DIH-59/2010

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DIH-74-155/( 25 )/09/BS Warszawa, dn.11 czerwca 2010 r. DECYZJA DIH – 2 Nr 59/2010 Na podstawie art. 24 ust. 1, 4 i 5 oraz art. 12 ust. 1 w związku z art. 7 ust. 1 pkt 1 oraz art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw (Dz. U. Nr 169, poz. 1200 ze zm.), po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego wszczętego z urzędu w sprawie zobowiązania kontrolowanego do uiszczenia kwoty stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych badań próbki oleju napędowego, niespełniającego wymagań jakościowych, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów zobowiązuje przedsiębiorcę „BENZOL” Sp. z o. o. z siedzibą w Ostrołęce, do uiszczenia na rachunek Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów kwoty 481,90 zł , (słownie: czterysta osiemdziesiąt jeden złotych i dziewięćdziesiąt groszy, łączny koszt badań z VAT), stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych badań laboratoryjnych próbki oleju napędowego o numerze 0923/09/4411. Uzasadnienie Pismem z dnia 3 lipca 2009 r. Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej przekazał Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów protokół kontroli wraz z materiałami kontroli przeprowadzonej na bazie paliw w Ostrołęce ul. Składowa 9, naleŜącej do „BENZOL” Sp. z o. o. ul. Graniczna 7, 07-410 Ostrołęka. W trakcie kontroli przeprowadzonej w dniu 14 maja 2009 r. na bazie paliw „BENZOL” Sp. z o. o. w Ostrołęce inspektorzy reprezentujący Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej pobrali do badań z partii liczącej 7823 litrów próbki oleju napędowego, próbkę podstawową o 2 numerze 0923/09/4411 i próbkę kontrolną o numerze 8948/09/4411 w ilości 4 litrów kaŜda, na podstawie protokołu pobrania próbek paliw ciekłych nr 70/09. Następnie inspektorzy Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w Warszawie w dniu 14 maja 2009 r. przekazali próbkę oleju napędowego do laboratorium Ośrodka Badawczo-Rozwojowego Przemysłu Rafineryjnego S. A. w Płocku na podstawie protokołu przyjęcia próbki Nr 134/2009. Badania laboratoryjne przeprowadzone przez akredytowane, niezaleŜne laboratorium Ośrodka Badawczo-Rozwojowego Przemysłu Rafineryjnego S. A. w Płocku (protokół z badań nr 924/2009) wykazały, Ŝe oferowany w dniu kontroli, tj. 14 maja 2009 r. olej napędowy (o numerze próbki 0923/09/4411), nie spełnia wymagań jakościowych określonych w §1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 9 grudnia 2008 r. w sprawie wymagań jakościowych dla paliw ciekłych (Dz. U. Nr 221, poz. 1441), dalej: ”rozporządzenie w sprawie wymagań jakościowych dla paliw ciekłych,” w zakresie parametru zawartość zanieczyszczeń. Wynik badania tego parametru w próbce wyniósł >30 mg/kg przy wymaganiach max. 24 mg/kg. W dniu 29 maja 2009 r. inspektorzy Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w Warszawie w trakcie kontroli przeprowadzonej w bazie paliw w Ostrołęce, naleŜącej do „BENZOL” Sp. z o. o. zapoznali kierownika bazy paliw z wynikami badań próbki oleju napędowego pobranej w dniu 14 maja 2009 r. o numerze 0923/09/4411 oraz przekazali egzemplarz protokołu z badań numer 924/2009 w/w próbki. Kontrolowany nie wnioskował o zbadanie próbki kontrolnej. Prezes UOKiK mając na uwadze wyniki badań laboratoryjnych przeprowadzonych przez laboratorium Ośrodka Badawczo-Rozwojowego Przemysłu Rafineryjnego S. A. w Płocku, zgodnie z art. 61 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), pismem z dnia 30 marca 2010 r., powiadomił przedsiębiorcę „BENZOL” Sp. z o. o. z siedzibą w Ostrołęce, jako stronę postępowania, o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie dotyczącej ustalenia wysokości naleŜności pienięŜnej stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych badań próbki oleju napędowego oraz zobowiązania przedsiębiorcy do jej uiszczenia na rachunek UOKiK, stanowiącej dochód budŜetu państwa. Przedsiębiorca został takŜe poinformowany, Ŝe przed wydaniem decyzji kończącej postępowanie w sprawie, jako stronie biorącej udział w postępowaniu administracyjnym przysługuje, na podstawie art. 10 Kodeksu postępowania administracyjnego, prawo wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz 3 Ŝądań zgłoszonych w trakcie postępowania, a takŜe prawo do składania wniosków dowodowych. Przedsiębiorca w piśmie z dnia 21 kwietnia 2010 r. podtrzymał swoje stanowisko, wyraŜone we wcześniejszych składanych przez niego pismach (zaŜaleniach) na działania WIIH w Warszawie z dnia 30 września 2009 r. oraz z dnia 6 października 2009 r., a takŜe w pismach z dnia 7 stycznia 2010 r. i 14 kwietnia 2010 r. znajdujących się w aktach sprawy. W piśmie z dnia 21 kwietnia 2010 r. przedsiębiorca zgłosił równieŜ „Ŝądania” dotyczące przeprowadzenia dowodu w postaci pobrania próbki oleju napędowego przez WIIH w Warszawie w identyczny sposób jak w protokole kontroli z dnia 14 maja 2009 r. Przedsiębiorca złoŜył równieŜ wniosek o przedstawienie wszystkich przypadków zanieczyszczeń mechanicznych stwierdzonych przez WIIH w Warszawie, sugerując „iŜ, jest to pierwszy przypadek w Polsce”. W dniu 22 kwietnia 2010 r. w UOKiK prokurent firmy Benzol Sp. z o. o. będącej stroną w toczącym się postępowaniu zapoznał się z aktami zgromadzonymi w sprawie, złoŜył równieŜ pismo strony w kancelarii UOKiK zawierające wniosek dowodowy, aby kontrolujący inspektorzy Izby Handlowej w Warszawie (chodzi o inspektorów Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w Warszawie), którzy pobierali próbki oleju napędowego bezpośrednio ze zbiornika opisali dokładnie swoje czynności podczas pobierania próbki paliwa. Strona twierdzi, Ŝe przy opuszczaniu próbopobieralnika na dno zbiornika nie jest moŜliwe niezmącenie paliwa. W piśmie z dnia 22 kwietnia 2010 r., przedsiębiorca podnosi równieŜ iŜ kontrolujący przed pobraniem próbki nie zebrali informacji na temat wysokości i średnicy zbiornika paliwa. Strona twierdzi, Ŝe inspektorzy po okazaniu legitymacji od razu przystąpili do pobierania próbek oleju napędowego. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustalił i stwierdził: Przedsiębiorca „BENZOL” Sp. z o. o. z siedzibą w Ostrołęce wprowadził do obrotu olej napędowy niespełniający wymagań jakościowych określonych w rozporządzeniu w sprawie wymagań jakościowych dla paliw ciekłych, wydanym na podstawie art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw. Prezes UOKiK, do którego naleŜy ocena potrzeby przeprowadzenia dowodu, w świetle materiału dowodowego zgromadzonego w toku postępowania, postanowieniem z dnia 10 czerwca 2010 r. postanowił: 4 1) odmówić uwzględnienia wniosku zawartego w piśmie z dnia 21 kwietnia 2010 r. dotyczącego dowodu w postaci przeprowadzenia poboru próbek przez WIIH w Warszawie w identyczny sposób jak w protokole kontroli z dnia 14 maja 2009 r., z uwagi na to, Ŝe przedmiotem powyŜszego dowodu są okoliczności niemające znaczenia dla sprawy, poniewaŜ czynność ta pokaŜe jedynie sposób pobierania próbek a nie odpowie na pytanie, jak uzasadnia strona postępowania, czy został zmącony słup cieczy oraz jak wadliwy jest sposób pobierania próbek paliw, gdy słup cieczy jest niŜszy niŜ próbopobieralnik. Prezesowi UOKiK znany jest sposób pobrania próbek paliwa przez inspektorów WIIH w Warszawie, o czym takŜe został poinformowany przedsiębiorca pismem z dnia 17 maja 2010 r. Prezes UOKiK w toku postępowania skargowego uzyskał oświadczenie (notatka słuŜbowa) inspektora przeprowadzającego kontrolę w jaki sposób