RWR-6/2001

1 PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA WE WROCŁAWIU 50-413 Wrocław, ul. Walońska 3-5 tel. (0-71) 34 46 587, (0-71) 34 48 763, (0-71) 34 05 920, fax (0-71) 34 05 922 E-mail: wroclaw@uokik.gov.pl Wrocław, dnia 15.03.2001 r. RWR 565 - S - 5/2000/JM DECYZJA DL-WR- 6 / 2001 Na podstawie : 1. art. 104 k.p.a. i art. 8 ust. 1 w związku z art. 4 pkt 4 ustawy z dnia 24 lutego 1990r. o przeciwdziałaniu praktykom monopolistycznym i ochronie interesów konsumentów ( Dz.U. nr 52 z 1999r., poz. 547 z późn. zm.) po rozpatrzeniu sprawy wszczętej na wniosek przedsiębiorcy Jerzy Wawiernia "Usługi Pogrzebowe" w Kamiennej Górze przeciwko Gminie Kamienna Góra i Miejskiemu Zakładowi BudŜetowemu Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w Kamiennej Górze nakazuje się zaniechanie stosowania praktyki monopolistycznej polegającej na zawarciu porozumienia pomiędzy Gminą i ww. Zakładem BudŜetowym, na mocy którego wyłączność na wykonywanie usług w zakresie kopania grobów (pod pochówki i grobowce) na cmentarzach komunalnych w Kamiennej Górze otrzymał, będący zarządcą tych cmentarzy, Miejski Zakład BudŜetowy Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w Kamiennej Górze, 2. art. 104 k.p.a. i art. 19 ust. 1 pkt 3w związku z art. 4 pkt 4 ustawy z dnia 24 lutego 1990r. o przeciwdziałaniu praktykom monopolistycznym i ochronie interesów konsumentów ( Dz.U. nr 52 z 1999r., poz. 547 z późn. zm.) po rozpatrzeniu sprawy wszczętej na wniosek przedsiębiorcy Jerzy Wawiernia "Usługi Pogrzebowe" w Kamiennej Górze przeciwko Gminie Kamienna Góra i Miejskiemu Zakładowi BudŜetowemu Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w Kamiennej Górze nie stwierdza się stosowania praktyki monopolistycznej polegającej na zawarciu porozumienia pomiędzy Gminą i ww. Zakładem BudŜetowym, na mocy którego wyłączność na wykonywanie usług w zakresie murowania grobowców na cmentarzach komunalnych w Kamiennej Górze otrzymał, będący zarządcą tych cmentarzy, Miejski Zakład BudŜetowy Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w Kamiennej Górze. UZASADNIENIE Do Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura we Wrocławiu wpłynął wniosek Jerzego Wawiernia, właściciela zakładu "Usługi Pogrzebowe" w Kamiennej Górze , zwanego dalej “ZUP”, o wszczęcie postępowania administracyjnego przeciwko Gminie Kamienna Góra, zwanej dalej “Gminą” i oraz przeciwko zakładowi budŜetowemu gminy - Miejskiemu Zakładowi BudŜetowemu Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w Kamiennej Górze, zwanego dalej “MZBGKiM”. 2 1. We wniosku z dnia 13.11.2000r. (data wpływu) - prawidłowo sporządzonym po wezwaniu Urzędu w trybie art. 64 § 2 kpa - ZUP podniósł, iŜ Gmina oraz MZBGKiM stosują praktyki monopolistyczne polegające na : a) podziale rynku kopania grobów wg kryteriów podmiotowych oraz ograniczeniu dostępu do rynku i eliminowanie z niego podmiotów nieobjętych porozumieniem monopolistycznym, b) przeciwdziałaniu ukształtowaniu się warunków niezbędnych do powstania bądź rozwoju konkurencji. W uzasadnieniu wnioskodawca wskazał, iŜ Gmina na mocy porozumienia z MZBGKiM czynności kopania grobów, murowania grobowców i inne na cmentarzach komunalnych zleca jedynie temu Zakładowi. Porozumienie to uniemoŜliwia ukształtowanie się rynku tych usług na tym terenie. 