RWR-40/2012

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA WE WROCŁAWIU 50-413 Wrocław, ul. Walońska 3-5 tel.(071)34 05 920, fax (071)34 05 922 e-mail: wroclaw@uokik.gov.pl RWR 61-12/12/ZK Wrocław, 12 grudnia 2012 r. DECYZJA RWR 40/2012 I. Na podstawie art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. nr 50, poz. 331 ze zm.) oraz stosownie do art. 33 ust. 4, 5 i 6 tej ustawy, po przeprowadzeniu postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, wszczętego z urzędu przeciwko Krzysztofowi Krzyżanowskiemu prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą „KRISE” Krzysztof Krzyżanowski w Dobrzeniu 21 - działając w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, uznaje się za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów, o której mowa w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1) ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów działanie ww. przedsiębiorcy polegające na zamieszczeniu w stosowanym przez tego przedsiębiorcę wzorcu umowy p.n. „ZLECENIE – UMOWA” następujących postanowień: 1. „W przypadkach szczególnych zakład może opóźnić realizację zlecenia do 14 dni.”; 2. „Miejscem zawarcia umowy jest Oleśnica. (…). Sądem właściwym dla rozpoznawania sporów jest sąd z uwagi na miejsce siedziby Firmy.”; 3. „Oświadczam, że pracownik firmy doskonale poinformował mnie o warunkach i regulaminie spłaty kredytu oraz warunkom odstąpienia od umowy kredytowej.” które są postanowieniami umownymi wpisanymi na podstawie art. 479 45 Kodeksu postępowania cywilnego do Rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone i nakazuje się zaniechanie jej stosowania. II. Na podstawie art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. nr 50, poz. 331 ze zm.) oraz stosownie do art. 33 ust. 4, 5 i 6 tej ustawy, po przeprowadzeniu postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, wszczętego z urzędu przeciwko Krzysztofowi Krzyżanowskiemu prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą „KRISE” Krzysztof Krzyżanowski w Dobrzeniu 21 - działając w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, uznaje się za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów, o której mowa w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2) ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów działanie ww. przedsiębiorcy polegające na naruszeniu obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji poprzez: 2 1. zaniechanie podania we wzorcu umownym p.n. „ZLECENIE – UMOWA” imienia i nazwiska przedsiębiorcy prowadzącego jednoosobową działalność gospodarczą, co narusza obowiązek informacyjny określony w art. 21 pkt 1) ustawy z dnia 2 lipca 2004 roku o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U. z 2010 r., Nr 220, poz. 1447 ze zm.); 2. zaniechanie podania we wzorcu umownym p.n. „ZLECENIE – UMOWA” informacji o prawie konsumenta do odstąpienia od umowy w terminie 10 dni od dnia jej zawarcia, co narusza obowiązek informacyjny określony w art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2000 r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny (Dz.U. Nr 22, poz. 271 ze zm.); i nakazuje się zaniechanie jej stosowania. III. Na podstawie art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. nr 50, poz. 331 ze zm.) oraz stosownie do art. 33 ust. 4, 5 i 6 tej ustawy, po przeprowadzeniu postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, wszczętego z urzędu przeciwko Krzysztofowi Krzyżanowskiemu prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą „KRISE” Krzysztof Krzyżanowski w Dobrzeniu 21 - działając w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, uznaje się za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów, o której mowa w art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów działanie ww. przedsiębiorcy polegające na zamieszczeniu w stosowanym przez tego przedsiębiorcę wzorcu umowy p.n. „ZLECENIE – UMOWA” następujących postanowień: 1. „W przypadku rezygnacji lub ograniczenia zlecenia, które jest traktowane jako odstępstwo od umowy zgodnie z art. 394 KC Zobowiązań, kwota gwarancyjna (zaliczka) nie jest zwracana (25% wartości robót przepada na rzecz wykonawcy).”, które jest sprzeczne z art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 2 marca 2000 r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny (Dz.U. Nr 22, poz. 271 ze zm.) i godzi w zbiorowy interes konsumentów; 2. „ Wszelkie roszczenia będą rozpatrywane wg Kodeksu Cywilnego.”, które jest sprzeczne z art. 1 ust. 4 ustawy z dnia 27 lipca 2002 roku o szczególnych warunkach sprzedaży konsumenckiej oraz o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz.U. Nr 141, poz. 96 ze zm.) i godzi w zbiorowy interes konsumentów. i nakazuje się zaniechanie jej stosowania. IV. Na podstawie art. 106 ust.1 pkt 4 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów oraz stosownie do art. 33 ust. 4, 5 i 6 tej ustawy, - działając w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, nakłada się na Krzysztofa Krzyżanowskiego prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą „KRISE” Krzysztof Krzyżanowski w Dobrzeniu 21, karę pieniężną w wysokości: 1. 1 427 (tysiąc czterysta dwadzieścia siedem złotych) z tytułu naruszenia zakazu, o jakim mowa w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w zakresie opisanym w punkcie I sentencji niniejszej decyzji płatną do budżetu państwa; 2. 5 948 (pięć tysięcy dziewięćset czterdzieści osiem złotych) z tytułu naruszenia zakazu, o jakim mowa w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w zakresie opisanym w punkcie II sentencji niniejszej decyzji płatną do budżetu państwa; 3. 5 948 (pięć tysięcy dziewięćset czterdzieści osiem złotych) z tytułu naruszenia zakazu, o jakim mowa w art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w zakresie opisanym w punkcie III sentencji niniejszej decyzji płatną do budżetu państwa. 3 V. Na podstawie 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 83 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2007 r., nr 50, poz. 331 ze zm.) oraz stosownie do art. 33 ust. 4, 5 i 6 tej ustawy po przeprowadzeniu postępowania w sprawie stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, wszczętego z urzędu przeciwko Krzysztofowi Krzyżanowskiemu prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą „KRISE” Krzysztof Krzyżanowski w Dobrzeniu 21 - działając w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów umarza się jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie podejrzenia stosowania przez tego przedsiębiorcę praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, o której mowa w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, polegającej na zaniechaniu wręczania konsumentom wzoru oświadczenia o odstąpieniu od umowy zawartej poza lokalem przedsiębiorstwa, co mogło naruszać obowiązek informacyjny określony w art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2000 r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny (Dz.U. Nr 22, poz. 271 ze zm.); UZASADNIENIE Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura we Wrocławiu, zgodnie z przewidzianymi w ustawie o ochronie konkurencji i konsumentów kompetencjami, przeprowadził, w ramach postępowania wyjaśniającego (sygn. RWR 403-14/11/ZK), analizę wzorca umowy stosowanego w obrocie konsumenckim przez Krzysztofa Krzyżanowskiego prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą „KRISE” Krzysztof Krzyżanowski w Dobrzeniu 21, celem ustalenia, czy działalność ww. przedsiębiorcy prowadzącego działalność m.in. w zakresie sprzedaży i montażu okien – nie odbywa się z naruszeniem przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, uzasadniającym wszczęcie postępowania w sprawie zakazu stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, o którym mowa art. 24 ww. ustawy. W wyniku wskazanych wyżej czynności wstępnie ustalono, iż w stosowanym przez przedsiębiorcę Krzysztofa Krzyżanowskiego , wzorcu umowy pn. „ZLECENIE – UMOWA”, zamieszczono postanowienia umowne, które mogą być tożsame z klauzulami wpisanymi do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone pod nr 40, 490, 784, 460. Zauważono również, że przedsiębiorca ten zaniechał umieszczenia w ww. wzorcu umowy imienia i nazwiska przedsiębiorcy prowadzącego jednoosobową działalność gospodarczą, co może naruszać obowiązek informacyjny określony w art. 21 pkt 1) ustawy z dnia 2 lipca 2004 roku o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U. z 2010 r., Nr 220, poz. 1447 ze zm.) oraz informacji o prawie konsumenta do odstąpienia od umowy w terminie 10 dni od dnia jej zawarcia oraz zaniechanie wręczania konsumentom wzoru oświadczenia o odstąpieniu od umowy zawartej poza lokalem przedsiębiorstwa, co może naruszać obowiązek informacyjny określony w art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2000 r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny (Dz.U. Nr 