inspektorzy pobrali próbkę oleju napędowego. Notatka znajduje się w aktach sprawy. Z materiałów zgromadzonych w sprawie wynika, Ŝe próbka oleju napędowego została pobrana przez inspektorów WIIH w Warszawie zgodnie z obowiązującą normą PN-EN ISO 3170 „Ciekłe przetwory naftowe. Ręczne pobieranie próbek”, przywołaną w obowiązującym w dniu kontroli rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 marca 2004 r. w sprawie sposobu pobierania próbek (Dz. U. Nr 64, poz. 595). Próbopobieralnik zastosowany do pobrania próbki w przedmiotowej sprawie został wykonany zgodnie z obowiązującą normą PN-EN ISO 3170. WyŜej wymieniona norma dopuszcza w przedmiotowej sytuacji pobranie próbki paliwa róŜnego rodzaju próbopobieralnikami ze zbiornika cylindrycznego poziomego, którego całkowita wysokość napełnienia wynosi 2,50 m, a wysokość słupa cieczy w chwili poboru próbek wynosiła 33,3 cm (tablica 2 – pobieranie próbek ze zbiorników cylindrycznych poziomych normy PN-EN ISO 3170). W/w norma nie wskazuje, aby próbopobieralnik przeznaczony do pobierania próbek punktowych, które zostały pobrane w niniejszym przypadku, był zaprojektowany i skonstruowany tak aby przy zanurzaniu umoŜliwił pobieranie pionowego słupa cieczy. Oznacza to, iŜ inspektorzy pobierający próbki oleju napędowego w bazie paliw w Ostrołęce mogli połoŜyć próbopobieralnik na lustrze cieczy a następnie zagłębić w cieczy tak aby go napełnić. Zatem, wysokość próbopobielanika (43 cm) nie ma związku z wysokością słupa cieczy z której pobierane są próbki (33,3 cm). Ani z protokołu kontroli, ani z oświadczenia inspektorów nie wynika, Ŝe próbopobieralnik musiał być połoŜony na dno zbiornika; 2) uwzględnić wniosek dowodowy zawarty w piśmie z dnia 21 kwietnia 2010 r. o przedstawienie wszystkich przypadków zanieczyszczeń mechanicznych stwierdzonych przez 5 Urząd przy badaniu próbek paliwa oleju napędowego przez WIIH w Warszawie. Prezes UOKiK na stronie internetowej UOKiK www.uokik.gov.pl/jakosc_paliw.php publikuje, zgodnie z art. 10 pkt 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (Dz. U. z 2009 r. Nr 151, poz. 1219), wyniki kontroli przeprowadzonych na stacjach oraz hurtowniach we wszystkich województwach. Na liście hurtowni, które zostały skontrolowane w 2009 r. w województwie mazowieckim znajdowało się siedem podmiotów, u których pobrano próbki oleju napędowego. Trzy próbki z siedmiu pobranych u przedsiębiorców prowadzących hurtową sprzedaŜ paliw na terenie województwa mazowieckiego, skontrolowano w zakresie parametru zawartości zanieczyszczeń. Dwie z nich spełniały wymagania jakościowe określone w „rozporządzeniu w sprawie wymagań jakościowych dla paliw ciekłych”. Okoliczność, Ŝe tylko w jednym przypadku nastąpiło zanieczyszczenie nie ma znaczenia dla sprawy, poniewaŜ z wysokości 33,3 cm słupa cieczy moŜna było pobrać próbki paliwa do kontroli, a próbka oleju napędowego nie spełniała wymagań jakościowych pod względem zanieczyszczeń (listę internetową hurtowni skontrolowanych w 2009 r. dołączono do akt); 3) odmówić uwzględnienia wniosku zawartego w piśmie z dnia 22 kwietnia 2010 r. dotyczącego dowodu w postaci opisania przez inspektorów WIIH, swoich czynności podczas pobrania próbki paliwa oleju napędowego, z uwagi na to, Ŝe przedmiotem powyŜszego dowodu są okoliczności opisane w protokole kontroli z dnia 14 maja 2009 r. cyt.: „ próbkę i próbkę kontrolną oleju napędowego pobrano w sposób zgodny z wymogami określonymi w Polskiej Normie PN-EN ISO 3170 „Ciekłe przetwory naftowe. Ręczne pobieranie próbek.””