2. W związku z powyŜszym Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura we Wrocławiu uznał, iŜ wprawdzie wniosek skierowany jest przeciwko dwóm stronom, Gminie Kamienna Góra i MZBGKiM w Kamiennej Górze, to jednak w obu wypadkach ich prawa i obowiązki wynikają z tego samego stanu faktycznego oraz z tej samej podstawy prawnej. Tym samym Urząd, zgodnie z art. 62 kpa, wszczął jedno postępowanie administracyjne zarówno przeciwko Gminie Kamienna Góra, jak i przeciwko MZBGKiM w Kamiennej Górze w sprawie stosowania praktyk monopolistycznych polegających na: • naduŜywaniu pozycji dominującej na rynku usług pogrzebowych poprzez wydanie i realizowanie zakazu samodzielnego wykonywania przez wnioskodawcę usług w zakresie kopania grobów i murowania grobowców na cmentarzach komunalnych w Kamiennej Górze, co mogło stanowić naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 lutego 1990r. o przeciwdziałaniu praktykom monopolistycznym i ochronie interesów konsumentów (Dz.U. nr 52 z 1999r., poz.537 z późn. zm.) • zawarciu porozumienia pomiędzy Gminą i ww. Zakładem BudŜetowym, na mocy którego wyłączność na wykonywanie usług w zakresie kopania grobów i murowania grobowców na cmentarzach komunalnych w Kamiennej Górze otrzymał, będący zarządcą tych cmentarzy, Miejski Zakład BudŜetowy Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w Kamiennej Górze, co mogło stanowić naruszenie art. 4 pkt 4 powołanej wyŜej ustawy z dnia 24 lutego 1990r. 3. W odpowiedzi na wniosek z dnia 27 listopada 2000r. MZBGKiM nie zgodził się z zarzutami postawionymi w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania antymonopolowego. W piśmie z dnia 27 listopada 2000r. podniósł, iŜ ZUP traktowany jest na równi z innymi zakładami pogrzebowymi wykonującymi usługi na terenie cmentarzy komunalnych. MZBGKiM nie zgadza się na kopanie grobów przez inne podmioty niŜ on sam, z uwagi na odpowiedzialność jaka ciąŜy na nim jako zarządcy tych cmentarzy. Ponadto zezwolenie przedsiębiorcom pogrzebowym na samodzielne kopanie grobów mogłoby spowodować utratę kontroli nad zagospodarowywaniem cmentarzy zgodnie z określonym planem. Od tej zasady czynione są wyjątki, gdy dochodzi do zbiegu terminu kilku pochówków - wtedy wydawana jest zgoda na wykopanie grobu przez inny zakład pogrzebowy. MZBGKiM nie zabrania innym podmiotom wykonywania murowanych piwniczek- głębinowych, na indywidualne zamówienia klientów. Nie wyraŜa natomiast zgody na budowanie całych ciągów grobowców pod kątem przyszłej sprzedaŜy i zagospodarowania. Związane jest to ograniczoną liczbą kwater pochówku i zagroŜeniem wykupywania zbyt duŜej ilości miejsc pod kątem zagospodarowania w bliŜej nieokreślonej przyszłości. 3 Natomiast Gmina w piśmie z dnia 1grudnia 2000r. podała, iŜ w pełni akceptuje argumentację MZBGKiM zawartą w piśmie z dnia 27 listopada 2000r. Przeprowadzone przez Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów postępowanie dowodowe pozwoliło na ustalenie następującego stanu faktycznego : 1. Gmina Kamienna Góra jest właścicielem 2 cmentarzy komunalnych, przy ul. Katowickie oraz przy ul. Wałbrzyskiej. Cmentarz przy ul. Katowickiej jest juŜ zamknięty dla dalszej eksploatacji, a pochówki wykonuje się jedynie w miejscach wcześniej wykupionych przez