DNR-3/2016

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENC JI I KONSUMENTÓW Warszawa, dnia 8 stycznia 2016 r. DECYZJA DNR-1/3/2016 Na podstawie art. 24 ust. 14 pkt 2 w związku z art. 13 ustawy z 12 grudnia 2003 r. o ogólnym bezp ieczeństwie produktów (Dz. U. z 2015 r. poz. 322 ), po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego wszczętego z urzędu w sprawie ogólnego bezpieczeństwa gniazd wtyczkowych 4 x 2P+Z – BIAŁE (model GN -470, kod EAN: 5907570000445), wprowadzonych na rynek pr zez przedsiębiorcę Adama Jonczyka, prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Przedsiębiorstwo Produkcyjno - Handlowe „JONEX” Adam Jonczyk w Szczecinku P rezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów stwierdza, że przedsiębiorca usunął przyczyny zagrożeń stwarzanych przez te produkty i umarza postępowanie administracyjne. Uzasadnienie Pismem z 24 czerwca 2015 r. Pomorski W ojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej przekazał Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej „Prezes UOKiK” oraz „organ nadzoru”) protokół wraz z aktami kontroli dotyczący gniazd wtyczkowych 4 x 2P+Z – BIAŁE (model GN -470, kod EAN: 590757000 0445), zwanych dalej „gniazdami”, wprowadzonych na rynek przez przedsiębiorcę Adama Jonczyka, prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Przedsiębiorstwo Produkcyjno - Handlowe „JONEX” Adam Jonczyk w Szczecinku. Gniazdo wtyczkowe 4 x 2P+Z – BIAŁ E (model GN-470, kod EAN: 5907570000445) to produkt przenośny, który został wykonany z tworzywa sztucznego w kolorze białym. Produkt posiada cztery gniazda z uziemieniem i przewidziany jest do łączenia z przewodem giętkim. Gniazdo nie zostało wyposażone w przesłony. Na opakowaniu produktu DNR - 70 - 117 ( 21 )/15 / 16/ BZ 2 umieszczono m.in. dane dotyczące przedsiębiorcy odpowiedzialnego za wprowadzenie na rynek ww. produktów, tj.: „P.P.H. „JONEX”, Adam Jonczyk, 78 -400 Szczecinek, ul. Sikorskiego 22, www.jonex.pl”. Dane identyfikujące stronę postępowania zostały dodatkowo umieszczone bezpośrednio na produkcie w formie wytłoczonych, nieusuwanych znaków. W trakcie kontroli przeprowadzonej u przedsiębiorcy Bogdana Kerszena, prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Firma Handlowo - Usługowa „BOKER” Bogdan Kerszen w Kościerzynie, inspektorzy reprezentujący Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej po brali próbkę gniazda (w ilości trzech sztuk) i przekazali ją do badań laboratoryjnych, które zostały przeprowadzone w Instytuc ie Technologii Elektronowej – Oddział PREDOM w Warszawie. Badania laboratoryjne gniazda przeprowadzone zostały w oparciu o przepisy ustawy z 12 grudnia 2003 r. o ogólnym bezpieczeństwie produktów (Dz. U. z 2015 r. oz. 322), zwanej dalej „ustawą o ogólnym bezpieczeństwie produktów”, z uwzględnieniem wymagań zawartych w normie PN -IEC 60884-1:2006/A1:2009 Gniazda wtyczkowe i wtyczki do użytku domowego i podobnego. Część 1: Wymagania ogólne , zwanej dalej „normą”. W wyniku badań laboratoryjnych produktu ustalono, że przy próbie wciskania kuli pomiarowej w materiał izolacyjny gniazda utrzymujący części czynne, zmierzona średnica odcisku kulki wynosiła 2,4 mm, podczas gdy zgodnie z pkt 25.2 normy PN-IEC 60884- 1:2006/A1:2009 dopuszczalna średnica odcisku powinna być mniejsza niż 2 mm. W związku z powyższym, Prezes UOKiK uznał za zasadne wszczęcie postępowania administracyjnego na podstawie ustawy o og ólnym bezpieczeństwie produktów. Zgodnie z art. 61 § 4 