzeczowej delegatur Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz.U. Nr 107, poz. 887), po przeprowadzeniu postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, wszczętego z urzędu przeciwko Damianowi Poźniakowi, prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą DATECH Systemy i Sieci Komputerowe Poźniak Damian z siedzibą w Głogowie, - działając w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, po uprawdopodobnieniu stosowania przez tego przedsiębiorcę praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, o której mowa w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1) ww. ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów polegającej na zamieszczeniu we wzorcu umownym pn. „Regulamin świadczenia usługi dostępu do Internetu przez DATECH Systemy i Sieci Komputerowe dla Abonentów” postanowień o treści: a) 4.4. „W terminie 7 dni od dnia dokonania zmiany danych Usługobiorcy, Usługobiorca zobowiązany jest dostarczyć DATECH SiSK osobiście lub listem poleconym aktualne dane. (…) W przypadku nieprzestrzegania przez Usługobiorcę tego zobowiązania, wszelką korespondencję kierowaną do Usługobiorcy pod nieaktualny adres uważa się za prawidłowo nadaną ze wszystkimi konsekwencjami dla Usługobiorcy, a w szczególności w zakresie skutków naruszenia terminów płatności jego zobowiązań wobec DATECH SiSK.” b) 8.2. „Opłaty abonamentowe należy uiszczać każdorazowo za dany Okres Rozliczeniowy w terminie 14 dni od dnia wystawienia przez Operatora faktury VAT” c) 8.14. „Za nieuzasadnione wezwanie serwisu Abonent zapłaci każdorazowo opłatę w wysokości 60,00 zł (…).”, J 2 d) 10.6. „DATECH SiSK ma prawo rozwiązać Umowę bez zachowania okresu wypowiedzenia w przypadku: 10.6.1 „Nieopłacenia przez Usługobiorcę abonamentu przez okres jednego miesiąca od terminu płatności określonego w punkcie 8.2. Regulaminu. Rozwiązanie umowy nie zwalnia Usługobiorcy od obowiązku uiszczenia zaległych kwot wraz z odsetkami należnymi za okres zwłoki”, e) 11.6 „Kwestie sporne będą rozpatrywane przed Sądem właściwym dla miejsca wykonywania umowy. (…)”, które to postanowienia są postanowieniami umownymi wpisanymi, na podstawie art. 479 45 Kodeksu postępowania cywilnego, do Rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, i przyjęciu zobowiązania przedsiębiorcy do zaniechania tych działań poprzez wprowadzenie nowego wzorca umownego, niezawierającego kwestionowanych postanowień oraz aneksowanie wszystkich umów obowiązujących w dniu uprawomocnienia się decyzji, nakłada się na przedsiębiorcę obowiązek wykonania tego zobowiązania w terminie 2 miesięcy od daty uprawomocnienia się decyzji. II. Na podstawie art. 28 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 ze zm.) oraz stosownie do art. 33 ust. ust. 6 tej ustawy i § 5 ust. 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 1 lipca 2009 roku w sprawie właściwości miejscowej i rzeczowej delegatur Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz.U. Nr 107, poz. 887), po przeprowadzeniu postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, wszczętego z urzędu przeciwko Damianowi Poźniakowi, prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą DATECH Systemy i Sieci Komputerowe Poźniak Damian z siedzibą w Głogowie, - działając w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, po uprawdopodobnieniu stosowania przez tego przedsiębiorcę praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, o której mowa w art. 24 ust. 1 i 2 ww. ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów poprzez nieinformowanie, w przypadku zawierania umów poza lokalem przedsiębiorstwa, o prawie konsumenta do odstąpienia od umowy w terminie 10 dni od dnia jej zawarcia oraz niewręczanie konsumentom wzoru oświadczenia o odstąpieniu od umowy, co może stanowić naruszenie art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2000 r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny (Dz.U. z 2000 r., Nr 22, poz. 271 ze zm.), i przyjęciu zobowiązania przedsiębiorcy, do zaniechania tych działań poprzez zawieranie umów tylko w siedzibie przedsiębiorstwa, nakłada się na przedsiębiorcę obowiązek wykonania tego zobowiązania w terminie 2 miesięcy od daty uprawomocnienia się decyzji. III. Na podstawie art. 28 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 ze zm.) oraz stosownie do art. 33 ust. ust. 6 tej ustawy i § 5 ust. 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 1 lipca 2009 roku w sprawie właściwości miejscowej i rzeczowej delegatur Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz.U. Nr 107, poz. 887), po przeprowadzeniu postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, wszczętego z urzędu przeciwko Damianowi Poźniakowi, J 3 prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą DATECH Systemy i Sieci Komputerowe Poźniak Damian z siedzibą w Głogowie, - działając w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, po uprawdopodobnieniu stosowania przez tego przedsiębiorcę praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, o której mowa w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2) ww. ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, polegającej na naruszeniu obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji poprzez niepodanie w umowie o świadczenie usług telekomunikacyjnych następujących informacji: a. sposobu składania zamówień na pakiety taryfowe oraz dodatkowe opcje usługi, co może stanowić naruszenie art. 56 ust. 3 pkt 6) ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. 2004 r., nr 171, poz. 1800 ze zm.), b. trybu i warunków dokonywania zmian umowy, co może stanowić naruszenie art. 56 ust. 3 pkt 8) ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. 2004 r., nr 171, poz. 1800 ze zm.), c. zakresu świadczonych publicznie dostępnych usług telekomunikacyjnych, ze wskazaniem elementów składających się na opłatę abonamentową, co może stanowić naruszenie art. 56 ust. 3 pkt 9) ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. 2004 r., nr 171, poz. 1800 ze zm.), d. danych dotyczących jakości usług, co może stanowić naruszenie art. 56 ust. 3 pkt 10) ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. 2004 r., nr 171, poz. 1800 ze zm.), e. zakresu obsługi serwisowej, co może stanowić naruszenie art. 56 ust. 3 pkt 11) ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. 2004 r., nr 171, poz. 1800 ze zm.), f. sposobu i terminu rozwiązania umowy, co może stanowić naruszenie art. 56 ust. 3 pkt 12) ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. 2004 r., nr 171, poz. 1800 ze zm.), g. zakresu odpowiedzialności z tytułu niewykonania lub nienależytego wykonania umowy, wysokości odszkodowania oraz zasad i terminów jego wypłaty, co może stanowić naruszenie art. 56 ust. 3 pkt 13) ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. 2004 r., nr 171, poz. 1800 ze zm.), h. zasad, trybu i terminu składania oraz rozpatrywania reklamacji, co może stanowić naruszenie art. 56 ust. 3 pkt 14) ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. 2004 r., nr 171, poz. 1800 ze zm.), i. informacji o polubownych sposobach rozwiązywania sporów, co może stanowić naruszenie art. 56 ust. 3 pkt 15) ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. 2004 r., nr 171, poz. 1800 ze zm.), j. sposobu uzyskania informacji o aktualnym cenniku usług oraz kosztach usług serwisowych, co może stanowić naruszenie art. 56 ust. 3 pkt 16) ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. 2004 r., nr 171, poz. 1800 ze zm.). i przyjęciu zobowiązania przedsiębiorcy, do zaniechania tych działań poprzez wprowadzenie nowego wzorca umownego zawierającego ww. informacje oraz aneksowanie wszystkich umów obowiązujących w dniu uprawomocnienia się decyzji, nakłada się na przedsiębiorcę obowiązek wykonania tego zobowiązania w terminie 2 miesięcy od daty uprawomocnienia się decyzji. J 4 IV. Na podstawie art. 28 ust. 3 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2007 r., Nr 50, poz. 331 ze zm.) oraz stosownie do art. 33 ust. 6 tej ustawy i § 5 ust. 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 1 lipca 2009 roku w sprawie właściwości miejscowej i rzeczowej delegatur Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz.U. Nr 107, poz. 887) - działając w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, nakłada się Damiana Poźniaka, prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą DATECH Systemy i Sieci Komputerowe Poźniak Damian z siedzibą w Głogowie, obowiązek złożenia sprawozdania o stopniu realizacji przyjętych zobowiązań, opisanych w punktach I, II i III sentencji niniejszej decyzji, w terminie 3 miesięcy od daty jej uprawomocnienia się, zawierającego: - nowe wzorce umowne p.n. „Umowa abonencka nr” i „Regulamin świadczenia usługi dostępu do Internetu przez DATECH Systemy i Sieci Komputerowe dla Abonentów” wraz ze wskazaniem daty ich wprowadzenia do obrotu konsumenckiego, - informacje o ilości umów, które zostały aneksowane zgodnie przyjętym zobowiązaniem. UZASADNIENIE 1.1. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura we Wrocławiu, zgodnie z przewidzianymi w ustawie o ochronie konkurencji i konsumentów kompetencjami, przeprowadził, w ramach postępowania wyjaśniającego (sygn. RWR 403-27/11/JM), analizę wzorców umów stosowanych w obrocie konsumenckim przez Damiana Poźniaka, prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą DATECH Systemy i Sieci Komputerowe Poźniak Damian z siedzibą w Głogowie, dalej: „DATECH”, celem ustalenia, czy przedsiębiorca ten przestrzega przepisy m.in. w zakresie zakazu stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, o których stanowi art. 24 ust.1 i 2 ww. ustawy, dalej : „ustawa o ochronie (…)”. W wyniku wskazanych wyżej czynności pojawiło się podejrzenie, iż DATECH zamieszcza we wzorcu umownym p.n. „Regulamin świadczenia usługi dostępu do Internetu przez DATECH Systemy i Sieci Komputerowe dla Abonentów” postanowienia umowne, które mogą być tożsame z klauzulami wpisanymi do Rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, dalej: „Rejestr” . Natomiast we wzorcu umownym p.n. „Umowa abonencka nr” nie zamieszczono wymaganych prawem informacji, o których mowa w art. 56 ust. 3 pkt 6), pkt 8)– 16) ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. 