RWR-32/2013

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA WE WROCŁAWIU 50-413 Wrocław, ul. Walońska 3-5 tel.(071)344 65 87, (071)34 05 920, fax (071)34 05 922 e-mail: wroclaw@uokik.gov.pl RWR 61-10/13/JM Wrocław, dnia 28 .10.2013 r. DECYZJA RWR 32 /2013 I. Na podstawie 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (j.t. Dz.U. 2013 r., poz. 267) w zw. z art. 83 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2007 r., nr 50, poz. 331 ze zm.) oraz stosownie do art. 33 ust. 6 tej ustawy i § 5 ust.1 Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 1 lipca 2009 r. w sprawie właściwości miejscowej i rzeczowej delegatur Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 107, poz. 887), po przeprowadzeniu postępowania wszczętego z urzędu przeciwko Bogusławowi Majkut, prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą Ośrodek Szkolenia Kierowców AUTO PARKING w Gorzowie Wielkopolskim, - działając w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, umarza się jako bezprzedmiotowe postępowanie administracyjnego w sprawie podejrzenia stosowania przez ww. przedsiębiorcę praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, o której stanowi art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ww. ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, polegającej na zamieszczeniu we wzorcu umownym p.n. „Regulamin” postanowienia o treści: „Kwota w wysokości 200 zł przyjęta przez Ośrodek nie podlega zwrotowi. Wyjątek stanowi brak możliwości przeprowadzenia kursu przez O.S.K. i wówczas przysługuje pełen zwrot należności.”, które może być tożsame m.in. z postanowieniami umownymi wpisanymi, na podstawie art. 479 45 Kodeksu postępowania cywilnego, do Rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone pod pozycją: - 426 o treści: „Wpłacona w momencie zapisu kwota 150 zł jest przeznaczona na pokrycie kosztów administracyjnych i dystrybucyjnych i nie podlega zwrotowi w przypadku rezygnacji.”, - 749 o treści: „Za rezerwację miejsca na kursie pobierana jest opłata w kwocie 250 zł., która automatycznie staje się częścią opłaty za kurs za ostatni miesiąc nauki. W przypadku rezygnacji z uczestnictwa w kursie lub przerwania uczestnictwa w zajęciach kwota ta nie podlega zwrotowi.”, - 806 o treści: „W przypadku rezygnacji po tym okresie, uiszczona kwota nie podlega zwrotowi.”, - 2508 o treści: „W przypadku rezygnacji wpisowe nie podlega zwrotowi." 2 Uzasadnienie 1.1. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, dalej: „ Prezes Urzędu”, zgodnie z przewidzianymi w ustawie o ochronie konkurencji i konsumentów kompetencjami, dalej: „ustawa o ochronie (…)”, przeprowadził, w ramach postępowania wyjaśniającego (sygn. RWR 400-17/12/JM), analizę wzorców umownych stosowanych w obrocie konsumenckim przez przedsiębiorców prowadzących szkoły nauki jazdy, m.in. wzorzec stosowany przez Bogusława Majkuta, prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Ośrodek Szkolenia Kierowców AUTO PARKING w Gorzowie Wielkopolskim, dalej: „ AUTO PARKING ”. W wyniku wskazanych wyżej czynności pojawiło się podejrzenie, iż AUTO PARKING może stosować praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów. W tym stanie rzeczy, postanowieniem nr 67/2013 z dnia 8 kwietnia 2013 r., Prezes Urzędu wszczął z urzędu postępowanie w sprawie podejrzenia stosowania przez przedsiębiorcę praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, o której mowa w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o ochronie (…), polegającej na zamieszczeniu we wzorcu umownym p.n. „Regulamin” postanowienia o treści: „Kwota w wysokości 200 zł przyjęta przez Ośrodek nie podlega zwrotowi. Wyjątek stanowi brak możliwości przeprowadzenia kursu przez O.S.K. i wówczas przysługuje pełen zwrot należności.”, które może być tożsame m.in. z postanowieniami umownymi wpisanymi, na podstawie art. 479 45 Kodeksu postępowania cywilnego, do Rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone pod pozycją 426, 749, 806 i 2508. Jednocześnie, ww. postanowieniem nr 67/2013 z dnia 8 kwietnia 2013 r., Prezes Urzędu zaliczył w poczet dowodów materiał zebrany w trakcie