22, poz. 271 ze zm.); W przedmiotowym wzorcu umowy Krzysztof Krzyżanowski zamieścił również postanowienie „W przypadku rezygnacji lub ograniczenia zlecenia, które jest traktowane jako odstępstwo od umowy zgodnie z art. 394 KC Zobowiązań, kwota gwarancyjna (zaliczka) nie jest zwracana (25% wartości robót przepada na rzecz wykonawcy).”, które może być sprzeczne z art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 2 marca 2000 r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny (Dz.U. Nr 22, poz. 271 4 ze zm.) i godzić w zbiorowy interes konsumentów oraz postanowienie o treści „ Wszelkie roszczenia będą rozpatrywane wg Kodeksu Cywilnego.”, które może być sprzeczne z art. 1 ust. 4 ustawy z dnia 27 lipca 2002 roku o szczególnych warunkach sprzedaży konsumenckiej oraz o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz.U. Nr 141, poz. 96 ze zm.) i godzić w zbiorowy interes konsumentów. W związku z powyższym - Postanowieniem nr 66/2012 z dnia 22.03.2012 r. - Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów [zw. dalej także Prezesem Urzędu] wszczął z urzędu postępowanie w sprawie podejrzenia stosowania przez Krzysztofa Krzyżanowksiego praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, o których stanowi art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1) i 2) ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów , polegających na umieszczeniu w stosowanym wzorcu umowy postanowień, które są wpisane do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone [zw. dalej także Rejestrem], o którym stanowi art. 479 45 Kodeksu postępowania cywilnego, na naruszeniu obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji, a także na zamieszczeniu postanowień, które mogą być sprzeczne z art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 2 marca 2000 r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny oraz z art. 1 ust. 4 ustawy z dnia 27 lipca 2002 roku o szczególnych warunkach sprzedaży konsumenckiej oraz o zmianie Kodeksu cywilnego. Ponadto – zgodnie z punktem IV. ww. postanowienia Prezes Urzędu zaliczył w poczet dowodów część materiałów (14 kart) uzyskanych w trakcie wymienionego postępowania wyjaśniającego (nr sygn. RWR 403- 14/11/ZK). dowód: Postanowienie RWR Nr 66/2012: k. 2-3 W trakcie postępowania Krzysztof Krzyżanowski został trzykrotnie powiadomiony o treści postawionych zarzutów. Doręczenia ww. Postanowienia 66/2012 z dnia 22.03.2012 r. dokonywano dwukrotnie na adres zamieszkania przedsiębiorcy, jednokrotnie na adres prowadzenia przez niego działalności gospodarczej. Prezes Urzędu, uznał, iż zostały one doręczone przedsiębiorcy, w trybie wynikającym z art. 44 k.p.a. W toku prowadzonego postępowania Krzysztof Krzyżanowski nie ustosunkował się do postawionych mu zarzutów, nie złożył także żadnych innych oświadczeń ani twierdzeń. dowód: przesyłki pocztowe: k. 5, k. 7, k. 9; Krzysztof Krzyżanowski został zawiadomiony o zakończeniu zbierania materiału dowodowego w niniejszej sprawie pismami z dni 17 oraz 18 października 2012 wysłanymi na adres zamieszkania oraz na adres prowadzenia przez tego przedsiębiorcę działalności gospodarczej. 1. Prezes Urzędu ustalił następujący stan faktyczny: Krzysztof Krzyżanowski jest przedsiębiorcą prowadzącym działalność gospodarczą na podstawie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez Burmistrza Oleśnicy pod nr 6542/2002 w miejscowości Dobrzeń 21 między innymi w zakresie wykonywania pozostałych instalacji budowlanych, zakładania stolarki budowlanej, sprzedaży detalicznej prowadzonej poza siecią sklepową, straganami i targowiskami. Miejscem zamieszkania przedsiębiorcy jest (…). W ramach prowadzonej działalności zawiera on z konsumentami umowy sprzedaży i montażu okien oraz akcesoriów poza siedzibą prowadzonego przez siebie przedsiębiorstwa. 5 dowód: Zaświadczenie o zmianie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej: k. 10 akt postępowania administracyjnego o sygn. RWR 403-14/11/ZK; wydruk z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej Rzeczypospolitej Polskiej: k. 14; Przy zawieraniu umów z konsumentami posługuje się on wzorcem umowy o nazwie „ZLECENIE – UMOWA”, który zawiera m.in. następujące postanowienia: 1. „W przypadkach szczególnych zakład może opóźnić realizację zlecenia do 14 dni.”; 2. „W przypadku rezygnacji lub ograniczenia zlecenia, które jest traktowane jako odstępstwo od umowy zgodnie z art. 394 KC Zobowiązań, kwota gwarancyjna (zaliczka) nie jest zwracana (25% wartości robót przepada na rzecz wykonawcy).”; 3. „Miejscem zawarcia umowy jest Oleśnica. (…). Sądem właściwym dla rozpoznawania sporów jest sąd z uwagi na miejsce siedziby Firmy.”; 4. „Wszelkie roszczenia będą rozpatrywane wg Kodeksu Cywilnego.”; 5. „Oświadczam, że pracownik firmy doskonale poinformował mnie o warunkach i regulaminie spłaty kredytu oraz warunkom odstąpienia od umowy kredytowej.” dowód: wzorzec umowy p.n. :ZLECENIE – UMOWA” k. 8 akt postępowania administracyjnego o sygn. RWR 403- 14/11/ZK; Z analizy przedłożonego wzorca umownego o nazwie „ZLECENIE – UMOWA” wynika ponadto, iż jedynymi danymi identyfikującymi Krzysztofa Krzyżanowskiego jako przedsiębiorcę zawierającego z konsumentem umowę są dane zamieszczone w pozycji „właściciel” o treści: „KRISE” 56-410 Dobroszyce, DOBRZEŃ 21, tel. 71, 733-95-74, NIP (…), REGON (…)”. W nagłówku wzorca umowy widnieje napis „KRISE”. dowód: wzorzec umowy p.n. :ZLECENIE – UMOWA” k. 8 akt postępowania administracyjnego o sygn. RWR 403- 14/11/ZK; W stosowanym w obrocie konsumenckim wzorca umowy Krzysztof Krzyżanowski nie zamieszcza informacji o prawie konsumenta do odstąpienia od umowy w terminie 10 dni od dnia jej zawarcia. dowód: wzorzec umowy p.n. ZLECENIE – UMOWA” k. 8 akt postępowania administracyjnego o sygn. RWR 403- 14/11/ZK; W 2011 roku Krzysztof Krzyżanowski z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej osiągnął przychód w wysokości (…) zł. dowód: pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego w Oleśnicy: k. 11; W rejestrze postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone zamieszczono między innymi następujące klauzule: - 40 „Przyjmujący zamówienie zastrzega sobie możliwość opóźnienia realizacji wykonania usługi”; - 490 „Zmiana terminu realizacji zamówienia w granicach 30 dni roboczych nie stanowi podstawy do wysuwania jakichkolwiek roszczeń w stosunku do Sprzedawcy”; - 784 „Spory mogące wyniknąć na tle realizacji niniejszej umowy będą rozstrzygane przez sąd właściwy dla siedziby Wykonawcy”; - 460 „Oświadczam, że zapoznałem się z powyższymi Ogólnymi Warunkami Umowy P.I.F. „Skarbiec” sp. z o.o. Zostały mi one wyjaśnione przez pracownika w sposób jasny i zrozumiały”. 6 4. Mając na uwadze zebrany materiał dowodowy, Prezes Urzędu zważył, co następuje: 4.1. Zagrożenie interesu publicznoprawnego. Podstawą do rozstrzygania sprawy w oparciu o przepisy ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów jest uprzednie zbadanie przez Prezesa Urzędu, czy w danej sprawie zagrożony został interes publicznoprawny. Stwierdzenie, że to nastąpiło pozwala na realizację celu tej ustawy, wskazanego w art. 1 ust. 1, którym jest określenie warunków rozwoju i ochrony konkurencji oraz zasady podejmowanej w interesie publicznoprawnym ochrony interesów przedsiębiorców i konsumentów. W opinii Prezesa Urzędu rozpatrywana sprawa ma charakter publicznoprawny, albowiem wiąże się z ochroną interesu wszystkich konsumentów, którzy są lub będą klientami Krzysztofa Krzyżanowskiego. W tym miejscu wskazać należy, iż wzorzec umowny będący przedmiotem analizy dokonanej w niniejszym postępowaniu stosowany jest w obrocie konsumenckim. Kształtują one bowiem stosunek prawny umowy sprzedaży pomiędzy przedsiębiorcą a konsumentami. Interes publicznoprawny przejawia się także w postaci zbiorowego interesu konsumentów. Innymi słowy - naruszenie zbiorowego interesu konsumentów jest jednocześnie naruszeniem interesu publicznoprawnego. Zatem uzasadnione było w niniejszej sprawie podjęcie przez Prezesa Urzędu działań przewidzianych w ustawie o ochronie konkurencji i konsumentów. 4.2. Oznaczenie przedsiębiorcy Przedsiębiorcą w rozumieniu art. 4 pkt 1 pkt b) ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów jest w szczególności przedsiębiorca określony w przepisach ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej ( Dz. U. z 2010 r., Nr 220, poz. 1447 ) , tj. m.in. osoba fizyczna wykonująca we własnym imieniu działalność gospodarczą. Krzysztof Krzyżanowski jest osobą fizyczną wykonującą, na podstawie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, we własnym imieniu działalność gospodarczą. Działalność ta polega m.in. na zawieraniu z konsumentami umów sprzedaży i montażu okien oraz akcesoriów. Jest on zatem przedsiębiorcą w rozumieniu wskazanych przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. 4.3. Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie I sentencji decyzji. 