2004 r., nr 171, poz. 1800 ze zm.), dalej: „ustawa Prawo telekomunikacyjne”. Ponadto przedsiębiorca, zawierając umowy poza siedzibą przedsiębiorstwa, nie informował konsumentów o przysługującym im prawie odstąpienia od umowy w terminie 10 dni od dnia jej zawarcia i nie wręczał im wzoru oświadczenia o odstąpieniu. (dowód: karty nr 6-16) 1.2. W związku z powyższym, postanowieniem nr 215/2011 z dnia 23 września 2010 r., Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, dalej: „Prezes Urzędu”, wszczął z urzędu postępowanie w sprawie podejrzenia stosowania Damiana Poźniaka, prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą DATECH Systemy i Sieci Komputerowe Poźniak Damian z siedzibą w Głogowie, praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, o której mowa w: J 5 I. art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1) ww. ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów polegającej na zamieszczeniu we wzorcu umownym pn. „Regulamin świadczenia usługi dostępu do Internetu przez DATECH Systemy i Sieci Komputerowe dla Abonentów” postanowień o treści: a) 4.4. „W terminie 7 dni od dnia dokonania zmiany danych Usługobiorcy, Usługobiorca zobowiązany jest dostarczyć DATECH SiSK osobiście lub listem poleconym aktualne dane. (…) W przypadku nieprzestrzegania przez Usługobiorcę tego zobowiązania, wszelką korespondencję kierowaną do Usługobiorcy pod nieaktualny adres uważa się za prawidłowo nadaną ze wszystkimi konsekwencjami dla Usługobiorcy, a w szczególności w zakresie skutków naruszenia terminów płatności jego zobowiązań wobec DATECH SiSK.” b) 8.2. „Opłaty abonamentowe należy uiszczać każdorazowo za dany Okres Rozliczeniowy w terminie 14 dni od dnia wystawienia przez Operatora faktury VAT” c) 8.14. „Za nieuzasadnione wezwanie serwisu Abonent zapłaci każdorazowo opłatę w wysokości 60,00 zł(…).”, d) 10.6. „DATECH SiSK ma prawo rozwiązać Umowę bez zachowania okresu wypowiedzenia w przypadku: 10.6.1 „Nieopłacenia przez Usługobiorcę abonamentu przez okres jednego miesiąca od terminu płatności określonego w punkcie 8.2. Regulaminu. Rozwiązanie umowy nie zwalnia Usługobiorcy od obowiązku uiszczenia zaległych kwot wraz z odsetkami należnymi za okres zwłoki”, e) 11.6 „Kwestie sporne będą rozpatrywane przed Sądem właściwym dla miejsca wykonywania umowy. (…)”, które mogą być tożsame z postanowieniami umownymi wpisanymi do Rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, m.in. pod pozycją 2206, 2354, 918, 496, 916, 28, 1235 i 445, II. art. 24 ust. 1 i 2 ww. ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów poprzez nieinformowanie, w przypadku zawierania umów poza lokalem przedsiębiorstwa, o prawie konsumenta do odstąpienia od umowy w terminie 10 dni od dnia jej zawarcia oraz niewręczanie konsumentom wzoru oświadczenia o odstąpieniu od umowy, co może stanowić naruszenie art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2000 r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny (Dz.U. z 2000 r., nr 22, poz. 271 ze zm.), dalej: „ustawa o ochronie niektórych praw konsumentów”, III. art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2) ww. ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, polegającej na naruszeniu obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji poprzez niepodanie w umowie o świadczenie usług telekomunikacyjnych następujących danych: a) sposobu składania zamówień na pakiety taryfowe oraz dodatkowe opcje usługi, co może stanowić naruszenie art. 56 ust. 3 pkt 6) ustawy Prawo telekomunikacyjne, b) trybu i warunków dokonywania zmian umowy, co może stanowić naruszenie art. 56 ust. 3 pkt 8) ustawy Prawo telekomunikacyjne, c) zakresu świadczonych publicznie dostępnych usług telekomunikacyjnych, ze wskazaniem elementów składających się na opłatę abonamentową, co może stanowić naruszenie art. 56 ust. 3 pkt 9) ustawy Prawo telekomunikacyjne, d) danych dotyczących jakości usług, co może stanowić naruszenie art. 56 ust. 3 pkt 10) ustawy Prawo telekomunikacyjne, e) zakresu obsługi serwisowej, co może stanowić naruszenie art. 56 ust. 3 pkt 11) ustawy Prawo telekomunikacyjne, f) sposobu i terminu rozwiązania umowy, co może stanowić naruszenie art. 56 ust. 3 pkt 12) ustawy Prawo telekomunikacyjne, J 6 g) zakresu odpowiedzialności z tytułu niewykonania lub nienależytego wykonania umowy, wysokości odszkodowania oraz zasad i terminów jego wypłaty, co może stanowić naruszenie art. 56 ust. 3 pkt 13) ustawy Prawo telekomunikacyjne, h) zasad, trybu i terminu składania oraz rozpatrywania reklamacji, co może stanowić naruszenie art. 56 ust. 3 pkt 14) ustawy Prawo telekomunikacyjne, i) informacji o polubownych sposobach rozwiązywania sporów, co może stanowić naruszenie art. 56 ust. 3 pkt 15) ustawy Prawo telekomunikacyjne, j) sposobu uzyskania informacji o aktualnym cenniku usług oraz kosztach usług serwisowych, co może stanowić naruszenie art. 56 ust. 3 pkt 16) ustawy Prawo telekomunikacyjne. Jednocześnie, postanowieniem nr 215/2011 z dnia 23 września 2011 r., Prezes Urzędu zaliczył w poczet dowodów materiały uzyskane w trakcie wymienionego wyżej postępowania o sygn. akt RWR 403-27/11/JM (12 kart). (dowód: karta nr 1-17) 1.3. W trakcie postępowania DATECH uznał zasadność zarzutów przedstawionych w postanowieniu nr 215/2011. Przedsiębiorca zobowiązał się do zaniechania działań naruszających zbiorowe interesy konsumentów poprzez wprowadzenie nowych wzorców umownych p.n. „Umowa abonencka nr” i „Regulamin świadczenia usługi dostępu do Internetu przez DATECH Systemy i Sieci Komputerowe dla Abonentów”. Jednocześnie przedsiębiorca przesłał projekty nowych ww. wzorców. DATECH podał także, iż wszystkie umowy będą zawierane wyłącznie w siedzibie przedsiębiorcy. W związku z powyższym wniósł o zastosowanie w przedmiotowym postępowaniu art. 28 ustawy o ochronie (…). (dowód: akta sygn. RWR 61-41/11/JM, karta nr 41-45). 2 . Prezes Urzędu ustalił następujący stan faktyczny: 2.1. Damian Poźniak, prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą DATECH Systemy i Sieci Komputerowe Poźniak Damian z siedzibą w Głogowie, został wpisany do ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez Prezydenta Miasta Głogowa, pod numerem 10343/99. Przedmiotem jego działania jest m.in. działalność związana z zarządzaniem urządzeniami informatycznymi, pozostała działalność usługowa w zakresie technologii informatycznych i komputerowych. (dowód: karta nr 6-7) 2.2. DATECH świadczy usługi dostępu do Internetu, transmisji danych i wykorzystywania sieci Internet. W obrocie z konsumentami stosuje dwa wzorce umowne: - „Regulamin świadczenia usługi dostępu do Internetu przez DATECH Systemy i Sieci Komputerowe dla Abonentów” , - „Umowa abonencka nr” wraz z załącznikiem. We wzorcach tych Prezes Urzędu dopatrzył się (pkt 1.2. uzasadnienia decyzji).: - braku informacji i danych, o których mowa w art. 56 ust. 3 pkt 6), pkt 8) – 16) ustawy Prawo telekomunikacyjne oraz w art. 3 ust. 1 ustawy o ochronie niektórych praw konsumentów, - postanowień tożsamych z niedozwolonymi postanowieniami umownymi zamieszczonymi w Rejestrze. (dowód: karta nr 8, 10-14) 2.4. W Rejestrze postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone znajdują się J 7 następujące postanowienie o treści: - „W razie zaniechania obowiązku niezwłocznego zawiadomienia banku o zmianie adresu, pisma wysłane do posiadacza rachunku pod dotychczasowy adres pozostawia się w dokumentacji rachunku ze skutkiem doręczenia, chyba że nowy adres jest znany bankowi.", wpisane do Rejestru na mocy wyroku Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, dalej: „SOKiK”, z dnia 3 listopada 2010 r. (sygn. akt XVII AmC 1783/09) pod poz. 2206, - „Klient zobowiązany jest każdorazowo informować Operatora o zmianie swoich danych wskazanych w Umowie, w szczególności adresu, pod rygorem uznania pism i Rachunków skierowanych na ostatnio wskazany Operatorowi adres za skutecznie doręczone.", wpisane pod poz. 2354 na podstawie wyroku SOKiK z dnia 11 lutego 2011 r. (sygn. akt XVII Amc 2055/09), - „Zawiadomienie o wypowiedzeniu umowy przez Fronton będzie wysłane listem poleconym na adres nabywcy, określony w umowie lub zawiadomieniu o zmianie adresu. Odmowa przyjęcia przez nabywcę lub dwukrotna adnotacja poczty „nie podjęto w terminie” (awizo) wywołuje skutki doręczenia. Skutki doręczenia wywołuje również doręczenie zastępcze, określone w art. 138 i art. 139 kodeksu postępowania cywilnego, tj. doręczenie pisma dorosłemu domownikowi, administracji domu, sołtysowi lub dozorcy domu. Fronton pozostawia w aktach umowy pismo ze skutkiem doręczenia, jeśli nabywca nie zawiadomi Frontonu o zmianie adresu i nazwiska, a wysłane zawiadomienie wróci z adnotacją „adresat nieznany” lub temu podobną. Zawiadomienie stanowi integralną część umowy”., wpisane pod poz. 918 na podstawie wyroku SOKiK z dnia 17 sierpnia 2006 r. (sygn. akt XVII Amc 100/05), - „Należność za gaz ziemny oraz świadczone Kupującemu usługi będą regulowane na podstawie faktur wystawionych przez Sprzedawcę (…) 14 dniowym od daty wystawienia faktury w przypadku wysyłki pocztą z wyłączeniem § 5 ust. 3 umowy. Należność za gaz ziemny, o której mowa w § 5 ust. 3 umowy Kupujący będzie regulował na podstawie faktur wystawionych przez Sprzedawcę w terminie podanym w fakturze,”, wpisane pod poz. 496 na podstawie wyroku SOKiK z dnia 14 marca 2005 r. (sygn. akt XVII Amc 6/04), - „W przypadku nieuzasadnionej reklamacji Zamawiającego zostanie on obciążony kosztami obsługi reklamacji poniesionymi przez Wykonawcę w tym kosztami związanymi z przyjazdem serwisu.” , wpisane pod poz. 916 na podstawie SOKiK , z dnia 11 września 2006 r. (sygn. akt XVII Amc 157/05), - „za rozpatrzenie nieuzasadnionej reklamacji 20,00 zł.", wpisane pod poz. 28 na podstawie SOKiK , z dnia 30 września 2002 r. (sygn. akt XVII Amc 47/01), - „W przypadku wystąpienia zaległości w uiszczaniu opłaty abonamentowej operator ma prawo rozwiązać umowę w trybie określonym w par. 4 ust. 2.”, wpisane pod poz. 1235 na podstawie SOKiK , z dnia 22 czerwca 2005 r. (sygn. akt XVII Amc 53/04), - „ Sądem właściwym dla rozpoznania sporów powstałych na tle niniejszej umowy jest