RWR-39/2012

J 1 PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA WE WROCŁAWIU 50-413 Wrocław, ul. Walońska 3-5 tel.(071) 344 65 87, (071) 34 05 920, fax (071) 34 05 922 e-mail: wroclaw@uokik.gov.pl RWR 61-19/12/WS Wrocław, 3 grudnia 2012 r. DECYZJA RWR 39 /2012 I. Na podstawie art. 27 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. nr 50, poz. 331 ze zm.) oraz stosownie do art. 33 ust. 4, 5 i 6 tej ustawy oraz § 2 pkt 4 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 1 lipca 2009 r. w sprawie właściwości miejscowej i rzeczowej delegatur Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 107 poz. 887 ze zm.), po przeprowadzeniu postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, wszczętego z urzędu przeciwko Adiutor Centrum D. Janek, M. Janek spółka jawna z siedzibą we Wrocławiu , działającej do dnia 7 maja 2012 r. pod firmą Adiutor Centrum D. Janek, M. Janek, E. Ryś spółka jawna, - w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, uznaje się za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów, o której mowa w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ww. ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, działanie ww. przedsiębiorcy polegające na : 1. zamieszczeniu w treści wzorca p.n. „ Umowa o świadczenie usług” postanowień o treści : a) w § 3 pkt 3 : „ Złamanie postanowień ustępów 1 i/lub 2 powyżej (…)skutkuje obowiązkiem Klienta do pokrycia ustalonych przez Usługodawcę kosztów wykonywanej Umowy („Wydatki”) w terminie 7 dni od daty rozwiązania Umowy na konto Usługodawcy podane w § 2 ust. 2, pod rygorem odsetek karnych w wysokości 0,15% za każdy dzień zwłoki.” b) W § 6 pkt 2 : „Wszelkie spory wynikłe w trakcie wykonywania niniejszej Umowy mają być rozwiązywane w pierwszej kolejności polubownie a w razie konieczności spór rozstrzyga sąd właściwy ze względu na siedzibę Usługodawcy.” 2. zamieszczeniu w treści wzorca p.n. „ Ogólne Warunki dochodzenia odszkodowań przez „Adiutor Centrum sp.j.” z dnia 01.12.2008 r .” oraz „ Ogólne Warunki dochodzenia odszkodowań przez „Adiutor Centrum sp.j.” z dnia 01.04.2012 r .” postanowień o treści : - § 8 ust. 2 : „Wszelkie spory i roszczenia majątkowe, które mogą powstać pomiędzy stronami Umowy, w związku z treścią lub wykonaniem Umowy, podlegają ostatecznemu rozstrzygnięciu przez sąd powszechny właściwy ze względu na siedzibę Usługodawcy”, J 2 - które są postanowieniami umownymi wpisanymi na podstawie art. 479 45 Kodeksu postępowania cywilnego do Rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, i stwierdza ich zaniechanie z dniem 18 kwietnia 2012 r. II . Na podstawie art. 26 ust. 1 powołanej wyżej w pkt I ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz stosownie do art. 33 ust. 4, 5 i 6 tej ustawy oraz § 2 pkt 4 powołanego wyżej rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów w sprawie właściwości miejscowej i rzeczowej delegatur Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, po przeprowadzeniu postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, wszczętego z urzędu przeciwko Adiutor Centrum D. Janek, M. Janek spółka jawna z siedzibą we Wrocławiu , działającej do dnia 7 maja 2012 r. pod firmą Adiutor Centrum D. Janek, M. Janek, E. Ryś spółka jawna, - działając w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, uznaje się za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów, o której mowa w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów działanie ww. przedsiębiorcy polegające na naruszeniu obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji, poprzez : - posługiwanie się w tekście wzorca umowy pn. „Umowa o świadczenie usług” niepełną firmą Spółki, tj. nie zawierającą nazwisk wspólników, co stanowi naruszenie obowiązku informacyjnego określonego w art. 24 § 1 k.s.h. i nakazuje się zaniechanie jej stosowania. III. Na podstawie art. 106 ust.1 pkt 4 powołanej wyżej w pkt I ustawy o ochronie konkurencji i oraz stosownie do art. 33 ust. 4, 5 i 6 tej ustawy i § 2 pkt 4 powołanego wyżej rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów w sprawie właściwości miejscowej i rzeczowej delegatur Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów - w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, nakłada się na Adiutor Centrum D. Janek , M. Janek spółka jawna z siedzibą we Wrocławiu, działającej do dnia 7 maja 2012 r. pod firmą Adiutor Centrum D. Janek, M. Janek, E. Ryś spółka jawna, z tytułu naruszenia zakazu, o jakim mowa w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 i 2 powołanej wyżej w pkt I ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów : 1. w zakresie opisanym w punkcie I. sentencji decyzji karę pieniężną w wysokości 705 zł (słownie: siedemset pięć złotych), 2. w zakresie opisanym w punkcie II. sentencji decyzji karę pieniężną w wysokości 985 zł (słownie: dziewięćset osiemdziesiąt pięć złotych), - płatne do budżetu państwa. UZASADNIENIE 1. Prezes Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów, zwany dalej również „Prezesem Urzędu”, J 3 zgodnie z kompetencjami, przewidzianymi w ustawie z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. nr 50, poz. 331 ze zm.), zwanej dalej również „ustawą o ochronie (…)”, przeprowadził, w ramach postępowania wyjaśniającego (sygn. RWR 403- 40/11/WS), analizę wzorców umów stosowanych w obrocie konsumenckim przez Adiutor Centrum D. Janek , M. Janek spółka jawna z siedzibą we Wrocławiu, działającej do dnia 7 maja 2012 r. pod firmą Adiutor Centrum D. Janek, M. Janek, E. Ryś spółka jawna, zwanej dalej „Adiutor Centrum” lub „Spółką”. Celem analizy było ustalenie, czy przedsiębiorca ten przestrzega przepisów m.in. w zakresie zakazu stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, o których stanowi art. 24 ust.1 i 2 ww. ustawy o ochronie (…). W trakcie analizy wzorców umów pn. „Umowa o świadczenie usług” , „ Ogólne Warunki dochodzenia odszkodowań przez „Adiutor Centrum sp.j.” z dnia 01.12.2008 r .” oraz „ Ogólne Warunki dochodzenia odszkodowań przez „Adiutor Centrum sp.j.” z dnia 01.04.2012 r .” stosowanych przez Spółkę stwierdzono, że zawierają one postanowienia umowne, które mogą być tożsame z klauzulami wpisanymi do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone pod nr 353, 477 i 805. Ponadto ww. analiza wykazała, iż Spółka posługuje się w tekście wzorca umowy pn. „Umowa o świadczenie usług” niepełną firmą Spółki, tj. nie zawierającą nazwisk wspólników, co może stanowić naruszenie obowiązku informacyjnego określonego w art. 24 § 1 k.s.h. oraz naruszenie zbiorowych interesów konsumentów. 1. 1. Mając na uwadze wyniki postępowania wyjaśniającego, Prezes Urzędu postanowieniem nr RWR 190/2012 z dnia 10 września 2012 r. wszczął : w pkt I. postępowanie w sprawie stosowania przez Spółkę praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, określonych w art. 24 ust.1 i 2 pkt 1) ustawy o ochronie (…) , polegających na zamieszczeniu w stosowanych przez nią wzorcach umów następujących postanowień: 1) we wzorcu umowy p.n. : „Umowa o świadczenie usług” : § 3 pkt 3 : „ Złamanie postanowień ustępów 1 i/lub 2 powyżej (…)skutkuje obowiązkiem Klienta do pokrycia ustalonych przez Usługodawcę kosztów wykonywanej Umowy („Wydatki”) w terminie 7 dni od daty rozwiązania Umowy na konto Usługodawcy podane w § 2 ust. 2, pod rygorem odsetek karnych w wysokości 0,15% za każdy dzień zwłoki.” które mogą być postanowieniami umownymi wpisanymi na podstawie art. 479 45 Kodeksu postępowania cywilnego do Rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, m.in. pod pozycją 477 i 805: 2) we wzorcu umowy : a) p.n. „Umowa o świadczenie usług” - § 6 pkt 2 : „Wszelkie spory wynikłe w trakcie wykonywania niniejszej Umowy mają być rozwiązywane w pierwszej kolejności polubownie a w razie konieczności spór rozstrzyga sąd właściwy ze względu na siedzibę Usługodawcy.” b) p.n. „ Ogólne Warunki dochodzenia odszkodowań przez „Adiutor Centrum sp.j.” z dnia 01.12.2008 r .” oraz „ Ogólne Warunki dochodzenia odszkodowań przez „Adiutor Centrum sp.j.” z dnia 01.04.2012 r .” : - § 8 ust. 2 : „Wszelkie spory i roszczenia majątkowe, które mogą powstać pomiędzy stronami Umowy, w związku z treścią lub wykonaniem Umowy, podlegają J 4 ostatecznemu rozstrzygnięciu przez sąd powszechny właściwy ze względu na siedzibę Usługodawcy”, które mogą być postanowieniami umownymi wpisanymi na podstawie art. 479 45 Kodeksu postępowania cywilnego do Rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, m.in. pod pozycją 353; w pkt. II. postępowanie w sprawie stosowania przez Spółkę praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, określonych w art. 24 ust.1 i 2 pkt 2) ustawy o ochronie (…), polegających na naruszeniu obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji, poprzez posługiwanie się w tekście wzorca umowy pn. „Umowa o świadczenie usług” niepełną firmą Spółki, tj. nie zawierającą nazwisk wspólników, co może stanowić naruszenie obowiązku informacyjnego określonego w art. 24 § 1 k.s.h. Jednocześnie w pkt. III. Prezes zaliczył w poczet dowodów całość materiałów zebranych w trakcie postępowania wyjaśniającego o sygn. akt RWR 403-40/11/WS. 1.2. Ustosunkowując się do stawianych zarzutów, Spółka w piśmie z dnia 13 września 2012 r. podniosła, iż wycofała z dniem 18 kwietnia 2012 r. z obrotu prawnego kwestionowane przez Prezesa Urzędu postanowienia. Ponadto Spółka z tym dniem wprowadziła w komparycji wzorca umowy pn. „Umowa o świadczenie usług” nazwę spółki zawierającą nazwisko jednego ze wspólników. Nazwa ta brzmi : „Adiutor Centrum D. Janek sp. j.” Ponadto Spółka wyjaśniła, iż „ błąd w skróconej nazwie Spółki wynikał z nieprawidłowego ustalenia przez właściwy Sąd rejestrujący działalność (…) Spółki, tj. przyjęcia wniosku o używanie w obrocie skrótu sp. j. w miejsce oznaczenia „D. Janek, M. Janek, E. Ryś Spółka Jawna” (pismo Spółki k. 8 akt głównych). Spółka podkreśliła, iż żadne z kwestionowanych postanowień wzorców umów nie było nigdy w praktyce stosowane ani też nie było źródłem jakichkolwiek sporów z konsumentami. 