4.4.1. Przesłanki naruszenia art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1) ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów stanowi, iż „Zakazane jest stosowanie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów.” Natomiast art. 24 ust. 2 określa, iż „Przez praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów rozumie się godzące w nie bezprawne działanie przedsiębiorcy, w szczególności: 1) stosowanie postanowień wzorców umów, które zostały wpisane do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego.” Do stwierdzenia zatem praktyki z art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1) ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów konieczne jest wykazanie, że spełnione zostały łącznie następujące przesłanki: 7 a) bezprawność działań przedsiębiorcy, polegająca na stosowaniu postanowień wzorców umów, które zostały wpisane do Rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone [zwanego dalej „Rejestrem”], b) naruszenie tymi działaniami zbiorowego interesu konsumentów. Ad a) Pierwsza przesłanka naruszenia art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1) ustawy o ochronie konkurencji I konsumentów - bezprawność działań przedsiębiorcy. Zbiorowe interesy konsumentów podlegają ochronie przed działaniami przedsiębiorców, które są sprzeczne z prawem, tj. przepisami określonych aktów prawnych, a także sprzeczne z zasadami współżycia społecznego i dobrymi obyczajami. Jak wspomniano wyżej, zgodnie z art. 24 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów uważa się w szczególności stosowanie postanowień wzorców umów, które zostały wpisane do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 Kodeksu postępowania cywilnego. W niniejszej sprawie umowy pomiędzy Krzysztofem Krzyżanowskim a konsumentami są zawierane w oparciu o wzorzec umowy, a więc są identyczne zarówno co do formy, jak i treści (z drobnymi korektami). Tak więc klient ma jedynie możliwość wypowiedzenia się na temat przedłożonych przez przedsiębiorcę konkretnych postanowień określających jego zobowiązania, nie ma natomiast możliwości swobodnego kształtowania treści tych postanowień. Zatem nie budzi wątpliwości fakt, iż Krzysztof Krzyżanowski zawiera z konsumentami umowy w oparciu o wzorzec umowy w rozumieniu art. 384 § 1 k.c. Należy w tym miejscu wskazać, iż wzorce umowne wykorzystywane przy zawieraniu umów z konsumentami mogą być poddane kontroli abstrakcyjnej. Kontroli abstrakcyjnej wzorca jako takiego (art. 479 36 – 479 45 k.p.c. ) dokonuje się niezależnie od tego, czy postanowienia wzorca były, czy też nie były zastosowane przy konkretnej umowie. Kontrola taka obejmuje klauzule pojedyncze lub zbiorowe (cały wzorzec lub jego fragment). Oceny postanowień w wypadku kontroli abstrakcyjnej dokonuje Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów i wyłącznie do kompetencji tego Sądu należy uznanie postanowień wzorców umownych za niedozwolone. Art. 479 43 k.p.c. rozszerza prawomocność wyroku wydanego w sprawie o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone na osoby trzecie. Skutek tzw. prawomocności rozszerzonej następuje od chwili wpisania wzorca umowy do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, prowadzonego przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, o którym mowa w art. 479 45 § 2 k.p.c. Konsekwencją umieszczenia postanowienia umownego w w/w rejestrze jest to, że posłużenie się nim będzie miało skutek wprowadzenia do umowy elementu bezwzględnie przez prawo zakazanego . Wpis do rejestru niedozwolonych postanowień umownych oznacza, że od tego momentu stosowanie takiej klauzuli jest zakazane we wszystkich wzorcach umownych. Powyższe stanowisko Prezesa Urzędu zgodne jest z orzecznictwem Sądu Najwyższego, który w uchwale z dnia 13 lipca 2006 r. (Sygn. akt III SZP 3/06) stwierdził, iż „(…) stosowanie postanowień wzorców umów o treści tożsamej z treścią postanowień uznanych za niedozwolone prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów i wpisanych do rejestru, o którym mowa w art. 479 45 § 2 k.p.c., może być uznane w stosunku do innego przedsiębiorcy za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów (…)”. W uzasadnieniu do powyższej uchwały Sąd uznał m.in., że „(…) praktyka naruszająca zbiorowe interesy konsumentów art. 23a u.ok.ik. [obecnie art. 24] obejmuje również przypadki wprowadzania jedynie zmian kosmetycznych polegających na przestawieniu wyrazów lub zastąpieniu jednych wyrazów innymi, jeżeli tylko wykładnia postanowienia pozwoli stwierdzić, że jego treść mieści się w hipotezie zakazanej klauzuli. Stosowanie klauzuli o zbliżonej treści do klauzuli wpisanej do rejestru godzi przecież tak samo w interesy konsumentów, jak stosowanie 8 klauzuli identycznej, co wpisana do rejestru (…). Przyjęta powyżej rozszerzająca wykładnia art. 23a ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów znajduje również uzasadnienie w dyrektywach 93/13 oraz 98/27 a także orzecznictwie ETS dotyczącym zasady efektywności (…)”. Nie jest zatem konieczna dokładna, literalna identyczność klauzuli wpisanej do rejestru i klauzuli z nią porównywanej i stąd niedozwolone będą także takie postanowienia umów, które mieszczą się w hipotezie klauzuli wpisanej do rejestru, której treść zostanie ustalona w oparciu o dokonaną jej wykładnię. Jak już wskazano wyżej, przedmiotem niniejszego postępowania jest wykazanie, że wyżej wymienione, zakwestionowane przez Prezesa Urzędu postanowienia wzorca umowy stosowanego przez Krzysztofa Krzyżanowskiego w obrocie konsumenckim, są tożsame z treścią postanowień uznanych za niedozwolone prawomocnymi wyrokami Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów i wpisanych do Rejestru, o którym mowa w art. 479 45 Kodeksu postępowania cywilnego pod pozycjami m.in.:40, 490, 784, 460. W stosowanym przez Krzysztofa Krzyżanowskiego wzorcu umowy objętym niniejszym postępowaniem, znajduje się postanowienie o treści: „W przypadkach szczególnych zakład może opóźnić realizację zlecenia do 14 dni.”. Wyrokiem z dnia 31 stycznia 2003 roku Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów (sygn. akt XVII Amc 31/02) uznał za niedozwolone postanowienie umowne klauzulę o następującej treści: „Przyjmujący zamówienie zastrzega sobie możliwość opóźnienia realizacji wykonania usługi”. Na mocy powyższej klauzuli przedsiębiorca zastrzegł na swoją rzecz prawo do opóźnienia realizacji umowy, tj. jednostronnej zmiany terminu wykonania umowy, wbrew uzgodnieniom stron, którym dano wyraz w umowie. Powyższa klauzula została umieszczona w rejestrze postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone dnia 30.06.2003r. pod nr. 40. Podobnie, wyrokiem z dnia 6 kwietnia 2005 roku Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów (sygn. akt XVII Amc 63/04) uznał za niedozwolone postanowienie umowne klauzulę o następującej treści: „Zmiana terminu realizacji zamówienia w granicach 30 dni roboczych nie stanowi podstawy do wysuwania jakichkolwiek roszczeń w stosunku do Sprzedawcy”. Postanowienie to zostało wpisane do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone pod nr 490. Objęte zarzutem postanowienie, zamieszczone w stosowanym przez Krzysztofa Krzyżanowskiego wzorcu umowy ustanawia, tożsamą z klauzulami abuzywnymi wymienionymi powyżej konstrukcję uprawniającą przedsiębiorcę do przedłużenia terminu wykonania przez niego zawartej z konsumentem umowy, przy czym zastrzeżenie powyższego uprawnienia nie jest niczym ograniczone a w szczególności nie jest uzależnione od wyrażenia zgody przez konsumenta. Ponadto z tytułu jego wykonania przedsiębiorca nie ponosi żadnych ujemnych konsekwencji. Zamieszczenie w treści kwestionowanego postanowienia sformułowania, iż przedłużenie terminu wykonania umowy może nastąpić jedynie „w przypadkach szczególnych” należy uznać za iluzoryczne. Tak bowiem wykładnia tego, co można uznać za przypadek szczególny będzie należała wyłącznie do Krzysztofa Krzyżanowskiego. Tym samym uznać należy, iż postanowienie zamieszczone we wzorcu umownym jest niedozwolonym postanowieniem umownym, o którym mowa w art. 385 3 pkt 9) i 10), gdyż przyznaje kontrahentowi konsumenta uprawnienie do dokonywania wiążącej interpretacji umowy oraz do jednostronnej zmiany umowy bez ważnej przyczyny wskazanej w umowie. Jest to rozwiązanie nie tylko naruszające dobre obyczaje, takie jak obowiązek sumiennego wykonywania umów przez profesjonalistę, ale również rażąco naruszające interesy konsumentów, którzy zawierając umowę oczekują terminowego jej wykonania. Tym samym skutek kwestionowanego postanowienia umownego jest tożsamy ze skutkiem klauzul abuzywnych wpisanych do Rejestru 9 pod nr. 40 i 490, co przesądza o tożsamości tych zapisów, pomimo odmienności wynikających z różnic w sformułowaniach i użytych zwrotach porównywanych klauzul. W stosowanym przez Krzysztofa Krzyżanowskiego wzorcu umowy objętym niniejszym postępowaniem, znajduje się postanowienie o treści: „Miejscem zawarcia umowy jest Oleśnica. (…). Sądem właściwym dla rozpoznawania sporów jest sąd z uwagi na miejsce siedziby Firmy.”