sąd miejsca wykonania umowy.” wpisane pod poz. 445 na podstawie SOKiK , z dnia 16 lutego 2005 r. (sygn. akt XVII Amc 98/03). (dowód: rejestr klauzul niedozwolonych http://uokik.gov.pl/rejestr_klauzul_niedozwolonych2.php ) 2.5. DATECH, uznając za zasadne zarzuty postawione przez Prezesa Urzędu w ww. postanowieniu nr 215/2011, zobowiązał się do wprowadzenia nowych wzorców umownych p.n. „Umowa abonencka nr” i „Regulamin świadczenia usługi dostępu do Internetu przez DATECH Systemy i Sieci Komputerowe dla Abonentów”, których projekty przedsiębiorca przedstawił Prezesowi Urzędu. W myśl § 15 „Umowy abonenckiej nr” : J 8 Integralną część niniejszej Umowy stanowią następujące załączniki (…): - Załącznik nr 1 do umowy Abonenckiej (…) - Regulamin świadczenia usługi dostępu do internetu przez DATECH Systemy i Sieci Komputerowe dla Abonentów (…). Ad pkt I sentencji decyzji W ww. projektach wzorców umownych kwestionowane postanowienia zastąpiono nowymi o treści: a) zamiast negowanego postanowienia dotyczącego zmian danych konsumenta w „Umowie abonenckiej nr” wpisano postanowienie o treści: § 1 ust. 2 W przypadku zmiany danych którejkolwiek ze Stron zobowiązują się one niezwłocznie poinformować o tym drugą Stronę, celem dokonania właściwych zmian w zapisach Umowy. b) zamiast negowanego postanowienia dotyczącego terminu uiszczania opłat w „Regulaminie świadczenia usługi dostępu do Internetu przez DATECH Systemy i Sieci Komputerowe dla Abonentów” wpisano postanowienia o treści: VIII. WARUNKI PŁATNOŚCI ORAZ ROZLICZEŃ 8.4. Faktury za świadczone usługi wystawiane są w cyklu miesięcznym. 8.5. Opłaty abonamentowe należy uiszczać każdorazowo za dany Okres Rozliczeniowy w terminie wskazanym na fakturze VAT. 8.10. W razie nieotrzymania faktury VAT w terminie, w którym zwykle była ona dostarczana, Abonent powinien zawiadomić o tym Operatora. c) zamiast negowanego postanowienia dotyczącego opłat za nieuzasadnione wezwanie serwisu w „Regulaminie świadczenia usługi dostępu do Internetu przez DATECH Systemy i Sieci Komputerowe dla Abonentów” wpisano postanowienie o treści: 5.12. Jeżeli przerwa w świadczeniu Usługi nastąpiła z przyczyn leżących po stronie Abonenta, jest on zobowiązany pokryć koszty związane z przywróceniem możliwości jej świadczenia przez Operatora w wysokości 60 zł brutto (słownie: sześćdziesięciu złotych). d) zamiast negowanego postanowienia dotyczącego rozwiązania umowy wpisano postanowienia o treści: - w „Umowie abonenckiej nr” § 5 ust. 5 W przypadku zwłoki w płatnościach przekraczającej 14 dni OPERATOR zastrzega sobie prawo do wyłączenia abonenta po ponownym bezskutecznym wezwaniu go do zapłaty. Włączenie nastąpi po uregulowaniu zobowiązania., § 5 ust. 6 Umowa może zostać rozwiązana przez OPERATORA bez zachowania terminu wypowiedzenia z winy Abonenta z ważnych powodów: (…) 2. zaleganie z płatnościami za usługi wykonane przez Operatora po uprzednim bezskutecznym wezwaniu do zapłaty należności w terminie nie krótszym niż l5 dni, (…), - w „Regulaminie świadczenia usługi dostępu do Internetu przez DATECH Systemy i Sieci Komputerowe dla Abonentów” 10.6. DATECH SiSK ma prawo rozwiązać Umowę bez zachowania okresu wypowiedzenia w przypadku: 10.6.1. Nieopłacenia przez Usługobiorcę abonamentu przez okres jednego miesiąca po uprzednim bezskutecznym wezwaniu Abonenta do zapłaty należności w terminie nie krótszym niż 15 dni. Rozwiązanie umowy nie zwalnia Usługobiorcy od obowiązku uiszczenia zaległych kwot wraz z odsetkami należnymi za okres zwłoki. e) zamiast negowanego postanowienia dotyczącego właściwości sądowej w „Umowie abonenckiej nr” wpisano postanowienie o treści: J 9 § 12 Wszelkie spory powstałe na tle wykonywania Umowy Strony zobowiązują się rozwiązywać polubownie. W przypadku braku możliwości polubownego rozwiązania sporów, zostaną one poddane rozstrzygnięciu właściwemu miejscowo Sądowi powszechnemu. Ad pkt II sentencji decyzji Przedsiębiorca podał, iż umowy z konsumentami będą zawierane jedynie w lokalu przedsiębiorstwa. W związku z tym, w nowym wzorcu umownym pn. „Regulamin świadczenia usługi dostępu do Internetu przez DATECH Systemy i Sieci Komputerowe dla Abonentów” zawarto postanowienia o treści: 2.2. Umowa lub aneks do umowy zawierane są w siedzibie Operatora. Ad pkt III sentencji decyzji DATECH zobowiązał się także do zamieszczenia we wzorcach umownych informacji, o których mowa w ustawie Prawo telekomunikacyjne tj. a) art. 56 ust. 3 pkt 6) ustawy Prawo telekomunikacyjne - w „Umowie abonenckiej nr” § 3 ust. 4. Zmiana parametrów transmisyjnych łącza dostępowego na klasę wyższą lub niższą możliwa jest na pisemny wniosek abonenta i wymaga sporządzenia Aneksu do umowy. - w „Regulaminie świadczenia usługi dostępu do Internetu przez DATECH Systemy i Sieci Komputerowe dla Abonentów” 2.4.1. Zakres usług świadczonych na podstawie Umowy może być zmieniamy aneksami do umowy, przy czym wszelkie zmiany umowy wymagają zachowania formy pisemnej w postaci aneksu pod rygorem nieważności. 10.5 Abonent ma prawo do zmiany zakresu usług świadczonych przez Operatora. Zmiana zakresu usług dokonywana jest na wniosek Abonenta złożony pisemnie, na co najmniej 14 dni przed rozpoczęciem Okresu Rozliczeniowego, od którego zmiana będzie obowiązywać. Za zmianę zakresu świadczonych usług naliczone zostaną opłaty zgodnie z aktualnie obowiązującym Cennikiem. Sytuacja ta jest możliwa po podpisaniu przez strony aneksu do Umowy. b) art. 56 ust. 3 pkt 8) ustawy Prawo telekomunikacyjne - w „Umowie abonenckiej nr” § 5 ust. 1. Przy umowie na czas określony na pisemny wniosek Abonenta złożony do 7 dni (słownie: siedmiu dni) przed wygaśnięciem umowy, może zostać ona przedłużona na czas nieokreślony z zachowaniem dotychczasowej wysokości abonamentu. Zmiana ta wymaga sporządzenia aneksu. § 5 ust. 2. Strony ustalają obowiązek pisemnego wypowiedzenia umowy pod rygorem nieważności. § 10 Wszelkie zmiany niniejszej umowy jak również Załącznika będą odbywały się w formie aneksu pod rygorem nieważności. - w „Regulaminie świadczenia usługi dostępu do Internetu przez DATECH Systemy i Sieci Komputerowe dla Abonentów” 2.2. Umowa lub aneks do umowy zawierane są w siedzibie Operatora. 2.4.1. Zakres usług świadczonych na podstawie Umowy może być zmieniamy aneksami do umowy, przy czym wszelkie zmiany umowy wymagają zachowania formy pisemnej w postaci aneksu pod rygorem nieważności. c) art. 56 ust. 3 pkt 9) ustawy Prawo telekomunikacyjne J 10 - w „Umowie abonenckiej nr” § 6 ust. 3. Zakres obsługi serwisowej Abonenta podczas obowiązywania Umowy obejmuje uruchomienie i utrzymanie łącza abonenckiego, działania związane z usuwaniem usterek i awarii wynikłych z problemów Urządzeń Operatora, realizację zleceń, przekazywanie informacji niezbędnych do korzystania z usług, informowanie o stanie usług i zamówień Abonenta, przyjmowanie reklamacji. (…) - w „Regulaminie świadczenia usługi dostępu do Internetu przez DATECH Systemy i Sieci Komputerowe dla Abonentów” 1.2. DATECH SISK świadczy usługi związane z dostępem, transmisją danych i wykorzystaniem sieci Internet w zakresie i na warunkach określonych w Regulaminie, Umowie i Cenniku, a Abonent zobowiązuje się do ich przestrzegania. 3.3. W ramach świadczonych Usług DATECH SiSK dba o sprawność funkcjonowania własnych urządzeń transmisyjnych, w szczególność poprzez: 3.3.1. nadzór nad urządzeniami (24 godziny na dobę, 7 dni w tygodniu), 3.3.2. okresową kontrolę urządzeń, 3.3.3. przegląd urządzeń przeprowadzany, w miarę możliwości, w dniach wolnych od pracy lub w porze najniższego obciążenia łączy. 5.9. Zakres obsługi serwisowej Abonenta w czasie trwania umowy obejmuje: 5.9.1. uruchomienie i utrzymanie łącza abonenckiego; 5.9.2. obsługę Abonenta w siedzibie DATECH SiSK; 5.9.3. telefoniczną obsługę Abonenta pod numerem 76/ 8357515; 5.9.4. działania związane z usuwaniem usterek i awarii; 5.9.5. informowanie o stanie usług i płatności oraz zamówień Abonenta; 5.9.6. przyjmowanie reklamacji. d) art. 56 ust. 3 pkt 10) ustawy Prawo telekomunikacyjne - w „Umowie abonenckiej nr” § 1 ust. 1 Przedmiotem niniejszej umowy jest świadczenie w lokalu Abonenta przez DATECH SiSK usługi stałego dostępu do Internetu poprzez łącze stałe-radiowe w zakresie i na warunkach określonych w „Regulaminie świadczenia usługi dostępu do Internetu przez DATECH Systemy i Sieci Komputerowe dla Abonentów”, zwanym dalej Regulaminem i będącym integralną częścią niniejszej Umowy. w związku z § 2 ust. 1 „Operator świadczy usługę dostępu do Internetu w opcji (…) Klasa 1: do 1 Mbit (…) Klasa 2: do 3 Mbit (…) Klasa 3: do 4 Mbit(…)”, § 6 ust. 1. OPERATOR zapewnia całodobowy dostęp do sieci Internet. w związku z postanowieniami „Załącznika nr 1” o treści: Rodzaj łącza dostępowego (medium transmisji) – łącze stałe-radiowe Rodzaj łącza dostępowego – łącze o przepustowości do ………..(klasa „…”) Konto pocztowe 50 MB: ……….@glogowianie.pl Serwer SMTP: poczta.glogowianie.pl Serwer POP3: poczta.glogowianie.pl - w „Regulaminie świadczenia usługi dostępu do Internetu przez DATECH Systemy i Sieci Komputerowe dla Abonentów” 3.1. DATECH SiSK zobowiązuje się do świadczenia Usług w zakresie i na warunkach określonych w Regulaminie oraz Umowie. 3.2. DATECH SiSK zapewnia ciągłe funkcjonowanie Sieci i świadczonych w oparciu o nią Usług. 5.1. Przez okres trwania Umowy Usługobiorcy przysługuje bezpłatne konto poczty J 11 elektronicznej w domenie glogowianie.pl. Usługobiorca może sam zaproponować nazwę użytkownika oraz hasło, które będą funkcjonowały podczas korzystania z Usług. (…) e) art. 56 ust. 3 pkt 11) ustawy Prawo telekomunikacyjne - w „Umowie abonenckiej nr” § 6 ust. 2. W przypadku awarii dostępu do sieci Abonent zgłosi do OPERATORA zdarzenie pod numer telefonu 076 8357515 w dni powszednie w godz. 9:00 do 17:00 oraz w soboty w godz. 10:00 do 14:00. OPERATOR zobowiązuje się do natychmiastowego usunięcia awarii oraz innych nieprawidłowości związanych ze świadczeniem usługi dostępu do internetu, jednak nie później niż do 36h. - w „Regulaminie świadczenia usługi dostępu do Internetu przez DATECH Systemy i Sieci Komputerowe dla Abonentów” 3.6. „DATECH SiSK zobowiązuje się do przyjmowania zgłoszeń dotyczących awarii od poniedziałku--do-piątku w godzinach 9:00 — 17:00., w sobotę— w godzinach 10:00- 14:00 w siedzibie firmy lub telefonicznie pod numerem 76 8357515. Zgłoszenie otrzymane w innym niż ww. terminie, będzie traktowane jako przyjęte w kolejnym dniu roboczym o godz. 9:00.” 