postępowania wyjaśniającego RWR 400-17/12/JM tj. wzorzec umowny p.n. „Regulamin”. (dowód: karty 1-5) 1.2. W odpowiedzi na zawiadomienie o wszczęciu postępowania AUTO PARKING podał, iż ww. wzorzec umowny nigdy nie był przez niego stosowany. Bloczek druków Regulaminu został przez przedsiębiorcę zakupiony cyt. „(…) od przedstawiciela rozprowadzającego materiały szkoleniowe na wszystkie OSK w całej Polsce”. Jednocześnie AUTO PARKING złożył następujące oświadczenie cyt: „- Oświadczam - że nigdy nie stosowałem wzorca umowy z konsumentami w mojej firmie, który przesłałem do UOKiK, a tym samym zamieszczonego regulaminu w żadnym z wymienionych w nim punktów.” (dowód: karty 6, 8, 10 ) 1.3. AUTO PARKING został wpisany do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, dalej: „CEIDG” . W dniu 27.08.2013 r., na podstawie art. 34 ust.2 pkt 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2013 r., poz. 672 ze zm.), z ewidencji tej został wykreślony ze względu na zgon przedsiębiorcy. (dowód: karty 5, 16-17) Mając powyższe na uwadze Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, zważył co następuje. Zgodnie z art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (j.t. Dz.U. 2013 r., poz. 267), dalej: „k.p.a.”, gdy postępowanie administracyjne z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. 3 Umorzenie postępowania na podstawie powyższego art. 105 § 1 jest obligatoryjne, co oznacza, iż ustalenie przesłanki bezprzedmiotowości postępowania stwarza obowiązek zakończenia postępowania w danej instancji przez jego umorzenie, ponieważ brak jest podstaw do rozstrzygnięcia sprawy co do jej istoty. Dalsze prowadzenie postępowania w takim przypadku stanowiłoby o jego wadliwości, mającej istotny wpływ na wynik sprawy. Podkreślić przy tym należy, iż przesłanka umorzenia postępowania może istnieć jeszcze przed wszczęciem postępowania, co zostanie ujawnione w toczącym się postępowaniu, a może ona powstać także w czasie trwania postępowania, a więc w sprawie już zawisłej przed organami administracyjnymi. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 kwietnia 2003 r. (sygn. akt III SA 2225/01) podniósł, że bezprzedmiotowość postępowania oznacza brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego, skutkującego tym, iż nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Jest to orzeczenie formalne, kończące postępowanie bez jego merytorycznego rozstrzygnięcia. Niniejsze postępowanie administracyjne zostało wszczęte przeciwko Bogusławowi Majkutowi, prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą Ośrodek Szkolenia Kierowców AUTO PARKIN w Gorzowie Wielkopolskim. W toku postępowania Prezes Urzędu powziął wiadomość, iż Bogusław Majkut zmarł, w związku z czym, na wniosek Ministra Gospodarki, został z urzędu wykreślony z CEIDG. Prowadzenie postępowania w stosunku do osoby zmarłej i wydanie decyzji, której jest adresatem stanowi uchybienie, w wyniku którego powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności (patrz wyrok z dnia 28.01.2010 r. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, sygn. akt I SA/Ke 327/09, LEX POLONICA). Również NSA w wyroku z dnia 27.04.1983 r. (sygn. akt II SA 261/83, LEX POLONICA) uznał, iż prowadzenie postępowania administracyjnego w stosunku do osoby zmarłej i wydanie decyzji byłoby oceniane jako rażące naruszenie prawa, w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.. Charakter strony przysługujący osobie fizycznej wygasa bowiem wraz z jej śmiercią, co oznacza, że w stosunku do osoby zmarłej nie można prowadzić postępowania i wydać decyzji. Zatem postępowania przeciwko Bogusławowi Majkutowi stało się bezprzedmiotowe, a jako takie należało je umorzyć. Mając powyższe na uwadze należało orzec jak na wstępie Stosownie do treści art. 81 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w związku z art. 479 28 § 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji przysługuje odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od daty jej doręczenia, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów we Wrocławiu. Z up. Prezesa UOKiK Dyrektor UOKiK Del. we Wrocławiu Zbigniew Jurczyk