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 26 7 z późn. zm.), pismem z 6 lipca 2015 r. Prezes UOKiK powiadomił przedsiębiorcę Adama Jonczyka, prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Przedsiębiorstwo Produkcyjno -Handlowe „JONEX” Adam Jonczyk w Szczecinku (stronę postępowania) o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie ogólnego bezpieczeństwa gniazd . W tym samym piśmie organ nadzoru wezwał stronę postępowania do określenia roli w obrocie produktami, do przekazania listy dystrybutorów produktów oraz określenia, czy prowadziła sprzedaż detaliczną produktów. Prezes UOKiK zwrócił się o przekazanie informacji na temat liczby gniazd wprowadzonych na rynek i posiadanych na stanie magazynowym oraz ewentualnych skarg lub reklamacji dotyczących tych produktów. Ponadto organ nadzoru zwrócił się o przekazanie ewentualnych dowodów potwierdzających wyeliminowanie zag r ożeń stwarzanych przez gniazda. 3 W odpowiedz i na powyższe, w piśmie z 22 lipca 2015 r. strona postępowania zakwestionowała ocenę bezpieczeństwa produktów stwierdza jąc, iż gniazda są produktami bezpiecznymi. Na dowód powyższego twierdzenia strona postępowania przekazała sprawozdanie z badań laboratoryjnych nr TG0055P z 24 kwietnia 2013 r. przeprowadzonych przez Centrum Oceny, Badań i Rozwoju Sprzętu Elektronicznego i Elektrotechnicznego ELTEST – Zakład Certyfikacji ELTEST z siedzibą w Warszawie oraz certyfikat nr B/66/0005/13 z 12 czerwca 2013 r. wystawiony przez ww. podmiot potwierdzające, iż gniazda spełniają wymagania bezpieczeństwa określone w normie PN -IEC 60884- 1:2006/A1:2009 . Ponadto, strona postępowania oświadczyła, że kwestionowane produkty spełniają również wymagania normy PN -EN 60695-10-2 Badanie zagrożenia ogniowego— Część 10 -2: Nadmier ne gorąco—Próba wciskania kulki podkreślając , iż metodologia pomiaru odci sku kulki (wymiaru „d”) zawarta w ww. dokumencie, powinna być zastosowana podczas badań laboratoryjnych gniazd, aby ich wynik był wiarygodny. Mając na względzie stanowisko strony postępowania wskazujące na to, iż przy weryfikowaniu odporności na podwyższoną temperaturę gniazd powinno zastosować się metodologię pomiaru odcisku kulki (wymiaru „d”), określoną w normie PN -EN 60695-10-2, w dniu 4 sierpnia 2015 r. Prezes UOKiK zwrócił się do Instytutu Technologii Elektronowej – Oddział u PREDOM w Warszawie z prośbą o doprecyzow anie, jaką metodologię przyjęto do przeprowadzenia oceny bezpieczeństwa produktu . Pismem z 19 sierpnia 2015 r. Instytut Technologii Elektronowej – Oddział PREDOM w Warszawie poinformował Prezesa UOKiK, iż podtrzymuje swoje stanow isko w zakresie oceny bezpieczeństwa gniazd oraz wskazał, iż badania laboratoryjne zostały przeprowadzone w oparciu o wymagania normy PN-IEC 60884-1:2006/A1:2009 (pkt. 25.2) przy zastosowaniu metodologii pomiaru odcisku kulki zawartej w decyzji nr DSH 0391 C komitetu CTL (Committee of Testing Laboratories), działającego w ramach międzynarodowego systemu badań IECEE, która jest zgodna z metodą pomiaru odcisku kulki op isaną w normie PN -EN 60695-10-2. W piśmie z 1 września 2015 r. Prezes UOKiK ponownie wezwał stronę postępowania do wskazania, czy otrzymywał a skargi i reklamacje konsumenckie na produkty oraz do określenia, czy prowadziła ich sprzedaż detaliczną. Prezes UOKiK poinformował stronę postępowania, iż przekazany przez nią materiał dowodowy nie potwierdza, iż gniazda są produktami spełniającymi wymagania bezpieczeństwa. Odnosząc się do przedłożonych