2 . Prezes Urzędu ustalił następujący stan faktyczny: 2.1. Spółka jest przedsiębiorcą wpisanym w dniu 29 października 2008 r. do Krajowego Rejestru Sądowego przez Sąd Rejonowy dla Wrocławia – Fabrycznej we Wrocławiu, VI Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego pod nr 0000316746. Początkowo Spółka posiadała trzech wspólników, tj. Dominikę Janek, Marcina Janek oraz Edytę Ryś. Począwszy od 7 maja 2012 r. ze Spółki wystąpiła Edyta Ryś. Do dnia 7 maja 2012 r. w Dziale 1 Rubryka 1 („Dane podmiotu”) Krajowego Rejestru Sądowego, wpisana była następująca firma Spółki : „Adiutor Centrum D. Janek, M. Janek, E. Ryś spółka jawna”. Począwszy od dnia 7 maja 2012 r., w związku z wystąpieniem ze Spółki Edyty Ryś, firma Spółki zmieniła brzmienie na „Adiutor Centrum D. Janek, M. Janek spółka jawna”. Spółka działa na podstawie umowy spółki jawnej z dnia 1 września 2008 r. Zgodnie z § 2 tej umowy, Spółka miała działać pod firmą : : „Adiutor Centrum D. Janek, M. Janek, E. Ryś spółka jawna”. Umowa ta w § 3 zawierała zapis, iż Spółka może w obrocie używać skrótu „sp.j.” w miejsce oznaczenia „G. Janek, M. Janek, E. Ryś Spółka Jawna”. Zasadniczym przedmiotem działalności Spółki, jest dochodzenie roszczeń odszkodowawczych od zakładów ubezpieczeń na zlecenie klientów. Działalność ta polega m.in. na : J 5 - ustalaniu odpowiedzialności zakładów ubezpieczeń na zlecenie klientów, - ustalaniu wysokości i rozmiaru szkód na zlecenie klientów, formułowaniu i składaniu roszczeń do zakładów ubezpieczeń na zlecenie klientów, - pośrednictwie w negocjacjach pomiędzy klientami a zakładami ubezpieczeń, - asystowaniu (równolegle do pełnomocnictwa procesowego) w toku cywilnego postępowania sądowego o odszkodowanie; asystowanie polega na prowadzeniu działań wspomagających drogę sądową (np. powiadamianie klientów o konieczności dokonania opłat sądowych czy o terminach kolejnych rozpraw). Klientami Spółki są osoby z terenu całej Polski. Dowód - odpis z KRS: k. 13 – 14, umowa spółki k. 15 – 20, pismo Spółki k. 9a-12 akt postępowania wyjaśniającego RWR 403 – 40/2011/WS, aktualny odpis z KRS k. 9-10 oraz pismo Spółki k. 8 akt głównych; 2. 2. Spółka wykonuje usługi w oparciu o potwierdzone notarialne pełnomocnictwo udzielone przez klienta oraz umowę zawieraną w oparciu o wzorzec umowy pn. „Umowa o świadczenie usług” wraz z „Ogólnymi Warunkami dochodzenia roszczeń przez firmę „Adiutor Centrum” sp. j. z dnia 01.12.2008 r.” obowiązujących do dnia 31 marca 2012 r. oraz „Ogólnymi Warunkami dochodzenia roszczeń przez firmę „Adiutor Centrum” sp. j. z dnia 01.04.2012 r.”, obowiązującymi do umów zawieranych od 1 kwietnia 2012 r. Wzorzec samej umowy stosowany jest od dnia 1 grudnia 2008 r. Do dnia 18 kwietnia 2012 r. Spółka w oparciu o te wzorce zawarła nie mniej niż 150 umów. Dowód – pismo Spółki k. 9a-12 oraz wzorce umów k. 59-71 akt postępowania wyjaśniającego RWR 403-40/2011/WS; Wzorzec umowy p.n. „Umowa o świadczenie usług” wraz z „Ogólnymi Warunkami dochodzenia roszczeń przez firmę „Adiutor Centrum” sp. j. z dnia 01.12.2008 r.” obowiązujących do dnia 31 marca 2012 r. oraz „Ogólnymi Warunkami dochodzenia roszczeń przez firmę „Adiutor Centrum” sp. j. z dnia 01.04.2012 r.”, zawierały m.in. następujące zapisy : A. Zapisy przewidujące odsetki karne umowne (§3 pkt 3). Zgodnie z § 3 ust. 1 Umowy, „ W okresie obowiązywania Umowy Klient jest zobowiązany do nie dokonywania, bez porozumienia z Usługodawcą i jego wyraźnej zgody, żadnych czynności faktycznych lub prawnych związanych z Roszczeniem, a w szczególności do NIE : - dokonywania żadnych samodzielnych czynności mających na celu zaspokojenie Roszczenia lub jego części, - podejmowania rozmów i nie podpisywania żadnych form ugody z ZU, - zlecenia dochodzenia Roszczenia innemu podmiotowi niż Usługodawca lub pisemnie uzgodnione z Usługodawcą podmioty, - zbywania lub obciążania, w jakikolwiek sposób, całości lub części wierzytelności wynikających z Roszczenia.” §3 ust. 2 Umowy z kolei stanowił, iż Klient jest zobowiązany do uczestniczenia w niezbędnych badaniach i/lub ekspertyzach oraz udzielania Usługodawcy wszelkich informacji, dokumentów („Dane”) i pełnomocnictw, co stanowi podstawę do właściwego świadczenia Usług przez J 6 Usługodawcę. Dane przekazane Usługodawcy muszą być prawdziwe, rzetelne i kompletne. Konsekwencję naruszenia zapisów ust. 1 i 2 przewidywał § 3 pkt 3 Umowy, zgodnie z którym „ Złamanie postanowień ustępów 1 i/lub 2 powyżej stanowi podstawę do rozwiązania Umowy przez Usługodawcę w trybie natychmiastowym i skutkuje obowiązkiem Klienta do pokrycia ustalonych przez Usługodawcę kosztów wykonywanej Umowy („Wydatki”) w terminie 7 dni od daty rozwiązania Umowy na konto Usługodawcy podane w § 2 ust. 2, pod rygorem odsetek karnych w wysokości 0,15% za każdy dzień zwłoki.” Spółka wyjaśniła, iż nigdy „ nie było potrzeby ” stosowania ww. zapisów§ 3 pkt 3 Umowy, gdyż Spółka nie prowadziła z konsumentami (klientami) żadnych sporów w tym zakresie. Dowód – pismo Spółki k. 11 i wzorzec Umowy k. 61 akt postępowania wyjaśniającego sygn. akt RWR 403-40/2011/WS; B. Zapisy przewidujące poddanie sporu sądowi właściwemu dla siedziby Spółki, 1) Zgodnie z § 6 pkt 2 Umowy, „ Wszelkie spory wynikłe w trakcie wykonywania niniejszej Umowy mają być rozwiązywane w pierwszej kolejności polubownie a w razie konieczności spór rozstrzyga sąd właściwy ze względu na siedzibę Usługodawcy.” 2) Zgodnie z § 8 ust. 2 „ Ogólnych Warunków dochodzenia odszkodowań przez „Adiutor Centrum sp.j.” z dnia 01.12.2008 r .” oraz § 8 ust. 2 „ Ogólnych Warunków dochodzenia odszkodowań przez „Adiutor Centrum sp.j.” z dnia 01.04.2012 r .”, „Wszelkie spory i roszczenia majątkowe, które mogą powstać pomiędzy stronami Umowy, w związku z treścią lub wykonaniem Umowy, podlegają ostatecznemu rozstrzygnięciu przez sąd powszechny właściwy ze względu na siedzibę Usługodawcy”. Wyjaśniając znaczenie tego zapisu Spółka odwołała się do normy art. 46 § 1 k.p.c. wskazując, iż w świetle tego przepisu badany zapis jest dopuszczalny. Spółka odwołała się do brzmienia ww. przepisu który stanowi, iż „ Strony mogą umówić się na piśmie o poddanie sądowi pierwszej instancji, który według ustawy nie jest miejscowo właściwy, sporu już wynikłego lub sporów mogących w przyszłości wyniknąć z oznaczonego stosunku prawnego. Sąd ten będzie wówczas wyłącznie właściwy, jeżeli strony nie postanowiły inaczej lub jeżeli powód nie złożył pozwu w elektronicznym postępowaniu upominawczym. Strony mogą również ograniczyć umową pisemną prawo wyboru powoda pomiędzy kilku sądami właściwymi dla takich sporów.” Dowód – pismo Spółki k. 11- 12 i wzorzec Umowy k. 61 akt postępowania wyjaśniającego sygn. akt RWR 403-40/2011/WS; C. Posługiwanie się w tekście wzorca umowy pn. „Umowa o świadczenie usług” niepełną firmą Spółki, tj. nie zawierającą nazwisk wspólników. Wzorzec „Umowy o świadczenie usług” posługiwał się następującym oznaczeniem przedsiębiorcy w komparycji Umowy : „Adiutor Centrum sp.j.” Nazwiska wspólników nigdzie nie były powoływane w tekście wzorca samej umowy, jak również w załącznikach do niej. Komparycja wzorca umowy zawierała wprawdzie informacje, iż Spółka reprezentowana jest J 7 przez Dominikę Janek, jednak brak jest informacji, iż jest ona wspólnikiem Spółki. Ustosunkowując się do powyższej kwestii Spółka wyjaśniła, iż : - identyfikacja tożsamości przedsiębiorcy jest umożliwiona poprzez podanie w umowie nr wpisu do KRS, nr NIP oraz REGON, - w części wzorca umowy określającej Usługodawcę wpisano imię i nazwisko reprezentanta Spółki, który jednocześnie jest jednym z jej wspólników, - „ nieodłącznym elementem umowy” jest potwierdzone przez notariusza pełnomocnictwo, „w którego treści również podane są powyższe dane opisujące Spółkę wraz z nazwiskiem umocowanego wspólnika”. - skoro Sąd Rejestrowy nie zakwestionował umowy Spółki, a umowa ta w § 3 zawierała zapis, iż może ona w obrocie używać skrótu „sp.j.” w miejsce oznaczenia „G. Janek, M. Janek, E. Ryś Spółka Jawna” – Spółka uznała, iż może w obrocie używać oznaczenia jej firmy, pozbawionej nazwisk wspólników. Dowód - pismo Spółki k. 12 i 75, wzorzec Umowy k. 61 akt postępowania wyjaśniającego sygn. akt RWR 403-40/2011/WS; 2.3. W rejestrze postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. — Kodeks postępowania cywilnego. (...), zwanego dalej również „Rejestrem” wpisane są m.in. następujące postanowienia : - poz. 477 : „Od niespłaconego w terminie zadłużenia z tytułu kapitału URiWF może pobrać odsetki karne w wysokości 45% w skali roku, może obciążyć Klienta kosztami upomnienia lub wezwania do zapłaty lub postawić pożyczkę wraz z odsetkami w stan natychmiastowej wykonalności”, - poz. 805 : „Po przekroczeniu w/w terminu będą naliczone odsetki karne: 0,5% dziennie od należnej kwoty”, - poz. 353 : „ Wszelkie spory jakie mogą powstać w związku z realizacją umowy strony będą rozstrzygać w drodze negocjacji, a w przypadku niemożności osiągnięcia porozumienia przez Sąd miejscowo właściwy dla siedziby ZEORK S.A.” Postanowienia zamieszczone w Rejestrze pod poz. 477 oraz 805 wpisane zostały na skutek pozwów wniesionych przez Prezesa UOKiK. Dowód – notatka służbowa k. 24, pozwy k. 25 – 33 akt głównych; Wzorzec pn. „Umowa o świadczenie usług” nie zawiera w stosunku do Przedsiębiorcy odpowiednika kary umownej, o jakiej mowa w § 3 ust. 3. Dowód – wzorzec umowy k. 61 akt postępowania wyjaśniającego RWR 403-40/2011/WS; 2.4. W dniu 18 kwietnia 2012 r. Spółka dokonała zmiany wzorców umów, eliminując lub zmieniając ich zapisy, będące przedmiotem postępowania. W szczególności : a) We wzorcu pn. „Umowa o świadczenie usług” : - zmianie uległo oznaczenie firmy Spółki w komparycji wzorca, poprzez wprowadzenie początkowo oznaczenia Spółki : „Adiutor Centrum D. Janek, M. Janek, E. Ryś sp.j.”, ostatecznie J 8 zaś nazwiska i skrótu imienia jednego ze wspólników; jednocześnie Spółka złożyła do Sądu zmieniona umowę spółki, która dopuszczała w § 3 używanie jako skróconej nazwy : „Adiutor Centrum D. Janek, sp. j.”, - zmianie uległ § 3 ust. 3; W ostatecznie przyjętej wersji przybrał on brzmienie : „ Złamanie postanowień ustępów 1 i/lub 2 powyżej stanowi podstawę do rozwiązania Umowy przez Usługodawcę w trybie natychmiastowym i skutkuje obowiązkiem Klienta do pokrycia ustalonych przez Usługodawcę kosztów wykonywanej Umowy („Wydatki”) w terminie 7 dni od daty rozwiązania Umowy na konto Usługodawcy podane w § 2 ust. 2, pod rygorem odsetek karnych ustawowych za każdy dzień zwłoki.” b) We wzorcu pn. „ Ogólne Warunki dochodzenia odszkodowań przez „Adiutor Centrum sp.j.” z dnia 01.04.2012 r .” zmianie uległ § 8 ust. 2, przyjmując brzmienie : - „Wszelkie spory i roszczenia majątkowe, które mogą powstać pomiędzy stronami Umowy, w związku z treścią lub wykonaniem Umowy, podlegają ostatecznemu rozstrzygnięciu przez sąd powszechny właściwy ze względu na siedzibę/miejsce zamieszkania pozwanego”. Dowód – zmienione wzorce umów k. 11-12 i 21 oraz pisma Spółki k. 8 i 20 akt głównych oraz k. 73 akt postępowania wyjaśniającego RWR 403-40/2011/WS; Wzorzec „Umowa o świadczenie usług” podlegał dalszym zmianom na skutek zmiany § 3 umowy spółki (umowa ta przewidziała możliwość posługiwania się skróconą nazwą Spółki „Adiutor Centrum D. Janek.sp.j.”). Dowód - pismo Spółki, odpis KRS i Umowa k. 8 - 11 akt głównych; 2.5. Przychód Spółki za rok 2011 wyniósł [tajemnica przedsiębiorstwa] zł. Dowód – „Oświadczenie odnośnie wysokości przychodu (…)” k. 15 akt głównych; 3. Mając na uwadze zebrany materiał dowodowy, Prezes Urzędu zważył, co następuje: 3. 1. Zagrożenie interesu publicznoprawnego . Podstawą do rozstrzygania sprawy w oparciu o przepisy ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów jest uprzednie zbadanie przez Prezesa Urzędu, czy w danej sprawie zagrożony został interes publicznoprawny. Stwierdzenie, że to nastąpiło pozwala na realizację celu tej ustawy, wskazanego w art. 1 ust. 1, którym jest określenie warunków rozwoju i ochrony konkurencji oraz zasady podejmowanej w interesie publicznoprawnym ochrony interesów przedsiębiorców i konsumentów. Zdaniem Prezesa Urzędu rozpatrywana sprawa ma charakter publicznoprawny, albowiem wiąże się z ochroną interesu wszystkich konsumentów, którzy są lub będą klientami Spółki. Interes publicznoprawny przejawia się także w postaci zbiorowego interesu konsumentów. Innymi słowy - naruszenie zbiorowego interesu konsumentów jest jednocześnie naruszeniem interesu publicznoprawnego. Zatem uzasadnione było w niniejszej sprawie podjęcie przez Prezesa Urzędu działań przewidzianych w ustawie o ochronie konkurencji i konsumentów. J 9 3. 2. Oznaczenie przedsiębiorcy Zgodnie z art. 4 pkt 1 ustawy o ochronie (…), pod pojęciem przedsiębiorcy należy rozumieć przedsiębiorcę w rozumieniu przepisów o swobodzie działalności gospodarczej. Natomiast art. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2010 r. Nr 220, poz. 1447 ze zm.), definiuje działalność gospodarczą jako zarobkową działalność wytwórczą, handlową, budowlaną, usługową oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i eksploatacja zasobów naturalnych, a także działalność zawodową wykonywaną w sposób zorganizowany i ciągły. Przedsiębiorcą w rozumieniu art. 4 ust. 1 tej ustawy jest osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna nie będąca osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną - wykonująca we własnym imieniu działalność gospodarczą. Ponadto, zgodnie z art. 14 ust. 1 tej ustawy przedsiębiorca może podjąć działalność gospodarczą w dniu złożenia wniosku o wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej albo po uzyskaniu wpisu do rejestru przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym. Adiutor Centrum D. Janek, M. Janek spółka jawna z siedzibą we Wrocławiu, jest spółką prawa handlowego i prowadzi działalność gospodarczą na podstawie wpisu do rejestru przedsiębiorców KRS pod numerem 0000316746. A zatem - w świetle powyższego – Spółka jest przedsiębiorcą w rozumieniu art. 4 pkt 1 ustawy o ochronie (…). Oznacza to, iż przepisy tej ustawy odnoszą się do ww. Spółki wprost. 3. 3. Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie I sentencji decyzji. 3. 3. 1. Przesłanki naruszenia art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów stanowi, iż „Zakazane jest stosowanie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów.” , natomiast art. 24 ust. 2 pkt 1 tej ustawy określa, iż „Przez praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów rozumie się godzące w nie bezprawne działanie przedsiębiorcy, w szczególności: stosowanie postanowień wzorców umów, które zostały wpisane do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. — Kodeks postępowania cywilnego. (...).„ Do stwierdzenia zatem praktyki z art. 24 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie (...) konieczne jest wykazanie, że spełnione zostały łącznie następujące przesłanki: 1) bezprawność działań przedsiębiorcy, polegająca na stosowaniu postanowień wzorców umów, które zostały wpisane do Rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, 2) naruszenie tymi działaniami zbiorowego interesu konsumentów. Ad. 1) Bezprawność działań przedsiębiorcy Zbiorowe interesy konsumentów podlegają ochronie przed działaniami przedsiębiorców, które są sprzeczne z prawem, tj. przepisami określonych aktów prawnych a także sprzeczne z zasadami współżycia społecznego i dobrymi obyczajami. J 10 Jak wspomniano wyżej, zgodnie z art. 24 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów „za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów uważa się w szczególności stosowanie postanowień wzorców umów, które zostały wpisane do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 Kodeksu postępowania cywilnego”. Wynika stąd wniosek, iż ustawa o ochronie (…) wprost uznaje stosowanie przez przedsiębiorcę postanowień wzorców umownych, uznanych za niedozwolone i wpisanych do Rejestru, jako działanie bezprawne . Należy w tym miejscu wskazać, iż wzorce umowne wykorzystywane przy zawieraniu umów z konsumentami mogą być poddane kontroli abstrakcyjnej. Kontroli abstrakcyjnej wzorca jako takiego (art. 479 36 — 479 45 k.p.c. ) dokonuje się niezależnie od tego, czy postanowienia wzorca były, czy też nie były zastosowane przy konkretnej umowie. Kontrola taka obejmuje klauzule pojedyncze lub zbiorowe (cały wzorzec lub jego fragment). Oceny postanowień w wypadku kontroli abstrakcyjnej dokonuje Sąd Okręgowy w Warszawie — Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów i wyłącznie do kompetencji tego Sądu należy uznanie postanowień wzorców umownych za niedozwolone. Art. 479 43 k.p.c. rozszerza prawomocność wyroku wydanego w sprawie o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone na osoby trzecie. Skutek tzw. prawomocności rozszerzonej następuje od chwili wpisania wzorca umowy do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, prowadzonego przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, o którym mowa w art. 479 45 § 2 k.p.c. Konsekwencją umieszczenia postanowienia umownego w w/w rejestrze jest to, że posłużenie się nim będzie miało skutek wprowadzenia do umowy elementu bezwzględnie przez prawo zakazanego. Wpis do rejestru niedozwolonych postanowień umownych oznacza, że od tego momentu stosowanie takiej klauzuli jest zakazane we wszystkich wzorcach umownych. Powyższe stanowisko Prezesa Urzędu zgodne jest z orzecznictwem Sądu Najwyższego, który w uchwale z dnia 13 lipca 2006 r. (sygn. akt III SZP 3/06) stwierdził, iż „(...) stosowanie postanowień wzorców umów o treści tożsamej z treścią postanowień uznanych za niedozwolone prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów i wpisanych do rejestru, o którym mowa w art. 479 45 § 2 kp.c., może być uznane w stosunku do innego przedsiębiorcy za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów (...)”