rodziny lub uzyskanych w wyniku rotacji. Natomiast drugi cmentarz, przy ul. Wałbrzyskiej, jest jeszcze w fazie inwestycji. (dowód : karta 39, 41, 83) 2. Na Gminie, jako właścicielu cmentarzy komunalnych, spoczywa ustawowy obowiązek ich utrzymania. W celu wykonania tego zadania własnego Gmina utworzyła zakład budŜetowy. Na mocy uchwały Rady Miejskiej Kamienna Góra z dnia 11 czerwca 1991r. nr XII/75/91 przekształcono Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w Kamiennej Górze w zakład budŜetowy - MZBGKiM, któremu tą samą uchwałą nadano statut. Zgodnie z nim jednym z głównych zadań MZBGKiM jest administrowanie cmentarzy komunalnych. MZBGKiM posiada uprawnienia do samodzielnego występowania przed organami sądowymi i administracyjnymi we wszystkich sprawach naleŜących do zakresu działania zakładu budŜetowego oraz składania oświadczeń woli w zakresie praw i zobowiązań majątkowych dotyczących jego działalności statutowej. Zakład budŜetowy jest przedsiębiorcą w rozumieniu art. 2 pkt 1 ustawy o przeciwdziałaniu praktykom monopolistycznym i ochronie interesów konsumentów, nie posiadającym osobowości prawnej, prowadzącym działalność gospodarczą oraz organizującym i świadczącym usługi o charakterze uŜyteczności publicznej. (dowód : karta 43-53, 84) 3. Wzajemne stosunki pomiędzy, działającym w imieniu Gminy zakładem budŜetowym, a innymi przedsiębiorcami regulują, wydane przez MZBGKiM i obowiązujące od 1 sierpnia 1992r., dwa akty: "Zakres funkcjonowania i współpracy z podmiotami obcymi" oraz regulamin dla "Korzystających z cmentarza komunalnego i urządzeń cmentarnych". (dowód : karta 41, 65-67, 86-88) 4. W akcie "Zakres funkcjonowania i współpracy z podmiotami obcymi" zawiera następujące zapisy : "Kopanie grobów pod pochówki (lub grobowce) wykonywane jest wyłącznie przez pracowników administratora", (pkt 2) , " Wszelkie inne prace wykonywane na cmentarzach, jak: stawianie nagrobków, murowanie piwniczek-grobowców itp - muszą być kaŜdorazowo uzgadniane z administratorem, na co przy pozytywnej decyzji wydawana jest zgoda na piśmie", (pkt 3). (dowód : karta 67, 86) 5. Jerzy Wawiernia działalność gospodarczą rozpoczął w 1987r., początkowo w zakresie działalności handlowej (trumny, artykuły pogrzebowe i liturgiczne, dewocjonalia, kwiaty) oraz pośrednictwa w zakresie załatwiania formalności związanych z usługami pogrzebowymi i przewozem zwłok. Dnia 6 listopada 2000r. 4 dokonał zmiany wpisu w ewidencji działalności gospodarczej. Zgodnie z nim obecnie przedmiotem jego działalności są usługi pogrzebowe i cmentarne w pełnym zakresie oraz handel artykułami związanymi z tymi usługami. (dowód : karta nr 31) 6. Wnioskodawca kilkakrotnie występował do Zarządu Miasta i MZBGKiM z prośbą o wyraŜenie zgody na kopanie grobów pod pochówki lub grobowce. Za kaŜdym razem otrzymywał negatywną odpowiedź. Dlatego teŜ wykonanie tych czynności musiał podzlecać MZBGKiM. Sporadycznie zdarzało się, iŜ ze względu na zbieg terminu kilku pogrzebów , wnioskodawca taką zgodę otrzymał i samodzielnie wykopał grób. (dowód : karta nr 4, 5, 8, 10-12) Mając na uwadze zebrany materiał dowodowy Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura we Wrocławiu zwaŜył, co następuje : Niniejsze antymonopolowe postępowanie administracyjne prowadzone było