. Wyrokiem z dnia 24 kwietnia 2006 roku Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów (sygn. akt XVII AmC 107/04) uznał za niedozwolone postanowienie umowne klauzulę o następującej treści: „Spory mogące wyniknąć na tle realizacji niniejszej umowy będą rozstrzygane przez sąd właściwy dla siedziby Wykonawcy”. Powyższa klauzula została umieszczona w rejestrze postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone pod nr. 784. W uzasadnieniu do ww. wyroku Sąd wskazał, iż wprowadzenie do wzorca umownego zapisu, iż spory, mogące wyniknąć na tle realizacji niniejszej umowy będą rozstrzygane przez sąd właściwy dla siedziby Wykonawcy, stwarza konsumentowi jako pozwanemu dolegliwe czasowo i finansowo utrudnienia w procesie związane z przejazdami do sądu siedziby przedsiębiorcy, podczas, gdy przy braku zakwestionowanego rozwiązania proces toczyłby się zgodnie z art. 27 § 1 k.p.c. w sądzie miejsca zamieszkania konsumenta. Stosowane przez Krzysztofa Krzyżanowskiego postanowienie w sposób tożsamy jak przytoczona powyżej klauzula abuzywna, wskazuje jako jedynie właściwy dla rozstrzygania sporów, sąd powszechny właściwy dla miejsca siedziby przedsiębiorcy. Wprowadza ono zatem do umowy sprzedaży rozwiązanie, które, jak to wskazał Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów, jest sprzeczne z dobrymi obyczajami i rażąco narusza interes konsumentów. Sąd ten nie zawsze będzie miejscowo właściwy, co może stanowić dolegliwość dla konsumentów. Mając powyższe na uwadze uznać należy, iż skutek stosowania kwestionowanego postanowienia jest taki sam, jak tego, które zostało umieszczone w Rejestrze pod poz. 784, co w tym wypadku przesądza o tożsamości obu zapisów. Bez znaczenia są odmienności wynikające z różnic w sformułowaniach i użytych zwrotach porównywanych klauzul. W stosowanym przez Krzysztofa Krzyżanowskiego wzorcu umowy objętym niniejszym postępowaniem, znajduje się postanowienie o treści: „Oświadczam, że pracownik firmy doskonale poinformował mnie o warunkach i regulaminie spłaty kredytu oraz warunkom odstąpienia od umowy kredytowej.”. Wyrokiem z dnia 11 stycznia 2005 roku Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów (sygn. akt XVII AmC 70/04) uznał za niedozwolone postanowienie umowne klauzulę o następującej treści: „Oświadczam, że zapoznałem się z powyższymi Ogólnymi Warunkami Umowy P.I.F. „Skarbiec” sp. z o.o. Zostały mi one wyjaśnione przez pracownika w sposób jasny i zrozumiały”. Powyższa klauzula została umieszczona w rejestrze postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone pod nr. 460. W orzeczeniu tym Sąd uznał za uzasadnioną argumentację Prezesa Urzędu przedstawioną w pozwie, zgodnie z którą przedmiotowe postanowienie wymusza oświadczenie konsumenta, że wzorzec został sformułowany jednoznacznie a konsumentowi wyjaśniono wszelkie wątpliwości. Oznacza to, iż konsument swoim podpisem stwierdza, że całość wzorca umownego była przedmiotem wyjaśnień, co może utrudniać kontrolę incydentalną wzorca, gdyż przekreślone jest domniemanie wynikające z art. 385 § 2 k.c., czy też utrudniać dochodzenie ewentualnych roszczeń w przypadku wprowadzenia konsumenta w błąd. Powyższe postanowienie zmierza do obejścia zapisów kodeksowych ustanawiających pewne standardy ochrony konsumenta. Ustanawia ono pozory udzielenia konsumentowi rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji wymuszając jednocześnie oświadczenia, iż takiej informacji udzielono. Postanowienie to należy uznać za niedozwolone postanowienie umowne, o którym mowa w art. 385 1 § 1 k.c. 10 Stosowane przez Krzysztofa Krzyżanowskiego postanowienie wzorca umowy, w sposób podobny, jak przywołana powyżej klauzula abuzywna, przesądza, iż wszelkie udzielone przez niego lub jego przedstawicieli informacje zostały przekazane konsumentom w sposób „doskonały”. Zamieszczenie takiego postanowienia w stosowanym wzorcu umowy wymusza na konsumentach złożenie określonego oświadczenia bez względu na rzeczywistą sytuację, która zaistniała przed oraz w trakcie zawierania umowy. Co więcej, omawiane postanowienie odwołuje się do warunków i regulaminu spłaty kredytu, czyli do postanowień umownych nie objętych umową zawieraną pomiędzy Krzysztofem Krzyżanowskim a konsumentami. Stwarza to niebezpieczeństwo niemożliwości powoływania się w przyszłości przez konsumentów na niejasność, czy też niejednoznaczność zapisów zamieszczonych w tych dokumentach. Mając powyższe na uwadze uznać należy, iż kwestionowane postanowienie wywołuje skutki tożsame z klauzulą abuzywną wpisaną do Rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone pod poz. 460. Stwarza ono bowiem pozory udzielenia konsumentowi rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji wymuszając jednocześnie oświadczenia, iż takiej informacji udzielono. Powyższe przesądza o tożsamości obu zapisów. Bez znaczenia są odmienności wynikające z różnic w sformułowaniach i użytych zwrotach porównywanych klauzul. Reasumując powyższe, należy uznać, iż wymienione w punkcie I sentencji niniejszej decyzji postanowienia mieszczą się w hipotezach klauzul wpisanych do Rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone: - w klauzuli zamieszczonej pod nr 40 i 490 postanowienie o treści: „W przypadkach szczególnych zakład może opóźnić realizację zlecenia do 14 dni.”; - w klauzuli zamieszczonej pod nr 784 postanowienie o treści: „Miejscem zawarcia umowy jest Oleśnica. (…). Sądem właściwym dla rozpoznawania sporów jest sąd z uwagi na miejsce siedziby Firmy.”; - w klauzuli zamieszczonej pod nr 460 postanowienie o treści: „Oświadczam, że pracownik firmy doskonale poinformował mnie o warunkach i regulaminie spłaty kredytu oraz warunkom odstąpienia od umowy kredytowej.”. Ad b) Druga przesłanka naruszenia art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1) ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów – naruszenie bezprawnymi działaniami zbiorowego interesu konsumentów. W myśl art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1) ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów stosowanie postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone jest praktyką naruszającą zbiorowe interesy konsumentów. Mówiąc o „zbiorowym interesie konsumentów” należy zaznaczyć, iż ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów nie podaje jego definicji, wskazując jednak w art. 24 ust. 3, że nie jest nim suma indywidualnych interesów konsumentów. O tym, czy naruszony został interes zbiorowy, nie zawsze przesądza kryterium ilościowe, ponieważ niekiedy jeden ujawniony przypadek naruszenia prawa konsumenta może być przejawem często lub nawet powszechnie stosowanej praktyki naruszającej interes zbiorowy. W niniejszej sprawie bez wątpienia mamy do czynienia z prawami licznej grupy konsumentów, wszystkich konsumentów będących klientami Krzysztofa Krzyżanowskiego, jak i potencjalnych zainteresowanych, którzy mogą zawrzeć z nim umowę sprzedaży. W rozpatrywanym stanie faktycznym zachowanie nie dotyczy interesów poszczególnych osób, których sprawy mają charakter jednostkowy, indywidualny i nie dający się porównać z innymi, lecz mamy do czynienia z uprawnieniami określonego kręgu konsumentów, których sytuacja jest identyczna i wspólna dla całej, licznej grupy obecnych i przyszłych kontrahentów przedsiębiorcy. 11 Mając powyższe na względzie, Prezes Urzędu stwierdził, że zostały spełnione łącznie wszystkie przesłanki niezbędne dla zakwalifikowania opisanych działań jako praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, określonej w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1) ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Mając powyższe na uwadze, należało orzec jak w pkt I sentencji decyzji. 4.4. Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie II sentencji decyzji. 4.5.1. Przesłanki naruszenia art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2) ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Postępowanie niniejsze ma na celu wykazanie, iż przedsiębiorca naruszył ciążący na nim obowiązek udzielenia konsumentom informacji w zakresie określonym w art. 21 pkt 1) ustawy z dnia 2 lipca 2004 roku o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U. z 2010 r., Nr 220, poz. 1447 ze zm.) oraz w art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2000 r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny (Dz.U. Nr 22, poz. 271 ze zm.). . Aby można było stwierdzić naruszenie art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów muszą kumulatywnie zostać spełnione następujące przesłanki: 1) rozważana praktyka w zakresie naruszenia obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji musi być bezprawna, 2) praktyka taka musi godzić w zbiorowe interesy konsumentów. Ad. a) Pierwsza przesłanka naruszenia art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2) ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów – bezprawność działania przedsiębiorcy. Zbiorowe interesy konsumentów podlegają ochronie przed działaniami przedsiębiorców, które są sprzeczne z prawem, tj. przepisami określonych aktów prawnych a także sprzeczne z zasadami współżycia społecznego i dobrymi obyczajami. Jak wspomniano wyżej, zgodnie z art. 24 ust. 2 pkt 2) ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów „za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów uważa się w szczególności naruszanie obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, pełnej i prawdziwej informacji”. 