. W uzasadnieniu do powyższej uchwały Sąd uznał m.in., że „(..) praktyka naruszająca zbiorowe interesy konsumentów art. 23a u.o.k.i k. (obecnie art. 24) obejmuje również przypadki wprowadzania jedynie zmian kosmetycznych polegających na przestawieniu wyrazów lub zastąpieniu jednych wyrazów innymi, jeżeli tylko wykładnia postanowienia pozwoli stwierdzić, że jego treść mieści się w hipotezie zakazanej klauzuli. Stosowanie klauzuli o zbliżonej treści do klauzuli wpisanej do rejestru godzi przecież tak samo w interesy konsumentów, jak stosowanie klauzuli identycznej, co wpisana do rejestru (..). Przyjęta powyżej rozszerzająca wykładnia art. 23a u.ok.ik. znajduje również uzasadnienie w dyrektywach 93/13 oraz 98/27 a także orzecznictwie ETS dotyczącym zasady efektywności (..) „. Nie jest zatem konieczna dokładna, literalna identyczność klauzuli wpisanej do rejestru i klauzuli z nią porównywanej i stąd niedozwolone będą także takie postanowienia umów, które mieszczą się w hipotezie klauzuli wpisanej do rejestru, której treść zostanie ustalona w oparciu o dokonaną jej wykładnię. Przedmiotem niniejszego postępowania było m.in. stwierdzenie, czy zakwestionowane przez Prezesa Urzędu zapisy wzorców umownych pn. „Umowa o świadczenie usług”, a także wzorca pn. „ Ogólne Warunki dochodzenia odszkodowań przez „Adiutor Centrum sp.j.” z dnia 01.12.2008 r .” oraz „ Ogólne Warunki dochodzenia odszkodowań przez „Adiutor Centrum sp.j.” J 11 z dnia 01.04.2012 r .” stosowanych przez Adiutor Centrum D. Janek, M. Janek spółka jawna przy zawieraniu umów o świadczenie oferowanych przez tą Spółkę usług, są tożsame z treścią postanowień uznanych za niedozwolone prawomocnymi wyrokami Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów i wpisanych do Rejestru pod pozycjami nr: 477, 805 i 353. W ocenie Prezesa UOKiK postępowanie administracyjne wykazało taką tożsamość. Postanowienie dotyczące obowiązku zapłaty odsetek - pkt I. 1. a) sentencji decyzji Przedmiotem niniejszego postępowania było m.in. stwierdzenie, czy zakwestionowane przez Prezesa Urzędu postanowienia wzorców umownych p.n. „Umowa o świadczenie usług” są tożsame z treścią postanowień uznanych za niedozwolone prawomocnymi wyrokami Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów i wpisanymi do Rejestru, o którym mowa w art. 479 45 Kodeksu postępowania cywilnego pod pozycją 477 i 805. Wypada przypomnieć, iż kwestionowany zapis wzorca umowy p.n. „Umowa o świadczenie usług”, posiadał brzmienie : „ Złamanie postanowień ustępów 1 i/lub 2 powyżej (…)skutkuje obowiązkiem Klienta do pokrycia ustalonych przez Usługodawcę kosztów wykonywanej Umowy („Wydatki”) w terminie 7 dni od daty rozwiązania Umowy na konto Usługodawcy podane w § 2 ust. 2, pod rygorem odsetek karnych w wysokości 0,15% za każdy dzień zwłoki.” Wyrokiem z dnia 25 maja 2005 r. (sygn. akt XVII Amc 81/05) Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów uznał za niedozwolone postanowienie o treści: „Od niespłaconego w terminie zadłużenia z tytułu kapitału URiWF może pobrać odsetki karne w wysokości 45% w skali roku, może obciążyć Klienta kosztami upomnienia lub wezwania do zapłaty lub postawić pożyczkę wraz z odsetkami w stan natychmiastowej wykonalności” . Postanowienie to zostało wpisane do Rejestru o którym mowa w art. 479 45 k.p.c. w dniu 11 lipca 2005 r. pod pozycją 477. Ponadto wyrokiem z dnia 18 maja 2006 r. (sygn. akt XVII Amc 70/05) Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów uznał za niedozwolone postanowienie o treści : „Po przekroczeniu w/w terminu będą naliczone odsetki karne: 0,5% dziennie od należnej kwoty”. Postanowienie to zostało wpisane do Rejestru o którym mowa w art. 479 45 k.p.c. w dniu 8 sierpnia 2006 r. pod pozycją 805. Jak wynika z analizy treści pozwów wniesionych w obu sprawach, klauzule, będące następnie podstawą wpisu do Rejestru pod poz. 477 i 805, mogą być uznane za sprzeczne z art. 385(3) pkt 17 k.c. (zgodnie z którym za niedozwolone postanowienie umowne, uważa się w szczególności te, które nakładają na konsumenta, który nie wykonał zobowiązania lub odstąpił od umowy, obowiązek zapłaty rażąco wygórowanej kary umownej lub odstępnego). W obu sprawach Prezes Urzędu wskazywał, iż ustalenie należnej od konsumenta kary umownej za niewykonanie zobowiązania na bardzo wysokim poziomie ( w sprawie dot. klauzuli nr 477 ustalono ją w wys. trzykrotnie przewyższającej wysokość odsetek ustawowych, odnośnie zaś klauzuli nr 805 – w wysokości 14 – krotnie wyższej) narusza wewnętrzną równowagę umowy i słuszność kontraktową, dyskryminując konsumenta, stąd zapisy te mogą być uznane za sprzeczne z art. 385(3) pkt 17 k.c. Postanowienie pod poz. 477 wpisane zostało na skutek uwzględnienia przez SOKiK wniesionego w dniu 20 kwietnia 2005 r. przez Prezesa UOKiK powództwa przeciwko Unii Rozwoju i Wspierania Finansowego Sp. z o.o. Uzasadniając powództwo w tej części, Prezes Urzędu stwierdził : J 12 - „ Funkcję kary umownej pełnią odsetki. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 04.01.2005 roku określa wysokość odsetek ustawowych na 13,50 % w stosunku rocznym począwszy od dnia 10.01.2005 roku (Dz.U. nr 3 z 2005 r, poz.16). W opinii organu antymonopolowego tak sformułowany w/w zapis wzorców umów powoduje, że na konsumenta może być nałożona rażąco wygórowana kara umowna. Ustalenie na tak wysokim poziomie należnej od konsumenta kary umownej za niewykonanie zobowiązania narusza wewnętrzną równowagę umowy i słuszność kontraktową, dyskryminując konsumenta. Powołane rozporządzenie w sprawie określenia wysokości odsetek ustawowych, określa ich wysokość na 13,50 % w skali roku. Przy założeniu, iż odsetki umowne wynoszą 0,3% za każdy dzień zwłoki to w skali roku ponad 8-ro krotnie przekraczają odsetki ustawowe. Natomiast kara w wysokości 45% w skali roku ponad 3-krotnie przekracza odsetki ustawowe. Zapisy te mogą być uznane za sprzeczne z art. 385(3) pkt 17 k.c. zgodnie z którym za niedozwolone postanowienie umowne, uważa się w szczególności te, które nakładają na konsumenta, który nie wykonał zobowiązania lub odstąpił od umowy, obowiązek zapłaty rażąco wygórowanej kary umownej lub odstępnego. ” Z kolei postanowienie znajdujące się w Rejestrze pod poz. 805, wpisane zostało na skutek uwzględnienia przez SOKiK wniesionego w dniu 6 kwietnia 2005 r. przez Prezesa UOKiK powództwa przeciwko przedsiębiorcy prowadzącemu działalność gospodarczą pn. „World” w Bielsku – Białej. Uzasadniając powództwo w tej części, Prezes Urzędu stwierdził : - „Stosowany przez przedsiębiorcę zapis jest niezgodny z art. 385 (3) pkt 17 k.c. stanowiącym że niedozwolonymi postanowieniami umów są te, które w szczególności nakładają na konsumenta, który nie wykonał zobowiązania lub odstąpił od umowy, obowiązek zapłaty rażąco wygórowanej kary umownej lub odstępnego. Funkcję kary umownej pełnią odsetki. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 04.01.2005 roku określa wysokość odsetek ustawowych na 13,50 % w stosunku rocznym począwszy od dnia 10.01.2005 roku (Dz.U. nr 3 z 2005 r, poz.16). W opinii organu antymonopolowego tak sformułowany w/w zapis wzorców umów powoduje, że na konsumenta może być nałożona rażąco wygórowana kara umowna. Ustalenie na tak wysokim poziomie należnej od konsumenta kary umownej za niewykonanie zobowiązania narusza wewnętrzną równowagę umowy i słuszność kontraktową, dyskryminując konsumenta. Powołane rozporządzenie w sprawie określenia wysokości odsetek ustawowych, określa ich wysokość na 13,50 % w skali roku. W przedmiotowym przypadku wysokość kary umownej – odsetek zgodnie z pkt 18 została określona jako 0,5% za każdy dzień opóźnienia, czyli w skali roku odsetki wyniosą 182,5%.Oznacza to ze odsetki umowne prawie 14 krotnie przekroczą odsetki ustawowe. Uznać należy, że odsetki umowne na w/w poziomie przekraczającym poziom odsetek ustawowych o ponad 169 % w skali roku jest rażąco wygórowana. W związku z powyższym uznać należy, że w/w postanowienie narusza art. 385(1)§ 1 k.c.” Powyższa argumentacja została zaakceptowana przez SOKiK. W powoływanym już wyżej wyroku z dnia 18 maja 2006 r. sygn. akt XVII Amc 70/05 Sąd stwierdził, iż : „ Analizując treść pozwu wraz z uzasadnieniem stwierdzić należało, iż zarzuty powoda dotyczące abuzywnego charakteru stosowanych przez pozwanego postanowień wzorców umownych są trafne”. Sąd podkreślił, iż przedsiębiorca może wprowadzić sankcje za niewłaściwe wykonywanie umowy (w tym konkretnym przypadku chodziło o opóźnienie w zapłacie za uczestnictwo w zajęciach), jednakże „ nie mogą one jednak być określone w sposób naruszający znacząco zasady współżycia społecznego oraz interesy konsumentów”. Za naruszające te zasady oraz interesy konsumentów J 13 uznał Sąd w konsekwencji karę umowną w postaci odsetek w wysokości ponad trzykrotnie wyższej, aniżeli odsetki ustawowe. Stosowane przez Spółkę postanowienia wzorca pn. „Umowa o świadczenie usług” przewidujące obowiązek właściwego wykonywania konkretnych postanowień umowy jedynie przez konsumenta „ pod rygorem odsetek karnych w wysokości 0,15% za każdy dzień zwłoki.” w sposób tożsamy, jak przytoczone wyżej klauzule abuzywne, ustalają wysokości odsetek umownych w wysokości kilkukrotnie wyższej aniżeli odsetki ustawowe. Wysokość odsetek ustawowych od dnia 15 grudnia 2008 r. wynosi 13% w stosunku rocznym (ustalona Rozporządzeniem Rady Ministrów z 4 grudnia 2008 r. w sprawie określenie wysokości odsetek ustawowych – Dz. U. Nr 220, poz. 1434). Porównując wysokość odsetek w kwestionowanym przez Prezesa Urzędu postanowieniu wzorca umowy (wzorzec przewiduje je w wysokości 0,15 % za każdy dzień zwłoki, co daje wysokość 54,75% rocznie) z wysokością odsetek ustawowych należy stwierdzić, iż wzorzec ten przewiduje odsetki umowne w wysokości ponad czterokrotnie wyższej, aniżeli odsetki ustawowe. Uprawnione jest zatem stwierdzenie, iż tak sformułowany w/w zapis wzorców umów powoduje, że na konsumenta może być nałożona rażąco wygórowana kara umowna. Ustalenie na tak wysokim poziomie należnej od konsumenta kary umownej za niewykonanie zobowiązania narusza wewnętrzną równowagę umowy i słuszność kontraktową, dyskryminując konsumenta – tym bardziej, iż jak ustalono to w pkt. 2.3. in fine niniejszej Decyzji, wzorzec pn. „Umowa o świadczenie usług” nie zawiera w stosunku do Przedsiębiorcy odpowiednika kwestionowanej kary umownej, zaś wysokość „odsetek karnych” jest także wyższa od ustalanych na podstawie art. 359 kc odsetek maksymalnych (np. od 8 listopada 2011 r. wynosiły one 24%, zaś od 10 maja 2012 r. wynosiły 25%). Spółka zatem wprowadziła do obrotu prawnego z konsumentami postanowienia które, jak stwierdził SOKiK oraz Prezes UOKiK w uzasadnieniach pozwów uznanych przez SOKiK za trafne, określają wysokość odsetek „ w sposób naruszający znacząco zasady współżycia społecznego oraz interesy konsumentów.” Tożsamość kwestionowanego zapisu z klauzulami wpisanymi do Rejestru pod poz. 477 i 805 wynika zatem również z faktu, iż skutek stosowania kwestionowanego postanowienia we wzorcu pn. „Umowa o świadczenie usług” jest taki sam, jak tych, które zamieszczono w Rejestrze. Należy przy tym podkreślić, iż bez znaczenia są odmienności wynikające z różnic w sformułowaniach i użytych zwrotach porównywanych klauzul. Postanowienia przewidujące poddanie sporu sądowi właściwemu dla siedziby Spółki - pkt I. 1. b) i 2 sentencji decyzji. Przedmiotem niniejszego postępowania było również zbadanie, czy zakwestionowane przez Prezesa Urzędu postanowienia wzorca p.n. „Umowa o świadczenie usług”, „Ogólne Warunki dochodzenia odszkodowań przez „Adiutor Centrum sp.j.” z dnia 01.12.2008 r .” oraz „Ogólne Warunki dochodzenia odszkodowań przez „Adiutor Centrum sp.j.” z dnia 01.04.2012 r .”, stosowanych przez Spółkę w obrocie konsumenckim, są tożsame z treścią postanowień wpisanych do Rejestru, o którym mowa w art. 479 45 k.p.c. pod pozycją 353. W ocenie Prezesa Urzędu zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazuje na tożsamość klauzul opisanych w pkt. I.1 i 2 sentencji niniejszej Decyzji z treścią ww klauzuli wpisanej do Rejestru, co najmniej z następujących przyczyn : SOKiK w wyroku z dnia 18 października 2004 r. (sygn. akt XVII Amc 101/03, dotyczącym pozwu przeciwko Przedsiębiorstwu Energetycznemu Okręgu Radomsko-Kieleckiego S.A. w J 14 Skarżysku Kamiennej), uznał za postanowienie niedozwolone, które następnie zostało wpisane do Rejestru pod poz. 353, postanowienie o treści : „ Wszelkie sprawy jakie mogą powstać w związku z realizacją umowy strony będą rozstrzygać w drodze negocjacji, a w przypadku niemożności osiągnięcia porozumienia przez Sąd miejscowo właściwy dla siedziby ZEORK S.A.” . Tego typu klauzule były wielokrotnie kwestionowane przez SOKiK. Przykładowo w wyroku z dnia 24 kwietnia 2006 r. ( sygn. akt XVII AmC 107/04), SOKiK uznał za niedozwolone postanowienie umowne zapis, który następnie został wpisany pod poz. 784 do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone o treści: „Spory mogące wyniknąć na tle realizacji niniejszej umowy będą rozstrzygane przez sąd właściwy dla siedziby Wykonawcy” . W Rejestrze znajduje się więcej tego typu postanowień, które uznano za niedozwolone, np. pod poz. 41, na podstawie wyroku z dnia 31 stycznia 2003 r. (sygn. akt XVII Amc 31/02) gdzie SOKiK uznał za niedozwolone postanowienie umowne zapis o treści: „ Wszelkie spory wynikłe na tle zawartej umowy podlegają wyłączności sądu powszechnego dla siedziby firmy przyjmującej zlecenie ”, czy pod poz. 596, zgodnie z wyrokiem z dnia 17 października 2005 r. (sygn. akt XVII AmC 78/04) SOKiK uznającym za niedozwolone postanowienie umowne zapis: „Wszelkie spory między Biurem i Uczestnikiem w sprawach zawartej między nimi umowy są rozstrzygane przez rzeczowo właściwy Sąd w Nowym Sączu”. Zgodnie z orzecznictwem, taka treść postanowień narzuca właściwość sądową w przypadku wystąpienia sporów i stanowi niedozwolone postanowienie umowne określone w art. 385³ pkt 23 k.c. , tj. m.in. narzucające rozpoznanie sprawy przez sąd, który wedle ustawy nie jest miejscowo właściwy. Z przytoczonego orzecznictwa wynika, iż nie ma znaczenia, czy w postanowieniu użyto sformułowania „ miejsce siedziby spółki ”, czy wymieniono z nazwy tylko określoną miejscowość niekoniecznie będącą miejscem siedziby przedsiębiorcy – w obu przypadkach bowiem treść postanowień narzuca właściwość sądową w przypadku wystąpienia sporów i tym samym jest niezgodna z art. 385³ pkt 23 k.c. Należy wskazać, iż kwestię właściwości sądu w sprawach cywilnych określają przepisy k.p.c. i zgodnie z art. 385³ pkt 23 k.c., nie mogą być one w tym zakresie wyłączane, ponieważ mogą stanowić dodatkową dolegliwość dla kupującego (konsumenta), a także ograniczać realizację przysługujących mu praw. Zakwestionowane postanowienia stosowane przez Spółkę o treści (w zależności od wzorca) : „Wszelkie spory wynikłe w trakcie wykonywania niniejszej Umowy mają być rozwiązywane w pierwszej kolejności polubownie a w razie konieczności spór rozstrzyga sąd właściwy ze względu na siedzibę Usługodawcy.” oraz „Wszelkie spory i roszczenia majątkowe, które mogą powstać pomiędzy stronami Umowy, w związku z treścią lub wykonaniem Umowy, podlegają ostatecznemu rozstrzygnięciu przez sąd powszechny właściwy ze względu na siedzibę Usługodawcy”- w ten sam sposób kształtuje stosunki między stronami umowy w zakresie właściwości sądowej w przypadku występowania sporów tj. narzuca właściwość, która w poszczególnych przypadkach może być inna, niż ta wynikająca z właściwych przepisów k.p.c . (zwłaszcza w przypadku, gdy miejsce zamieszkania klienta znajduje się poza miejscowością wskazana jako siedziba Spółki, tj. poza Wrocławiem). Tak więc analiza porównawcza wskazuje na jednoznaczność treści porównywanych klauzul, której nie naruszają odmienności wynikające z użytych zwrotów i wyrazów. Skoro również skutek stosowania kwestionowanych postanowień zamieszczonych w § 6 pkt 2 wzorca umowy o nazwie „Umowy o świadczenie usług” , § 8 ust. 2 wzorca p.n. „ Ogólne Warunki dochodzenia odszkodowań przez „Adiutor Centrum sp.j.” z dnia 01.12.2008 r .” oraz „ Ogólne Warunki dochodzenia odszkodowań przez „Adiutor Centrum sp.j.” z dnia 01.04.2012 r .” jest taki sam, jak tego, które zostało zamieszczone w Rejestrze pod poz. 353, przesądza to o tożsamości porównywanych zapisów (bez znaczenia są odmienności wynikające z różnic w sformułowaniach i użytych zwrotach porównywanych klauzul). J 15 Reasumując powyższe, należy stwierdzić, iż wykazano tożsamość klauzul wymienionych w punkcie I sentencji niniejszej Decyzji z klauzulami wpisanymi do Rejestru postanowień wzorców uznanych za niedozwolone, tj. : - tożsamość z klauzulą zamieszczoną pod poz. nr 477 i 805 Rejestru postanowienia § 3 pkt 3 wzorca o nazwie „Umowa o świadczenie usług” o treści : „ Złamanie postanowień ustępów 1 i/lub 2 powyżej (…)skutkuje obowiązkiem Klienta do pokrycia ustalonych przez Usługodawcę kosztów wykonywanej Umowy („Wydatki”) w terminie 7 dni od daty rozwiązania Umowy na konto Usługodawcy podane w § 2 ust. 2, pod rygorem odsetek karnych w wysokości 0,15% za każdy dzień zwłoki.”, - tożsamość z klauzulą zamieszczoną pod poz. nr 353 Rejestru postanowienia § 6 pkt 2 wzorca o nazwie „Umowa o świadczenie usług” o treści : „Wszelkie spory wynikłe w trakcie wykonywania niniejszej Umowy mają być rozwiązywane w pierwszej kolejności polubownie a w razie konieczności spór rozstrzyga sąd właściwy ze względu na siedzibę Usługodawcy.” oraz § 8 ust. 2 wzorca o nazwie „Ogólne Warunki dochodzenia odszkodowań przez „Adiutor Centrum sp.j.” z dnia 01.12.2008 r .” oraz „Ogólne Warunki dochodzenia odszkodowań przez „Adiutor Centrum sp.j.” z dnia 01.04.2012 r .” o treści : „Wszelkie spory i roszczenia majątkowe, które mogą powstać pomiędzy stronami Umowy, w związku z treścią lub wykonaniem Umowy, podlegają ostatecznemu rozstrzygnięciu przez sąd powszechny właściwy ze względu na siedzibę Usługodawcy. Ad . 