. Odnosząc się do zarzutu strony zawartego w piśmie z dnia 22 kwietnia 2010 r., iŜ inspektorzy nie zebrali informacji na temat wysokości (średnicy) zbiornika paliwa, tylko po okazaniu legitymacji od razu przystąpili do pobierania próbek, Prezes UOKiK stwierdza, Ŝe w protokole kontroli z dnia 14 maja 2009 r. znajduje się informacja cyt. „wielkość partii oleju napędowego, z której pobrano próbki do badań ustalono na podstawie wysokości słupa cieczy w zbiorniku podziemnym nr VII i przeliczenia z tabeli litraŜowej oraz na podstawie odczytu komputerowego z kartoteki oleju napędowego.” Z notatki słuŜbowej z dnia 4 lutego 2010 r. (znajdującej się w aktach sprawy) sporządzonej przez inspektora pobierającego próbki oleju napędowego w bazie paliw w Ostrołęce, jednoznacznie wynika, iŜ inspektorzy przed przystąpieniem do pobierania próbek oleju napędowego uzyskali wiedzę od kierownika hurtowni, Ŝe olej napędowy znajduje się w zbiorniku cylindrycznym poziomym o całkowitej pojemności 100000 litrów, całkowita wysokość napełnienia zbiornika 2,50 m. Przed pobraniem próbek oleju napędowego kierownik hurtowni zmierzył listwą pomiarową poziom 6 paliwa i po przeliczeniu z tabeli litraŜowej wynosił on 33,3 cm. NaleŜy równieŜ podkreślić, iŜ kontrolowany nie wniósł uwag do treści protokołu . Jednocześnie Prezes UOKiK podtrzymuje swoje dotychczasowe stanowisko w przedmiotowej sprawie wyraŜone w pismach DPRSK-051-24/09/TG z dnia 9 grudnia 2009 r., DPRSK-051-24/09/TG z dnia 25 lutego 2010 r. oraz w piśmie DPRSK-051-24/09/TG z dnia 17 maja 2010 r., będących odpowiedzią na skargi (zaŜalenia) strony na działania WIIH w Warszawie z dnia 30 września 2009 r. oraz z dnia 6 października 2009 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w wyŜej przytoczonych pismach wyjaśnia między innymi sposób w jaki inspektorzy WIIH w Warszawie pobrali próbki oleju napędowego paliwa przeznaczonego do sprzedaŜy. Odnosząc się do opinii z dnia 29 września 2009 r. „Ocena prawidłowości przeprowadzonej kontroli (jej wyników i wniosków) w dniu 14 maja 2009 r.” sporządzonej przez rzeczoznawcę Pana Władysława Maciejowskiego, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów stwierdza, iŜ nie wnosi ona do przedmiotowej sprawy Ŝadnych nowych elementów. Z wniosków zawartych na końcu opinii jednoznacznie wynika, Ŝe zawartość zanieczyszczeń została przekroczona wynik badania wyniósł <30 mg/kg przy normie max. 24 mg/kg. Stwierdzenie, Ŝe paliwo wydawane byłoby po uzupełnieniu nową dostawą nie ma znaczenia dla sprawy, z uwagi na fakt, iŜ zbiornik był dostępny w bazie paliw w dniu kontroli, dlatego teŜ z tego właśnie zbiornika zostały pobrane próbki przez inspektorów WIIH w Warszawie. Ponadto kierownik bazy paliw oświadczył, w protokole przesłuchania strony z dnia 29 maja 2009 r., iŜ olej znajdujący się w zbiorniku, z którego pobrane zostały próbki przeznaczony był na sprzedaŜ. Informacja o oczyszczaniu oleju przez filtr znajdujący się w agregacie pompowym przy wydawaniu oleju z hurtowni, nie ma znaczenia dla sprawy, poniewaŜ próbki oleju musiały być pobrane zgodnie z wymogami normy PN-EN ISO3170 „Ciekłe przetwory naftowe. Ręczne pobieranie próbek”, przywołanej w obowiązującym w dniu kontroli rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 marca 2004 r. w sprawie sposobu pobierania próbek (Dz. U. Nr 64, poz. 595), tj. ze zbiornika. Jednocześnie naleŜy podkreślić, Ŝe zgodnie z art. 16 ust. 4 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw (Dz. U. Nr 169, poz. 1200 ze zm.), inspektor jest uprawniony do pobrania próbek ze zbiornika, opakowania jednostkowego lub z urządzenia słuŜącego do dystrybucji paliwa. Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw, paliwa transportowane, magazynowane, wprowadzane do obrotu oraz gromadzone w 7 stacjach zakładowych powinny spełniać wymagania jakościowe określone dla danego paliwa, ze względu na ochronę środowiska, wpływ na zdrowie ludzi oraz prawidłową pracę silników zamontowanych w pojazdach, ciągnikach rolniczych, a takŜe maszynach nieporuszających się po drogach. Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw zabrania się transportowania, magazynowania, wprowadzania do obrotu oraz gromadzenia w stacjach zakładowych paliw ciekłych niespełniających wymagań jakościowych określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 3 ust. 2 pkt 1 lub art. 6 ust.3. Opierając się na wynikach badań laboratoryjnych przeprowadzonych przez laboratorium Ośrodka Badawczo-Rozwojowego Przemysłu Rafineryjnego S. A. w Płocku, Prezes UOKiK stwierdził, Ŝe pobrana w dniu 14 maja 2009 r. próbka oleju napędowego nie spełniała wymagań jakościowych określonych w rozporządzeniu w sprawie wymagań jakościowych dla paliw ciekłych w zakresie parametru – zawartość zanieczyszczeń, wynik badania próbki >30 mg/kg przy wymaganej normie max. 24 mg/kg (protokół z badań numer 924/2009). Zgodnie z art. 24 ust. 1 ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw, jeŜeli przeprowadzone badania wykazały, Ŝe paliwo nie spełnia wymagań jakościowych określonych w ustawie, Zarządzający zobowiązuje kontrolowanego, w drodze decyzji, do uiszczenia kwoty stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych badań. Zgodnie z art. 12 ust. 1 ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw Zarządzającym jest Prezes UOKiK. W związku z powyŜszym Prezes UOKiK na podstawie art. 24 ust. 1 ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw, zobowiązuje przedsiębiorcę „BENZOL” Sp. z o. o. z siedzibą w Ostrołęce, do uiszczenia kwoty stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych badań próbki oleju napędowego (nr 0923/09/4411), w wysokości kwoty 481,90 zł , (słownie: czterysta osiemdziesiąt jeden złotych i dziewięćdziesiąt groszy, łączny koszt badań z VAT). Zgodnie z art. 24 ust. 4 ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw, Prezes UOKiK ustalił wysokość naleŜności pienięŜnej na podstawie łącznej faktury VAT numer 200/BT/09 z dnia 29 maja 2009 r. wystawionej przez laboratorium Ośrodka Badawczo-Rozwojowego Przemysłu Rafineryjnego S. A. w Płocku, za wykonanie badań próbek paliw ciekłych w ramach systemu monitorowania i kontrolowania jakości paliw oraz w oparciu o rozliczenie usług analitycznych za okres 28.04.2009 r. – 26.05.2009 r. w ramach umowy rocznej z Urzędem Ochrony Konkurencji i Konsumentów. 8 Rozliczenie usług analitycznych za okres 28.04.2009 r. – 26.05.2009 r., stanowi załącznik do faktury nr 200/BT/09 a w pozycji nr 7.3 znajduje się kwota w wysokości 395,00 zł netto (395,00 zł netto + 22% VAT = 481,90 zł brutto). Na podstawie art. 24 ust. 5 ww. ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw w związku z art. 2 § 2 i 47 § 1 Ordynacji podatkowej, oraz art. 130 kpa, przedsiębiorca „BENZOL” Sp. z o. o. z siedzibą w Ostrołęce jest obowiązany uiścić ww. naleŜność pienięŜną na rachunek Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów: NBP O/O WARSZAWA Nr 51 1010 1010 0078 7822 3100 0000 w terminie 14 dni od dnia doręczenia niniejszej decyzji, a w przypadku złoŜenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji utrzymującej w mocy zaskarŜoną decyzję. Biorąc powyŜsze pod uwagę, Prezes Urzędu Ochrony i Konkurencji i Konsumentów orzekł jak w sentencji. Pouczenie: Na podstawie art. 127 § 3 w związku z art. 129 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego od niniejszej decyzji stronie nie słuŜy odwołanie, jednakŜe strona niezadowolona z niniejszej decyzji moŜe, w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia, zwrócić się do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Z up. Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Małgorzata Kozak Wiceprezes Otrzymuje: „BENZOL” Sp. z o. o. ul. Graniczna 7, 07-410 Ostrołęka.