1. Naruszenie obowiązku udzielenia informacji opisanej w art. 21 pkt 1) ustawy o swobodzie działalności gospodarczej poprzez zaniechanie podania we wzorcu umownym p.n. „ZLECENIE – UMOWA” imienia i nazwiska przedsiębiorcy prowadzącego jednoosobową działalność gospodarczą. Zgodnie z treścią art. 21 pkt 1) ustawy z dnia 2 lipca 2004 roku o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U. z 2010 r., Nr 220, poz. 1447 ze zm.) jeżeli przedsiębiorca oferuje towary lub usługi w sprzedaży bezpośredniej lub sprzedaży na odległość za pośrednictwem środków masowego przekazu, sieci teleinformatycznych lub druków bezadresowych, jest on obowiązany do podania w ofercie co najmniej firmy przedsiębiorcy. Należy zatem przyjąć, iż powyżej przytoczony art. 21 ustawy o swobodzie gospodarczej dotyczy w szczególności sprzedaży obwoźnej (lub obnośnej) dokonywanej za pośrednictwem agenta, komiwojażera (sprzedaż bezpośrednia) lub przy sprzedaży katalogowej według opisu, rysunku, cech towaru (sprzedaż wysyłkowa) [za WJ. Katner, Prawo działalności gospodarczej. Komentarz Orzecznictwo Piśmiennictwo, Warszawa 2003, s.75}. Polega ona na dotarciu przez sprzedawcę bezpośrednio 12 do potencjalnego klienta w jego miejscu zamieszkania, miejscu pacy lub w czasie specjalnie zorganizowanego „wyjazdu turystycznego”. Krzysztof Krzyżanowski zawiera umowy bezpośrednio z konsumentami poza lokalem swojego przedsiębiorstwa. Niewątpliwie ten rodzaj działalności należy zaliczyć do sprzedaży bezpośredniej. Zatem, w tym przypadku, zastosowanie będzie miał ww. art. 21 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Przedsiębiorcą jest osoba fizyczna prowadząca we własnym imieniu działalność gospodarczą lub zawodową (art. 43 1 k.c.). Przedsiębiorca działa pod firmą, którą jest imię i nazwisko osoby fizycznej. Nie wyklucza to włączenia do firmy pseudonimu lub określeń wskazujących na przedmiot działalności przedsiębiorcy, miejsce jej prowadzenia oraz innych określeń dowolnie dobranych (art. 43 4 k.c.). Firma nie może wprowadzać w błąd, w szczególności co do osoby przedsiębiorcy, przedmiotu działalności przedsiębiorcy, miejsca działalności, źródeł zaopatrzenia (art. 43 3 § 2 k.c.). We wpisie do ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez Burmistrza Oleśnicy oznaczono przedsiębiorcę jako „Krzysztof Krzyżanowski KRISE” i taką nazwą winien posługiwać się przedsiębiorca prowadząc działalność gospodarczą. Tymczasem, jak wynika z analizy przedłożonego w toku postępowania wzorca umownego wynika, iż jedynymi danym identyfikującymi przedsiębiorcę zawierającego z konsumentem umowę są dane zamieszczone w pozycji „właściciel” o treści: „KRISE” 56-410 Dobroszyce, DOBRZEŃ 21, tel. 71, 733-95-74, NIP (…), REGON (…)” W nagłówku wzorca umowy widnieje napis „KRISE”. Takie działanie uznać należy zatem za bezprawne, gdyż naruszające obowiązek informacyjny opisany w art. 21 pkt 1) ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. 2. Naruszenie obowiązku udzielenia informacji opisanej w art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2000 r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny poprzez zaniechanie podania we wzorcu umownym p.n. „ZLECENIE – UMOWA” informacji o prawie konsumenta do odstąpienia od umowy w terminie 10 dni od dnia jej zawarcia oraz zaniechanie wręczania konsumentom wzoru oświadczenia o odstąpieniu od umowy zawartej poza lokalem przedsiębiorstwa. Przedsiębiorca może zawrzeć z konsumentem umowę poza lokalem przedsiębiorstwa. W takim przypadku konsumentowi przysługuje prawo do odstąpienia od zawartej umowy bez podania przyczyn, po złożeniu stosownego oświadczenia na piśmie w terminie 10 dni od dnia jej zawarcia. Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2000 r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny, przed zawarciem umowy przedsiębiorca powinien poinformować konsumenta na piśmie o prawie odstąpienia od umowy w wyżej określonym terminie. Analiza wzorca umownego stosowanego przez Krzysztofa Krzyżanowskiego wskazuje, iż nie zamieszcza on w jego treści informacji o prawie konsumenta do odstąpienia od umowy w terminie 10 dni od dnia jej zawarcia. Mając powyższe na uwadze uznać należy, iż opisane powyżej zachowanie przedsiębiorcy jest bezprawne, gdyż naruszające obowiązek ciążący na Krzysztofie Krzyżanowskim na mocy art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2000 r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny. Ad b) Druga przesłanka naruszenia art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2) ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów – godzenie działaniami bezprawnymi w zbiorowy interes konsumentów. 13 Mówiąc o godzeniu w „zbiorowy interes konsumentów” należy zaznaczyć, iż ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów nie podaje jego definicji, wskazując jednak w art. 24 ust. 3, że nie jest nim suma indywidualnych interesów konsumentów. O tym, czy naruszony został interes zbiorowy, nie zawsze przesądza kryterium ilościowe, ponieważ niekiedy jeden ujawniony przypadek naruszenia prawa konsumenta może być przejawem często lub nawet powszechnie stosowanej praktyki naruszającej interes zbiorowy. W niniejszej sprawie bez wątpienia mamy do czynienia z naruszeniem praw licznej grupy konsumentów, nie tylko tych będących klientami Krzysztofa Krzyżanowskiego ale i potencjalnych zainteresowanych, którzy mogą zawrzeć z nim umowę sprzedaży. Tak bowiem każdy konsument ma prawo sprawdzić wiarygodność i rzetelność przedsiębiorcy, z którym zawiera umowę. Jest to szczególnie ważne w przypadku umów zawieranych poza lokalem przedsiębiorstwa, np. w mieszkaniu klienta. Podkreślić należy, że tego rodzaju umowy zawierane są niejednokrotnie pod wpływem chwili. Zatem nie podanie w umowie nazwy przedsiębiorcy (jego imienia i nazwiska) może stanowić dla konsumentów utrudnienie, a w konsekwencji przekładać się na problemy z dochodzeniem ewentualnych roszczeń i tym samym godzić w ekonomiczne interesy konsumentów. Podkreślić bowiem należy, iż podawanie przez przedsiębiorcę ww. danych stanowi regułę, na której opiera się praktyka obrotu gospodarczego. Zasada ta dotyczyć powinna również konsumentów korzystających z usług danego przedsiębiorcy. Ponadto, za szczególnie istotne należy uznać trzeba, iż z ustalonego w niniejszej sprawie stanu faktycznego wynika, że Krzysztof Krzyżanowski nie informował konsumentów o przysługującym im prawie odstąpienia od umowy. Celem ustawodawcy, wprowadzającego stosowne regulacje prawne przyznające konsumentom bezwarunkowe prawo do odstąpienia w terminie 10 dni od umowy zawartej poza lokalem przedsiębiorstwa, była szczególna ochrona słabszej strony obrotu gospodarczego przed pochopnym zawieraniem umów, niejednokrotnie pod wpływem argumentów i sugestii przedsiębiorcy. Krzysztof Krzyżanowski nie przekazując konsumentom informacji w ww. zakresie ograniczył przyznane im prawo do spokojnego i rzetelnego zapoznania się z warunkami zawartej umowy, przeanalizowania ich pod kątem własnych potrzeb i możliwości finansowych oraz podjęcia suwerennej decyzji dotyczącej dalszego trwania umowy. Mając powyższe na względzie, Prezes Urzędu stwierdził, że zostały spełnione łącznie wszystkie przesłanki niezbędne dla zakwalifikowania opisanych działań jako praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, określonej w art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Mając powyższe na uwadze należało orzec, jak w punkcie II sentencji decyzji. 4.6. Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie III sentencji decyzji. 4.6.1. Przesłanki naruszenia art. 24 ust. 1 i ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów stanowi, iż „Zakazane jest stosowanie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów.” Natomiast art. 24 ust. 2 określa, iż „Przez praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów rozumie się godzące w nie bezprawne działanie przedsiębiorcy (…)” . Do stwierdzenia tej praktyki spełnione muszą zostać kumulatywnie dwie przesłanki tj.: a) bezprawność działań przedsiębiorcy, b ) godzenie tymi działaniami w zbiorowy interes konsumentów. 14 Ad a) Pierwsza przesłanka naruszenia art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów - bezprawność działań przedsiębiorcy Jak już wskazywano powyżej bezprawność najogólniej należy rozumieć jako niezgodność działania z prawem. W związku z tym, że bezprawność jest kategorią obiektywną, dokonując oceny, czy działanie przedsiębiorcy jest bezprawne, w pierwszej kolejności należy stwierdzić, czy wykazuje ono sprzeczność z nakazami i zakazami wynikającymi z norm prawnych, jak również tych, które wynikają z zasad współżycia społecznego, czyli z norm moralnych i obyczajowych. Dla stwierdzenia bezprawności działania przedsiębiorcy bez znaczenia pozostaje strona podmiotowa czynu, a zatem wina sprawcy (w znaczeniu subiektywnym, oznaczającym wadliwość procesu decyzyjnego sprawcy) i stopień tej winy (umyślność bądź nieumyślność), a także świadomość istnienia naruszonych norm prawnych. Przedmiotem niniejszego postępowania jest wykazanie, że postanowienia zamieszczone we wzorcu umowy stosowanym przez Krzysztofa Krzyżanowskiego naruszają przepis art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 2 marca 2000 r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny (Dz.U. Nr 22, poz. 271 ze zm.) oraz art. 1 ust. 4 ustawy z dnia 27 lipca 2002 roku o szczególnych warunkach sprzedaży konsumenckiej oraz o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz.U. Nr 141, poz. 96 ze zm.). 1) Bezprawność wyrażająca się w naruszeniu art. art. 2 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny. Krzysztof Krzyżanowski zamieścił we wzorcu umowy m.in. następujące postanowienie „W przypadku rezygnacji lub ograniczenia zlecenia, które jest traktowane jako odstępstwo od umowy zgodnie z art. 394 KC Zobowiązań, kwota gwarancyjna (zaliczka) nie jest zwracana (25% wartości robót przepada na rzecz wykonawcy).” Zgodnie z art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 2 marca 2000 r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny (Dz.U. nr 22, poz. 271 ze zm.) [zwana dalej ustawą o prawach konsumentów] konsument, który zawarł umowę poza lokalem przedsiębiorstwa, może od niej odstąpić bez podania przyczyn, składając stosowne oświadczenia na piśmie w terminie dziesięciu dni od zawarcia umowy. Nie jest dopuszczalne zastrzeżenie, że konsumentowi wolno odstąpić od umowy za zapłatą oznaczonej sumy. Jak wskazywano już powyżej Krzysztof Krzyżanowski zawiera z konsumentami umowy, których przedmiotem jest sprzedaż i montaż okien. Umowy te zawierane są poza lokalem prowadzonego przez niego przedsiębiorstwa, w miejscu zamieszkania konsumenta, co wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Umowy takie podlegają regulacji ww. ustawy o prawach konsumentów, w tym również ma do nich zastosowanie art. 2 ust. 2 tej ustawy. Postanowienie zawarte we wzorcu umownym stosowanym przez Krzysztofa Krzyżanowskiego w obrocie konsumenckim jest wprost sprzeczne z ww. przepisem. Ustawowe prawo do odstąpienia od umowy przez okres 10 dni od jej zawarcia jest bowiem bezwarunkowe, i jak wskazuje przepis art. 2 ust. 2 nie może się wiązać z ponoszeniem jakichkolwiek kosztów przez konsumenta. Kwestionowane zaś przez Prezesa Urzędu postanowienie wzorca umownego zastrzega, iż w przypadku odstąpienia od umowy przez konsumenta będzie zobowiązany do zapłaty kwoty gwarancyjnej stanowiącej 25% wartości robót. 15 Biorąc powyższe pod uwagę, Prezes Urzędu uznał, że opisane działania Krzysztofa Krzyżanowskiego spełnia pierwszą z dwóch ww. przesłanek, tj. bezprawność działań przedsiębiorcy, polegającą na naruszeniu art. 2 ust. 2 ustawy o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny. 2) Bezprawność wyrażająca się w naruszeniu art. 1 ust. 4 ustawy z dnia 27 lipca 2002 roku o szczególnych warunkach sprzedaży konsumenckiej oraz o zmianie Kodeksu cywilnego. Krzysztof Krzyżanowski zamieścił we wzorcu umowy m.in. następujące postanowienie „Wszelkie roszczenia będą rozpatrywane wg Kodeksu Cywilnego.” Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż Krzysztof Krzyżanowski w zakresie prowadzonego przedsiębiorstwa zawiera umowy z osobami fizycznymi, które dokonują tej czynności w celu niezwiązanym z działalnością zawodową lub gospodarczą. Są to umowy mające za przedmiot sprzedaż oraz montaż zamawianych rzeczy ruchomych, to jest okien. Zgodnie z treścią art. 535 1 k.c. wyłączone jest stosowanie kodeksowej regulacji sprzedaży, w zakresie, w jakim sprzedaż ta jest uregulowana odrębnymi przepisami. Takie przepisy zawiera ustawa z dnia 27 lipca 2002 r. o szczególnych warunkach sprzedaży konsumenckiej oraz o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz.U. nr 141, poz. 96 ze zm.) [zwana dalej również ustawą o sprzedaży], która powinna znaleźć zastosowanie do umów zawieranych przez Krzysztofa Krzyżanowskiego. Zgodnie z art. 1 ust. 4 ustawy o sprzedaży, do sprzedaży konsumenckiej nie stosuje się przepisów art. 556-581 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. – Kodeks cywilny (Dz.U. nr 16, poz. 93 ze zm.). Przepisy te zawarte są w Księdze trzeciej, Tytule XI, Dziale II i III k.c. i określają m.in. odpowiedzialność sprzedawcy z tytułu rękojmi za wady rzeczy sprzedanej oraz instytucję gwarancji jakości. Tym samym ustawa o sprzedaży, w zakresie jej zastosowania, wyłącza m.in. odpowiedzialność sprzedawcy z tytułu rękojmi za wady rzeczy sprzedanej, wprowadzając w to miejsce postanowieniami art. 4 i n. tej ustawy jego odpowiedzialność za niezgodność towaru konsumpcyjnego z umową. Mając powyższe na uwadze uznać należy, iż postanowienie zamieszczone we wzorcu umownym stosowanym przez Krzysztofa Krzyżanowskiego zastrzegające, iż wszelkie roszczenia konsumentów względem przedsiębiorcy rozpatrywane będą według przepisów k.c., jest sprzeczne z ww. przepisem art. 1 ust. 4 ustawy o sprzedaży, a zatem bezprawne. Takie działanie Krzysztofa Krzyżanowskiego spełnia pierwszą z dwóch ww. przesłanek warunkujących uznanie danego zachowania za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów tj. bezprawność działań przedsiębiorcy. Ad b) Druga przesłanka naruszenia art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów – godzenie działaniami bezprawnymi w zbiorowy interes konsumentów W myśl art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2) ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów naruszenie obowiązku udzielenia rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji jest praktyką naruszającą zbiorowe interesy konsumentów. Jak wskazywano już powyżej zgodnie art. 24 ust. 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, zbiorowym interesem konsumentów nie jest suma indywidualnych interesów konsumentów. O tym, czy naruszony został interes zbiorowy, nie zawsze przesądza kryterium ilościowe, ponieważ niekiedy jeden ujawniony przypadek naruszenia prawa konsumenta może być przejawem często lub nawet powszechnie stosowanej praktyki naruszającej interes zbiorowy. 16 W niniejszej sprawie bez wątpienia mamy do czynienia z prawami licznej grupy konsumentów, wszystkich konsumentów będących klientami Krzysztofa Krzyżanowskiego, jak i potencjalnych zainteresowanych, którzy mogą zawrzeć z nim umowę sprzedaży. W rozpatrywanym stanie faktycznym zachowanie nie dotyczy interesów poszczególnych osób, których sprawy mają charakter jednostkowy, indywidualny i nie dający się porównać z innymi, lecz mamy do czynienia z uprawnieniami określonego kręgu konsumentów, których sytuacja jest identyczna i wspólna dla całej, licznej grupy obecnych i przyszłych kontrahentów przedsiębiorcy. Jak wykazano powyżej Krzysztof Krzyżanowski zamieszczając we wzorcu umowy kwestionowane postanowienia nie tylko naruszył obowiązujące przepisy prawne ale również pogorszył sytuację prawną swoich kontrahentów. Jego działania godzą w ekonomiczny interes konsumentów, gdyż mogą prowadzić do uniemożliwienia lub co najmniej utrudnienia dochodzenia przez nich roszczeń z tytułu niezgodności towaru z umową a ponadto nakładają na nich w sytuacji odstąpienia od zawartej umowy obowiązki finansowe, które nie znajdują swych podstaw w regulacji ustawowej. Mając powyższe na uwadze, należało orzec jak w pkt III sentencji decyzji. Kara pieniężna Zgodnie z art.106 ust.1 pkt.4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Prezes Urzędu może nałożyć na przedsiębiorcę, w drodze decyzji karę pieniężną w wysokości nie większej niż 10 % przychodu osiągniętego w roku rozliczeniowym poprzedzającym rok nałożenia kary, jeżeli przedsiębiorca ten, choćby nieumyślnie dopuścił się stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów w rozumieniu art. 24 . Z treści przepisu wynika, iż ww. kara ma charakter fakultatywny. W związku z tym Prezes Urzędu w ramach uznania administracyjnego decyduje, czy zasadne jest w danej sprawie nałożenie kary. Ustawa nie zawiera katalogu przesłanek, od których uzależniona jest decyzja o nałożeniu kary. W art. 111 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów jedynie wskazano, iż ustalając wysokość kary Prezes Urzędu winien wziąć pod uwagę okres, stopień oraz okoliczności uprzedniego naruszenia przepisów ustawy. W rozpatrywanej sprawie, w punktach I- III sentencji decyzji stwierdzono, że Krzysztof Krzyżanowski naruszył zakaz, o którym mowa w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji konsumentów. Zakaz ten ma charakter bezwzględny, zatem nie istnieją przesłanki natury prawnej, które umożliwiały zalegalizowanie tych praktyk. Spełniona jest zatem podstawowa przesłanka warunkująca nałożenie kary pieniężnej. Prezes Urzędu uznał więc za uzasadnione w niniejszej sprawie, wobec uznania, iż Krzysztof Krzyżanowski stosował praktyki opisane w punktach I-III sentencji decyzji nałożenie na niego kary pieniężnej za przypisane praktyki. Wskazać należy, iż fakt nałożenia kary podkreślać ma naganność zachowania podmiotu, który dopuścił się stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, a tym samym naruszył ustawę o ochronie konkurencji i konsumentów. Kara pieniężna nakładana przez Prezesa Urzędu pełni funkcję represyjną, prewencyjną oraz edukacyjną. Funkcja represyjna ma stanowić dolegliwość dla przedsiębiorcy łamiącego prawo oraz ma na celu przymuszenie go do powstrzymania się od podobnych działań. Funkcja prewencyjna oraz edukacyjna mają na celu powstrzymanie przedsiębiorcy stosującego praktykę oraz innych przedsiębiorców przed stosowaniem w przyszłości tego typu praktyk w obrocie z konsumentami. Z uwagi na różnorodność stosowanych przez przedsiębiorcę praktyk, konieczne stało się wymierzenie trzech kar pieniężnych. 17 Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie IV.1 sentencji decyzji. Pierwsza z kar pieniężnych określonych w niniejszej decyzji wymierzona została za stosowanie praktyk polegających na zamieszczeniu przez Krzysztofa Krzyżanowskiego we wzorcu umownym postanowień tożsamych z postanowieniami umownymi wpisanymi na podstawie art. 479 45 k.p.c. do Rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone pod pozycjami 40, 490, 784 i 460. Przy wymierzaniu kary za powyższe praktyki przede wszystkim wzięto pod uwagę fakt, iż naruszenie przez przedsiębiorcę zbiorowych interesów konsumentów polegało na stosowaniu postanowień umownych tożsamych z klauzulami abuzywnymi. W przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z sytuacją, w której to przedsiębiorca zainteresowany świadczeniem swoich usług udaje się do miejsca zamieszkania konsumenta celem zaprezentowania swojej oferty i czyni to posługując się wzorcem umowy, który zawiera w swojej treści zapis tożsamy z zapisami uznanymi przez Sąd Ochrony Konkurencji Konsumentów za niedozwolone. Konsument podejmując decyzję o zawarciu umowy w oparciu o narzucony mu przez przedsiębiorcę wzorzec zawierający bezprawne zapisy nie ma możliwości rzeczywistego wpływu na istnienie i treść zawartych w nim postanowień. Strona zawierająca umowę według narzuconego wzorca jest nim związana z chwilą zawarcia umowy. Na przedsiębiorcy prowadzącym działalność gospodarczą, jako na profesjonaliście ciąży obowiązek działania zgodnie z obowiązującymi normami prawa. W niniejszej decyzji, w jej punkcie I zakwestionowano trzy postanowienia zamieszczone we wzorcu umownym o nazwie „ZLECENIE - UMOWA”. Wpływały one w istotny sposób na sytuację prawną konsumentów modyfikując regulacje ustawowe dotyczące sądu miejscowo właściwego dla rozstrzygania ewentualnych sporów, uprawniając przedsiębiorcę do jednostronnego przedłużania terminu wykonania umowy oraz narzucając im składanie oświadczeń, które w przyszłości mogą negatywnie wpłynąć na wykonywanie praw wynikających z zawartej umowy. Wymierzając karę w niniejszej sprawie Prezes Urzędu wziął po uwagę również fakt, iż stwierdzona praktyka była stosowana przez przedsiębiorcę od co najmniej kwietnia 2011 roku. Mając powyższe na uwadze Prezes Urzędu uznał, iż waga omawianych naruszeń w niniejszej sprawie kształtuje się na poziomie (…) % przychodu osiągniętego przez Krzysztofa Krzyżanowskiego w 2011 r. Tym samym ustalona przez Prezesa Urzędu kwota bazowa stanowiąca równowartość (…) % przychodu osiągniętego przez przedsiębiorcę wynosi (po zaokrągleniu do zł.) 1 427 zł. Dokonując ustalenia ostatecznego wymiaru kary pieniężnej nałożonej na przedsiębiorcę Prezes Urzędu miał na uwadze całokształt zebranego w postępowaniu materiału dowodowego jednak nie dopatrzył się w niniejszej sprawie okoliczności, które mogłyby spowodować złagodzenie lub też zaostrzenie kary. Po myśli art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów maksymalną karą, jaką mógłby w niniejszej sprawie zastosować Prezes Urzędu byłaby kara na poziomie 10% przychodu uzyskanego przez Krzysztofa Krzyżanowskiego w 2011 roku, to jest kara w wysokości (…) zł. Kara pieniężna orzeczona w punkcie IV.1 sentencji niniejszej Decyzji stanowi (…) % przychodu przedsiębiorcy za rok 2011 r. czyli (…) % kary jaka mogłaby być w tym przypadku nałożona. Zdaniem Prezesa Urzędu, tak określona kara spełni zarówno rolę represyjną jako sankcja i dolegliwość za naruszenie przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, jak i 18 prewencyjną, zapobiegając ponownemu ich naruszeniu. Nie bez znaczenia jest też jej walor wychowawczy, w tym wymiar ogólny, odstraszający dla innych przedsiębiorców działających w branży przed podobnym naruszaniem słusznych interesów konsumentów. Przyjmując wspomniane powyżej okoliczności naruszenia przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, jak również fakt, iż kara winna być orzekana na poziomie wystarczającym do osiągnięcia zamierzonego celu i odczuwalna dla przedsiębiorcy, Prezes Urzędu postanowił nałożyć karę w wysokości określonej jak w punkcie IV.1 sentencji decyzji. Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie IV.2 sentencji decyzji. Druga z kar pieniężnych określonych w niniejszej decyzji wymierzona została za stosowanie praktyk polegających na zaniechaniu zamieszczenia przez Krzysztofa Krzyżanowskiego w umowach z konsumentami informacji na temat: imienia i nazwiska przedsiębiorcy prowadzącego jednoosobową działalność gospodarczą, co narusza obowiązek informacyjny określony w art. 21 pkt 1) ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz informacji o prawie konsumenta do odstąpienia od umowy w terminie 10 dni od dnia jej zawarcia, co narusza obowiązek informacyjny określony w art. 3 ust. 1 ustawy o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny. Podkreślić należy, iż wszystkie wskazane powyżej zakazane praktyki naruszały tożsamą zasadę obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji, a nadto, iż zniekształcały one jeden stosunek prawny - umowy sprzedaży - pomiędzy przedsiębiorcą Krzysztofem Krzyżanowskim a potencjalnym konsumentem. Przede wszystkim wzięto pod uwagę fakt, iż naruszenie przez Krzysztofa Krzyżanowskiego zbiorowych interesów konsumentów polegało na braku udzielenia konsumentom pełnej i rzetelnej informacji wymaganej odpowiednimi przepisami ww. ustaw. W przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z sytuacją, w której to przedsiębiorca zainteresowany świadczeniem swoich usług udaje się do miejsca zamieszkania konsumenta celem zaprezentowania swojej oferty i czyni to posługując się wzorcem umowy, który nie zawiera w swojej treści zapisów nakazanych obowiązującymi regulacjami prawnymi. Do naruszenia zbiorowych interesów konsumentów dochodzi więc na etapie zawierania kontraktu. Konsument podejmując decyzję o zawarciu umowy w oparciu o nierzetelny wzorzec umowy, nie mając możliwości rzeczywistego wpływu na istnienie i treść zawartych w nim postanowień, nie otrzymuje wszystkich informacji istotnych dla jego sytuacji prawnej, co może wpłynąć w przyszłości na brak realizacji przysługujących mu uprawnień. W niniejszej sprawie przedsiębiorca zaniechał umieszczenia w stosowanym wzorcu umownym informacji identyfikujących go jako stronę zawieranej umowy oraz tych dotyczących prawa odstąpienia od zawartej umowy. Wszystkie te uchybienia spowodowały nierównomierne ukształtowanie praw i obowiązków stron umowy sprzedaży. Powyżej wskazane zaniechania wzajemnie się wzmacniają i zmierzają do utrudnienia konsumentom egzekwowania swych praw od przedsiębiorcy, przy czym podkreślić należy, iż chodzi tu o uprawnienia konsumentów znajdujących się w szczególnej sytuacji, to jest składających oświadczenia o zawarciu umowy często w sposób nieprzemyślany, pochopny. Bezprawne działania Krzysztofa Krzyżanowskiego zmierzają zaś do uniemożliwienia im wykonania bezwarunkowego prawa odstąpienia od umowy, które właśnie dla takich sytuacji zostało przyznane przez ustawodawcę. Wymierzając karę w niniejszej sprawie Prezes Urzędu wziął po uwagę również fakt, iż stwierdzona praktyka była stosowana przez przedsiębiorcę od co najmniej kwietnia 2011 roku. 19 Wszystkie powyżej opisane okoliczności pozwoliły Prezesowi Urzędu na stwierdzenie, iż łącznie waga naruszeń w przedmiotowej sprawie kształtuje się na poziomie (…) % przychodu osiągniętego przez Krzysztofa Krzyżanowskiego w 2011 r. Tym samym ustalona przez Prezesa Urzędu kwota bazowa stanowiąca równowartość (…) % przychodu osiągniętego przez przedsiębiorcę wynosi (po zaokrągleniu do zł.) 5 948 zł. Dokonując ustalenia ostatecznego wymiaru kary pieniężnej nałożonej na przedsiębiorcę Prezes Urzędu miał na uwadze całokształt zebranego w postępowaniu materiału dowodowego w tym fakt, iż nie dopatrzył się w niniejszej sprawie okoliczności, które mogłyby spowodować złagodzenie lub też zaostrzenie kary. Po myśli art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów maksymalną karą, jaką mógłby w niniejszej sprawie zastosować Prezes Urzędu byłaby kara na poziomie 10% przychodu uzyskanego przez Krzysztofa Krzyżanowskiego w 2011 roku, to jest kara w wysokości (…) zł. Kara pieniężna orzeczona w punkcie IV.2 sentencji niniejszej Decyzji stanowi (…) przychodu przedsiębiorcy za rok 2011 r. czyli (…) kary jaka mogłaby być w tym przypadku nałożona. Zdaniem Prezesa Urzędu, tak określona kara spełni zarówno rolę represyjną jako sankcja i dolegliwość za naruszenie przepisów ustawy o ochronie konkurenci i konsumentów, jak i prewencyjną, zapobiegając ponownemu ich naruszeniu. Nie bez znaczenia jest też jej walor wychowawczy, w tym wymiar ogólny, odstraszający dla innych przedsiębiorców działających w branży przed podobnym naruszaniem słusznych interesów konsumentów. Przyjmując wspomniane ww. wcześniej okoliczności naruszenia przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, jak również fakt, iż kara winna być orzekana na poziomie wystarczającym do osiągnięcia zamierzonego celu i odczuwalna dla przedsiębiorcy, Prezes Urzędu postanowił nałożyć karę w wysokości określonej jak w punkcie IV.2 sentencji decyzji. Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie IV.3 sentencji decyzji. Trzecia z kar pieniężnych określonych w niniejszej decyzji wymierzona została za stosowanie praktyk polegających na zamieszczeniu przez Krzysztofa Krzyżanowskiego we wzorcu umowy postanowień sprzecznych z art. 2 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny i godzących w zbiorowy interes konsumentów oraz art. 1 ust. 4 ustawy o szczególnych warunkach sprzedaży konsumenckiej oraz o zmianie Kodeksu cywilnego. Prezes Urzędu uznał za stosowne wymierzyć jedną karę za stosowanie ww. praktyk, gdyż wiążą się one ze stosowaniem jednego wzorca umownego, ujawniają się na tym samym etapie kontraktowym i polegają na narzuceniu konsumentom postanowień wzorca umownego, które naruszają ich interesy. Przede wszystkim wzięto pod uwagę fakt, iż naruszenie przez przedsiębiorcę zbiorowych interesów konsumentów polegało na stosowaniu postanowień umownych sprzecznych z obowiązującymi przepisami ustaw. Jak wskazywano już powyżej, w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z sytuacją, w której to przedsiębiorca zainteresowany świadczeniem swoich usług udaje się do miejsca zamieszkania konsumenta celem zaprezentowania swojej oferty i czyni to posługując się wzorcem umowy, który zawiera w swojej treści zapisy sprzeczne z obowiązującymi regulacjami prawnymi. Do naruszenia zbiorowych interesów konsumentów dochodzi więc na etapie zawierania kontraktu. Konsument podejmując decyzję o zawarciu umowy w oparciu o narzucony mu przez przedsiębiorcę wzorzec zawierający bezprawne zapisy nie ma możliwości rzeczywistego wpływu na istnienie i treść zawartych w nim postanowień. Strona zawierająca umowę według narzuconego wzorca jest nim związana z chwilą zawarcia 20 umowy. Na przedsiębiorcy prowadzącym działalność gospodarczą, jako na profesjonaliście ciąży obowiązek działania zgodnie z obowiązującymi normami prawa. W niniejszej decyzji, w jej punkcie III zakwestionowano dwa postanowienia zamieszczone we wzorcu umownym o nazwie „ZLECENIE - UMOWA”. Wpływały one w istotny sposób na sytuację prawną konsumentów utrudniając im ewentualne dochodzenie roszczeń z tytułu niezgodności towaru z umową oraz nakładając na nich w sposób bezprawny dodatkowe obciążenia finansowe w przypadku odstąpienia od zawartej umowy. Z drugiej strony wprowadzenie do obrotu konsumenckiego przedmiotowych postanowień zapewniało przedsiębiorcy dodatkowe, nieuprawnione korzyści finansowe. Wymierzając karę w niniejszej sprawie Prezes Urzędu wziął po uwagę również fakt, iż stwierdzona praktyka była stosowana przez przedsiębiorcę od co najmniej kwietnia 2011 roku. Wszystkie powyżej opisane okoliczności pozwoliły Prezesowi Urzędu na stwierdzenie, iż łącznie waga naruszeń w przedmiotowej sprawie kształtuje się na poziomie (…) % przychodu osiągniętego przez Krzysztofa Krzyżanowskiego w 2011 r. Tym samym ustalona przez Prezesa Urzędu kwota bazowa stanowiąca równowartość (…) % przychodu osiągniętego przez przedsiębiorcę wynosi (po zaokrągleniu do zł.) 5 948 zł. Dokonując ustalenia ostatecznego wymiaru kary pieniężnej nałożonej na przedsiębiorcę Prezes Urzędu miał na uwadze całokształt zebranego w postępowaniu materiału dowodowego w tym fakt, iż nie dopatrzył się w niniejszej sprawie okoliczności, które mogłyby spowodować złagodzenie lub też zaostrzenie kary. Po myśli art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów maksymalną karą, jaką mógłby w niniejszej sprawie zastosować Prezes Urzędu byłaby kara na poziomie 10% przychodu uzyskanego przez Krzysztofa Krzyżanowskiego w 2011 roku, to jest kara w wysokości 118 957,53 zł. Kara pieniężna orzeczona w punkcie IV.2 sentencji niniejszej Decyzji stanowi (…) % przychodu przedsiębiorcy za rok 2011 r. czyli (…) % kary jaka mogłaby być w tym przypadku nałożona. Zdaniem Prezesa Urzędu, tak określona kara spełni zarówno rolę represyjną jako sankcja i dolegliwość za naruszenie przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, jak i prewencyjną, zapobiegając ponownemu ich naruszeniu. Nie bez znaczenia jest też jej walor wychowawczy, w tym wymiar ogólny, odstraszający dla innych przedsiębiorców działających w branży przed podobnym naruszaniem słusznych interesów konsumentów. Przyjmując wspomniane ww. wcześniej okoliczności naruszenia przepisów ustawy o ochronie (...), jak również fakt, iż kara winna być orzekana na poziomie wystarczającym do osiągnięcia zamierzonego celu i odczuwalna dla przedsiębiorcy, Prezes Urzędu postanowił nałożyć karę w wysokości określonej jak w punkcie IV.3 sentencji decyzji. Zgodnie z art. 112 ust. 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów karę pieniężną należy uiścić w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się niniejszej decyzji na konto Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Warszawie: NBP O/O Warszawa 51101010100078782231000000 . Sumarycznie ujęte kary nałożone na Krzysztofa Krzyżanowskiego w punkcie IV.1-3 sentencji decyzji kształtują się na poziomie 13 323 zł. Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie V decyzji. 21 Zgodnie z art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, gdy postępowanie administracyjne z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Umorzenie postępowania na podstawie art. 105 § 1 jest obligatoryjne, co oznacza, iż ustalenie przesłanki bezprzedmiotowości postępowania stwarza obowiązek zakończenia postępowania w danej instancji przez jego umorzenie, ponieważ brak podstaw do rozstrzygnięcia sprawy co do jej istoty. Dalsze prowadzenie postępowania w takim przypadku stanowiłoby o jego wadliwości, mającej istotny wpływ na wynik sprawy. Biorąc powyższe pod uwagę stwierdzić należy, iż na Prezesie Urzędu ciąży obowiązek udowodnienia stosowania przez przedsiębiorcę praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów. Przeprowadzone zaś w niniejszej sprawie postępowanie dowodowe nie pozwala na stwierdzenie, iż Krzysztof Krzyżanowski nie wręcza konsumentom wzoru oświadczenia o odstąpieniu od umowy zawartej poza lokalem przedsiębiorstwa. Okoliczności takiej nie wolno domniemywać z faktu, iż przedsiębiorca wzywany w toku postępowania wyjaśniającego do nadesłania wzorców umownych stosowanych przy zawieraniu umów z konsumentami nie nadesłał takiego wzoru. Tym samym, brak jest również podstaw do twierdzenia, iż faktycznie nie wypełnia on obowiązku, o którym mowa w art. 3 ust. 1 ustawy o ochronie niektórych praw konsumentom. Mając powyższe na uwadze, należało orzec jak w punkcie V sentencji niniejszej decyzji. Stosownie do treści art. 81 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w związku z art. 479 28 § 2 k.p.c., od niniejszej decyzji przysługuje stronie odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w terminie dwutygodniowym od dnia jej doręczenia, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów - Delegatury Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów we Wrocławiu. Otrzymuje: Krzysztof Krzyżanowski KRISE Dobrzeń 21 56-410 Dobrzeń