2) Naruszenie zbiorowego interesu konsumentów W myśl art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów stosowanie postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone jest praktyką naruszającą zbiorowe interesy konsumentów. Mówiąc o „zbiorowym interesie konsumentów” należy zaznaczyć, iż ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów nie podaje jego definicji, wskazując jednak w art. 24 ust. 3, że nie jest nim suma indywidualnych interesów konsumentów. O tym, czy naruszony został interes zbiorowy, nie zawsze przesądza kryterium ilościowe, ponieważ niekiedy jeden ujawniony przypadek naruszenia prawa konsumenta może być przejawem często lub nawet powszechnie stosowanej praktyki naruszającej interes zbiorowy. W niniejszej sprawie bez wątpienia mamy do czynienia z prawami licznej grupy konsumentów, wszystkich konsumentów będących klientami Spółki, jak i potencjalnych zainteresowanych, którzy mogą zawrzeć z nią umowę o świadczenie oferowanych przez nią usług. W rozpatrywanym stanie faktycznym zachowanie nie dotyczy interesów poszczególnych osób, których sprawy mają charakter jednostkowy, indywidualny i nie dający się porównać z innymi, lecz mamy do czynienia z uprawnieniami określonego kręgu konsumentów, których sytuacja jest identyczna i wspólna dla całej grupy obecnych i przyszłych kontrahentów przedsiębiorcy. Mając powyższe na uwadze, uznać należy, iż spełniona została druga z przesłanek uznania kwestionowanych działań Spółki za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów, określoną w art. 24 ust. 2 pkt 1 powołanej wyżej ustawy o ochronie (…). Tym samym Prezes Urzędu stwierdził, iż spełnione są łącznie wszystkie przesłanki niezbędne do zakwalifikowania zarzucanych Przedsiębiorcy działań jako praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, o której mowa w art. 24 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. J 16 3. 3. 2. Zaniechanie stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Zgodnie z art. 27 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nie wydaje się decyzji, o której mowa w art. 26, jeżeli przedsiębiorca zaprzestał stosowania praktyki, o której mowa w art. 24, w takim przypadku Prezes Urzędu wydaje decyzję o uznaniu praktyki za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów i stwierdzającą zaniechanie jej stosowania. Jednocześnie, w myśl art. 27 ust. 3 ustawy o ochronie (…) ciężar udowodnienia okoliczności, iż przedsiębiorca zaniechał stosowania praktyki, o której mowa w art. 24 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów spoczywa na tymże przedsiębiorcy. Stanowi to konsekwencję faktu iż to przedsiębiorca wywodzi korzystne dla siebie skutki prawne z udowodnienia okoliczności, o której mowa w przedmiotowym przepisie. W trakcie niniejszego postępowania Spółka w załącznikach do pisma z dnia 18 kwietnia 2012 r., oraz z dnia 13 września 2012 i z dnia 25 października 2012 r. roku przedłożyła nowe wzorce umowne, tj. wzorce p.n.: -„Umowa o świadczenie usług”, - Ogólne Warunki dochodzenia odszkodowań przez „Adiutor Centrum sp.j.” z dnia 01.04.2012 r .”, wprowadzone do obrotu konsumenckiego z dniem 18 kwietnia 2012 roku. Dokonane modyfikacje przedmiotowych postanowień, zdaniem Prezesa Urzędu, zniosły bezprawność w zakresie tożsamości postanowień ww. obu wzorców umów, z klauzulami abuzywnymi wpisanymi do Rejestru pod nr 477, 805 i 353. Zmiana § 3 ust. 3 wzorca pn. „Umowa o świadczenie usług” skutkująca ustanowieniem, w miejsce odsetek w kwocie 0,15% za każdy dzień zwłoki, obowiązek zapłaty „ odsetek karnych ustawowych ” przeciwdziała niekorzystnym dla konsumentów skutkom ww. klauzuli abuzywnej. Konsumenci nie będą ponosili konsekwencji ewentualnych opóźnień wykonaniu Umowy poprzez konieczność zapłaty rażąco wygórowanej kary umownej. Z kolei postanowienie tożsame z klauzulą wpisana do Rejestru pod poz. nr 353 z dniem 18 kwietnia 2012 r. utraciło swoje dotychczasowe brzmienie, wprowadzając zasadę wytaczania powództw wg właściwości ogólnej (ze względu na miejsce zamieszkania/siedzibę pozwanego. Mając to na uwadze uznać należało, iż z dniem 18 kwietnia 2012r. Spółka zaniechała stosowania praktyki opisanej w punkcie I.1 i 2 sentencji decyzji. Mając powyższe na uwadze, należało orzec jak w pkt I sentencji decyzji. 3. 4. Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie II sentencji decyzji. 3. 4. 1. Przesłanki naruszenia art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Jak już powyżej wskazano, zgodnie z treścią przepisu art. 24 ust.1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów zakazane jest stosowanie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Natomiast art. 24 ust. 2 pkt 2 przedmiotowej ustawy stanowi, iż przez praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów rozumie się godzące w nie bezprawne działanie przedsiębiorcy, a w szczególności naruszanie obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej J 17 informacji. Do stwierdzenia zatem praktyki z art. 24 ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie (...) konieczne jest wykazanie, że spełnione zostały łącznie następujące przesłanki: 1. określone działanie przedsiębiorcy musi nosić znamiona bezprawności poprzez naruszanie obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji i godzić w interes konsumentów; 2. działanie to musi naruszać zbiorowy interesy konsumentów. Zaniechanie zamieszczenia w stosowanych wzorach umów prawem nakazanych informacji może zatem stanowić praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów. Ad. 1) Bezprawność działań przedsiębiorcy Naruszenie obowiązków informacyjnych określonych w art. 24 § 1 k.s.h. Przedsiębiorca przeciwko któremu prowadzone było niniejsze postępowanie działa w obrocie gospodarczym w formie spółki jawnej, podlegając w związku z tym m.in. obowiązkom o charakterze informacyjnym nałożonym na działalność spółek jawnych w Kodeksie spółek handlowych (dalej : „ksh”). Zgodnie z art. 24 k.s.h. : „Art. 24. § 1. Firma spółki jawnej powinna zawierać nazwiska lub firmy (nazwy) wszystkich wspólników albo nazwisko albo firmę (nazwę) jednego albo kilku wspólników oraz dodatkowe oznaczenie "spółka jawna".§ 2. Dopuszczalne jest używanie w obrocie skrótu "sp. j." Jak wskazuje się w doktrynie, „ Firma spółki jawnej może mieć tylko osobowy charakter. Oznacza to, że korpus firmy może być konstruowany tylko w oparciu o nazwiska, firmy, nazwy wspólników. Stanowisko takie można odnieść do korpusu bez wyjątków (…). Rolą firmy jest minimalna dawka informacji, przede wszystkim o osobach wspólników, ale nic nie stoi na przeszkodzie, aby były to również informacje o przedsiębiorstwie spółki” (Andrzej Kidyba, Kodeks spółek handlowych, Komentarz, System Informacji Prawnej LEX 2012, kom. do art. 24). Przyjmuje się, że dodatkowe oznaczenie "spółka jawna" może być uzupełnione, z tym jednak, że nie może być naruszona zasada prawdziwości firmy. Korpus firmy spółki jawnej może być ukształtowany z użyciem nazwisk wszystkich wspólników lub niektórych wspólników. Możliwe jest używanie imion czy pierwszych liter imion. Nie jest dopuszczalne używanie w obrocie skrótów korpusu firmy spółki jawnej. Dodatek obowiązkowy "spółka jawna" musi być zarejestrowany w pełnym brzmieniu i w języku polskim. Możliwe jest używanie w obrocie (gospodarczym i pozagospodarczym) skrótu w postaci liter "sp.j." Nie spełnia powyższego wymogu posługiwanie się zarówno w komparycji jak i w treści zawieranych umów w oparciu o wzorzec p.n. „Umowa o świadczenie usług” o znaczeniem : „Adiutor Centrum sp.j.” Nie może w tym zakresie wyłączać odpowiedzialności Przedsiębiorcy fakt, iż Sąd Rejestrowy nie nałożył na Spółkę obowiązku zmiany § 3 umowy spółki zawierającego zapis, iż może ona w obrocie używać skrótu „sp.j.” w miejsce oznaczenia „G. Janek, M. Janek, E. Ryś Spółka Jawna”. Zaniechanie (przeoczenie) wezwania Spółki przez Sąd do złożenia umowy spółki zgodnej z prawem nie uchyla powszechnej mocy obowiązywania normy art. 24 ksh, nie tamuje wobec tego również możliwości oceny zachowania Spółki z punktu widzenia naruszeniu obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji. Mając powyższe na uwadze, uznać należy, iż spełniona została pierwsza z przesłanek uznania J 18 kwestionowanych działań Spółki za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów, określoną w art. 24 ust. 2 pkt 2 powołanej wyżej ustawy o ochronie (…), gdyż wskazane działania Spółki stanowią naruszenie obowiązku informacyjnego, o którym stanowi art. 24 ksh. Ad . 