3.7. „Operator zobowiązuje się usunąć awarię lub usterkę uniemożliwiającą dostęp do Internetu w czasie 36 godzin w dniach roboczych od poniedziałku do piątku, licząc od chwili zgłoszenia usterki. f) art. 56 ust. 3 pkt 12) ustawy Prawo telekomunikacyjne - w „Umowie abonenckiej nr” § 6 ust 1 Umowa może zostać rozwiązana przez OPERATORA bez zachowania terminu wypowiedzenia z winy Abonenta z ważnych powodów: 1. rozpowszechnianie przez Abonenta za pośrednictwem sieci treści godzących w porządek prawny, 2. zaleganie z płatnościami za usługi wykonane przez Operatora po uprzednim bezskutecznym wezwaniu do zapłaty należności w terminie nie krótszym niż l5 dni, 3. w przypadku stwierdzenia niezgodnego z przeznaczeniem lub niezgodnego z Regulaminem świadczenia usługi dostępu do internetu przez DATECH Systemy i Sieci Komputerowe dla Abonentów wykorzystania łącza dostępowego. - w „Regulaminie świadczenia usługi dostępu do Internetu przez DATECH Systemy i Sieci Komputerowe dla Abonentów” 10.3. W razie braku akceptacji ww. zmian Abonent upoważniony jest do wypowiedzenia Umowy w drodze pisemnego oświadczenia złożonego nie później niż przed datą wprowadzenia zmian w życie. Brak pisemnego wypowiedzenia w powyższym terminie równoznaczny jest z akceptacją nowych warunków Regulaminu, Cennika.” W związku z pkt 10.2. Zmiany Cennika oraz Regulaminu dokonywane są w trybie określonym w ustawie z dnia 16 lipca 2004r, Prawo Telekomunikacyjne (Dz.U. Nr 171, poz. 1800 z późn. zm.) i nie wymagają zmiany niniejszej umowy.(…) 10.3.1. W przypadku braku akceptacji zmian Regulaminu, Cennika, Abonentowi przysługuje prawo wypowiedzenia Umowy, a Operatorowi nie przysługuje roszczenie odszkodowawcze, chyba że konieczność wprowadzenia zmian wynika bezpośrednio ze zmiany przepisów prawa, w tym również usunięcia niedozwolonych postanowień umownych. 1.5. Każda ze stron może rozwiązać Umowę z zachowaniem 1-miesięcznego okresu wypowiedzenia, ze skutkiem na koniec miesiąca kalendarzowego. Za dzień złożenia wypowiedzenia przyjmuje się dzień złożenia w siedzibie Usługodawcy wypowiedzenia J 12 umowy lub dzień nadania listu poleconego, zawierającego wypowiedzenie umowy. 10.6. DATECH SiSK ma prawo rozwiązać Umowę bez zachowania okresu wypowiedzenia w przypadku: 10.6.1. Nieopłacenia przez Usługobiorcę abonamentu przez okres jednego miesiąca po uprzednim bezskutecznym wezwaniu Abonenta do zapłaty należności w terminie nie krótszym niż 15 dni. Rozwiązanie umowy nie zwalnia Usługobiorcy od obowiązku uiszczenia zaległych- kwot wraz z odsetkami należnymi za okres zwłoki. 10.6.2. Nieprzestrzegania przez Usługobiorcy postanowień zawartych w Regulaminie lub- Umowie. Rozwiązanie Umowy nie zwalnia Usługobiorcy od odpowiedzialności za wyrządzone szkody oraz za niezapłacone Usługi. 10.6.3. Nieusunięcia przez Abonenta przyczyn ograniczenia lub wyłączenia dostępu do internetu z przyczyn określonych w Regulaminie po uprzednim bezskutecznym wezwaniu Abonenta do ich usunięcia. Rozwiązanie Umowy nie zwalnia Usługobiorcy od odpowiedzialności za wyrządzone szkody oraz za niezapłacone Usługi. g) art. 56 ust. 3 pkt 13) ustawy Prawo telekomunikacyjne - w „Umowie abonenckiej nr” § 7 ust. 1. Abonent ma prawo do złożenia reklamacji. Zasady i termin składania oraz rozpatrywania reklamacji zawarte są w Regulaminie. - w „Regulaminie świadczenia usługi dostępu do Internetu przez DATECH Systemy i Sieci Komputerowe dla Abonentów” 6.2. DATECH SiSK odpowiada za niewykonanie lub nienależyte wykonanie Usługi wyłącznie w zakresie określonym w Umowie, Regulaminie oraz w obowiązujących przepisach prawa. 6.3. W przypadku niedotrzymania z winy DATECH SiSK terminu uruchomienia usługi, Abonentowi przysługuje żądanie zapłaty kary umownej w wysokości 1/30 Abonamentu za każdy dzień zwłoki, maksymalnie do wysokości miesięcznej opłaty abonamentowej za usługę będącą przedmiotem umowy, obowiązującej w dniu, w którym powinno rozpocząć się świadczenie usługi. Operator jest zwolniony z tej odpowiedzialności, jeżeli Abonent utrudniał lub zwlekał z umożliwieniem wykonania instalacji. 6.4. Za każdy dzień przerwy w świadczeniu Usługi Abonentowi przysługuje odszkodowanie w wysokości 1/15 średniej opłaty miesięcznej liczonej według rachunków za Usługę z ostatnich trzech okresów rozliczeniowych, jednak za okres nie dłuższy niż ostatnie 12 miesięcy. 6.4.1. Odszkodowanie nie przysługuje, jeżeli w okresie rozliczeniowym łączny czas przerw był krótszy od 36 godzin. 6.4.2. Niezależnie od odszkodowania, za każdy dzień, w którym nastąpiła przerwa w świadczeniu usługi, Abonentowi przysługuje uprawnienie do żądania zwrotu 1/30 miesięcznej opłaty abonamentowej. 6.4.3. W przypadku powstania szkody przewyższającej wysokość zastrzeżonej w ust. 6.3 kary umownej Abonentowi przysługuje prawo dochodzenia odszkodowania na zasadach ogólnych. 6.5. DATECH SiSK nie ponosi wobec Usługobiorcy odpowiedzialności prawnej za szkody poniesione przez Abonenta w związku z korzystaniem lub niemożnością korzystania z Usługi (z zastrzeżeniem ust. 6.3-6.4.2). 6.6. Za wszelkie treści przekazywane przez Usługobiorcę przy korzystaniu z Usług odpowiedzialność ponosi Usługobiorca. W przypadku jakichkolwiek roszczeń osób trzecich odpowiedzialność za treści przekazywane z wykorzystaniem Sieci spoczywa J 13 wyłącznie na Usługobiorcy. 6.7. DATECH SiSK nie ponosi odpowiedzialności za korzystanie przez Usługobiorcę z Usług w sposób naruszający prawo krajowe lub międzynarodowe, lub prawa osób trzecich. Dotyczy to w szczególności naruszenia przez Usługobiorcę prawa autorskiego, popełnienia przez Usługobiorcę czynów nieuczciwej konkurencji lub zamieszczenia przez Usługobiorcę niedozwolonej reklamy bądź niezgodnych z prawem treści w tym treści o charakterze pornograficznym. 6.8. DATECH SiSK nie ponosi odpowiedzialności za skutki wykorzystywania przez Usługobiorcę jakichkolwiek informacji, danych czy też oprogramowania uzyskanego przez Usługobiorcę podczas korzystania z Sieci. 6.9. DATECH SiSK nie ponosi odpowiedzialności za skutki dostępu osób nieupoważnionych do informacji Usługobiorcy umieszczonych na serwerach DATECH SiSK oraz na komputerach samych Usługobiorców, które nastąpiły poprzez Włamanie, przechwycenie przekazywanych z wykorzystaniem Sieci informacji lub w wyniku udostępnienia przez Usługobiorcę haseł dostępu osobom nieupoważnionym. h) art. 56 ust. 3 pkt 14) ustawy Prawo telekomunikacyjne - w „Regulaminie świadczenia usługi dostępu do Internetu przez DATECH Systemy i Sieci Komputerowe dla Abonentów” IX. POSTĘPOWANIE REKLAMACYJNE 9.1. Abonent ma prawo do złożenia reklamacji. 9.1.1. Reklamacją jest zgłoszenie przez Usługobiorcę roszczenia z tytułu niewykonania lub nienależytego wykonania Usługi z winy DATECH SiSK albo nieprawidłowego naliczenia opłaty. 9.2. Reklamacja może być złożona przez Usługobiorcę osobiście w siedzibie Operatora pisemnie lub ustnie do protokołu, telefonicznie, bądź za pośrednictwem poczty tradycyjnej lub e-mailowej (z adresu e-mailowego podanego w Załączniku) i powinna zawierać: 9.2.1. imię i nazwisko albo nazwę oraz adres zamieszkania albo siedziby Usługobiorcy; 9.2.2. określenie przedmiotu reklamacji oraz reklamowanego okresu; 9.2.3. przedstawienie okoliczności uzasadniających reklamację; 9.2.4. datę zawarcia umowy i określony w niej termin rozpoczęcia świadczenia usługi dostępu do Internetu (w przypadku reklamacji niedotrzymania przez Operatora terminu rozpoczęcia świadczenia usługi); 9.2.5. wysokość kwoty odszkodowania lub innej należności (w przypadku gdy reklamujący żąda ich wypłaty); 9.2.6. numer konta bankowego lub adres właściwy do wypłaty odszkodowania lub innej należności albo wniosek o ich zaliczenie na poczet przyszłych płatności; 9.2.7. podpis reklamującego w przypadku reklamacji złożonej w formie pisemnej; 9.3. W przypadku złożenia reklamacji pisemnie, ustnie do protokołu, telefonicznie lub za pośrednictwem poczty elektronicznej, osoba przyjmująca reklamację niezwłocznie potwierdza jej przyjęcie. 9.4. Za datę wniesienia reklamacji uważa się datę otrzymania pisma przez DATECH SiSK. 9.5. Złożenie reklamacji przez Abonenta nie zwalnia go od obowiązku regulowania opłat. 9.6. W przypadku braków formalnych w złożonej reklamacji osoba przyjmująca reklamację lub jednostka rozpatrująca reklamację, o ile uzna, że jest to konieczne do prawidłowego rozpatrzenia reklamacji, niezwłocznie informuje o konieczności jej uzupełnienia lub wzywa reklamującego do uzupełnienia braków, określając termin, nie krótszy niż 7 dni i zakres tego uzupełnienia, z pouczeniem, że nieuzupełnienie reklamacji w określonym J 14 terminie spowoduje pozostawienie reklamacji bez rozpoznania. Po bezskutecznym upływie wyznaczonego terminu reklamację pozostawia się bez rozpoznania. 9.7. Reklamacja może być złożona w terminie 12 miesięcy od ostatniego dnia Okresu rozliczeniowego, w którym zakończyła się przerwa w świadczeniu Usługi lub od dnia, w którym Usługa została nienależycie wykonana albo miała być wykonana lub od dnia doręczenia faktury VAT zawierającej nieprawidłowe obliczenie należności z tytułu świadczenia Usługi. 9.8. Reklamację złożoną po upływie terminu, o którym mowa w ust. 9.7., pozostawia się bez rozpoznania, o czym DATECH SiSK niezwłocznie powiadamia Abonenta. 9.9. Reklamacja powinna być rozpatrzona w terminie 30 dni od momentu jej wniesienia. Jeżeli w tym terminie reklamacja nie zostanie rozpatrzona, uważa się, że ta reklamacja została uwzględniona. DATECH SiSK zobowiązuje się do pisemnego powiadomienia Usługobiorcy o wyniku rozpatrzenia Reklamacji. 9.10. Prawo dochodzenia w postępowaniu sądowym roszczeń przysługuje Abonentowi po wyczerpaniu drogi postępowania reklamacyjnego. 9.11. Drogę postępowania reklamacyjnego w przypadku, o którym mowa w ust.9.7., uważa się za wyczerpaną, jeżeli przedsiębiorca nie zapłacił dochodzonej należności w terminie 30 dni od dnia, w którym reklamacja usługi telekomunikacyjnej została uznana. 9.12. Roszczenia dochodzone na podstawie ust. 6.3.