RWR-36/2014

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA WE WROCŁAWIU 50-413 Wrocław, pl. Strzelecki 25 tel.(071)323 63 80, fax (071) 323 63 98 e-mail: wroclaw@uokik.gov.pl RWR 411-8/14/ET Wrocław, dn. 01.12.2014 r. DECYZJA RWR 36/2014 I. Na podstawie art. 11 ust. 1 i 2 w zw. art. 6 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 ze zm.) oraz stosownie do art. 33 ust. 6 tej ustawy i § 4 ust.1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 1 lipca 2009 r. w sprawie właściwości miejscowej i rzeczowej delegatur Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 107, poz. 887 ze zm.), po przeprowadzeniu postępowania antymonopolowego wszczętego przeciwko Gminie Zielona Góra, – w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów: uznaje się za praktykę ograniczającą konkurencję, nadużywanie przez tego przedsiębiorcę pozycji dominującej na lokalnym rynku organizacji usług zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków, obejmującym teren Gminy Zielona Góra poprzez narzucanie osobom, które chcą wybudować sieć wodociągową z własnych środków uciążliwych warunków umów, przynoszących Gminie nieuzasadnione korzyści, polegających na zamieszczaniu w „ Porozumieniu w sprawie określenia zasad wybudowania odcinka sieci wodociągowej rozdzielczej w (…).” postanowień zobowiązujących inwestorów do nieodpłatnego przekazania wybudowanych odcinków sieci na rzecz Gminy oraz zrzeczenia się wszelkich roszczeń wynikających z tego tytułu, co stanowi naruszenie art. 9 ust. 2 pkt 6 ww. ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, i stwierdza się jej zaniechanie od stycznia 2014 r. II. Na podstawie art. 106 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów ( Dz. U. 2007 r. Nr 50, poz. 331 ze zm.) oraz stosownie do art. 33 ust. 6 tej ustawy i § 4 ust 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 1 lipca 2009 r. w sprawie właściwości miejscowej i rzeczowej delegatur Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 107, poz. 887), - w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów nakłada się , na Gminę Zielona Góra, karę pieniężną, w wysokości 18 747,02 zł (słownie : osiemnaście tysięcy siedemset czterdzieści siedem złotych 2/100) płatną do budżetu państwa. Uzasadnienie Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Delegatura UOKiK we Wrocławiu) przeprowadził postępowanie wyjaśniające w sprawie wstępnego ustalenia, czy Gmina Zielona Góra swoimi działaniami, dotyczącymi wyrażania zgody na budowę sieci wodociągowej ze środków własnych nie narusza przepisów ww. ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. nr 50, poz. 331 ze zm.), w tym czy sprawa ma charakter antymonopolowy. 2 W toku przeprowadzonego postępowania ustalono, że w Gminie Zielona Góra inwestorzy, którzy chcą wybudować ze środków własnych sieć wodociągową, otrzymują od Gminy dokument pn. „ Porozumienie w sprawie określenia zasad wybudowania odcinka sieci wodociągowej rozdzielczej w (…).” (dalej też jako: Porozumienie). Zawarte w nim postanowienia zobowiązują inwestorów do przekazania wybudowanego odcinka sieci wodociągowej w formie darowizny na rzecz Gminy Zielona Góra oraz do nie dochodzenia w przyszłości od Gminy żadnych roszczeń z tytułu jej przekazania i poniesionych w związku z budową kosztów. Tymczasem zgodnie z treścią art. 49 k.c. §1 urządzenia służące do doprowadzania lub odprowadzania płynów, pary, gazu, energii elektrycznej oraz inne urządzenia podobne nie należą do części składowych nieruchomości, jeżeli wchodzą w skład przedsiębiorstwa. Natomiast art. 49 k.c. § 2 stanowi: „ Osoba, która poniosła koszty budowy urządzeń, o których mowa w § 1, i jest ich właścicielem, może żądać, aby przedsiębiorca, który przyłączył urządzenia do swojej sieci, nabył ich własność za odpowiednim wynagrodzeniem, chyba że w umowie strony postanowiły inaczej. Z żądaniem przeniesienia własności tych urządzeń może wystąpić także przedsiębiorca ”. Tym samym ustawa przesądza o odpłatnym przeniesieniu własności urządzeń przesyłowych (E. Gniewek w: E. Gniewek, Komentarz, 2011, s. 121). Zgodnie z uchwałą SN z dnia 13 lipca 2011 r. sygn. akt III CZP 26/11, „ Podstawę roszczenia o zobowiązanie do odpłatnego przeniesienia własności urządzeń wodociągowych lub kanalizacyjnych stanowi - od chwili wejścia w życie ustawy z dnia 30 maja 2008 r. o zmianie ustawy - kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 116, poz. 731) - art. 49 § 2 k.c.” Wobec powyższego Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej również jako: „Prezes Urzędu” lub ,,organ antymonopolowy”) - Postanowieniem Nr 119/2014 z dnia 9.06.2014 r. - wszczął postępowanie antymonopolowe w związku z podejrzeniem nadużywania przez Gminę Zielona Góra ( dalej również jako ,,Gmina”) pozycji dominującej na lokalnym rynku organizacji usług zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków na terenie Gminy Zielona Góra, poprzez narzucanie osobom, które chcą wybudować sieć wodociągową z własnych środków uciążliwych warunków umów, przynoszących Gminie nieuzasadnione korzyści, polegających na zamieszczaniu w „ Porozumieniu w sprawie określenia zasad wybudowania odcinka sieci wodociągowej rozdzielczej w (…).” postanowień zobowiązujących inwestorów do nieodpłatnego przekazania wybudowanych odcinków sieci na rzecz Gminy oraz zrzeczenia się wszelkich roszczeń wynikających z tego tytułu, co może stanowić naruszenie art. 9 ust. 1 i 2 pkt 6 ww. ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Tym samym postanowieniem Prezes Urzędu zaliczył w poczet materiału dowodowego, wszczętego w dniu 9 czerwca 2014 r., postępowania antymonopolowego, materiały zgromadzone w postępowaniu o sygn. RWR 400-51/13/ET tj: pismo Gminy Zielona Góra z dnia 20.12.2013 r. oraz pismo z dnia 16.04.2014r. wraz z załącznikami . ( Dowód: Postanowienie Nr 119/2014 z dnia 6 czerwca 2014 r., karta 1). W odpowiedzi na zawiadomienie Prezesa Urzędu z dnia 9.06.2014 r. o wszczęciu postępowania antymonopolowego Gmina Zielona Góra pismem z dnia 25.06.2014 r. - poinformowała organ antymonopolowy, iż od początku 2014 r. zaniechano spisywania „ Porozumień w sprawie określenia zasad wybudowania odcinka sieci wodociągowej rozdzielczej w (…)”, w których inwestor zobowiązywał się do nieodpłatnego przekazywania wybudowanego odcinka sieci na rzecz Gminy Zielona Góra. Jednocześnie oświadczono, że rozpoczęto prace przygotowawcze zmierzające do uchwalenia procedury odpłatnego przekazywania wybudowanej przez inwestora sieci na rzecz Gminy. W uzupełnieniu ww. pisma z dnia 3.07.2014 r. Gmina zobowiązała się do „ rezygnacji ze stosowania praktyki 3 nieodpłatnego przekazywania przez Inwestora sieci wodociągowej na rzecz Gminy Zielona Góra”. Następnie w piśmie z dnia 8.07.2014 r. Gmina wystąpiła do Prezesa UOKiK z prośbą o rozpatrzenie sprawy w trybie art. 12 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. (Dowód : karty 156, 188,191). I. Przeprowadzone przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów postępowanie dowodowe pozwoliło na ustalenie następującego stanu faktycznego : 1. Gmina wiejska Zielona Góra jest jednostką samorządu terytorialnego w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) – zwanej dalej również: „ustawą o samorządzie gminnym” – posiadającą osobowość prawną i działającą przez swoje organy. W jej skład wchodzi 17 wsi i dwa przysiółki. Zadania własne dotyczące zaspakajania zbiorowych potrzeb wspólnoty w zakresie zaopatrzenia w wodę i odprowadzania ścieków Gmina realizuje poprzez: -Zielonogórskie Wodociągi i Kanalizacja Sp. z o. o. z siedzibą w Zielonej Górze ( dalej: ZWiK ). Spółka jest własnością Miasta Zielona Góra oraz Gminy Zielona Góra i w Gminie Zielona Góra prowadzi działalność na terenie miejscowości Przylep, Stary Kisielin, Łężyca; -Zielona Góra MEDIA Sp. z o.o. z siedzibą w Zawadzie, spółka w likwidacji będąca własnością Gminy Zielona Góra, która prowadzi działalność na terenie Os. Czarkowo w Łężycy; -Komunalny Zakład Gospodarczy Gminy Zielona Góra w Zawadzie ( zakład budżetowy), dalej: Zakład Komunalny. Obsługuje on miejscowości: Zawada, Ochla, Stary Kisielin, Nowy Kisielin, Racula, i Drzonków zakresie zbiorowego dostarczania wody i zbiorowego odbioru ścieków oraz miejscowości Strożne, Łężyca, Jeleniów, Jarogniewie, Kiełpin, Sucha, Ługowo, Barcikowie, Zatonie z przysiółkiem Marzęcin w zakresie zaopatrzenia w wodę. (Dowód : karty 2-3). 