z wniosku przedsiębiorcy Jerzy Wawiernia "Usługi Pogrzebowe" w Kamiennej Górze w dwóch sprawach przeciwko dwóm przedsiębiorcom, Gminie i MZBGKiM. Wnioskodawca w jednym wniosku zarzucił obu przedsiębiorcom stosowanie takich samych praktyk monopolistycznych, zakazanych art. 5 ust. 1 i 4 pkt 4 ustawy antymonopolowej. Zatem, przed przystąpieniem do ferowania merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie, organ antymonopolowy pragnie wyjaśnić, jakim przesłankami kierował się łącząc w jedno postępowanie obydwie sprawy oraz wydając w kaŜdej z nich i w stosunku do kaŜdego z uczestników oddzielne decyzje. Art. 62 kpa stanowi iŜ w sprawach, w których prawa lub obowiązki stron wynikają z tego samego stanu faktycznego oraz z tej samej podstawy prawnej i w której właściwy jest ten sam organ administracji państwowej, moŜna wszcząć i prowadzić jedno postępowanie dotyczące więcej niŜ jednej strony. Dopuszczalność rozpatrzenia kilku spraw administracyjnych w jednym postępowaniu uzaleŜniona jest od łącznego wystąpienia trzech przesłanek : -identycznego stanu faktycznego, -identycznej podstawy prawnej, -właściwości jednego organu administracji państwowej. Przypomnieć naleŜy, iŜ MZBGKiM jest zakładem budŜetowym gminy, działającym na podstawie uchwały gminy i w zakresie przez nią wyznaczonym. Ponadto przedstawione przez wnioskodawcę dowody na stosowanie praktyki monopolistycznej wskazywały na istnienie w obu tych przypadkach takiego samego stanu faktycznego. Natomiast, na mocy ustawy antymonopolowej, właściwym do rozstrzygnięcia sprawy jest Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura we Wrocławiu. Dlatego teŜ organ antymonopolowy uznał, iŜ zostały spełnione powyŜsze przesłanki i zgodnie z dyspozycją art. 62 kpa obydwie sprawy połączył w jedno postępowanie administracyjne. Dowodem tego jest skierowanie pod jedną sygnaturą, jednego zawiadomienia o jego wszczęciu do wszystkich stron. 5 Powołany powyŜej art. 62 kpa z prawnego punktu widzenia jest technicznym (procesowym) połączeniem czynności. W takim postępowaniu podejmuje się bowiem tyle decyzji, ile spraw się połączyło w jednym postępowaniu. KaŜda ze stron będzie adresatem decyzji w tej sprawie, a tylko czynności postępowania poprzedzającego wydanie tych decyzji są wspólne. KaŜda ze stron ma prawo do wniesienia odwołania od takiej decyzji rozstrzygającej o jej prawach i obowiązkach (B.Adamiak, J.Borkowski “Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz”., Wyd. C.H.BECK, W-wa 1996r., teza 10, str. 320) Mając powyŜsze na uwadze przedmiotowe rozstrzygnięcie merytoryczne zostało wydane w sprawie stosowania przez Gminę Kamienna Góra oraz Miejski Zakład BudŜetowy Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w Kamiennej Górze praktyki monopolistycznej zakazanej art. 4 pkt 4 ustawy antymonopolowej, a polegającej na zawarciu porozumienia pomiędzy Gminą i ww. zakładem budŜetowym, na mocy którego wyłączność na wykonywanie usług w zakresie kopania grobów i murowania grobowców na cmentarzach komunalnych w Kamiennej Górze otrzymał, będący zarządcą tych cmentarzy, Miejski Zakład BudŜetowy Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w Kamiennej Górze. I. Przez porozumienia, zgodnie z dyspozycją art. 2 pkt. 3 lit. a, b, c ustawy antymonopolowej, rozumie