-6.4.2. przedawniają się z upływem 12 miesięcy od końca okresu rozliczeniowego, w którym zakończyła się przerwa w świadczeniu usługi telekomunikacyjnej albo od dnia, w którym usługa została nienależycie wykonana lub miała być wykonana. 9.13. Bieg przedawnienia roszczeń zawiesza się na okres od dnia wniesienia reklamacji usługi do dnia udzielenia na nią odpowiedzi, nie dłużej jednak niż na okres przewidziany do rozpatrzenia reklamacji. 9.14. Szczegółowy tryb postępowania reklamacyjnego określa Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 1 października 2004r. w sprawie trybu postępowania reklamacyjnego oraz warunków, jakim powinna odpowiadać reklamacja usługi telekomunikacyjnej(Dz.U. Nr 226, poz.2291). i) art. 56 ust. 3 pkt 15) ustawy Prawo telekomunikacyjne - w „Umowie abonenckiej nr” § 12 Wszelkie spory powstałe na tle wykonywania Umowy Strony zobowiązują się rozwiązywać polubownie. (…) § 13 Abonent może zwrócić się o rozstrzygnięcie sporu do stałego polubownego sądu konsumenckiego działającego przy Prezesie Urzędu Komunikacji Elektronicznej lub do Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej o przeprowadzenie postępowania mediacyjnego. j) art. 56 ust. 3 pkt 16) ustawy Prawo telekomunikacyjne - w „Regulaminie świadczenia usługi dostępu do Internetu przez DATECH Systemy i Sieci Komputerowe dla Abonentów” 10.2. (…) W przypadku dokonywania przez Operatora zmiany warunków Regulaminu lub Cennika, DATECH SiSK informuje Abonenta o treści powyższych zmian wysyłając informację pocztą elektroniczną na adres emailowy wskazany w załączniku z wyprzedzeniem co najmniej jednego okresu rozliczeniowego przed wprowadzeniem tych zmian w życie. (dowód: karta nr 18-20, 41-45, 52-56, 58-59) J 15 3. Mając na uwadze zebrany materiał dowodowy, Prezes Urzędu zważył, co następuje: 3.1. Zagrożenie interesu publicznoprawnego . Podstawą do rozstrzygania sprawy w oparciu o przepisy ustawy o ochronie (…) jest uprzednie zbadanie przez Prezesa Urzędu, czy w danej sprawie zagrożony został interes publicznoprawny. Stwierdzenie, że to nastąpiło pozwala na realizację celu tej ustawy, wskazanego w art. 1 ust. 1, którym jest określenie warunków rozwoju i ochrony konkurencji oraz zasady podejmowanej w interesie publicznoprawnym ochrony interesów przedsiębiorców i konsumentów. W opinii Prezesa Urzędu rozpatrywana sprawa ma charakter publicznoprawny, albowiem wiąże się z ochroną interesu wszystkich konsumentów, którzy są lub będą klientami DATECH. Interes publicznoprawny przejawia się także w postaci zbiorowego interesu konsumentów. Innymi słowy - naruszenie zbiorowego interesu konsumentów jest jednocześnie naruszeniem interesu publicznoprawnego. Zatem uzasadnione było w niniejszej sprawie podjęcie przez Prezesa Urzędu działań przewidzianych w ustawie o ochronie (…). 3.2. Oznaczenie przedsiębiorcy Zgodnie z art. 4 pkt 1 ustawy o ochronie (…), pod pojęciem przedsiębiorcy należy rozumieć przedsiębiorcę w rozumieniu przepisów ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Natomiast art. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2010 r. Nr 220, poz. 1447 z późn. zm.), definiuje działalność gospodarczą jako zarobkową działalność wytwórczą, handlową, budowlaną, usługową oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i eksploatacja zasobów naturalnych, a także działalność zawodową wykonywaną w sposób zorganizowany i ciągły. Przedsiębiorcą w rozumieniu art. 4 ust. 1 tej ustawy jest osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna nie będąca osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną - wykonująca we własnym imieniu działalność gospodarczą. W myśl zaś art. 4 ust. 2 tej ustawy za przedsiębiorców uznaje się także wspólników spółki cywilnej w zakresie wykonywanej przez nich działalności gospodarczej. Ponadto, zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy: „Przedsiębiorca może podjąć działalność gospodarczą w dniu złożenia wniosku o wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej albo po uzyskaniu wpisu do rejestru przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym.” Damian Poźniak, wpisany do ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez Prezydenta Miasta Głogowa pod numerem 10343/99, prowadzi działalność gospodarczą. A zatem - w świetle powyżej przytoczonych przepisów prawnych – jest on przedsiębiorcą w rozumieniu art. 4 pkt 1 ustawy o ochronie (…), do którego przepisy tej ustawy odnoszą się wprost. 3.3. Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie I sentencji decyzji. Przesłanki naruszenia art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1) ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów W ramach niniejszego postępowania postawiono DATECH zarzut stosowania niezgodnej z prawem praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów polegającej na zamieszczeniu we wzorcu umownym p.n. „Regulamin świadczenia usługi dostępu do Internetu przez DATECH Systemy i Sieci Komputerowe dla Abonentów” postanowień tożsamych z postanowieniami J 16 umownymi wpisanymi do Rejestru pod poz . 2206, 2354, 918, 496, 916, 28, 1235 i 445 (pkt 1.2.I. uzasadnienia decyzji). Art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie (...) stanowi, iż ‚„Zakazane jest stosowanie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów.”, natomiast art. 24 ust. 2 określa, iż „Przez praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów rozumie się godzące w nie bezprawne działanie przedsiębiorcy, w szczególności: 1) stosowanie postanowień wzorców umów, które zostały wpisane do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. — Kodeks postępowania cywilnego. (...).” Do stwierdzenia zatem praktyki z art. 24 ust. 2 pkt 1) ustawy o ochronie (...) konieczne jest wykazanie, że spełnione zostały łącznie następujące przesłanki: 1) bezprawność działań przedsiębiorcy, polegająca na stosowaniu postanowień wzorców umów, które zostały wpisane do Rejestru, 2) godzenie tymi działaniami w zbiorowy interes konsumentów. Ad 1) Pierwsza przesłanka naruszenia art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1) ustawy o ochronie (…) - bezprawność działań przedsiębiorcy Zbiorowe interesy konsumentów podlegają ochronie przed działaniami przedsiębiorców, które są sprzeczne z prawem, tj. przepisami określonych aktów prawnych, a także sprzeczne z zasadami współżycia społecznego i dobrymi obyczajami. Jak wspomniano wyżej, zgodnie z art. 24 ust. 2 pkt 1) ustawy o ochronie (…), za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów uważa się w szczególności stosowanie postanowień wzorców umów, które zostały wpisane do Rejestru. Należy w tym miejscu wskazać, iż wzorce umowne wykorzystywane przy zawieraniu umów z konsumentami mogą być poddane kontroli abstrakcyjnej. Kontroli abstrakcyjnej wzorca jako takiego (art. 479 36 – 479 45 k.p.c. ) dokonuje się niezależnie od tego, czy postanowienia wzorca były, czy też nie były zastosowane przy konkretnej umowie. Kontrola taka obejmuje klauzule pojedyncze lub zbiorowe (cały wzorzec lub jego fragment). Oceny postanowień w wypadku kontroli abstrakcyjnej dokonuje Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów i wyłącznie do kompetencji tego Sądu należy uznanie postanowień wzorców umownych za niedozwolone. Art. 479 43 k.p.c. rozszerza prawomocność wyroku wydanego w sprawie o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone na osoby trzecie. Skutek tzw. prawomocności rozszerzonej następuje od chwili wpisania wzorca umowy do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, prowadzonego przez Prezesa Urzędu, o którym mowa w art. 479 45 § 2 k.p.c. Konsekwencją umieszczenia postanowienia umownego w w/w rejestrze jest to, że posłużenie się nim będzie miało skutek wprowadzenia do umowy elementu bezwzględnie przez prawo zakazanego . Wpis do rejestru niedozwolonych postanowień umownych oznacza, że od tego momentu stosowanie takiej klauzuli jest zakazane we wszystkich wzorcach umownych. Powyższe stanowisko Prezesa Urzędu zgodne jest z orzecznictwem Sądu Najwyższego, który w uchwale z dnia 13 lipca 2006 r. (Sygn. akt III SZP 3/06) stwierdził, iż „(…) stosowanie postanowień wzorców umów o treści tożsamej z treścią postanowień uznanych za niedozwolone prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów i wpisanych do rejestru, o którym mowa w art. 479 45 § 2 k.p.c., może być uznane w stosunku do innego przedsiębiorcy za J 17 praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów (…)”. W uzasadnieniu do powyższej uchwały Sąd uznał m.in., że „ (…) praktyka naruszająca zbiorowe interesy konsumentów art. 23a u.ok.ik. [obecnie art. 24] obejmuje również przypadki wprowadzania jedynie zmian kosmetycznych polegających na przestawieniu wyrazów lub zastąpieniu jednych wyrazów innymi, jeżeli tylko wykładnia postanowienia pozwoli stwierdzić, że jego treść mieści się w hipotezie zakazanej klauzuli. Stosowanie klauzuli o zbliżonej treści do klauzuli wpisanej do rejestru godzi przecież tak samo w interesy konsumentów, jak stosowanie klauzuli identycznej, co wpisana do rejestru (…). Przyjęta powyżej rozszerzająca wykładnia art. 23a ustawy o ochronie (…) znajduje również uzasadnienie w dyrektywach 93/13 oraz 98/27 a także orzecznictwie ETS dotyczącym zasady efektywności (…)”. Nie jest zatem konieczna dokładna, literalna identyczność klauzuli wpisanej do rejestru i klauzuli z nią porównywanej i stąd niedozwolone będą także takie postanowienia umów, które mieszczą się w hipotezie klauzuli wpisanej do rejestru, której treść zostanie ustalona w oparciu o dokonaną jej wykładnię. Jak już wskazano, przedmiotem niniejszego postępowania jest wykazanie, że wyżej wymienione, zakwestionowane przez Prezesa Urzędu postanowienia są tożsame z treścią postanowień uznanych za niedozwolone prawomocnymi wyrokami SOKiK i wpisanych do Rejestru pod pozycjami: 2206, 2354, 918, 496, 916, 28, 1235 i 445. Postanowienie o treści: „W terminie 7 dni od dnia dokonania zmiany danych Usługobiorcy, Usługobiorca zobowiązany jest dostarczyć DATECH SiSK osobiście lub listem poleconym aktualne dane. (…) W przypadku nieprzestrzegania przez Usługobiorcę tego zobowiązania, wszelką korespondencję kierowaną do Usługobiorcy pod