2) Naruszenie zbiorowego interesu konsumentów Jak wskazywano już powyżej, w myśl art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów praktyką naruszającą zbiorowe interesy konsumentów jest naruszanie obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji. Mówiąc o „zbiorowym interesie konsumentów” należy zaznaczyć, iż ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów nie podaje jego definicji, wskazując jednak w art. 24 ust. 3, że nie jest nim suma indywidualnych interesów konsumentów. O tym, czy naruszony został interes zbiorowy, nie zawsze przesądza kryterium ilościowe, ponieważ niekiedy jeden ujawniony przypadek naruszenia prawa konsumenta może być przejawem często lub nawet powszechnie stosowanej praktyki naruszającej interes zbiorowy. W niniejszej sprawie bez wątpienia mamy do czynienia z prawami grupy konsumentów, będących klientami Spółki, jak i potencjalnych zainteresowanych, którzy mogą zawrzeć z nią umowę o świadczenie oferowanych przez Przedsiębiorcę usług. W rozpatrywanym stanie faktycznym zachowanie nie dotyczy interesów poszczególnych osób, których sprawy mają charakter jednostkowy, indywidualny i nie dający się porównać z innymi, lecz mamy do czynienia z uprawnieniami określonego kręgu konsumentów, których sytuacja jest identyczna i wspólna dla całej, licznej grupy obecnych i przyszłych kontrahentów przedsiębiorcy. Podsumowując powyższe uznać należało, iż spełnione zostały wszystkie przesłanki uznania wyżej opisanego działania Spółki za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów, o której mowa w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Jednocześnie w ocenie Prezesa Urzędu nie spełnione zostały przesłanki zastosowania w sprawie art. 27 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, gdyż Przedsiębiorca – wbrew własnej ocenie – nie zaprzestał stosowania zarzucanej mu praktyki. Jak już wskazywano powyżej w pkt. 2.4. niniejszej Decyzji, od dnia 18 kwietnia 2012 r. ostatecznie zmianie uległo oznaczenie firmy Spółki w komparycji wzorca pn. „Umowa o świadczenie usług”, poprzez wprowadzenie do niej nazwiska i skrótu imienia jednego ze wspólników. W związku z tym firma przybrała oznaczenie : „Adiutor Centrum D. Janek sp.j.”. Jak wskazano to już w pkt. 3.4.1. niniejszej Decyzji, możliwe jest używanie w obrocie (gospodarczym i pozagospodarczym) skrótu w postaci liter "sp.j.". Przepisy nie zezwalają na odmienne skracanie korpusu firmy spółki jawnej. Zatem, skoro w KRS występuje od 7 maja 2012 r. Spółka pod firmą : „Adiutor Centrum D. Janek, M. Janek spółka jawna” to jedynie dopuszczalną formą skrótu tej nazwy w obrocie jest „Adiutor Centrum D. Janek, M. Janek sp.j.” Posługiwanie się w obrocie gospodarczym z konsumentami innym skrótem może dezinformować konsumentów do co tożsamości przedsiębiorcy występującego w umowach pn. „Adiutor Centrum D. Janek sp.j.” z wpisanym w KRS pod nr 0000316746 z przedsiębiorcą działającym pod firmą „Adiutor Centrum D. Janek, M. Janek sp.j.” Tym samym uznać należało, iż Spółka nie zaniechała stosowania praktyk opisanych w punkcie II. sentencji decyzji. Mając powyższe na uwadze, należało orzec jak w pkt II sentencji decyzji. J 19 3. 5. Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie III sentencji decyzji. Kara pieniężna Zgodnie z art.106 ust.1 pkt.4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Prezes Urzędu może nałożyć na przedsiębiorcę, w drodze decyzji karę pieniężną w wysokości nie większej niż 10 % przychodu osiągniętego w roku rozliczeniowym poprzedzającym rok nałożenia kary, jeżeli przedsiębiorca ten, choćby nieumyślnie dopuścił się stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów w rozumieniu art. 24 . Z treści przepisu wynika, iż ww. kara ma charakter fakultatywny. W związku z tym Prezes Urzędu w ramach uznania administracyjnego decyduje, czy zasadne jest w danej sprawie nałożenie kary. Ustawa nie zawiera katalogu przesłanek, od których uzależniona jest decyzja o nałożeniu kary. W art. 111 ustawy o ochronie (…) jedynie wskazano, iż ustalając wysokość kary Prezes Urzędu winien wziąć pod uwagę okres, stopień oraz okoliczności uprzedniego naruszenia przepisów ustawy. W rozpatrywanej sprawie, w punkcie I i II sentencji decyzji stwierdzono, że Spółka naruszyła zakazy, o których mowa w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji konsumentów. Zakazy ten mają charakter bezwzględny, zatem nie istnieją przesłanki natury prawnej, które umożliwiały zalegalizowanie tych praktyk. Spełniona jest zatem podstawowa przesłanka warunkująca nałożenie kary pieniężnej. Kara nałożona w pkt III.1 sentencji Decyzji. Wskazać należy, iż fakt nałożenia kary za praktyki opisane w pkt I. sentencji Decyzji podkreślać ma naganność zachowania podmiotu, który dopuścił się stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, a tym samym naruszył ustawę o ochronie konkurencji i konsumentów. Kara pieniężna nakładana przez Prezesa Urzędu pełni funkcję represyjną, prewencyjną oraz edukacyjną. Funkcja represyjna ma stanowić dolegliwość dla przedsiębiorcy łamiącego prawo oraz ma na celu przymuszenie go do powstrzymania się od podobnych działań. Funkcja prewencyjna oraz edukacyjna mają na celu powstrzymanie przedsiębiorcy stosującego praktykę oraz innych przedsiębiorców przed stosowaniem w przyszłości tego typu praktyk w obrocie z konsumentami. Kara pieniężna została wymierzona za stosowanie przez Spółkę praktyki polegającej na zamieszczeniu we wzorcach umów postanowień tożsamych z klauzulami abuzywnymi wpisanymi do Rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone. Ustalając wymiar kary pieniężnej Prezes Urzędu w pierwszej kolejności dokonał oceny wagi stwierdzonej praktyki i na tej podstawie określił kwotę bazową, stanowiącą podstawę do dalszych ustaleń wysokości kary, a następnie – w oparciu o zaistniałe w sprawie okoliczności mające wpływ na wysokość kary – dokonał gradacji ustalonej kwoty bazowej. Podstawą obliczenia wysokości kary jest przychód Spółki osiągnięty w roku poprzedzającym rok nałożenia kary, tj. kwota [tajemnica przedsiębiorstwa] zł. Przy wymierzaniu kary za powyższe praktyki wzięto pod uwagę fakt, iż naruszenie przez Spółkę zbiorowych interesów konsumentów polegało na stosowaniu postanowień umownych tożsamych z klauzulami abuzywnymi. W przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z sytuacją, w której konsument wykazuje zainteresowanie ofertą Przedsiębiorcy, zamierzając zawrzeć odpowiedni kontrakt. Z kolei działanie przedsiębiorcy to stosowanie praktyki polegającej na takim opracowaniu wzorca umowy, który zawiera w swojej treści postanowienia tożsame z J 20 postanowieniami uznanymi przez Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów za niedozwolone. Wskazać należy, iż konsument, podejmując decyzję o zawarciu umowy w oparciu o narzucony mu przez przedsiębiorcę wzorzec zawierający bezprawne zapisy, nie ma możliwości rzeczywistego wpływu na istnienie i treść zawartych w nim postanowień. Strona zawierająca umowę według narzuconego wzorca jest nim związana z chwilą zawarcia umowy. Jednocześnie, to na przedsiębiorcy prowadzącym działalność gospodarczą, jako na profesjonaliście, ciąży obowiązek działania zgodnie z obowiązującymi normami prawa. W niniejszej decyzji zakwestionowano dwa postanowienia wzorców, z których: - pierwsze przewidywało zapłatę kary umownej na konsumentów, którzy nie wykonali określonych zobowiązań, w wysokości rażąco wygórowanej, - drugie przesądzało, iż wyłącznie właściwym do rozstrzygania sporów miedzy stronami będzie sąd właściwy dla siedziby Spółki, Wymierzając karę w niniejszej sprawie wzięto pod uwagę, iż wzorce zawierające niedozwolone postanowienia były stosowane od 1 grudnia 2008 r. do 18 kwietnia 2012 r., a więc ok. 40 miesięcy. Zważając na te okoliczności Prezes Urzędu uznał, iż waga naruszeń omawianych w niniejszej sprawie kształtuje się na poziomie [tajemnica przedsiębiorstwa] % przychodu osiągniętego przez Spółkę w 2011 r. Tym samym ustalona przez Prezesa Urzędu kwota bazowa wynosi [tajemnica przedsiębiorstwa] zł. Dokonując ustalenia ostatecznego wymiaru kary pieniężnej nałożonej na Spółkę rozważono również zastosowanie zaistniałych w postępowaniu okoliczności łagodzących, jak i zaostrzających wymiar kary. Za obniżeniem kary, przemawiało zaniechanie stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów z dniem 18 kwietnia 2012 r. Okolicznością obciążającą jest z kolei ponadlokalny charakter działalności Spółki. Uwzględnienie okoliczności obniżających wymiar kary uzasadnia jej obniżenie o [tajemnica przedsiębiorstwa] %, zaś uwzględnienie okoliczności zaostrzającej, uzasadnia jej podwyższenie o [tajemnica przedsiębiorstwa] %. Sumując powyższe wielkości, Prezes Urzędu ostatecznie dokonał obniżenia kary o [tajemnica przedsiębiorstwa] %, tj. o kwotę [tajemnica przedsiębiorstwa] zł, co spowodowało, że ostateczna wysokość kary wynosi [tajemnica przedsiębiorstwa] zł, a po zaokrągleniu do 1 zł – [tajemnica przedsiębiorstwa] zł. Prezes Urzędu uznał jednak, iż kara w powyższej wysokości byłaby rażąco niska i nie spełniałyby swojego celu, to jest nie stanowiłaby odpowiednio dolegliwej represji. Trzeba mieć na uwadze, iż niedozwolone praktyki przypisane przedsiębiorcy dotyczą rynku usług prawniczych, a od przedsiębiorców działających na takim rynku wymagać należy szczególnej wiarygodności i uczciwości, a wszelkie naruszenia słusznych interesów konsumentów zasługują na surowe sankcje. Ponadto należało mieć na uwadze stosunkowo długi czas stosowania klauzul abuzywnych. Mając powyższe na uwadze Prezes Urzędu, uznał za zasadne nadzwyczajnie podwyższyć powyżej ustaloną karę pieniężną o 200%, tj. o [tajemnica przedsiębiorstwa] zł. Ostateczna wysokość kary wynosi zatem – 705,00 zł. Po myśli art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów maksymalną karą, jaką mógłby w niniejszej sprawie zastosować Prezes Urzędu byłaby kara na poziomie 10% przychodu uzyskanego przez Spółkę w roku 2011, to jest kara w wysokości [tajemnica przedsiębiorstwa] zł. Kara pieniężna orzeczona w punkcie III sentencji niniejszej decyzji stanowi [tajemnica przedsiębiorstwa] % przychodu przedsiębiorcy za rok 2011 r., czyli [tajemnica przedsiębiorstwa] % kary, jaka mogłaby być w tym przypadku nałożona. Przyjmując powyższe okoliczności naruszenia przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, jak również fakt, iż kara winna być orzekana na poziomie wystarczającym do J 21 osiągnięcia zamierzonego celu i odczuwalna dla przedsiębiorcy, Prezes Urzędu nałożył karę w wysokości określonej w punkcie III.1 sentencji decyzji. Zdaniem Prezesa Urzędu, tak określona kara spełni zarówno rolę represyjną jako sankcja i dolegliwość za naruszenie przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, jak i prewencyjną, zapobiegając ponownemu ich naruszeniu. Nie bez znaczenia jest też jej walor wychowawczy, w tym wymiar ogólny, odstraszający dla innych przedsiębiorców działających w branży przed podobnym naruszaniem słusznych interesów konsumentów. Przyjmując wspomniane ww. wcześniej okoliczności naruszenia przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, jak również fakt, iż kara winna być orzekana na poziomie wystarczającym do osiągnięcia zamierzonego celu i odczuwalna dla przedsiębiorcy, Prezes Urzędu postanowił nałożyć karę w wysokości określonej jak w punkcie III.1. sentencji decyzji. Kara nałożona w pkt. III.2 sentencji Decyzji. Kara w tej części wymierzona została za stosowanie przez Spółkę praktyki polegającej na naruszeniu obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji, poprzez zaniechanie umieszczenia w komparycji stosowanego przez Spółkę w obrocie konsumenckim wzorca umowy pn „Umowa o świadczenie usług” pełnej firmą Spółki, tj. zawierającej nazwiska wspólników, co stoi w sprzeczności z obowiązkiem informacyjnym wynikającym z art. 24 § 1 ksh. Ustalając wymiar kary pieniężnej, Prezes Urzędu w pierwszej kolejności dokonał oceny wagi stwierdzonej praktyki, która miała miejsce na etapie zawierania kontraktu i na tej podstawie ustalił kwotę bazową, stanowiącą podstawę do dalszych ustaleń wysokości kary, a następnie – w oparciu o zaistniałe w sprawie okoliczności mające wpływ na wysokość kary – dokonał gradacji ustalonej kwoty bazowej. Podstawą obliczenia wysokości kary jest przychód Spółki osiągnięty w roku poprzedzającym rok nałożenia kary tj. kwota [tajemnica przedsiębiorstwa] zł. Przy wymierzaniu kary za powyższe praktyki wzięto pod uwagę fakt, iż naruszenie przez Spółkę zbiorowych interesów konsumentów przejawiało się w takim opracowaniu wzorca umowy, które nie wypełniało obowiązku udzielenia konsumentom pełnej i rzetelnej informacji wymaganej przepisami Kodeksu spółek handlowych. Do naruszenia zbiorowych interesów konsumentów doszło na etapie zawierania kontraktu. Wskazać należy, iż konsument, podejmując decyzję o zawarciu umowy w oparciu o narzucony mu przez przedsiębiorcę wzorzec, nie ma możliwości rzeczywistego wpływu na istnienie i treść zawartych w nim postanowień. Strona zawierająca umowę według wzorca jest nim związana z chwilą zawarcia umowy. Jednocześnie, to na przedsiębiorcy prowadzącym działalność gospodarczą, jako na profesjonaliście, ciąży obowiązek działania zgodnie z obowiązującymi normami prawa. Wadliwe opracowanie wzorca umowy przez przedsiębiorcę powodowało, iż konsument, podejmując decyzję o zawarciu umowy, nie otrzymywał wszystkich informacji istotnych dla jego sytuacji prawnej, co mogło wpłynąć na brak realizacji przysługujących mu uprawnień. Spółka zaniechała bowiem umieszczenia w stosowanych wzorcu umowy pełnej informacji o jej firmie, co skutkować mogło podjęciem decyzji o jej zawarciu przez konsumentów przy niepełnych informacjach istotnych. Wymierzając karę w niniejszej sprawie wzięto po uwagę, że wzorzec umowy zawierający niepełne oraz nierzetelne informacje był stosowany od 1 grudnia 2008 r. i jest stosowany nadal. J 22 Mając powyższe na uwadze Prezes Urzędu uznał, iż waga omawianych naruszeń w niniejszej sprawie kształtuje się na poziomie [tajemnica przedsiębiorstwa] % przychodu osiągniętego przez Spółkę w 2011 r. Tym samym ustalona przez Prezesa Urzędu kwota bazowa wynosi [tajemnica przedsiębiorstwa] zł. Dokonując ustalenia ostatecznego wymiaru kary pieniężnej nałożonej na Przedsiębiorcę rozważono również zastosowanie zaistniałych w postępowaniu okoliczności łagodzących, jak i zaostrzających wymiar kary. Prezes Urzędu nie stwierdził wystąpienia okoliczności łagodzących. Okolicznością obciążającą jest z kolei ponadlokalny charakter działalności Spółki, jako że jej działalność obejmuje obszar całego kraju. Tym samym uwzględnienie okoliczności zaostrzającej uzasadnia podwyższenie kary o [tajemnica przedsiębiorstwa] %, tj. o kwotę [tajemnica przedsiębiorstwa] zł, co spowodowało, że kara wynosi [tajemnica przedsiębiorstwa] zł, a po zaokrągleniu do 1 zł – [tajemnica przedsiębiorstwa] zł. Po myśli art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów maksymalną karą, jaką mógłby w niniejszej sprawie zastosować Prezes Urzędu byłaby kara na poziomie 10% przychodu uzyskanego przez Spółkę w roku 2011, to jest kara w wysokości [tajemnica przedsiębiorstwa] zł. Kara pieniężna orzeczona w punkcie III.2 sentencji niniejszej decyzji stanowi [tajemnica przedsiębiorstwa] % przychodu przedsiębiorcy za rok 2011 r., czyli [tajemnica przedsiębiorstwa] % kary, jaka mogłaby być w tym przypadku nałożona. Przyjmując wspomniane wcześniej okoliczności naruszenia przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, jak również fakt, iż kara winna być orzekana na poziomie wystarczającym do osiągnięcia zamierzonego celu i odczuwalna dla przedsiębiorcy, Prezes Urzędu nałożył karę w wysokości określonej w punkcie III.2 sentencji decyzji. Łączna wysokość kar nałożonych na Spółkę w niniejszym postępowaniu wynosi 1 690 zł i stanowi [tajemnica przedsiębiorstwa] % przychodu przedsiębiorcy za rok 2011 r., czyli [tajemnica przedsiębiorstwa] % kary, jaka mogłaby być w tym przypadku nałożona. Zdaniem Prezesa Urzędu, tak określona kara spełni zarówno rolę represyjną jako sankcja i dolegliwość za naruszenie przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, jak i prewencyjną, zapobiegając ponownemu ich naruszeniu. Nie bez znaczenia jest też jej walor wychowawczy, w tym wymiar ogólny, odstraszający dla innych przedsiębiorców działających w branży przed podobnym naruszaniem słusznych interesów konsumentów. Mając powyższe na uwadze, należało orzec jak w pkt III sentencji decyzji. Zgodnie z art. 112 ust. 3 ustawy o ochronie (…), karę pieniężną należy uiścić w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się niniejszej decyzji na konto Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Warszawie: NBP O/O Warszawa 51 1010 1010 0078 7822 3100 0000 . Stosownie do treści art. 81 ust. 1 ustawy o ochronie (…) , w związku z art. 479 28 § 2 k.p.c ., od niniejszej decyzji przysługuje stronie odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w terminie dwutygodniowym od dnia jej doręczenia, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów - Delegatury Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów we Wrocławiu. J 23 Otrzymuje : Adiutor Centrum D. Janek, M. Janek Sp.j. ul. Słubicka 18 53 – 615 Wrocław