przez stronę postępowania dowodów potwierdzających spełnianie wymagań bezpieczeństwa organ nadzoru poinformował ją, że z przekazanego sprawozdania z b adań laboratoryjnych wynika, 4 iż weryfikacyjna próba kulki wykonywana była wyłącznie przy 70 °C (pkt 25.3), nie obejmowała natomiast badania przy 125 °C (pkt 25.2). Jednocześnie Prezes UOKiK przypominał stronie postępowania, iż dopatrzył się niezgodności gniazd nie z całym pkt. 25 normy PN-IEC 60884- 1:2006/A1:2009, lecz z pkt 25.2 tego dokumentu, który określa, iż materiał izolacyjny utrzymujący części czynne powinien być poddany próbie nacisku kulą w komorze grzewczej w temperaturze (125±2 °C), a nie w temperaturze (70±2 °C), gdyż dotyczy ona próby nacisku kulą w przypadku materiału izolacyjnego nieutrzymującego części czynnych. Pismem z 15 września 2015 r. strona postępowania poinformowała Prezesa UOKiK, iż nie otrzymywała skarg i reklamacji konsumenckich na produkty, nie prowadziła również ich sprzeda ży detalicznej . Ponadto, strona postępowania przedstawiła sprawozdanie z badań laboratoryjnych nr VG0064P z 16 września 2015 r. , przeprowadzonych przez Laboratorium Badawcze ELTEST z siedzibą w Warszawie potwierdzające, iż gniazda wtyczkowe (model GN/470) spełniają wymagania bezpieczeństwa określone w pkt. 25 normy PN -IEC 60884- 1:2006/A1:2009 oraz poinformował a , że od dłuższego czasu do produkcji gniazd używa innego rodzaju granulatu, który był badany pod kątem wytrzymałości na podwyższoną temperaturę . Odnosząc się do dowodów przekazanych przez stronę postępowania przy piśmie z 15 września 2015 r. Prezes UOKiK wskazał, iż w jego opinii dowody te świadczyć mogą wyłącznie o tym, że wymagania bezpieczeństwa mogą spełniać określone partie produktów. Ponadto, organ nadzoru przypomniał stronie postępowania, iż w aktach sprawy znajduje się materiał dowodowy świadczący o niespełnianiu przez produkty pkt 25.2 normy PN -IEC 60884-1:2006/A1:2009 oraz zaznaczy ł, iż aby mógł zawęzić zakres niniejszego postępowania do konkretnej partii produktów niezbędne jest przekazanie wszelkich dowodów pozwalających na ich identyfika cję. Prezes UOKiK wezwał stronę postępowania do przekazania listy zawierającej oznaczenia partii wyprodukowanych produktów począwszy od 2014 r. wraz przyporządkowaniem do każdej partii daty produkcji, granulatu z którego produkty zostały wytworzone, liczebności produktów wchodzących w skład poszczególnych partii oraz okresu, w którym były wprowadza ne na rynek. Jednocześnie Prezes UOKiK wezwał stronę postępowania do przedłożenia dowodów potwierdzających, że nowy granulat sprawdzany był pod kątem wytrzymałości na podwyższona temperaturę. Pismem z 21 października 2015 r. strona postępowania poinformowała Prezesa UOKiK, że podjęła decyzję o wycofaniu z rynku kwestionowanych gniazd od dystrybutorów którzy zakupili największe ilości produktów oraz oświadczyła, że od 1 stycznia 2014 r. do 15 maja 5 2014 r. wyprodukowanych zostało łącznie 23 033 sztuki gniazd z wadliwego granulatu, które zostały sprzedane 116 dystrybutorom. Strona postępowania wskazała, iż od 16 maja 2014 r. do chwili obecnej gniazda produkowane są z innego materiału oraz podkreśliła, iż z tego granulatu zostały wytworzone produkty, które przeszły pozytywnie badania laboratoryjne we wrześniu 2015 r. Pismem z 30 października 2015 r. Prezes UOKiK poinformował stronę postępowania, że zakres toczącego się postępowania został ograniczony do partii produktów wyprodukowanych z wadliwego mate riału oraz