nieaktualny adres uważa się za prawidłowo nadaną ze wszystkimi konsekwencjami dla Usługobiorcy, a w szczególności w zakresie skutków naruszenia terminów płatności jego zobowiązań wobec DATECH SiSK.” W wyroku z dnia 3 listopada 2010 r. SOKiK uznał za niedozwolone postanowienie umowne zapis, który następnie został wpisany do Rejestru pod poz. 2206: „ W razie zaniechania obowiązku niezwłocznego zawiadomienia banku o zmianie adresu, pisma wysłane do posiadacza rachunku pod dotychczasowy adres pozostawia się w dokumentacji rachunku ze skutkiem doręczenia, chyba że nowy adres jest znany bankowi" (sygn. akt XVII Amc 1783/09). SOKiK w wyroku z dnia 17 sierpnia 2006 roku (Sygn. Akt XVII Amc 100/05) uznał także za niedozwolone postanowienie o treści „Zawiadomienie o wypowiedzeniu umowy przez Fronton będzie wysłane listem poleconym na adres nabywcy, określony w umowie lub zawiadomieniu o zmianie adresu. Odmowa przyjęcia przez nabywcę lub dwukrotna adnotacja poczty „nie podjęto w terminie” (awizo) wywołuje skutki doręczenia. Skutki doręczenia wywołuje również doręczenie zastępcze, określone w art. 138 i art. 139 kodeksu postępowania cywilnego, tj. doręczenie pisma dorosłemu domownikowi, administracji domu, sołtysowi lub dozorcy domu. Fronton pozostawia w aktach umowy pismo ze skutkiem doręczenia, jeśli nabywca nie zawiadomi Frontonu o zmianie adresu i nazwiska, a wysłane zawiadomienie wróci z adnotacją „adresat nieznany” lub temu podobną. Zawiadomienie stanowi integralną część umowy” . (wpis do Rejestru pod poz 918). Uzasadniając swoje stanowisko SOKiK stwierdził, iż uznany za niedozwolony zapis umowny „ kształtuje sytuację konsumenta niekorzystnie w porównaniu z sytuacją pozwanego, nakładając na konsumenta bardzo rygorystyczne skutki w zakresie odbierania korespondencji pozwanego analogicznie jak przepisy k.p.c. w odniesieniu do korespondencji sądowej. Instytucja doręczenia zastępczego należy do prawa procesowego i negatywnie należy ocenić próbę jej adaptowania do J 18 obrotu gospodarczego, zwłaszcza, gdy jedną ze stron umowy jest konsument oraz mając na uwadze art. 61 k.c., zgodnie z którym oświadczenie woli, które ma być złożone innej osobie, jest złożone z chwilą gdy doszło do niej w taki sposób, że mogła zapoznać się z jego treścią. Podkreślić należy, iż instytucja doręczenia zastępczego nie jest gwarantem dojścia do konsumenta oświadczenia woli pozwanego w w/w sposób. Również dwukrotna adnotacja placówki pocztowej „nie podjęto w terminie” nie przesądza o tym, że konsument mógł zapoznać się z oświadczeniem woli pozwanego. Postanowienie [to] (…) może prowadzić do sytuacji, gdy konsument pozbawiony możliwości rzeczywistego zapoznania się z oświadczeniem woli pozwanego narażony będzie na jego skutki prawne. Takie ukształtowanie obowiązków konsumenta rażąco narusza jego interesy i jest sprzeczne z dobrymi obyczajami. ” Podobne postanowienie o treści: „Klient zobowiązany jest każdorazowo informować Operatora o zmianie swoich danych wskazanych w Umowie, w szczególności adresu, pod rygorem uznania pism i Rachunków skierowanych na ostatnio wskazany Operatorowi adres za skutecznie doręczone" (poz. 2354) SOKiK, wyrokiem z dnia 11 lutego 2011 r. (sygn. akt XVII Amc 2055/09), uznał za niedozwolone. Przytoczone wyżej postanowienie, zamieszczone we wzorcu umownym p.n. „Regulamin świadczenia usługi dostępu do Internetu przez DATECH Systemy i Sieci Komputerowe dla Abonentów”, również ustanawia fikcję skutecznego złożenia oświadczenia woli przez przedsiębiorcę i to w przypadku, gdy konsument pozbawiony byłby realnej możliwości zapoznania się z jego treścią. W opinii Prezesa Urzędu, o ile w sytuacji niedochowania przez konsumenta obowiązku powiadomienia przedsiębiorcy o zmianie adresu do korespondencji, można obciążyć go np. kosztami mylnych operacji, to niedopuszczalna jest regulacja sankcjonująca dokonanie przez przedsiębiorcę czynności, która w istocie nie nastąpiła. Zatem skutek stosowania kwestionowanego zapisu jest taki sam, jak tego, który został umieszczony w Rejestrze pod poz. 2206, 2354 i 918, co w tym wypadku przesądza o ich tożsamości. Bez znaczenia są odmienności wynikające z różnic w sformułowaniach i użytych zwrotach porównywanych klauzul. Postanowienie o treści: „Opłaty abonamentowe należy uiszczać każdorazowo za dany Okres Rozliczeniowy w terminie 14 dni od dnia wystawienia przez Operatora faktury VAT” Niedozwolonym jest postanowienie, wpisane do Rejestru pod poz. 496 na podstawie wyroku SOKiK z dnia 14 marca 2005 r. (sygn. akt XVII AmC 6/04), o treści: „Należność za gaz ziemny oraz świadczone Kupującemu usługi będą regulowane na podstawie faktur wystawionych przez Sprzedawcę (…) 14 dniowym od daty wystawienia faktury w przypadku wysyłki pocztą z wyłączeniem § 5 ust. 3 umowy. Należność za gaz ziemny, o której mowa w § 5 ust. 3 umowy Kupujący będzie regulował na podstawie faktur wystawionych przez Sprzedawcę w terminie podanym w fakturze”. Uzasadniając powyższy wyrok Sąd podzielił argumenty Prezesa Urzędu, który był powodem w sprawie, że przedmiotowa klauzula powoduje, że konsument nie posiada wiedzy przy zawieraniu umowy z pozwaną na podstawie tych wzorców umów odnośnie terminu płatności należności za świadczone usługi, gdyż umowa takiego terminu nie określa, a czyni to wyłącznie faktura, doręczona po zawarciu umowy. Powyższe może z pewnością powodować szereg negatywnych konsekwencji dla konsumenta, np. konieczność zapłaty odsetek za opóźnienie w zapłacie w wyniku otrzymania faktury pocztą po terminie płatności, bądź też wyznaczenie zbyt krótkiego terminu płatności z uwagi na opóźnienie doręczenia faktury. Zastosowanie przedmiotowej klauzuli oznacza, że przedsiębiorca zastrzega sobie wyłączne J 19 uprawnienie do ustalania terminu płatności należności przez konsumenta. Z tych przyczyn klauzula ta jest niedozwolona w świetle art. 385 3 pkt 8 i pkt 9 k.c. Umowa bowiem powinna wyraźnie określać sposób oraz termin spełnienia świadczenia przez każdą ze stron, zwłaszcza, gdy jedną z nich jest konsument, a nie profesjonalista. Treść kwestionowanego postanowienia zamieszczonego we wzorcu umowy p.n. „Regulamin świadczenia usługi dostępu do Internetu przez DATECH Systemy i Sieci Komputerowe dla Abonentów”, stosowanego przez DATECH, w sposób tożsamy, jak powyżej powołane niedozwolone postanowienie umowne, uprawnia przedsiębiorcę do subiektywnego ustalania na fakturze terminu płatności za świadczone usługi. Natomiast sam konsument, na podstawie zawartej umowy, nie jest w stanie określić ani przewidzieć, w jakim terminie powinien uiścić za nie opłatę. Ustalając termin obowiązku zapłaty faktury od daty jej wystawienia, DATECH naraża konsumenta na negatywne konsekwencje, w postaci choćby konieczności zapłaty odsetek za opóźnienie lub zbyt krótki termin wyznaczony na zapłatę w razie opóźnienia w doręczeniu faktury. Mając powyższe na uwadze, uznać należy, iż skutek stosowania omawianego postanowienia jest tożsamy ze skutkiem stosowania klauzuli wpisanej do Rejestru pod nr 496. Tym samym, pomimo odmienności wynikających z użytych zwrotów i wyrazów, stwierdzić należy tożsamość porównywanych zapisów. Postanowienie o treści: „Za nieuzasadnione wezwanie serwisu Abonent zapłaci każdorazowo opłatę w wysokości 60,00 zł (…).” Wyrokiem SOKiK z dnia 11 września 2006 r. (sygn. akt XVII Amc 157/05) za klauzulę abuzywną zostało uznane postanowienie o treści: „W przypadku nieuzasadnionej reklamacji Zamawiającego zostanie on obciążony kosztami obsługi reklamacji poniesionymi przez Wykonawcę w tym kosztami związanymi z przyjazdem serwisu” (poz. 916). Tym samym Sąd uznał za zasadne stanowisko Prezesa Urzędu, zgodnie z którym zapis ten umożliwia obciążenie konsumenta zobowiązaniem pieniężnym już na etapie samodzielnej oceny, dokonanej przez przedsiębiorcę, co do zasadności reklamacji. Przedsiębiorca bez konieczności oczekiwania np. na rozstrzygnięcie sądu w sprawie słuszności racji konsumenta, może zobowiązać go do pokrycia wszelkich kosztów z tytułu obsługi reklamacji. Zapis ten może powodować, że konsumenci będą obawiać się konieczności poniesienia powyższych kosztów, w wyniku czego nie będą korzystać z prawa do dochodzenia swoich roszczeń. O tym, czy przedsiębiorcy przysługuje prawo do pokrycia kosztów, nawet w sytuacji gdy reklamacja konsumenta nie była słuszna, powinien ewentualnie decydować sąd, a nie autorytatywnie przedsiębiorca, po dokonaniu oceny stanu faktycznego ze swojego punktu widzenia. Dlatego też powyżej przytoczone postanowienie może naruszać art. 385 1 § 1 k.c. stanowiący, że postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nie uzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny. Klauzula o zbliżonej treści: „za rozpatrzenie nieuzasadnionej reklamacji 20,00 zł" została uznana za niedozwoloną wyrokiem SOKiK z dnia 30 września 2002r. (sygn. akt XVII Amc 47/01) i wpisana do Rejestru pod poz. 28. Uzasadniając swoje stanowisko Sąd wskazał, iż pobieranie opłat za nieuzasadnioną reklamację oznacza przyznanie sobie przez Bank uprawnienia do dokonywania wiążącej interpretacji umowy rachunku bankowego. Ocenia on bowiem jednostronnie zasadność reklamacji i ewentualnie wyciąga konsekwencje fiskalne wobec drugiej J 20 strony umowy. Taki stan rzeczy narusza dobre obyczaje i stanowi przejaw posługiwania się przez Bank w obrocie z konsumentami niedozwoloną klauzulą umowną w rozumieniu art. 385 1 § 1 kc i art. 385 3 pkt 9 kc. Analizując treść kwestionowanego postanowienia, które tak samo jak postanowienie wpisane do Rejestru dotyczy reklamacji świadczonej przez przedsiębiorcę usługi, należy stwierdzić, iż wywiera ono dla konsumenta takie same skutki, jak przytoczone powyżej klauzule abuzywne. Przyznaje bowiem DATECH wyłączne prawo do subiektywnej oceny, co do zasadności reklamacji i tylko od tej opinii zależy, czy konsument zostanie obciążony kwotą 60 zł. Tym samym, pomimo odmienności wynikających z użytych zwrotów i wyrazów, stwierdzić należy tożsamość porównywanych zapisów z postanowieniami wpisanymi do Rejestru pod poz. 916 i 28. Postanowienie o treści: „DATECH SiSK ma prawo rozwiązać Umowę bez zachowania okresu wypowiedzenia w przypadku: 10.6.1 „Nieopłacenia przez Usługobiorcę