się sprzeczne z ustawą umowy, zawierane między przedsiębiorcami, między związkami tych przedsiębiorców oraz między przedsiębiorcami i związkami lub niektóre postanowienia tych umów, podjęte w jakiejkolwiek formie uzgodnienia dwóch lub więcej podmiotów, czy teŜ wyraŜone w postaci uchwały lub innych aktów związków przedsiębiorców. Praktyką monopolistyczną określoną w art. 4 pkt 4 jest zawarcie porozumienia polegającego na ograniczeniu dostępu do rynku lub eliminowaniu z rynku podmiotów nie objętych porozumieniem. Na praktykę tę więc składają się następujące przesłanki: - zawiązanie się porozumienia pomiędzy niezaleŜnymi podmiotami ekonomicznymi, - porozumienie to musi ograniczać dostęp do rynku lub eliminować z rynku podmioty gospodarcze nim nie objęte. Porozumienie ograniczające dostęp do rynku lub eliminujące zeń przedsiębiorców nim nie objętych moŜe być zawarte zarówno przez konkurentów (porozumienie poziome), jak i między uczestnikami kolejnych faz obrotu gospodarczego (porozumienie pionowe). W świetle orzecznictwa naruszają ustawę porozumienia monopolistyczne, których załoŜeniem (waŜny jest sam zamiar, intencja) lub rezultatem jest istotne ograniczenie konkurencji na rynku. Umowy o wyłączność nie stanowią z mocy prawa praktyki monopolistycznej. Z praktyką taką mamy do czynienia wówczas gdy zostaną spełnione wszystkie przesłanki praktyki, określone w art. 4 pkt 4 ustawy antymonopolowej. Przepis ten zostanie naruszony gdy porozumienie zakłada, iŜ dzięki współpracy z niektórymi tylko podmiotami gospodarczymi pozostali będą traktowani w sposób nierównoprawny, ograniczeni w wolności prowadzenia działalności gospodarczej lub w inny sposób przymuszeni do ograniczenia swej działalności (patrz Stanisław Gronowski - Ustawa o przeciwdziałaniu praktykom monopolistycznym - komentarz, orzecznictwo, przepisy, wyjaśnienia WZPP Warszawa 1994). 6 Porozumienie pionowe, a z takim mamy do czynienia w niniejszym postępowaniu, w zasadzie w większości wypadków nie stanowi zagroŜenia dla konkurencji. JednakŜe gdy porozumienie pionowe wpływa na stosunki między konkurentami i odbija się negatywnie na układzie poziomym, wówczas występuje ograniczenie i utrudnianie konkurencji. Na mocy przepisów prawnych, a w szczególności art. 2 ust 1 ustawy o cmentarzach i chowaniu zmarłych (Dz.U. z 1972r., Nr 47, poz. 298 z późn.zm.), art. 7 ust. 1 pkt 13 ustawy o samorządzie gminnym (Dz.U. z 1996r. Nr 13, poz. 74 z późn. zm.) oraz art. 1pkt 3 lit. c ustawy o podziale zadań i kompetencji określonych w ustawach szczególnych pomiędzy organy gminy a organy administracji rządowej oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. z 1990r. Nr 34, poz. 198 z późn. zm.) utrzymanie i zarządzanie cmentarzami komunalnymi zaliczone zostało do zadań własnych Gminy. W celu wykonania nałoŜonych na nią zadań Gmina moŜe tworzyć jednostki organizacyjne, w tym przedsiębiorstwa, i zawierać umowy z innymi podmiotami (art. 9 ust. 1 w/w ustawy o samorządzie gminnym). W niniejszej sprawie Gmina Kamienna Góra na mocy uchwały Rady Miejskiej z dnia 30 kwietnia 1991r. nr XI/69/91 powołała do Ŝycia zakład budŜetowy gminy – MZBGKiM, któremu tą samą uchwałą nadała statut. Zgodnie z zapisem § 3 pkt 1 ppkt 6 Rozdziału II "Cel i przedmiot działania" zarząd i utrzymanie