2. Na terenie Gminy obowiązuje Regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków na terenie Gminy Zielona Góra zatwierdzony uchwałą Nr LII/314/06 Rady Gminy Zielona Góra wraz ze zmianami zatwierdzonymi uchwałą Nr XII/109/07 Rady Gminy Zielona Góra z dnia 31.10. 2007r., który nie zawiera zasad przejmowania urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych. W piśmie z dnia 20 grudnia 2013 r. podano: „ Gmina Zielona Góra nie ma ustalonej formalnej procedury budowy sieci wod-kan ze środków osób trzecich” (Dowód : karty 4-6). 3 . W Gminie Zielona Góra przekazywanie sieci wodno –kanalizacyjnej wybudowanej ze środków własnych inwestorów odbywa się w dwojaki sposób. Na terenie działania ZWiK Sp. z o.o., wybudowane przez inwestorów odcinki sieci wodociągowej, nie ujęte w wieloletnim planie inwestycyjnym (obecnie zatwierdzonym Uchwałą Nr XXXVI. 229.2013 r. Rady Gminy Zielona Góra z dnia 25 lipca 2013 r., Planie rozwoju i modernizacji urządzeń wodociągowych i urządzeń kanalizacyjnych na lata 2013-2015 Zielonogórskich Wodociągów i Kanalizacji Spółki z o. o. w Zielonej Górze) przejmowane są wg procedury określonej w Regulaminie odpłatnego przejmowania urządzeń wodociągowych i/lub kanalizacyjnych przez „Zielonogórskie Wodociągi i Kanalizacja „ Sp. z o. o. w Zielonej Górze ( zatwierdzonym Uchwalą Nr 2/2012 Zarządu ZWiK z dnia 16 stycznia 2012 r.).Zgodnie z nim Inwestor występuje o refundację poniesionych kosztów do ZWiK, a określana w umowie kwota refundacji obliczana jest w oparciu o metodę wartości dochodowej. 4 Inaczej sytuacja wygląda w przypadku gdy inwestycja dotyczy budowy odcinka sieci przyłączanego do sieci znajdującej się w zarządzie Zakładu Komunalnego w Zawadzie- zakładzie budżetowym (który nie posiada wieloletniego planu rozwoju i modernizacji urządzeń wodociągowych i urządzeń kanalizacyjnych).W piśmie z dnia 20.12.2013 r. Gmina Zielona Góra podała, iż nie ma ustalonej formalnie procedury budowy sieci wodno - kanalizacyjnej ze środków własnych Inwestora. Podano, że w sporadycznych przypadkach Inwestorzy zainteresowani budową takiej sieci występują z wnioskiem do Wójta Gminy. Złożenie wniosku poprzedza uzyskanie od przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego wstępnych warunków do projektowania i budowy sieci wodociągowej. Po uzyskaniu akceptacji wniosku przez Wójta Inwestor podpisuje „ Porozumienie w sprawie określenia zasad wybudowania odcinka sieci wodociągowej rozdzielczej”. Następnie wykonuje projekt budowlany, uzyskuje pozwolenie na budowę, realizuje budowę i uzyskuje zgodę od właściwego organu na użytkowanie obiektu. Gmina podała, że po wykonaniu zadania Inwestor „ jeśli ma taką wolę ” może na zasadach zawartych w Porozumieniu przekazać jej wybudowany odcinek sieci. Jednocześnie podkreślono, że w takich przypadkach nie stosuje się „ gotowych wzorów dokumentów” . (Dowód : karty nr 2-5). 4.W latach 2010-2014 do Wójta Gminy Zielona Góra wpłynęło od Inwestorów 27 wniosków dotyczących wybudowania sieci wod-kan ze środków własnych. Wszystkie wnioski dotyczyły rozbudowy sieci będącej w zarządzie Zakładu Komunalnego. Złożone wnioski rozpatrzono pozytywnie, a do wnioskodawców przesłano projekt Porozumienia. Porozumienie podpisało 19 inwestorów, z których tylko 12 rozpoczęło budowę. W trakcie postępowania ustalono, że 8 inwestorów zakończyło budowę i wybudowane odcinki sieci przekazało nieodpłatnie na rzecz Gminy. (Dowód: karta92). 5. Wszystkie Porozumienia podpisane w latach 2010-2014 zawierają zapisy o treści: „ 1 Inwestor zobowiązuje się do przekazania na rzecz Gminy Zielona Góra wybudowanego odcinka sieci wodociągowej wraz z następującymi dokumentami budowy: 1) zgoda na użytkowanie uzyskana z PINB w Zielonej Górze 2) dziennik budowy 3)oświadczenie Kierownika budowy o zakończeniu budowy 4) kopię protokołów badań i sprawozdań, ( protokół z badania szczelności sieci, badanie działania hydrantów, badanie wody, protokół odbioru zajętego pasa drogi wew. Wł. Gminy Zielona Góra) 5)inwentaryzację geodezyjną powykonawczą wraz ze szkicami roboczymi(2kpl) 6) projekt budowlany 7) kopię protokołu końcowego odbioru robót 2. Przekazanie, o którym mowa w ust.1 nastąpi w formie darowizny w terminie do jednego miesiąca od daty uzyskania zgody na użytkowanie z PINB w Zielonej Górze ” oraz zapis o treści: „ Inwestor oświadcza , że do zrealizowania inwestycji , o której mowa w § 1przystępuje z własnej i nieprzymuszonej woli i nie będzie w przyszłości dochodził od Gminy Zielona Góra żadnych roszczeń finansowych z tytułu poczynionych nakładów, poniesionych kosztów związanych z tą inwestycją , ani też z tytułu przekazania wybudowanej sieci wodociągowej na rzecz Gminy Zielona Góra .” Do Porozumienia Gmina załączała projekt „Umowy darowizny”. (Dowód: karty 97-152). 5 6. W piśmie z dnia 16.04.2014 r. Gmina podała, że w latach 2010-2014 nie przejęła odpłatnie żadnego z wybudowanych przez Inwestorów odcinka sieci wodociągowej ponieważ inwestycje nie były wpisane w Wieloletni Plan Gospodarczy. W związku z tym Gmina nie posiadała w rocznych budżetach środków zabezpieczonych na taki cel. Podano także, iż w ww. okresie jeden z wnioskodawców chciał wprowadzić do Porozumienia zapis dotyczący refundacji kosztów za wybudowany odcinek sieci wodociągowej, ale Gmina nie wyraziła na to zgody. (Dowód: karty 91-92). 7. W piśmie z dnia 25.06. 2014 r. Gmina poinformowała, że od początku 2014 r. zaniechała spisywania „ Porozumienia w sprawie określenia zasad wybudowania odcinka sieci wodociągowej rozdzielczej w (…).” oraz rozpoczęła prace przygotowawcze zmierzające do uchwalenia procedury odpłatnego przekazywania wybudowanej przez Inwestora sieci na jej rzecz. (Dowód: karty 156). 8. Wszystkie wnioski inwestorów skierowane do Gminy w sprawie zawarcia Porozumienia zawierają informacje o tym, że Inwestor przekaże nowo-wybudowaną sieć nieodpłatnie na rzecz Gminy. We wniosku nie zawierającym takiego zwrotu dopisano ręcznie: „ oraz, że sieć wodociągową przekaże nieodpłatnie na rzecz Gminy Zielona Góra ”. (Dowód: karta 185). 10. W piśmie z dnia 3.07.2014r. Wójt Gminy wiejskiej Zielona Góra zobowiązał się do: „ rezygnacji ze stosowania praktyki nieodpłatnego przekazywania przez Inwestora sieci wodociągowej na rzecz Gminy Zielona Góra ”. (Dowód : karty 188). 9 . W piśmie z dnia 8.07.2014r. Gmina zwróciła się do Prezesa UOKiK o rozpatrzenie sprawy w trybie art. 12 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz zobowiązała się, że: „ z chwilą wystąpienia inwestorów o zwrot poniesionych nakładów na budowę sieci wodociągowych i kanalizacyjnych na terenie Gminy Zielona Góra, Gmina dokona zwrotu tych nakładów w sposób uzgodniony bezpośrednio z inwestorem w ramach możliwości budżetowych Gminy Zielona Góra ”. (Dowód : karty 191). II. Mając na uwadze powyższe ustalenia organ antymonopolowy zważył, co następuje: 1. Określenie zarzutu Gminie Zielona Góra postawiony został zarzut nadużywania pozycji dominującej na lokalnym rynku organizacji usług zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków na terenie Gminy Zielona Góra, poprzez narzucanie osobom, które chcą wybudować sieć wodociągową z własnych środków uciążliwych warunków umów, przynoszących Gminie nieuzasadnione korzyści, polegających na zamieszczaniu w „ Porozumieniu w sprawie określenia zasad wybudowania odcinka sieci wodociągowej rozdzielczej w (…).” postanowień zobowiązujących inwestorów do nieodpłatnego przekazania wybudowanych odcinków sieci na rzecz Gminy oraz zrzeczenia się wszelkich 6 roszczeń wynikających z tego tytułu, co może stanowić naruszenie art. 9 ust. 1 i 2 pkt 6 ww. ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów 2. Interes publicznoprawny Podstawą do zastosowania przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów jest uprzednie stwierdzenie przez Prezesa Urzędu, czy w niniejszej sprawie wszczęcie i przeprowadzenie postępowania antymonopolowego było zasadne z punktu widzenia interesu publicznoprawnego. W świetle art. 1 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów celem regulacji w niej przyjętych jest zapewnienie rozwoju konkurencji, ochrona przedsiębiorców narażonych na stosowanie praktyk ograniczających konkurencję i ochrona interesów konsumentów. Tak określony cel ustawy pozwala przyjąć, iż ma ona charakter publicznoprawny i służy ochronie ogólnospołecznego interesu. Powyższe przesądza o wyłączeniu możliwości podejmowania przez organ antymonopolowy działań w celu ochrony wyłącznie interesów indywidualnych. Taką interpretację potwierdza orzecznictwo Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (patrz wyroki z dnia 28.05.2001, sygn. akt XVII Ama 82/00; z dnia 4.07.2001, sygn. akt XVII Ama 108/00; z dnia 30.05.2001 r., sygn. akt XVII Ama 80/00; z dnia 6.06.2001, sygn. akt XVII Ama 78/00) i Sądu Najwyższego ( wyrok z dnia 27 sierpnia 2003 r., sygn. akt I CK 184/03). Tym samym nie każde naruszenie prawa w stosunkach cywilno-prawnych kwalifikuje sprawę do postępowania w trybie ww. ustawy. Odmiennie niż to ma miejsce w postępowaniu cywilnym ukierunkowanym na ochronę praw podmiotowych stron, postępowanie w trybie ustawy antymonopolowej ma za swój przedmiot ochronę interesu publicznoprawnego, co ma miejsce wtedy, gdy skutkami działań sprzecznych z ustawą dotknięty jest szerszy krąg uczestników rynku, bądź gdy wywołują one inne niekorzystne zjawiska na rynku z zakresu konkurencji wymagające ingerencji ze strony organów działających w trybie tej ustawy. Czynnikiem umożliwiającym działania podejmowane przez Gminę będące przedmiotem postawionych w niniejszej sprawie zarzutów jest niewątpliwie jej siła rynkowa. Dla naruszenia interesu publicznego w takiej sytuacji wystarczająca jest sama możliwość skierowania przez przedsiębiorcę swojego zachowania do określonej (na ogół nieoznaczonej) grupy podmiotów. W okolicznościach przedmiotowej sprawy, praktyki eksploatacyjne urzeczywistniają się poprzez stosunki umowne, albowiem Gmina posługuje się w obrocie prawnym wzorcem umownym zawierającym kwestionowane pod kątem naruszenia art. 9 ust. 1 i 2 pkt 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów postanowienia umowne. Nie budzi więc wątpliwości, iż w takich okolicznościach interwencja Prezesa Urzędu podjęta w formie wszczęcia postępowania antymonopolowego na gruncie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów stała się konieczna i ma na celu ochronę interesu społecznego. 3. Strona postępowania Przedmiotem niniejszego postępowania są praktyki dotyczące nadużywania pozycji dominującej przez przedsiębiorcę (art. 9 ust. 1 ustawy o ochronie...). Definicja legalna pojęcia „ przedsiębiorca ” zawarta jest w art. 4 ustawy o ochronie (…). Zgodnie z art. 4 pkt 1 ilekroć w ww. ustawie jest mowa o przedsiębiorcy - rozumie się przez to m.in. osobę prawną organizującą lub świadczącą usługi o charakterze użyteczności publicznej, które nie są działalnością gospodarczą w rozumieniu przepisów o swobodzie działalności gospodarczej. Zarzuty postawione w niniejszej sprawie dotyczą postępowania Gminy, jako podmiotu organizującego usługi zbiorowego zaopatrzenia w wodę oraz dysponującego niezbędną do tego infrastrukturą wodociągową. 7 Jak wskazano to wcześniej, zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty, między innymi w zakresie wodociągów, kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych należy do zadań własnych Gminy, określonych w art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym. Również ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (j. t. Dz. U. z 2006r. Nr 123, poz. 858 z późn. zm.) dalej: ustawa o zbiorowym (…)], w art. 3 ust. 1 stanowi, że zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków jest zadaniem własnym gminy. Zarówno orzecznictwo Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów jak i doktryna zgodnie uznają, że do działalności publicznej gminy w zakresie zaspokajania potrzeb wspólnoty, o których mowa w art. 7 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym - o ile wywołuje skutki praktyk monopolistycznych - ustawa o ochronie (…) ma zastosowanie. W konsekwencji należy przyjąć, że Gmina – jako osoba prawna - posiada status przedsiębiorcy w rozumieniu ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów , gdyż organizuje usługi o charakterze użyteczności publicznej w zakresie zbiorowego dostarczania wody i odprowadzania ścieków. W tym stanie rzeczy należy uznać Gminę Zielona Góra za przedsiębiorcę w rozumieniu art. 4 pkt 1 lit a) ustawy o ochronie (…). 4. Rynek właściwy Praktyki ograniczające konkurencję ujawniają się na rynku właściwym. Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów definiuje rynek właściwy jako rynek towarów, które ze względu na ich przeznaczenie, cenę oraz właściwości, w tym jakość, są uznawane przez ich nabywców za substytuty oraz są oferowane na obszarze, na którym, ze względu na ich rodzaj i właściwości, istnienie barier dostępu do rynku, preferencje konsumentów, znaczące różnice cen i koszty transportu, panują zbliżone warunki konkurencji (art. 4 pkt 9 ww. ustawy). Przez towary należy rozumieć zarówno rzeczy, jak i energię, papiery wartościowe i inne prawa majątkowe, usługi, a także roboty budowlane (art. 4 pkt 7 ww. ustawy). Pojęcie rynku właściwego odnosi się przedmiotowo do wszystkich wyrobów (usług) jednego rodzaju, które ze względu na swoje szczególne właściwości odróżniają się od innych wyrobów (usług) w taki sposób, że nie istnieje możliwość dowolnej ich zamiany. Rynek właściwy produktowo obejmuje wszystkie towary, które służą zaspokajaniu tych samych potrzeb nabywców, mają zbliżone właściwości, podobne ceny i reprezentują podobny poziom jakości. Niezbędnym elementem rynku właściwego jest także jego wymiar geograficzny, oznaczający konieczność wskazania obszaru, na którym warunki konkurencji, mające zastosowanie do określonych towarów, są jednakowe dla wszystkich konkurentów. Zatem, aby wyznaczyć rynek właściwy, określoną działalność poddaje się analizie z punktu widzenia produktowego (asortymentowego) a także geograficznego. Rynek w ujęciu produktowym obejmuje te wszystkie towary, które są uznawane przez konsumentów za wzajemnie wymienne lub substytucyjne ze względu na ich właściwości, ceny i przeznaczenie, przy czym towarem, zgodnie z art. 4 pkt 7 ustawy o ochronie (…), są nie tylko rzeczy, ale m.in. również usługi. Rynek właściwy w ujęciu produktowym wyznaczony jest według stosowania wąskich kryteriów segmentacji takiego rynku. Kryteria te muszą wynikać z obiektywnych parametrów towarów, mających zasadniczy wpływ na ich zakup przez nabywców. W każdej sprawie są nimi przede wszystkim przeznaczenie i parametry użytkowe. Cechy te pozwalają nabywcom łatwo identyfikować towary, odróżniać od siebie i ewentualnie traktować jako bliskie substytuty . Niniejsza sprawa dotyczy kwestii odpłatnego przejmowania przez Gminę urządzeń wodociągowych. Podstawą prawną takiego działania jest art. 49 ust. 2 k.c. i art. 31 ust. 1 ustawy o zbiorowym (…). 8 Odpłatne przejmowanie urządzeń wodociągowych, będące przedmiotem niniejszego postępowania, należy uznać za jeden z elementów tworzenia warunków do zapewnienia ciągłości dostaw i odpowiedniej jakości wody, niezawodnego odprowadzania i oczyszczania ścieków oraz zasad ochrony interesów odbiorców usług [ art. 1 ustawy o zbiorowym (…)]. Konstrukcja powołanego wyżej art. 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu (…) wskazuje, iż powyższe tworzenie warunków do zapewnienia ciągłości dostaw i odpowiedniej jakości wody, niezawodnego odprowadzania i oczyszczania ścieków jest elementem szerszego procesu, określanego mianem „zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków”. Ustawa zawiera ustawowe definicje ww. usług. Zgodnie z art. 2 pkt 20 i pkt 21 powyższe określenia oznaczają : - zbiorowe odprowadzanie ścieków – działalność polegającą na odprowadzaniu i oczyszczaniu ścieków, prowadzoną przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne; - zbiorowe zaopatrzenie w wodę - działalność polegającą na ujmowaniu, uzdatnianiu i dostarczaniu wody, prowadzoną przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne. Na podstawie analizy przepisów ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków można zatem przyjąć, iż Gmina organizując ww. usługi działa – w ujęciu przedmiotowym - na lokalnym rynku organizacji zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków. Rynek ten obejmuje takie zasadnicze kategorie jak : a) zasady zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków, do których zaliczyć należy m.in. : - określenie trybu zawarcia i głównych postanowień umowy o zaopatrzenie w wodę lub odprowadzanie ścieków, - zasady budowy i finansowania przyłączy wodociągowych i kanalizacyjnych, - zasady budowy i finansowania innych urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych, - zasady odcięcia dostaw wody lub zamknięcia przyłączy kanalizacyjnych, - nadzór nad jakością wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi, - inne, b) zasady udzielania zezwoleń na prowadzenie zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków oraz uchwalanie regulaminu, c) zasady ustalania taryf za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków, d) zasady zatwierdzania taryf oraz zasady rozliczeń za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków. Zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków jest zadaniem własnym gminy. Powyższe wynika wprost zarówno z art. 3 ust. 1 ww. ustawy o zbiorowym (…) jak również z art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (j.t. Dz. U z 2013 r., poz. 594). W niniejszej sprawie Gmina Zielona Góra tylko na części swojego obszaru wykonuje samodzielnie usługi dostawy wody i odprowadzania ścieków ( Realizuje je Zakład Komunalny w Zawadzie), a na pozostałym terenie, zgodnie z posiadanymi ustawowymi uprawnieniami powierza ich wykonanie wyspecjalizowanym podmiotom. Organizując wykonanie ww. usług Gmina ma obowiązek zapewnienia infrastruktury technicznej niezbędnej do ich wykonywania (w szczególności budowy urządzeń wodociągowych). A zatem faktycznym towarem w niniejszej sprawie są usługi organizacji zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków, które nie posiadają substytutów. W konsekwencji organ antymonopolowy uznał, że rynkiem właściwym w ujęciu produktowym jest lokalny rynek organizacji zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków. 9 Niezbędnym elementem rynku właściwego jest jego wymiar geograficzny, oznaczający konieczność wskazania obszaru, na którym warunki konkurencji, mające zastosowanie do określonych towarów są jednakowe dla wszystkich konkurentów. Z uwagi na technologię dostarczania wody (siecią wodociągową) i odprowadzania ścieków (siecią kanalizacyjną) rynek w aspekcie geograficznym wyznaczany jest przez znajdującą się na terenie Gminy sieć wodną i kanalizacyjną. Należy przy tym zaznaczyć, że odbiorcy ww. usług nie mają alternatywnego źródła zaopatrzenia poza wpięciem się do istniejącej już sieci wodno-kanalizacyjnej. Pojęcie alternatywnego źródła zaopatrzenia nie obejmuje swoją treścią możliwości zaspokojenia potrzeb zaopatrzeniowych we własnym zakresie. Aby nowe źródło zaopatrzenia mogło być uznane za alternatywne w stosunku do posiadanych, musi ono spełniać wymóg natychmiastowej dostępności, bez ponoszenia nakładów inwestycyjnych (Wyrok SOKiK z dnia 31 maja 2000 r., sygn. akt XVII Ama 44/00). Takie alternatywne źródło dostaw wody i odbioru ścieków w oparciu o sieci wodociągowe i kanalizacyjne dla odbiorców z terenu Gminy Zielona Góra nie występuje, wobec czego organ antymonopolowy uznał za rynek właściwy w ujęciu geograficznym obszar Gminy. A zatem rynkiem właściwym w niniejszej sprawie, jest lokalny rynek organizacji usług zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków na terenie Gminy Zielona Góra. 5. Ustalenie pozycji rynkowej Gminy Zielona Góra na rynku właściwym Art. 4 pkt 10 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów definiuje pozycję dominującą jako pozycję przedsiębiorcy, która umożliwia mu zapobieganie skutecznej konkurencji na rynku właściwym przez stworzenie mu możliwości działania w znacznym zakresie niezależnie od konkurentów, kontrahentów oraz konsumentów; domniemywa się, że przedsiębiorca ma pozycję dominującą, jeżeli jego udział w rynku przekracza 40%. Zgodnie z normą art. 9 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie (…) zakazane jest nadużywanie pozycji dominującej na rynku. Zatem istotne znaczenie w sprawie ma określenie, czy podmiot, przeciwko któremu prowadzone jest postępowanie antymonopolowe, posiada taką pozycję na rynku. Definicję legalną pojęcia „ pozycja dominująca ” zawiera art. 4 pkt 10 ustawy o ochronie (…). Zgodnie z powołanym przepisem pod tym pojęciem rozumie się pozycję przedsiębiorcy, która umożliwia mu zapobieganie skutecznej konkurencji na rynku właściwym przez stworzenie mu możliwości działania w znacznym zakresie niezależnie od konkurentów, kontrahentów oraz konsumentów; domniemywa się, że przedsiębiorca ma pozycję dominującą, jeżeli jego udział w rynku przekracza 40%. W sprawie niniejszej Gmina posiada pozycję dominującą na lokalnym rynku organizacji usług zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków na jej obszarze, gdyż nie spotyka się na nim z efektywną konkurencją. Dodać wypada, iż jedynie Gmina posiada niezbędne kompetencje ustawowe, umożliwiające jej organizowanie ww. usług. Należy do tych kompetencji zaliczyć m.in. : - wydawanie zezwoleń na prowadzenie zbiorowego zaopatrzenia w wodę lub zbiorowego odprowadzania ścieków (art. 16 ust. 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków), - przyrzeczenie wydania ww. zezwolenia (tzw. promes - art. 17c ust. 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków), - cofanie ww. zezwoleń (art. 18a ust. 1 i 2 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków), 10 - sprawowanie kontroli działalności gospodarczej przedsiębiorstwa wodociągowo- kanalizacyjnego w zakresie zgodności wykonywanej działalności z udzielonym zezwoleniem (art. 18e ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków), - uchwalanie przez radę gminy regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków (art. 19 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków), - zatwierdzanie taryf za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków w drodze uchwały rady gminy (art. 24 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków), - inne. Podobnych kompetencji ustawowych nie posiada, poza Gminą, żaden inny podmiot. W związku z powyższym Prezes Urzędu stwierdził, iż na tak zakreślonym rynku właściwym ( lokalnym rynku organizacji usług zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków na terenie Gminy Zielona Góra ) Gmina posiada pozycję dominującą. 6 . Stwierdzenie praktyki ograniczając konkurencję W przedmiotowym postępowaniu Gminie Zielona Góra postawiono zarzut naruszenia art. 9 ust. 1 i 2 pkt 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w wyniku nadużywania przez nią pozycji dominującej na lokalnym rynku organizacji usług zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków na terenie Gminy Zielona Góra, poprzez narzucanie osobom, które chcą wybudować sieć wodociągową z własnych środków uciążliwych warunków umów, przynoszących Gminie nieuzasadnione korzyści, polegających na zamieszczaniu w „ Porozumieniu w sprawie określenia zasad wybudowania odcinka sieci wodociągowej rozdzielczej w (…).” postanowień zobowiązujących inwestorów do nieodpłatnego przekazania wybudowanych odcinków sieci na rzecz Gminy oraz zrzeczenia się wszelkich roszczeń wynikających z tego tytułu W trakcie postępowania Gmina Zielona Góra złożyła zobowiązanie do: „ (…) rezygnacji ze stosowania praktyki nieodpłatnego przekazywania wykonanej przez Inwestora sieci wodociągowej na rzecz Gminy Zielona Góra .”, a także podała że: „ (…) z chwilą wystąpienia inwestorów o zwrot poniesionych nakładów na budowę sieci wodociągowych i kanalizacyjnych na terenie Gminy Zielona Góra, Gmina dokona zwrotu tych nakładów w sposób uzgodniony bezpośrednio z inwestorem w ramach możliwości budżetowych Gminy Zielona Góra ”. Jednocześnie wystąpiła z prośbą o rozpatrzenie sprawy w trybie art. 12 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Prezes Urzędu nie mógł jednak uwzględnić wniosku strony o zastosowanie trybu przewidzianego w art. 12 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Gmina zaniechała bowiem od 2014r. podpisywania Porozumień. Ponadto złożone przez nią zobowiązanie zawiera nieprecyzyjne sformułowanie „ w ramach możliwości budżetowych Gminy Zielona Góra”, które mogłoby powodować, że Gmina będzie próbowała uchylać się lub przesunąć w czasie jego realizację. Dodatkowo tak sformułowane zobowiązanie nie gwarantuje w pełni całkowitego usunięcia skutków naruszenia, uniemożliwia też określenie przez Prezesa UOKiK terminu jego wykonania i zbadania wykonania decyzji. Dla stwierdzenia stosowania przez Gminę zarzucanej w niniejszym postępowaniu praktyki ograniczającej konkurencję konieczne jest wykazanie kumulatywnego spełnienia czterech przesłanek: 1.przedsiębiorca, któremu stawia się zarzut posiada na rynku właściwym pozycję dominującą, 2.przedsiębiorca ten narzuca określone warunki umów, 3.warunki te mają uciążliwy charakter, 4.przynoszą one przedsiębiorcy nieuzasadnione korzyści. 11 Ad 1. Jak stwierdzono powyżej, Gmina posiada pozycję dominującą na rynku organizacji usług zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków na terenie Gminy Zielona Góra Tym samym pierwsza przesłanka praktyki z art. 9 ust. 1 i 2 pkt 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów została spełniona. Ad 2. Drugą przesłanką niezbędną do wykazania stosowania przez Gminę praktyk ograniczających konkurencję w rozumieniu art. 9 ust. 1 i 2 pkt 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów jest, aby określone warunki umów zostały kontrahentom narzucone. Narzucanie warunku ma miejsce wówczas, gdy dominant, wykorzystując sytuację przymusową kontrahenta, wynikającą z braku alternatyw na rynku, wymusza na nim określone zachowania. Bez znaczenia w takim przypadku jest, że w sferze cywilnoprawnej dochodzi do złożenia zgodnego oświadczenia woli stron, gdyż dla bytu praktyki nie jest konieczne zawarcie umowy (E. Modzelewska- Wąchal. Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów. Komentarz. Twigger. Warszawa 2002, strona 117-118; podobnie również Sąd Antymonopolowy w wyroku z 22.10.2001 r. sygn. akt XVII Ama 122/00). Istota ww. przesłanki polega na postawieniu przez przedsiębiorcę posiadającego pozycję dominującą drugiej strony w sytuacji przymusowej, kiedy to „ kontrahent dominanta staje przed wyborem między zawarciem umowy na – uciążliwych dla siebie – warunkach dominanta, a niezawarciem umowy i wynikającym stąd brakiem możliwości zaspokajania potrzeb własnych lub swoich klientów (Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów, praca zbiorowa pod red. Tadeusza Skocznego, Wydawnictwo C. H. BECK, Warszawa 2009, s. 691). W ocenie organu antymonopolowego, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy świadczy o tym, że wydanie zgody na budowę sieci ze środków własnych Inwestorów, Gmina uzależniała od podpisania z nią Porozumienia zawierającego zapisy, zgodnie z którymi wybudowana sieć miała być przekazana na jej rzecz nieodpłatnie. Inwestorzy w Porozumieniu oświadczali także, że w przyszłości nie będą mieć w stosunku do Gminy żadnych roszczeń finansowych z tytułu poczynionych w związku z tą inwestycją nakładów i poniesionych kosztów, ani też z tytułu przekazania jej na rzecz Gminy. O narzucaniu przez Gminę rozwiązań zawartych w ww. zapisach Porozumienia świadczy dołączanie do projektu Porozumienia projektu „Umowy darowizny”. Wynika stąd wniosek, iż inwestor nie miał praktycznie żadnego wyboru, odnośnie ew. braku zgody na warunki Gminy, gdyż alternatywą ich nie przyjęcia był brak wydania warunków technicznych do projektowania i wykonania odcinka tej sieci a co za tym idzie odcięcie od możliwości podłączenia się do już istniejącej sieci wodociągowej. Choć w trakcie prowadzonego postępowania podano, że wnioski składane przez inwestorów zawierały dobrowolną deklarację wybudowania odcinka sieci we własnym zakresie oraz nieodpłatnego ich przekazania na rzecz Gminy a „ ich treść nie była wymuszona ani sugerowana przez urzędnika ”, to w przesłanym przez Gminę materiale dowodowym na wniosku, który nie zawierał informacji o bezpłatnym przekazaniu wybudowanej sieci na rzecz Gminy Zielona Góra dopisano ręcznie „oraz, że sieć wodociągową przekaże nieodpłatnie na rzecz Gminy Zielona Góra ”.( karty 156 i 185) Narzucanie warunków umów w przedmiotowym przypadku wiąże się zatem z posiadaną przez podmiot dominujący siłą rynkową i z adhezyjnym charakterem zawieranych umów tj. umów, które są zawierane przez przystąpienie, i w których nie przewiduje się indywidualnego negocjowania warunków umownych. W przypadku takich umów wystarczającą przesłanką do uznania, że następuje narzucenie warunków umownych, jest oferowanie ich przez dominanta w stosunkach danego rodzaju. Zakwestionowane w toku 12 niniejszego postępowania warunki umów są stosowane przez Gminę względem wszystkich Inwestorów, którzy chcą wybudować sieć na własny koszt i stanowią element stosowanego przez Gminę wzorca Porozumienia. Inwestor podpisując Porozumienie aprobuje jego warunki z góry jednostronnie ustalone przez dominanta. Innymi słowy przystępuje do umowy bez indywidualnego negocjowania jej postanowień. Porozumienie jest więc umową, którą Inwestor ma prawo przyjąć bądź umowy nie zawrzeć i w tym właśnie zakresie można mówić o tym, ze dostawca usług narzuca jej treść kontrahentowi. Gmina znajduje się więc w sytuacji uprzywilejowanej w stosunku do Inwestorów, którzy nie mając możliwości wyboru zmuszeni są podpisać Porozumienie, a co za tym idzie akceptować niekorzystne dla nich zapisy 1 . W okolicznościach niniejszej sprawy uznać należy, iż kwestionowane postanowienia umowne zostały Inwestorom chcącym przyłączyć się do sieci wodociągowej przez Gminę narzucone. Tym samym druga przesłanka praktyki z art. 9 ust. 1 i 2 pkt 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów została uprawdopodobniona. Ad. 3 Uciążliwość warunków umowy powinna być oceniana w kontekście celu, jakiemu mają służyć kwestionowane przez organ antymonopolowy postanowienia umowy (wyrok SN z 1 kwietnia 2004 r., III SK 24/04). Nie może być bowiem uciążliwy warunek, który jest niezbędny do osiągnięcia celu umowy (Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów, praca zbiorowa pod red. Tadeusza Skocznego, Wydawnictwo C. H. BECK, Warszawa 2009, s. 695) W ocenie organu antymonopolowego taka sytuacja nie ma miejsca w niniejszej sprawie. Oceniając spełnienie ww. przesłanki w realiach niniejszej sprawy, należy w pierwszej kolejności rozważyć kwestię istnienia obowiązku zawarcia przez Gminę umowy odpłatnego przejęcia urządzeń wodociągowych . Obowiązek zawarcia przez Gminę umowy odpłatnego przejęcia urządzeń wodociągowych. W myśl art. 31 ust. 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu (...) osoby, które wybudowały z własnych środków urządzenia wodociągowe i urządzenia kanalizacyjne, mogą je przekazywać odpłatnie gminie lub przedsiębiorstwu wodociągowo-kanalizacyjnemu na warunkach uzgodnionych w umowie. Celem tego przepisu jest uregulowanie stosunków finansowych i własnościowych powstałych nawet na wiele lat przed wejściem w życie tej ustawy (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 grudnia 2004 r. sygn. akt II CK 225/04). Z powołanego przepisu wynika, że prawo wyboru przez inwestora kontrahenta, jest ograniczone wskutek istniejącego stanu własnościowego urządzeń (sieci) na terenie gminy. Zgodnie z definicją zawartą w art. 2 pkt 16 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu (...) urządzenia wodociągowe obejmują ujęcia wód powierzchniowych i podziemnych, studnie publiczne, urządzenia służące do magazynowania i uzdatniania wód, sieci wodociągowe oraz urządzenia regulujące ciśnienie wody. Przepis art. 31 ZaopatrzWodU (czyli ustawy o zaopatrzeniu...) , zamieszczony w rozdziale zawierającym przepisy przejściowe, jednoznacznie rozstrzyga o możliwości przekazania istniejących urządzeń gminie lub przedsiębiorstwu wodociągowo- kanalizacyjnemu, niezależnie od daty ich wybudowania i sposobu korzystania przed przekazaniem. Celem tego przepisu jest uregulowanie stosunków własnościowych i finansowych istniejących także przed wejściem w życie ustawy. Każdy kto wybudował wskazane w art. 31 ZaopatrzWodU urządzenia może (...) korzystać z uprawnienia do ich przekazania, a gmina lub przedsiębiorstwo mogą odmówić przejęcia tego urządzenia tylko, wówczas gdy nie odpowiada ono właściwym parametrom technicznym określonym w odrębnych przepisach. Nałożony obowiązek zawarcia umowy o odpłatnym przekazaniu 1 Por. wyrok SOKiK z dnia 7 lutego 2007 r., sygn. akt XVII AmA 58/06. 13 omawianych urządzeń stanowi ograniczenie zasady wolności umów (art. 353 1 KC) w odniesieniu do gminy lub przedsiębiorstwa będących naturalnymi monopolistami. Strony zachowują jednakże swobodę kształtowania treści umowy w odniesieniu do tytułu prawnego, na podstawie którego zobowiązany do zawarcia umowy podmiot będzie eksploatował określone urządzenia stanowiące element jego sieci. Artykuł 21 ust. 1 ZaopatrzWodU potwierdza możliwość korzystania przez przedsiębiorstwo - z innych niż własność - tytułów prawnych. Przesądzając o obowiązku odpłatnego przejęcia urządzenia ustawa nakłada, na zobowiązany do zawarcia umowy podmiot, obowiązek poniesienia ciężaru finansowego wynikającego z dokonanego przejęcia (wyrok Sądu Najwyższego z 2 lipca 2004 r. sygn. akt II CK 420/03). W wyroku z dnia 29 czerwca 2004 r. sygn. akt II CK 404/03 Sąd Najwyższy podkreślił, iż osobie, która z własnych środków wybudowała urządzenia wodociągowe lub kanalizacyjne przysługuje roszczenie o ich odpłatne nabycie przez gminę. Linia orzecznicza konsekwentnie odmawiająca przerzucenia na inwestorów prywatnych obowiązku sfinansowania budowy sieci wodociągowej i kanalizacyjnej występuje również w orzecznictwie sądów administracyjnych. Orzecznictwo sądów administracyjnych kwestionuje np. prawną dopuszczalność przerzucania w regulaminach dostarczania wody i odprowadzania ścieków na odbiorców (inwestorów) kosztów budowy sieci. Przykładowo można powołać tezę wyroku WSA w Gorzowie Wielkopolskim (wyrok z 5 grudnia 2006 r. II SA/Go 432/06), zgodnie z którą sprzeczna z treścią art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. z 2001 r. Nr 72, poz. 747 ze zm.) jest treść regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków, w którym nałożono na odbiorcę, za jego zgodą, obowiązek wybudowania urządzeń wodociągowych i/lub kanalizacyjnych z własnych środków. Należy podnieść, iż Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 13 lipca 2011 r. sygn. akt III CZP 26/11 podzielając pogląd odnośnie obowiązku przejęcia urządzeń wodnych i kanalizacyjnych, upatruje tego obowiązku w znowelizowanym art. 49 ust. 2 k.c. Zgodnie z ww. przepisem Osoba, która poniosła koszty budowy urządzeń, o których mowa w § 1, i jest ich właścicielem, może żądać, aby przedsiębiorca, który przyłączył urządzenia do swojej sieci, nabył ich własność za odpowiednim wynagrodzeniem, chyba że w umowie strony postanowiły inaczej. Z żądaniem przeniesienia własności tych urządzeń może wystąpić także przedsiębiorca. Nie ulega zatem wątpliwości, iż z literalnej wykładni normy przede wszystkim art. 49 § 2 k.c., art. 31 ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu (...), jak również orzecznictwa, wynika obowiązek poniesienia ciężaru finansowego przejęcia urządzeń wodociągowych przez Gminę. Wyraźnie należy przy tym rozróżnić kwestię rozliczenia budowy urządzeń wodociągowych od rozliczenia budowy przyłączy, która to kwestia została odmiennie uregulowana w ww. ustawie. Zgodnie z jej art. 15 ust. 2, budowa przyłączy wodociągowo - kanalizacyjnych jest bowiem obowiązkiem osoby ubiegającej się o przyłączenie do sieci. Dla odróżnienia od urządzeń wodociągowych należy wskazać, iż użyte w ustawie określenie przyłącze wodociągowe stanowi odcinek przewodu łączącego sieć wodociągową z wewnętrzną instalacją wodociągową w nieruchomości odbiorcy usług wraz z zaworem za wodomierzem głównym (art. 2 pkt 6). Treść art. 15 ust. 2 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu (...) stanowi, że realizację budowy przyłączy do sieci oraz studni wodomierzowej, pomieszczenia przewidzianego do lokalizacji wodomierza głównego urządzenia pomiarowego zapewnia na własny koszt osoba ubiegająca się o przyłączenie do sieci. Odbiorca usług odpowiada także za zapewnienie niezawodnego działania posiadanych instalacji oraz przyłączy wodociągowych i kanalizacyjnych. Zatem, w aktualnym stanie prawnym przyłącze wodociągowe i kanalizacyjne wybudowane ze środków własnych, przez osobę ubiegającą się o przyłączenie do sieci, stanowi własność tej osoby, chyba że umowa zawiera inne postanowienia w tym przedmiocie (wyrok Sądu Najwyższego z 2 lipca 2004 r. sygn. akt II CK 420/03). 14 Tak więc, jak podkreśla to m.in. utrwalone orzecznictwo SN, osoby, które wybudowały urządzenia wodociągowe i kanalizacyjne, mogą korzystać z uprawnienia do ich przekazywania, a gmina lub przedsiębiorstwo mogą odmówić przejęcia tego urządzenia tylko wówczas, gdy nie odpowiada ono właściwym warunkom technicznym określonym w odrębnych przepisach. Ustawodawca nie przesądził, na podstawie jakiego tytułu prawnego ma nastąpić odpłatne przejęcie urządzeń zastrzegając jedynie, że odpłatne przekazanie następuje na warunkach uzgodnionych w umowie. Ustawodawca wskazał przy tym na elastyczność takiej podstawy dla określenia wzajemnych praw i obowiązków stron, związanych z nabyciem tytułu prawnego do urządzeń i w jego następstwie rozliczeń poniesionych nakładów. Swoboda kształtowania treści umowy pozwala stronom na ustalenie tytułu prawnego, na podstawie którego gmina lub przedsiębiorstwo wodociągowo- kanalizacyjne będzie eksploatowało określone urządzenie, stanowiące element jego sieci. Artykuł 21 ust. 1 ustawy potwierdza możliwość korzystania przez przedsiębiorstwo z innych niż własność tytułów prawnych. Uprawnienia do tych urządzeń mogą mieć charakter prawnorzeczowy, jak i obligacyjny (użytkowanie, najem, leasing). W świetle brzmienia art. 31 omawianej ustawy nie może budzić wątpliwości, że na gminę (przedsiębiorstwo) nałożony został ustawowy obowiązek zawarcia wskazanej w tym przepisie umowy. Stanowi ona zdarzenie cywilnoprawne, będące - z mocy ustawy - podstawą powstania stosunku zobowiązaniowego między inwestorem, który poniósł koszty budowy urządzenia wodociągowo-kanalizacyjnego, a gminą (przedsiębiorstwem). Poza nakazem zawarcia umowy ustawa przesądziła o obowiązku odpłatnego przejęcia urządzenia ze wskazaniem podmiotu zobowiązanego do poniesienia ciężaru finansowego, będącego następstwem dopełnienia tego obowiązku. Niewykonanie tego zobowiązania przesądza o roszczeniu uprawnionego z tytułu niewykonania zobowiązania, co pozwala na przyjęcie, że jest to odpowiedzialność ex contractu (art. 471 k.c .) – wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26 lutego 2003 r. sygn. akt II CK 40/02. Zatem nie ulega wątpliwości, iż w razie wybudowania za zgodą Gminy urządzeń wodociągowych przez prywatnych inwestorów byłaby ona zobowiązana do poniesienia ciężaru finansowego ich przejęcia (por. też wyrok SOKIK z dnia 11 sierpnia 2014 r. sygn. akt. XVII AmA 80/13 ). W niniejszej sprawie Gmina zdecydowała się wyłącznie na nieodpłatne przejęcie urządzeń wodociągowych. Faktem notoryjnie znanym organowi antymonopolowemu jest, iż odpłatne przejmowanie przedmiotowych urządzeń na podstawie umów kupna – sprzedaży jest najpowszechniejszą metodą realizacji obowiązku wynikającego z art. 49 § 2 k.c. i art. 31 ust. 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu (...) – vide ustalenia zawarte w decyzji Prezesa UOKiK nr RWR 40 /2009 z dnia 23 grudnia 2009 r. Reasumując ten wątek rozważań należy w konkluzji stwierdzić, iż na Gminie ciąży obowiązek zawarcia umowy odpłatnego przejęcia urządzeń wodociągowych, przy czym treść stosunku prawnego pozostawiona została przez ustawodawcę swobodnej decyzji stron . Istota uciążliwego charakteru umów Uciążliwość warunków umów można oceniać w aspekcie obiektywnym i subiektywnym (wyrok Sądu Antymonopolowego z 6.11.2000 r., XVII Ama 8/00). Przyjmuje się, iż przy ustalaniu kwestii uciążliwości umów „należy kierować się wyłącznie obiektywną uciążliwością” (Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów, praca zbiorowa pod red. Tadeusza Skocznego, Wydawnictwo C. H. BECK, Warszawa 2009, s. 693). Warunki uciążliwe w znaczeniu obiektywnym to warunki „stanowiące obiektywną uciążliwość, które nie byłyby możliwe do wynegocjowania w warunkach istnienia konkurencji” (wyrok Sądu Antymonopolowego XVII Ama 72/00). W orzecznictwie w odniesieniu do określenia obiektywnej uciążliwości warunku przyjmuje się dwa poglądy. Zgodnie z pierwszym podkreśla się m.in., iż „uciążliwe warunki 15 obiektywne polegają na zastrzeżeniu w umowie świadczeń o charakterze nieekwiwalentnym (wyrok SN I CSK 454/06; wyrok SN I CSK I CKN 1466/00; wyrok SN z 27.5.1998 r. i in.). Inna linia orzecznictwa i doktryny za uciążliwy warunek umowy uznaje każdy warunek oznaczający dla jednej ze stron umowy ciężar większy od powszechnie przyjętych w stosunkach danego rodzaju (np. wyrok Sądu Antymonopolowego z 20.06.2001 r. , XVII Ama 90/00 i wyrok tegoż sądu z 15.11.2001 r. XVII Ama 78/99). Ustalenia te powinny być dokonywane według kryteriów obiektywnych (Stanisław Gronowski, Ustawa antymonopolowa. Komentarz; Wydawnictwo C.H. Beck 1996 r. s.135 ). Należałoby tutaj w szczególności rozważyć, czy w hipotetycznej sytuacji istnienia wolnej konkurencji, i tym samym swobody kształtowania przez obie strony treści umowy, przedsiębiorca byłby w stanie wynegocjować kwestionowane postanowienie umowy (Stanisław Gronowski, Polskie Prawo Antymonopolowe, zarys wykładu, Wydawnictwo Zrzeszenia Prawników Polskich, Warszawa 1998, s. 146-147). W sprawie niniejszej należy podkreślić, że uciążliwość warunku umowy została udowodniona co najmniej w odniesieniu do jej oceny według kryterium nieekwiwalentności. Posługując się tym kryterium oceny należy stwierdzić, iż narzucenie inwestorom (osobom fizycznym i prawnym), chcącym wybudować urządzenia wodociągowe, obowiązku przyszłego ich bezpłatnego przekazania oraz zrzeczenia się wszelkich roszczeń – obiektywnie narusza ekwiwalentność świadczeń . Jak ustalono w toku postępowania administracyjnego, Gmina narzucała inwestorom w Porozumieniu postanowienia o bezpłatnym przekazaniu jej wybudowanej na koszt inwestorów sieci, co stanowi w istocie przerzucenie na nich finansowych obowiązków Gminy w zakresie budowy sieci wodociągowej. Gmina narzucając kwestionowane postanowienia umowy, czyniła to wykorzystując swoją niekwestionowaną przewagę kontraktową nad inwestorami. Wprawdzie utrwalone już orzecznictwo sądowe (np. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26 lutego 2003 r. sygn. akt II CK 40/02) stoi na stanowisku, iż niewykonanie zobowiązania odpłatnego przejęcia urządzeń przesądza o możliwości sądowego dochodzenia roszczeń – to jednak w istocie nie stanowi to liczącej się alternatywy. Powodem jest głównie obowiązek zapłaty kosztów procesu, tj. kosztów sądowych (opłatę stosunkową w wysokości 5% wartości przedmiotu sporu – art. 13 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych – j.t. z 2010 r. Dz. U. Nr 90, poz. 594 ze zm.) oraz kosztów zastępstwa procesowego, co przy znacznej wartości spornych urządzeń stanowi barierę finansową znacząco mogącą utrudnić dochodzenie roszczeń przed sądem. Istotną rolę odgrywa także stosunkowo długi czas ew. procesów sądowych, wymagających np. opracowania stosownych opinii odnośnie stanu i wartości podlegających przejęciu urządzeń przez biegłych sądowych. Biorąc powyższe pod uwagę należy zająć stanowisko, zgodnie z którym w warunkach swobody kształtowania przez obie strony treści umowy, przedsiębiorca (Gmina) nie byłby w stanie wynegocjować kwestionowanych postanowień umowy. W konsekwencji należy uznać za udowodnioną trzecią przesłankę zastosowania art. 9 ust. 2 pkt 6, tj. uciążliwego charakteru warunków umów. Ad 4. Osiągane przez dominującego przedsiębiorcę nieuzasadnione korzyści są odpowiednikiem uciążliwych warunków umów narzuconych kontrahentowi. W relacjach ekwiwalentności wzajemnych świadczeń uczestników umowy nieuzasadnione korzyści określają sytuację korzystniejszą od powszechnie przyjętych w stosunkach danego rodzaju. Nieuzasadnione korzyści powinny być osiągnięte kosztem kontrahenta i pozostawać w normalnym związku przyczynowym z narzuconymi kontrahentowi uciążliwymi warunkami umowy (Stanisław Gronowski, Polskie Prawo Antymonopolowe, zarys wykładu, 16 Wydawnictwo Zrzeszenia Prawników Polskich, Warszawa 1998, s. 147, Stanisław Gronowski, Ustawa antymonopolowa. Komentarz; Wydawnictwo C.H. Beck 1996 r. s.136). Narzucenie uciążliwego warunku umowy może zostać uznane za praktykę ograniczającą konkurencję w rozumieniu art. 9 ust. 2 pkt 6 tylko wówczas, gdy warunek ten będzie przynosił dominantowi korzyść, która dodatkowo będzie nieuzasadniona (wyrok Sądu Antymonopolowego XVII Ama 91/00). Pojęcie korzyści należy interpretować szeroko, jako „ogół interesów oraz pozytywnych następstw mieszczących się w kategorii związku przyczynowego i gospodarczego (wyrok SN I CKN 702/97) - Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów, praca zbiorowa pod red. Tadeusza Skocznego, Wydawnictwo C. H. BECK, Warszawa 2009, s. 697). W orzecznictwie przyjmuje się, że do naruszenia art. 9 ust. 2 pkt 6 ustawy o ochronie (…) przez przedsiębiorcę nie jest konieczne faktyczne uzyskanie nieuzasadnionych korzyści. Za wystarczającą uznano samą możliwość uzyskania nieuzasadnionych korzyści w przyszłości (wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie VI ACa 196/06; wyrok Sądu Antymonopolowego XVII Ama 1/00; wyrok Sądu Antymonopolowego XVII Ama 91/00). W niniejszej sprawie korzyścią, którą odnosi Gmina, jest wartość zaoszczędzonych środków finansowych, odpowiadająca wartości roszczeń z tytułu wartości przejmowanych urządzeń wodociągowych. Nie ulega wątpliwości iż udowodniono fakt uzyskania korzyści przez Gminę. Jednocześnie korzyści te uznać należy za nieuzasadnione. Zgodnie z poglądami doktryny, korzyści wówczas są nieuzasadnione, jeżeli na tle umowy stwarzają przedsiębiorcy sytuację korzystniejszą, aniżeli taka, która odzwierciedla ekwiwalentność w danym i podobnych stosunkach umownych (E. Modzelewska-Wąchal. Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów. Komentarz. Twigger. Warszawa 2002, strona 119). Jak już wskazano wcześniej ekwiwalentność umowy została naruszona, a zatem osiągnięte przez Gminę kosztem kontrahentów korzyści, uznać należy za nieuzasadnione. Prezes Urzędu zaliczył przedmiotową praktykę Gminy do praktyk eksploatacyjnych. Praktyki te nie ingerują jako takie w funkcjonowanie mechanizmu konkurencji, tak jak praktyki antykonkurencyjne, lecz polegają na czerpaniu korzyści z faktu ograniczenia konkurencji na rynku. W przypadku praktyk eksploatacyjnych celem lub skutkiem działań przedsiębiorców jest naruszenie przede wszystkim innych niż konkurencyjne interesów uczestników rynku poprzez wykorzystywanie przez przedsiębiorców istniejącej nad kontrahentami przewagi.(…) (Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów, praca zbiorowa pod red. Tadeusza Skocznego, Wydawnictwo C. H. BECK, Warszawa 2009, s. 619). Reasumując, udowodniona została również ostatnia przesłanka zastosowania art. 9 ust. 2 pkt 6 ustawy o ochronie (…), tj. osiągania przez Gminę nieuzasadnionych korzyści. Biorąc powyższe pod uwagę, organ antymonopolowy stwierdził, iż wymienione w pkt I sentencji decyzji warunki umowy, mają uciążliwy charakter i przynoszą Gminie nieuzasadnione korzyści. Stąd należało orzec jak w punkcie I sentencji niniejszej decyzji. Kara pieniężna . Zgodnie z art. 106 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, Prezes Urzędu może w drodze decyzji nałożyć na przedsiębiorcę, który choćby nieumyślnie dopuścił się naruszenia zakazu określonego w art. 9, karę pieniężną w wysokości nie większej niż 10% przychodu osiągniętego w roku rozliczeniowym poprzedzającym rok nałożenia kary. 17 Z powołanego wyżej przepisu wynika, że kara pieniężna ma charakter fakultatywny. Zatem o tym, czy w konkretnej sprawie w odniesieniu do wskazanego przedsiębiorcy zasadne jest nałożenie kary pieniężnej decyduje, w ramach uznania administracyjnego, Prezes Urzędu. Zwrócić należy uwagę, iż przepisy ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nie określają jakichkolwiek przesłanek, od których uzależnione byłoby podjęcie decyzji o nałożeniu kary. Skuteczna polityka karania wymaga jednak, aby w przypadku stwierdzenia stosowania przez przedsiębiorcę praktyki ograniczającej konkurencje zasadą było nakładanie kary pieniężnej (tak np. wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie- Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 8 listopada 2004r. sygn. akt XVII Ama 81/03). W art. 111 ww. ustawy ustawodawca wskazał okoliczności, które Prezes Urzędu winien uwzględnić decydując o wymiarze kary pieniężnej, wymieniając w szczególności: okres, stopień oraz okoliczności naruszenia przepisów ustawy, a także uprzednie naruszenie przepisów ustawy. W orzecznictwie podkreśla się, że w przypadku orzekania o karach za stosowanie praktyk ograniczających konkurencję należy brać pod uwagę: potencjał ekonomiczny przedsiębiorcy, skutki praktyki dla konkurencji lub kontrahentów, dopuszczalny poziom kary wynikający z przepisów ustawy oraz cele jakie kara ma osiągnąć (tak np. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 27 czerwca 2000r. sygn. akt I CKN 793/98). Rozstrzygając o celach kary, należy wskazać na jej funkcję represyjną, a więc dolegliwość finansową za stosowanie zakazanej przez ustawę praktyki, ale także prewencyjną, odstraszającą, której celem jest zapobieganie podobnym naruszeniom w przyszłości. W kwestii natury naruszenia Prezes Urzędu wyróżnia naruszenia bardzo poważne, do których należy zaliczyć przede wszystkim szczególnie szkodliwe horyzontalne ograniczenia konkurencji, jak również przypadki nadużywania pozycji dominującej mające na celu lub prowadzące do eliminacji konkurencji na rynku, naruszenia poważne, do których należy zaliczyć przede wszystkim porozumienia horyzontalne nie zaliczane do najpoważniejszych naruszeń, porozumienia pionowe wpływające na cenę lub warunki oferowania produktu, przypadki nadużywania pozycji dominującej mające na celu lub prowadzące do istotnego ograniczenia konkurencji lub dotkliwej eksploatacji kontrahentów lub konsumentów, naruszenia mniej poważne niż wyżej wymienione (naruszenia pozostałe ) , do których należą m.in. porozumienia wertykalne nie dotyczące ceny lub możliwości odsprzedaży towaru, jak również przypadki nadużywania pozycji dominującej o mniejszej wadze. W niniejszej sprawie jako podstawę obliczenia kary przyjęto dochód w wysokości 19 528 150 zł. osiągnięty przez Gminę z tytułu wpływów o których mowa w art. 4 ust.1 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (tj. Dz. U. z 2008 r. Nr 88, poz. 539 ze zm.), z wyłączeniem pkt 1 i 2, tj. wpływów z podatków i opłat, a więc nie związanych z działalnością Gminy jako przedsiębiorcy. Orzekając jak w pkt II sentencji decyzji, organ antymonopolowy postanowił zaliczyć ją do tzw. naruszeń „pozostałych”, do których zaliczane są przypadki nadużywania pozycji dominującej o mniejszej wadze dla których kara pieniężna powinna być ustalona w przedziale od 0,01% do 0,2% przychodu. W niniejszej sprawie kwotę bazową kary ustalono na poziomie 0,10 % przychodu stanowiącego podstawę ustalania wysokości kary tj. 19 528,15 zł. Uwzględniając specyfikę rynku oraz działalności przedsiębiorcy wzięto pod uwagę, iż praktyka została wprowadzona w życie i wywołała na rynku negatywne skutki dla kontrahentów Gminy – inwestorów zmuszonych do nieodpłatnego przekazania wybudowanych odcinków sieci na rzecz Gminy oraz zrzeczenia się wszelkich roszczeń wynikających z tego tytułu. Z drugiej strony uwzględniono fakt, że zarzucana praktyka stosowana była sporadycznie i jedynie na części terytorium Gminy (obsługiwanej w zakresie zaopatrzenia w wodę przez zakład budżetowy). Łączne uwzględnienie ww. czynników wpłynęło na pozostawienie kary na ustalonym wcześniej poziomie to jest w wysokości 19 528,15 zł. 18 Miarkując karę organ antymonopolowy postanowił wziąć także pod uwagę długi okres stosowania praktyki (co najmniej od 2011 r. czyli ponad 3 lata). Z tego powodu karę podwyższono o 20 % (do kwoty 23 433,78 zł.) Wzięto także pod uwagę okoliczności obciążające i łagodzące. W szczególności za okoliczności łagodzące uznano zaniechanie podpisywania Porozumień od początku 2014 r. oraz wyrażoną przez Gminę gotowość do zwrotu nakładów poniesionych przez inwestorów. Uwzględniając powyższe, ustaloną na poprzednim etapie karę obniżono o 20%. Ostatecznie karę ustalono na poziomie 18 747,02 zł. W związku z powyższym Prezes Urzędu uznał, że wadze naruszeń ustawy o ochronie (…) odpowiada kara w wysokości 0,096 % przychodu i 0,96 % kary maksymalnej przewidzianej za naruszenie zakazu określonego w art. 9 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów , tym samym kara za naruszenie wynosi 18 747,02 zł (słownie : osiemnaście tysięcy siedemset czterdzieści siedem złotych 2/100). W ocenie Prezesa Urzędu ustalona kara pełni rolę represyjno-prewencyjną i jest niezbędna do wymuszenia przestrzegania obowiązującego porządku prawnego, a także pozostaje w proporcji do możliwości finansowych Gminy Zielona Góra Stąd należało orzec jak w punkcie II sentencji niniejszej decyzji. Zgodnie z art. 112 ust. 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów karę pieniężną należy uiścić w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się niniejszej decyzji, na konto Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Warszawie prowadzone w NBP O/O Warszawa o numerze 51-10101010-0078782231000000. Pouczenie: Stosownie do treści art. 81 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w związku z art. 479 28 § 2 k.p.c. – od niniejszego decyzji przysługuje odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od daty jej doręczenia, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów we Wrocławiu. Otrzymuje: Pan Mariusz Zalewski Wójt Gminy Zielona Góra Urząd Gminy Zielona Góra ul Gen. Jarosława Dąbrowskiego 41 65-021 Zielona Góra