podkreślił, iż aby mógł uznać, że zagrożenia stwarzane przez produkty zostały wyeliminowane niezbędne jest przekazanie dowodów potwierdzających deklarowane działania. Prezes UOKiK poinformował stronę postępowania, że nie przychylił się do pro pozycji dotyczącej wycofania z rynku wyłącznie produktów zakupionych pr zez największych kontrahentów wskazując, że akcję wycofania należy przeprowadzić kompleksowo i objąć nią wszystkich nabywców, którzy zakupili gniazda wykonane z wadliwego materiału. Pismem z 19 listopada 2015 r. strona postępowania przekazała Prezesowi UOKiK dowody świadczące o poinformowaniu wszystkich kontrahentów o konieczności zweryfikowania stanów magazynowych pod kątem posiadania kwestionowanych produktów oraz przekazała 34 oświadczenia o nieposiadaniu produktów na stanie magazynowym od kontrahentów, którzy zakupili łącznie 19 896 sztuk gniazd. Strona postępowania wskazała, że nie posiada na stanie magazynowym gniazd wyprodukowanych z wadliwego granulatu oraz przekazała reje str wewnętrzny, potwierdzający, że nowy granulat sprawdzany jest przy każdej dostawie pod kątem wytrzymałości na podwyższoną temperaturę. Jednocześnie strona postępowania zwróciła się do organu nadzoru z prośbą o przedłużenie terminu na przekazanie dowodów świadczących o wycofaniu z rynku gniazd argumentując to koniecznością dotarcia do wszystkich dystrybutorów. Pismem z 27 listopada 2015 r. Prezes UOKiK poinformował stronę postępowania, iż przychylił się do jej prośby dotyczącej przedłużenia terminu na przekazanie dowodów świadczących o wycofaniu z rynku kwestionowanych produktów. Pismem z 11 grudnia 2015 r. strona postępowania przekazała Prezesowi UOKiK oświadczenia pozostałych kontrahentów o nieposiadaniu produktów na stanie magazynowym. Pismem z 16 grudnia 2014 r. organ nadzoru poinformował stronę postępowania o przysługującym jej prawie do zapoznania się ze zgromadzonymi aktami sprawy oraz prawie 6 wypowiedzenia się co do zebranych dowodów oraz zgłoszonych żądań. Strona postępowania nie s korzystała z przysługujących jej praw. Strona postępowania nie skorzystała z przysługujących jej praw. Prezes UOKiK ustalił i stwierdził : Przedsiębiorca Adam Jonczyk, prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą Przedsiębiorstwo Produ kcyjno- Handlowe „JONEX” Adam Jonczyk w Szczecinku wprowadził gniazd a wtyczkowe 4 x 2P+Z – BIAŁE (model GN-470, kod EAN: 5907570000445) na polski rynek i jest ich producentem w rozumieniu art. 3 pkt 2 lit a ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów. Zgodni e z tym przepisem, za producenta uznaje się przedsiębiorcę prowadzącego działalność polegającą na wytwarzaniu produktu albo każdą inną osobę, która występuje jako wytwórca, umieszczając na produkcie bądź do niego dołączając swoje nazwisko, nazwę, znak towarowy bądź inne odróżniające oznaczenie. Na opakowaniu produktu umieszczono dane dotyczące przedsiębiorcy odpowiedzialnego za wprowadzenie go na rynek. Ponadto d ane identyfikujące stronę postępowania zostały umieszczone bezpośrednio na produkcie w formie wytłoczonych, nieusuwanych znaków. Jednocześnie strona postępowania w piśmie z 22 lipca 2015 r. oświadczyła, iż pełni rolę producenta kwestionowanych produktów. Podmiotem, na którego przepisy ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów nakładają szczególne obowiązki jest przede wszystkim producent produktu. Zgodnie z art. 10 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, producent zobowiązany jest wprowadzać na rynek wyłącznie produkty bezpieczne. Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, produktem bezpiecznym jest produkt, który w zwykłych lub innych, dających się w sposób uzasadniony przewidzieć warunkach jego używania, z uwzględnieniem czasu korzystania z produktu, a także, w zależności od rodzaju produktu, sposobu uruchomienia oraz wymogów instalacji i konserwacji, nie stwarza żadnego zagrożenia dla konsumentów lub stwarza znikome zagrożenie, dające się pogodzić z jego zwykłym używaniem i uwzględniające wysoki poziom wymagań dotyczących ochrony zdrowia i życia ludzkiego. Oceniając bezpieczeństwo produktu, zgodnie z art. 4 ust. 2 pkt 3 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, uwzględnia się również wygląd produktu, jego oznakowanie, ostrzeżenia i instrukcje dotyczące jego użytkowania oraz wszelkie inne udostępnia ne konsumentowi wskazówki lub informacje dotyczące produktu. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o ogólnym 7 bezpieczeństwie produktów, produkt, który nie spełnia wymagań określonych w art. 4, nie jest produktem bezpiecznym. W myśl art. 6 ust. 3 pkt 1 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, bezpieczeństwo produktu ocenia się z uwzględnieniem spełniania przez produkt wymagań wynikających z dobrowolnych norm krajowych państw członkowskich Unii Europejskiej będących transpozycją norm europejskich innych niż normy uznane przez Komisję Europejską za zgodne z przepisami dotyczącymi ogólnego bezpieczeństwa produktów. Z uwagi na fakt, że norma PN – IEC 60884-1:2006/A1:2009 Gniazda wtyczkowe i wtyczki do użytku domowego i podobnego -- Część 1: Wymagania ogólne jest wyżej opisanym rodzajem normy, Prezes UOKiK dokonał oceny bezpieczeństwa gniazd z u względnieniem określonych w niej wymagań. Podstawę do wszczęcia postępowania w sprawie ogólnego bezpieczeństwa gniazd stanowiły wyniki badań laboratoryjnych tych produktów, przeprowadzone w Instytucie Technologii Elektronowej – Oddział PREDOM w Warszawie . W wyniku ww. badań laboratoryjnych produktu ustalono, że przy próbie wciskania kuli pomiarowej w materiał izolacyjny gniazda utrzymujący części czynne, zmierzona średnica odcisku kulki wynosiła 2,4 mm, podczas gdy zgodnie z pkt 25.2 normy PN-IEC 60884-1:2006/A1:2009 dopuszczalna średnica odcisku powinna być mniejsza niż 2 mm. Według laboratorium przep rowadzającego badania produktu wady gniazda stwarzają zagrożenie dla bezpieczeństwa jego użytkowników - brak odporności materiału izolacyjnego podtrzymującego części czynne gniazd na podwyższoną temperaturę może bowiem skutkować odkształcaniem się i topieniem tego materiału w podwyższonej temperaturze, a w konse kwencji stwarzać ryzyko porażenia prądem elektrycznym. Opierając się na zgromadzonym w toku kontroli materiale dowodowym Prezes UOKiK podzielił pogląd inspektorów Inspekcji Handlowej i uznał, że istnieje znaczne prawdopodobieństwo, iż gniazda nie spełniają ogólnych wymagań dotyczących bezpieczeństwa i mogą stwarzać zagrożenie dla zdrowia lub życia konsumentów. W toku postępowania jego strona zakwestionowała ocenę bezpieczeństwa produktów wynikającą z przeprowadzonych przez Instytut Technologii Elektronowej – Oddział PREDOM w Warszawie badań laboratoryjnych i stwierdził a , iż gniazda są produktami bezpiecznymi. Ponadto wskazał a , iż przy weryfikowaniu odporności na podwyższoną temperaturę gniazd powinno zastosować się metodologię pomiaru odcisku kulki (wymiaru „d”), określoną w normie PN -EN 60695-10-2 Badanie zagrożenia ogniowego – Część 10 -2: Nadmierne gorąco—Próba wciskania kulki. 8 W związku z tym, iż strona postępowania nie zgodziła się z oceną bezpieczeństwa produktów organ nadzoru pismem z 4 sierpnia 2015 r. Prezes UOKiK zwrócił się do Instytutu Technologii Elektronowej – Oddziału PREDOM w Warszawie o odniesienie się do stanowiska zaprezentowanego przez stronę postępowania. Pismem z 19 sierpnia 2015 r. Instytut Technologii Elektronowej – Oddzi ał PREDOM w Warszawie poinformował Prezesa UOKiK, iż podtrzymuje swoje stanowisko w zakresie oceny bezpieczeństwa gniazd oraz wskazał, iż badania laboratoryjne zostały przeprowadzone w oparciu o wymagania normy PN-IEC 60884-1:2006/A1:2009 (pkt. 25.2) przy zastosowaniu metodologii pomiaru odcisku kulki zawartej w decyzji nr DSH 0391 C komitetu CTL (Committee of Testing Laboratories), działającego w ramach międzynarodowego systemu badań IECEE, która jest zgodna z metodą pomiaru odcisku kulki opisaną w normie PN-EN 60695-10-2. Zgodnie z art. 24 ust. 14 pkt 2 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, Prezes UOKiK wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, jeśli producent lub dystrybutor usunął przyczyny zagrożeń. W początkowej fazie prowadzonego przez Prezesa UOKiK postępowania jego strona zakwestionowała dokonaną przez organ nadzoru ocenę bezpieczeństwa gniazd. Niemniej jednak, na późniejszym etapie postępowania strona postępowania podjęła działania mające na celu wyeliminowani e zagrożeń stwarzanych przez wadliwą partię produktów . Podkreślić należy, iż strona postępowania poinformowała wszystkich kontrahentów o zagrożeniu stwarzanym przez gniazda oraz o konieczności ich zwrotu (dowód: wydruki z poczty elektronicznej). S trona postępowania przekazała Prezesowi UOKiK 114 oświadczeń dystrybutorów o nieposiadaniu produktów na stanie magazynowym . Jednocześnie, z informacji i dowodów przekazanych przez stronę postępowania wynika, iż dwóch kontrahentów nie prowadzi już działalności gospodarczej. Prezes UOKiK uznał za wiarygodne wyjaśnienia dotyczące wadliwej partii gniazd, w konsekwencji zakres toczącego się postępowania został ograniczony do partii produktów wyprodukowanych z wadliwego materiału . Zgromadzone w toku postępowania dowody w opinii Prezesa UOKiK są wiarygodne i wystarczające do uznania, że strona postępowania – przedsiębiorca Adam Jonczyk, prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą Przedsiębiorstwo Produkcyjno -Handlowe „JONEX” Adam Jonczyk w Szczecinku - wyeliminow ała zagrożenia stwarzane przez kwestionowane produkty. W związku z powyższym, Prezes UOKiK orzekł, jak w sentencji. 9 Pouczenie: Na podstawie art. 127 § 3 w związku z art. 5 § 2 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz w związku z art. 2 9 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2015 r. poz. 184 , 1618, 1634) oraz na podstawie art. 129 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, w związku z art. 26 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, od niniejszej decyzji stronie nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z niniejszej decyzji może, w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia, zwrócić się do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. z up. Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów DYREKTOR Departamentu Nadzoru Rynku Anna Mazurak Otrzymuje: Adam Jonczyk Prze dsiębiorstwo Produkcyjno -Handlowe „JONEX” Adam Jonczyk ul. gen. W. Sikorskiego 22 78-400 Szczecinek