cmentarzy Gmina przekazała MZBGKiM. Tym samym dała przyzwolenie na podejmowanie przez ten zakład wszelkich czynności wynikających z zarządu cmentarzami. Gmina, jako właściciel cmentarzy, na mocy art. 40 ust. 2 pkt 4 w/w ustawy samorządowej ma uprawnienie do wydawania odpowiednich przepisów gminnych dotyczących zasad i trybu korzystania z gminnych obiektów i urządzeń uŜyteczności publicznej, w tym z cmentarzy komunalnych. Z tego prawa Gmina Kamienna Góra z tej moŜliwości bezpośrednio nie skorzystała. Natomiast przepisy tj. "Zakres funkcjonowania i współpracy z podmiotami obcymi" oraz regulamin dla "Korzystających z cmentarza komunalnego i urządzeń cmentarnych" zostały wydane przez MZBGKiM w 1992 roku i obowiązują do dnia dzisiejszego. Dowodem materialnym na istnienie porozumienia pomiędzy Gminą a MZBGKiM, utrudniającym konkurencję na rynku usług pogrzebowych jest zapis zawarty w akcie "Zakres funkcjonowania i współpracy z podmiotami obcymi”. Zgodnie z jego literalnym brzmieniem "kopanie grobów pod pochówki (lub grobowce) wykonywane jest wyłącznie przez pracowników administratora" (pkt 2). Klauzula ta dająca wyłączność zakładowi budŜetowemu w zakresie wykonywania czynności wykopu grobu pod pochówek lub grobowiec, wyklucza udział na tym rynku innych przedsiębiorców, w tym wnioskodawcę. PowyŜszy akt, opracowany i wprowadzony w Ŝycie przez MZBGKiM, nie został oprotestowany przez Gminę, jako właściciela cmentarzy, która zgodnie ze wskazanymi powyŜej przepisami odpowiedzialna jest za ich zarządzanie i utrzymanie. Gmina nie zgłosiła co do tych zapisów Ŝadnych zastrzeŜeń, a wręcz przeciwnie, na wniosek ZUP o wyraŜenie zgody na wykonywanie czynności kopania grobów Rada Miasta odpowiadała negatywnie wskazując, iŜ naleŜy to do wyłącznych kompetencji MZBGKiM (karta nr 11). Wobec powyŜszego, brak sprzeciwu Gminy jako podmiotu, na którym ciąŜy ustawowy obowiązek zarządu cmentarzami komunalnymi, bez zgody i akceptacji którego nie mogą być 7 podejmowane na tych cmentarzach jakiekolwiek działania, uznać naleŜy za jej przyzwolenie na takie działanie zakładu budŜetowego oraz pełną akceptację zawartych w akcie zapisów. Oznacza to, iŜ doszło pomiędzy MZBGKiM a Gminą do faktycznego uzgodnienia w sprawie działań pozwalających zakładowi na utrudnianie rozwoju konkurencji na rynku usług pogrzebowych. Spełniona została tym samym dyspozycja art. 2 pkt 3 ustawy antymonopolowej, który za porozumienie uznaje m.in. podjęte w jakiejkolwiek formie uzgodnienia dwóch lub więcej przedsiębiorców. Realizacja zawartej w pkt. 2 dokumentu "Zakres funkcjonowania i współpracy z podmiotami obcymi” klauzuli, zapewniającej MZBGKiM wyłączność w zakresie kopania grobów sprawia, Ŝe ograniczenie konkurencji jest nie tylko hipotezą, ale stało się faktem rzeczywistym, gdyŜ wykonywanie czynności w zakresie kopania mogił pod pochówki i grobowce przez innych przedsiębiorców niŜ MZBGKiM na cmentarzach komunalnych stało się niemoŜliwe. W rezultacie porozumienie zawarte pomiędzy Gminą a MZBGKiM utrudnia konkurencję pomiędzy przedsiębiorcami pogrzebowymi na rynku usług pogrzebowych. Jednocześnie w jego wyniku MZBGKiM osiąga, w sposób sztuczny, przewagę konkurencyjną nad swoimi rywalami. Mając powyŜsze na uwadze uznać naleŜy, iŜ spełnione zostały łącznie dwie konieczne przesłanki zarzucanej praktyki monopolistycznej z art. 4 pkt 4, tj. doszło do zawarcia zakazanego porozumienia pomiędzy Gminą a MZBGKiM, w wyniku czego nastąpiło istotne ograniczenie dostępu innych niŜ zakład budŜetowy przedsiębiorców, w tym wnioskodawcy, do rynku produktowego kopania grobów pod pochówki i grobowce. II. Brak jest natomiast w zgromadzonym materiale dowodowym dokumentów potwierdzających zarzut wnioskodawcy o zawarciu pomiędzy Gminą a zarządcą cmentarza porozumienia mającego na celu uniemoŜliwienie innym przedsiębiorcom murowania grobowców. Swobodny dostęp do wykonywania tego typu usług gwarantuje przedsiębiorcom zapis pkt 3 "Zakresu funkcjonowania i współpracy z podmiotami obcymi " który stanowi, iŜ " wszelkie inne prace wykonywane na cmentarzach, jak: stawianie nagrobków, murowanie piwniczek-grobowców itp. - muszą być kaŜdorazowo uzgadniane z administratorem, na co przy pozytywnej decyzji wydawana jest zgoda na piśmie". Oznacza to zatem, Ŝe zarządca ma obowiązek dopuścić do wykonywania czynności pogrzebowych na terenie cmentarza takŜe konkurencyjne zakłady pogrzebowe. Uzyskanie zgody jest tylko kwestią formalno- porządkową, związaną z utrzymaniem porządku przy zagospodarowywaniu cmentarza, gdyŜ nie moŜe mieć miejsca sytuacja kopania grobów w miejscach wybranych samodzielnie przez zakłady pogrzebowe, bez informowania i uzgodnienia tego z zarządcą cmentarza. Natomiast obostrzenie w postaci wydania zgody związane jest niewątpliwie z ewentualnymi roszczeniami rodzin, których groby bliskich zostałyby uszkodzone podczas prac wykonywanych przez przedsiębiorcę. Ponadto, polityka zarządcy i właściciela cmentarzy zmierzająca do uniemoŜliwienia przedsiębiorcom wykupu miejsc grzebalnych w celu ich zagospodarowania w bliŜszej lub dalszej przyszłości nie zasługuje na krytykę, gdyŜ zgoda na takie działanie mogłaby doprowadzić do zmonopolizowania tej części rynku usług pogrzebowych przez jednego przedsiębiorcę. 8 Jednocześnie, rozstrzygając sprawę w tej kwestii, naleŜy przytoczyć wypowiedź wnioskodawcy zawartą w piśmie z dnia 30 stycznia 2001r., który nie podtrzymuje postawionego we wniosku zarzuty w sprawie zakazu murowania grobowców i zlecania tych czynności MZBGKiM. Tym samym organ antymonopolowy uznał, iŜ uzgodnienia pomiędzy Gminą a MZBGKiM w sprawie wprowadzenia w akcie "Zakres funkcjonowania i współpracy z podmiotami obcymi” punktu 3, nie ograniczają dostępu do rynku innym niŜ zakład budŜetowy przedsiębiorcom w zakresie czynności murowania grobowców. Zatem nie została spełniona druga z przesłanek koniecznych do stwierdzenia praktyki z art. 4 pkt 4 ustawy antymonopolowej. A skoro tak, naleŜało orzec jak w sentencji. Od niniejszej decyzji przysługuje stronom odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie - sadu antymonopolowego za pośrednictwem Urzędu w terminie dwóch tygodni od doręczenia decyzji. Z up. Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Dyrektor Delegatury we Wrocławiu Zbigniew Jurczyk Otrzymują : Jerzy Wawiernia Usługi Pogrzebowe ul. Katowicka 28 58-400 Kamienna Góra Miejski Zakład BudŜetowy Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w Kamiennej Górze ul. Sienkiewicza 3 58-400 Kamienna Góra Urząd Miasta w Kamiennej Górze pl. Grunwaldzki 1 58-400 Kamienna Góra