abonamentu przez okres jednego miesiąca od terminu płatności określonego w punkcie 8.2. Regulaminu. Rozwiązanie umowy nie zwalnia Usługobiorcy od obowiązku uiszczenia zaległych kwot wraz z odsetkami należnymi za okres zwłoki” Na mocy wyroku SOKiK z dnia 22 czerwca 2005 r. (sygn. akt XVII Amc 53/04) zostało wpisane do Rejestru pod pozycją 1235 postanowienie o treści: „W przypadku wystąpienia zaległości w uiszczeniu opłaty abonamentowej operator ma prawo rozwiązać umowę w trybie określonym w par. 4 ust. 2." Tym razem Sąd także podzielił stanowisko Prezesa Urzędu, iż przedsiębiorca zastrzegając sobie prawo rozwiązania umowy bez wyznaczenia konsumentowi dodatkowego terminu do zapłaty opłaty abonamentowej działa wbrew zasadzie wyrażanej w ww. art. 491 § 1 k.c. oraz dobrym obyczajom, zgodnie z którymi wierzyciel, w przypadku zwłoki dłużnika w spełnieniu świadczenia, powinien go wezwać do jego spełnienia. Treść ww. postanowienia wzorca umownego p.n. „Regulamin świadczenia usługi dostępu do Internetu przez DATECH Systemy i Sieci Komputerowe dla Abonentów”, stosowanego przez DATECH, w sposób tożsamy, jak powyżej powołane niedozwolone postanowienie umowne wpisane pod poz. 1235 do Rejestru, ustanawia dla przedsiębiorcy prawo do natychmiastowego rozwiązania zawartej z konsumentem umowy, w przypadku pozostawania przez niego w zwłoce z uiszczaniem opłaty abonamentowej. Regulacja ta jest wprost sprzeczna z treścią przytoczonego powyżej 491§ 1 k.c. Mając powyższe na uwadze, uznać należy, iż skutek stosowania omawianego postanowienia jest tożsamy ze skutkiem stosowania powyższej klauzuli. Tym samym, pomimo odmienności wynikających z użytych zwrotów i wyrazów, stwierdzić należy tożsamość porównywanych zapisów z postanowieniem wpisanym do Rejestru pod poz. 1235. Postanowienie o treści: „Kwestie sporne będą rozpatrywane przed Sądem właściwym dla miejsca wykonywania umowy. (…)” Wyrokiem SOKiK z dnia 16 lutego 2005 r. (sygn. akt XVII Amc 98/03) za niedozwolone zostało uznane postanowienia o treści : „ Sądem właściwym dla rozpoznania sporów powstałych na tle niniejszej umowy jest sąd miejsca wykonania umowy.” (poz. 445 Rejestru). W myśl obowiązujących przepisów, w sprawach cywilnych sądem właściwym miejscowo J 21 jest sąd miejsca zamieszkania pozwanego (właściwość ogólna — art. 27 k.p.c), bądź ewentualnie sąd właściwy ze względu na miejsce wykonania umowy (właściwość przemienna — art. 34 k.p.c.). Właściwość sądu, zgodnie z dyspozycją art. 385³ pkt 23 k.c,. nie może być z góry narzucana przez przedsiębiorcę, ponieważ może stanowić dodatkową dolegliwość dla konsumenta, a także ograniczać realizację przysługujących mu praw. Zatem wskazanie w kwestionowanym postanowieniu umownym, iż Sąd dla miejsca wykonania umowy jest wyłącznie właściwy do rozpoznania spraw spornych, może ograniczać ustawowe prawa konsumenta. Zgodnie z powyższym Prezes Urzędu uznał, iż treść kwestionowanego postanowienia zamieszczonego we wzorcu umownym p.n. „Regulamin świadczenia usługi dostępu do Internetu przez DATECH Systemy i Sieci Komputerowe dla Abonentów” jest niezgodna z art. 385³ pkt 23 k.c. Wykazano jednocześnie, iż kwestionowany zapis umowy mieści się w hipotezie powyżej wymienionej klauzuli, wpisanej do Rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone pod poz. 445, czego nie naruszają odmienności wynikające z różnic w sformułowaniu i użytych zwrotach porównywanych klauzul. Tym samym, uprawdopodobniono, iż wymienione w punkcie I sentencji niniejszej decyzji postanowienia mieszczą się w hipotezach klauzul wpisanych do Rejestru pod poz. 2206, 2354, 918, 496, 916, 28, 1235 i 445. Ad 2) Druga przesłanka naruszenia art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1) ustawy o ochronie (…) – godzenie w zbiorowy interes konsumentów. W myśl art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1) ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów stosowanie postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone jest praktyką naruszającą zbiorowe interesy konsumentów. Mówiąc o „zbiorowym interesie konsumentów” należy zaznaczyć, iż ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów nie podaje jego definicji, wskazując jednak w art. 24 ust. 3, że nie jest nim suma indywidualnych interesów konsumentów. O tym, czy naruszony został interes zbiorowy, nie zawsze przesądza kryterium ilościowe, ponieważ niekiedy jeden ujawniony przypadek naruszenia prawa konsumenta może być przejawem często lub nawet powszechnie stosowanej praktyki naruszającej interes zbiorowy. W niniejszej sprawie bez wątpienia mamy do czynienia z prawami licznej grupy konsumentów - wszystkich obecnych, jak i przyszłych klientów DATECH. Zatem w rozpatrywanym stanie faktycznym zachowanie nie dotyczy interesów poszczególnych osób, których sprawy mają charakter jednostkowy, indywidualny i nie dający się porównać z innymi, lecz mamy do czynienia z uprawnieniami określonego kręgu konsumentów, których sytuacja jest identyczna i wspólna dla całej, licznej grupy obecnych i przyszłych kontrahentów przedsiębiorcy. Mając powyższe na względzie, Prezes Urzędu stwierdził, że zostało uprawdopodobnione spełnienie łącznie wszystkich przesłanek niezbędnych dla zakwalifikowania opisanych działań jako praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, określonej w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1) ustawy o ochronie (...). 3.4. Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie II sentencji decyzji. Przesłanki naruszenia art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. J 22 W niniejszej sprawie postawiono przedsiębiorcy zarzut stosowania niezgodnej z prawem praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów polegającej na nieinformowaniu, w przypadku zawierania umów poza lokalem przedsiębiorstwa, o prawie konsumenta do odstąpienia od umowy w terminie 10 dni od dnia jej zawarcia oraz niewręczaniu konsumentom wzoru oświadczenia o odstąpieniu od umowy, co może stanowić naruszenie art. 3 ust. 1 ustawy o ochronie niektórych praw konsumentów. W myśl art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie (…) zakazane jest stosowanie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów rozumianych jako godzące w nie bezprawne działanie przedsiębiorcy. Do stwierdzenia zatem praktyki z art. 24 ust. 2 ustawy o ochronie (...) konieczne jest wykazanie, że spełnione zostały łącznie następujące przesłanki: 1) bezprawność działań przedsiębiorcy polegająca na naruszeniu przepisów prawa, 2) godzenie tymi działaniami w zbiorowy interes konsumentów. Ad 1) Pierwsza przesłanka naruszenia art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie (…) - bezprawność działań przedsiębiorcy. Przedsiębiorca może zawrzeć z konsumentem umowę poza lokalem przedsiębiorstwa. W takim przypadku konsumentowi przysługuje prawo do odstąpienia od tej umowy bez podania przyczyn, po złożeniu stosownego oświadczenie na piśnie w terminie 10 dni od zawarcia umowy (art. 2 ust. 1 ustawy o prawach konsumentów). Zgodnie z art. 3 ust. 1 tej ustawy, przed zawarciem umowy przedsiębiorca powinien poinformować konsumenta na piśmie o prawie odstąpienia od umowy w wyżej określonym terminie oraz wręczyć mu wzór oświadczenia o odstąpieniu z oznaczeniem swojego imienia i nazwiska (nazwy) oraz adresem zamieszkania (siedziby). W stosowanych przez DATECH w obrocie z konsumentami wzorcach umownym p.n. „Umowa abonencka nr” brak jest informacji o prawie konsumenta do odstąpienia od umowy w terminie 10 dni od dnia jej zawarcia. Ponadto, do wzorca tego nie jest dołączany wzór oświadczenia o odstąpieniu. Biorąc powyższe pod uwagę, Prezes Urzędu uznał za uprawdopodobnione, że takie postępowanie DATECH spełnia pierwszą z dwóch ww. przesłanek, tj. bezprawność działań przedsiębiorcy, polegającą na naruszeniu art. 3 ust. 1 ustawy o prawach konsumentów. Ad 2) Druga przesłanka naruszenia art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie (…) – godzenie w zbiorowy interes konsumentów. DATECH zawiera z konsumentami umowy zarówno w lokalu, jak i poza lokalem swojego przedsiębiorstwa, w miejscu zamieszkania konsumenta. W celu zagwarantowania konsumentom ochrony przed skutkami zawarcia umowy poza lokalem przedsiębiorstwa ustawodawca ustanowił w ustawie o prawach niektórych praw konsumentów określone instrumenty. Przede wszystkich zagwarantował konsumentowi prawo do odstąpienia od umowy w terminie 10 dni od daty jej zawarcia. Natomiast na przedsiębiorcę nałożył obowiązek informowania konsumenta o tym J 23 prawie w formie pisemnej oraz wręczania wzoru odstąpienia. Tym samym konsumentowi przyznany został dodatkowy czas (10 dni) na spokojne i rzetelne zapoznanie się z warunkami umowy, przeanalizowanie ich pod kątem własnych potrzeb i możliwości finansowych oraz podjęcie suwerennej decyzji. Celem ustawodawcy, wprowadzającym powyższe regulacje prawne, była ochrona konsumenta przed pochopnym zawieraniem umów, niejednokrotnie pod pływem argumentów i sugestii przedsiębiorcy. Zatem nie informowanie konsumentów o prawie do odstąpienia od umowy, a co za tym idzie, nie wręczanie im wzoru oświadczenia o odstąpieniu, jest działaniem bezprawnym, godzącym w ekonomiczny interes konsumenta. Tym samym uprawdopodobniono wypełnienie drugiej z przesłanek, godzenie powyżej opisanymi działaniami w zbiorowy interes konsumentów, niezbędnej do stwierdzenia praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów. Wobec powyższego Prezes Urzędu stwierdził, że uprawdopodobniono spełnienie łącznie wszystkich przesłanek niezbędnych dla zakwalifikowania opisanych działań przedsiębiorcy jako praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, określonej w art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie (...). 3.5. Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie III sentencji decyzji. Przesłanki naruszenia art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2) ustawy o ochronie (…) W ramach niniejszego postępowania postawiono przedsiębiorcy także zarzut stosowania niezgodnej z prawem praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów polegającej na naruszaniu obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji poprzez niepodanie w umowie o świadczenie usług telekomunikacyjnych informacji, o których mowa w art. 56 ust. 3 pkt 6), pkt 8)-16) ustawy Prawo telekomunikacyjne. Art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie (…) stanowi, iż „Zakazane jest stosowanie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów.” Natomiast art. 24 ust. 2 określa, iż „ Przez praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów rozumie się godzące w nie bezprawne działanie przedsiębiorcy, w szczególności: (…) 2) naruszanie obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji; (…).” Aby doszło do naruszenia ww. przepisów prawa muszą kumulatywnie zostać spełnione dwie przesłanki: 1) bezprawność działań przedsiębiorcy, polegająca na naruszaniu obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji 2) godzenie tymi działaniami w zbiorowy interes konsumentów. Ad 1) Pierwsza przesłanka naruszenia art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2) ustawy o ochronie (…) – bezprawność działań przedsiębiorcy. Zamieszczenie we wzorcu umownym postanowień sprzecznych z przepisami ustaw, jak i zaniechanie zamieszczenia w stosowanych wzorach umów prawem nakazanych informacji może stanowić praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów. Wskazać należy, iż przepis art. 56 ust. 3 ustawy Prawo telekomunikacyjne ustanawia J 24 minimalne wymagania dotyczące treści stosunku prawnego, który łączy dostawcę usług telekomunikacyjnych z odbiorcą końcowym. Brak rozstrzygnięć w kwestiach w nim wymienionych stanowi naruszenie ustawy i odbywa się z naruszeniem praw konsumentów. W myśl art. 56 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 ustawy Prawo telekomunikacyjne świadczenie usług telekomunikacyjnych odbywa się na podstawie umowy o świadczenie usług telekomunikacyjnych, zawieranej w formie pisemnej, określającej w szczególności: a) sposób składania zamówień na pakiety taryfowe oraz dodatkowe opcje usługi [art. 56 ust. 3 pkt 6], b) tryb i warunki dokonywania zmian umowy oraz warunki jej przedłużenia [art. 56 ust. 3 pkt 8)], c) zakres świadczonych publicznie dostępnych usług telekomunikacyjnych, ze wskazaniem elementów składających się na opłatę abonamentową [art. 56 ust. 3 pkt 9)], d) dane dotyczące jakości usług [art. 56 ust. 3 pkt 10)], e) zakres obsługi serwisowej, co może stanowić naruszenie [art. 56 ust. 3 pkt 11)], f) sposób i termin rozwiązania umowy [art. 56 ust. 3 pkt 12)], g) zakres odpowiedzialności z tytułu niewykonania lub nienależytego wykonania umowy, wysokość odszkodowania oraz zasady i terminy jego wypłaty [art. 56 ust. 3 pkt 13)], h) zasady, tryb i terminy składania oraz rozpatrywania reklamacji [art. 56 ust. 3 pkt 14)], i) informację o polubownych sposobach rozwiązywania sporów [art. 56 ust. 3 pkt 15)], j) sposobu uzyskania informacji o aktualnym cenniku usług oraz kosztach usług serwisowych [art. 56 ust. 3 pkt 16)]. Zgodnie z wolą ustawodawcy umowa zawierana pomiędzy abonentem a przedsiębiorcą obligatoryjnie powinna zawierać regulacje w kwestiach sposobu składania zamówień na pakiety taryfowe oraz dodatkowe opcje usługi, a także trybu i warunków dokonywania w niej zmian oraz warunków jej przedłużenia (art. 56 ust. 3 pkt 6) i pkt 8)) ustawy Prawo telekomunikacyjne). Natomiast dane, o których mowa w art. 56 ust. 3 pkt 9)-16) ww. ustawy, na podstawie wyraźnego postanowienia umowy, mogą być zawarte w regulaminie świadczenia publicznie dostępnych usług telekomunikacyjnych (art. 56 ust. 5). Wskazać jednocześnie należy, iż na podstawie art. 106 ust. 4 Prawa telekomunikacyjnego wydane zostało Rozporządzenie w sprawie trybu postępowania reklamacyjnego (…), które § 2 - § 7 w sposób kompleksowy określa zarówno warunki, jakim powinna odpowiadać reklamacja, jak i sam tryb postępowania reklamacyjnego. DATECH, nie zamieszczając we wzorcu umownym p.n. „Umowa abonencka nr” stosowanym w obrocie z konsumentami, powyższych informacji uchybił obowiązkowi udzielania swoim kontrahentom (konsumentom) rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji. Zatem takie działanie uznać należy za bezprawne. Biorąc powyższe pod uwagę, Prezes Urzędu uznał za uprawdopodobnione, że powyższe działania przedsiębiorcy spełniają pierwszą z dwóch ww. przesłanek, tj. bezprawność działań przedsiębiorcy, polegającą na naruszeniu powyżej powołanych przepisów ustawy Prawo telekomunikacyjne, co jednocześnie stanowi uchybienie ustawowemu obowiązkowi udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji. Ad 2) Druga przesłanka naruszenia art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2) ustawy o ochronie (…) – godzenie w zbiorowy interes konsumentów. J 25 Analizując drugą przesłankę zastosowania w rozpatrywanej sprawie art. 24 ust. 2 pkt 2) ustawy o ochronie (…) należy stwierdzić, iż opisane działanie przedsiębiorcy, naruszające ww. przepisy prawne niewątpliwie godzi w interes konsumenta i rodzi po jego stronie niekorzystne skutki. Podkreślić bowiem należy, iż nałożenie przez ustawodawcę na przedsiębiorcę obowiązku podawania w treści umowy o świadczenie usług telekomunikacyjnych lub regulaminu (na podstawie wyraźnego postanowienia tej umowy) ww. informacji służy zapewnieniu konsumentom źródła wiedzy na temat przysługujących im uprawnień oraz spoczywających na nich obowiązków, które powinni dopełnić, aby złożyć prawnie skuteczną reklamację, a także odpowiadających im w tym zakresie obowiązków i praw dostawców usług. Nadto służy także możliwości określenia przez konsumentów wysokości przysługujących im względem przedsiębiorców roszczeń oraz prawa do dochodzenia tak określonych żądań w postępowaniu mediacyjnym lub w postępowaniu przed sądem polubownym. Zauważyć także należy, iż umowa o świadczenie usług telekomunikacyjnych powinna także zawierać informację dotyczącą trybu i warunków dokonywania zmian tej umowy, jak również sposobu i terminu jej rozwiązania. Dlatego też zaniechanie przez DATECH umieszczenia w stosowanym wzorcu umownym p.n. „Umowa abonencka nr” przedmiotowych informacji pozbawiło konsumentów wiedzy koniecznej do ich prawidłowego, świadomego i czynnego uczestnictwa w rynku. Konsumenci, którym nie udzielono podstawowych wiadomości dotyczących przysługujących im praw oraz trybu dochodzenia roszczeń, najprawdopodobniej nie skorzystają z przewidzianych prawem instrumentów. Tym samym zostało uprawdopodobnione spełnienie drugiej z przesłanek - godzenie ww. działaniami w zbiorowy interes konsumentów - niezbędnej do stwierdzenia praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów. Mając powyższe na względzie, Prezes Urzędu stwierdził, że zostało uprawdopodobnione spełnienie łącznie wszystkich przesłanek niezbędnych dla zakwalifikowania opisanych działań jako praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, określonej w art. 24 ust.1 i 2 pkt 2) ustawy o ochronie (...). 3.6. Zastosowanie art. 28 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w rozstrzygnięciach zawartych w punkcie I, II i III sentencji decyzji. Zgodnie z art. 28 ustawy o ochronie (…) jeżeli w toku postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów zostanie uprawdopodobnione – na podstawie okoliczności sprawy, informacji zawartych w zawiadomieniu lub innych informacji będących podstawą wszczęcia postępowania z urzędu – że przedsiębiorca stosuje praktykę, o której mowa w art. 24 tej ustaw, a przedsiębiorca, któremu zarzucane jest naruszenie tego przepisu, zobowiąże się do podjęcia lub zaniechania określonych działań zmierzających do zapobieżenia tym naruszeniom, Prezes Urzędu może, w drodze decyzji, nałożyć obowiązek wykonania tych zobowiązań. W toku niniejszego postępowania DATECH, uznając zasadność zarzutów przedstawionych w postanowieniu nr 215/2011, wniósł o zastosowanie w niniejszym postępowaniu przepisu art. 28 ustawy o ochronie (…), zobowiązując się jednocześnie do dokonania zmian , o których mowa w uzasadnieniu niniejszej decyzji (pkt 2.5. ustaleń stanu faktycznego decyzji), poprzez zmianę treści kwestionowanych postanowień oraz zamieszczenie we wzorcach umownych wymaganych J 26 prawem informacji. Dokonując tych modyfikacji przedsiębiorca uwzględnił obowiązujące przepisy prawa, w szczególności art. 56 ust. 3 pkt 6), pkt 8)-16) ustawy Prawo telekomunikacyjne, a także art. 3 ust. 1 ustawy o ochronie niektórych praw konsumentów. Zdaniem Prezesa Urzędu tak opracowane zapisy wzorców umownych mogą zostać wprowadzone do obrotu konsumenckiego. Zatem, Prezes Urzędu, po przeprowadzeniu analizy złożonego wniosku, uznał za stosowne oprzeć rozstrzygnięcie zawarte w punkcie I, II i III sentencji niniejszej decyzji o regulację przepisu art. 28 ustawy o ochronie (…). Mając powyższe na uwadze należało orzec, jak w pkt I, II i III sentencji decyzji. 3.7. Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie IV sentencji decyzji. Stosownie do art. 28 ust. 3 ustawy o ochronie (…) Prezes Urzędu nakłada na DATECH obowiązek złożenia w wyznaczonym terminie informacji o stopniu realizacji zobowiązań. Wypełnieniem tego obowiązku będzie przesłanie, potwierdzonych za zgodność z oryginałem, nowych wzorców umownych p.n. „Umowa abonencka nr” i „Regulamin świadczenia usługi dostępu do Internetu przez DATECH Systemy i Sieci Komputerowe dla Abonentów”. DATECH winien podać także z jakim dniem zostały wprowadzone ww. nowe wzorce oraz ile umów, będących w obrocie prawnym, zostało aneksowanych. Mając powyższe na uwadze, należało orzec, jak w punkcie IV sentencji. Stosownie do treści art. 81 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w związku art. 479 28 k.p.c., od niniejszej decyzji przysługuje stronie odwołanie do sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w terminie dwutygodniowym od dnia jej doręczenia, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów we Wrocławiu. Z up. Prezesa UOKiK Dyrektor Del. we Wrocławiu Zbigniew Jurczyk

Analiza z kontekstem sprawy

Co ta decyzja oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o tę decyzję

Informacje o sprawie

Sygnatura
RWR 61-39/11/JM
Kara finansowa
nie
Branża
61 TELEKOMUNIKACJA
Region
Dolnośląskie
Strony
DATECH Systemy i Sieci Komputerowe Poźniak Damian z siedzibą w Głogowie
Odwołanie do sądu
Nie

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów