DNR-19/2016

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUM ENTÓW DNR - 73 0 - 334 ( 16 )/ 1 5 / BB Warszawa, dnia 27 stycznia 2016 r. DECYZJA DNR-2/ 19 /2016 Na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 20 16 r., poz. 23 , dalej: „kpa” ), Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów po rozpatrzeniu odwołania H&T Invest Polska Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie od decyzji Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej z dnia 9 listopada 2015 r., zarządzającej wstrzymanie świadczenia usługi opalania w łóżku opalającym E rgoline Excellence IQ (nr seryjny 808389), znajdującym się w s olarium „Ibiza” w Pobiedziskach, na leżącym do H&T Invest Polska Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie, do czasu doprowadzenia łóżka do stanu, w którym korzystanie z niego nie będzie stanowić zagrożenia dla zdrowia - utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję. UZASADNIENIE W toku kontroli przeprowadzonej w dniach 21 – 30 stycznia 2015 r. w solarium „Ibiza” , mieszczącym się w Pobiedziskach przy ul. Tysiąclecia 10D i należącym do H&T Invest Polska Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie, inspektorzy Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w Poznaniu poddali kontroli m.in. łóżko opalające Ergoline Excellence IQ (nr seryjny 808389) celem sprawdzenia jego bezpieczeństwa pod względem wielkości emitowanego promieniowania ultrafioletowego (UV). Pomiaru natężenia promieniowania UV dokonano solarymetrem Sola rmeter model 7.5 Ery Effective. W wyniku pomiarów wykonanych w 13 równomiernie rozmieszczonych punktach na każdej z powierzchni przedmiotowego łóżka (górnej i dolnej), uzyskano następujące wartości promieniowania UV: 0,82 W/m 2 dla powierzchni górnej i 0, 77 W/m 2 dla powierzchni dolnej. 2 Z godnie z przyjętym w dniu 20 czerwca 2006 r. przez Komisj ę Europejsk ą Raportem Komitetu Naukowego ds. Produktów Konsumenckich (SCCP: „Opinia dotycząca biologicznego wpływu na zdrowie promieniowania ultrafioletowego ze szczególnym uwzględnieniem promieniowania emitowanego przez lampy łóż ek solaryjnych ” ), maksymalny dopuszczalny poziom promieniowania UV nie powini en przekraczać 0,3 W/m 2 lub 11 standardowych dawek erytemalnych (SED) na godzinę. Zważywszy, że usługa opalania ś wiadczona przy wykorzystaniu ww. urządzenia opalającego emitującego promieniowanie o większej wartości stwarzała zagrożenie dla bezpieczeństwa konsumentów, Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej poinformował przedsiębiorcę H&T Invest Polska Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie o konieczności podjęcia działań dobrowolnych zmierzających do wyeliminowania stwierdzonego zagrożenia . H&T Invest Polska Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie nie udzieliła informacji o usunięciu nieprawidłowości . Celem usta lenia, czy zagrożenie bezpieczeństwa konsumentów korzystających z usługi opalania zostało wyeliminowane, w dniu 30 września 2015 r. Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej wszczął ponowną kontrolę u wskazanego przedsiębiorcy . B iorący udział w kontroli inspektorzy czeskiej inspekcji handlowej za pomocą spektroradiometru dokonali pomiarów natężenia promieniowania UV w łóżku opalającym Ergoline Excellence IQ . W raporcie z badań stwierdzono, że mierzony promiennik ultrafioletowy ww. łóżka, przy uwzględnieniu niepewności pomiaru, nie spełnia wymagań dotyczących wartości gęstości skutecznej strumienia promieniowania, ocenianego pod względem spektrum rumieniotwórczego. Łączna skuteczna gęstość strumienia promieniowania wyniosła: dla części dolnej łóż ka – 0,7595 W/m 2 , dla części górnej łóżka – 0,8246 W/m 2 , natomiast dla części łóżka do opalania twarzy – 0,4631 W/m 2 . Mając na względzie wyniki przekraczają ce dopuszczalną wartość 0,3 W/m 2 , przy której opalanie się jest bezpieczne, Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej stwierdził, że istnieje zagrożenie zdrowia konsumentów i w dniu 9 listopada 2015 r. , działając na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 1 i ust. 4 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (Dz. U. z 2014 r., poz. 14 8 z póź n. zm.), wydał decyzję zarządzającą wstrzymanie świadczenia usługi opalania w łóżku opalającym Ergoline Excellence IQ (nr seryjny 808389) znajdującym się w solarium „Ibiza” w Pobiedziskach przy ul. Tysiąclecia 10D, należącym do 3 H&T Invest Polska Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie, do czasu doprowadzenia łóżka do stanu, w którym korzystanie z niego nie będzie stanowić zagrożenia dla zdrowia. W uzasadnieniu, Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej wskazał na ryzyko doznania oparzenia, uszkodzenia oczu, przedwczesnego starzenia się skóry oraz wystąpienia nowotworu skóry u konsumentów korzystających z usługi opalania przy wykorzystaniu ww. łóżka, ze względu na znaczne przekroczenie dopuszczalnego bezpiecznego poziomu natężenia promieniowania UV , jak również fakt niepodjęcia przez przedsiębiorcę - H&T Invest Polska Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie działań dobrowolnych zmierzających do wyeliminowania nieprawidłowości . W dniu 4 grudnia 2015 r. wpłynęło do Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK) odwołanie od decyzji Wielkopolskiego Wojewódzkiego I nspektora Inspekcji Handlowej z dnia 9 listopada 2015 r., wniesione przez H&T Invest Polska Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie, dalej: „strona, skarżąca”, w którym strona podniosł a , iż: 1. urządzenia i lampy zostały dopuszczone do obrotu i używania na terenie RP, natomiast dyrektywa unijna z 2006 r. dotyczy urządzeń wyprodukowanych po 2006 r., a nadto ustawodawca nie wyznaczył okresu karencyjnego; 2. pomiaru poziomów promieniowania UV dokonywano w sposób nieprawidłowy, przy urządzeniach włączonych przez czas powyżej 25 minut, co zagrażało ich przegrzaniem, narażeniem przedsiębiorcy na szkody, a nadto przeczyło zasadom korzystania z solarium – maksymalny czas korzystania przez klienta z solarium to 15 minut, za ś pomiary miały miejsce przy „parokrotnym odpaleniu urządzeń po 25 minut” ; 3. urządzenie pomiarowe nie posiadało polskiej legalizacji, co mogło skutkować błędnymi pomiarami; 4. okoliczność powoływania się przez inspektorów na zagrożenie życia jest nieuzasadniona , zwłaszcza w sytuacji gdy ponowna kontrola przedsiębiorcy miała miejsce po upływie prawie 10 miesięcy od zakończenia pierwszej kontroli. Prezes UOKiK zawiadomił H&T Invest Polska Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie , iż zgodnie z art. 10 k.p.a. organy admin istracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić stronie wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Z przedmiotowych uprawnień strona ni e skorzystał a. 4 Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustalił i stwierdził: Zgodnie z dyspozycją art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej, wojewódzki inspektor może zarządzić w toku kontroli ograniczenie wprowadzania do obrotu lub wycofanie z obrotu produktów albo wstrzymanie świadczenia usług, albo niezwłoczne usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, jeżeli jest to konieczne ze względu na bezpieczeństwo lub interes konsumentów albo interes gospodarczy państ wa. Istotą ogólnej zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, określonej w art. 15 kpa, jest zapewnienie stronom prawa do dwukrotnego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, realizowane poprzez złożenie odwołania od decyzji organu I instancji. Na podstawie art. 127 § 2 kpa właściwy do rozpatrzenia odwołania jest organ administracji publicznej wyższego stopnia, chyba że ustawa przewiduje inny organ odwoławczy. Zgodnie z brzmieniem art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 20 00 r. o Inspekcji Handlowej, organem wyższego stopnia w stosunku do wojewódzkiego inspektora inspekcji handlowej jest Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. W świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności przy uwzględnieniu przekroczenia dopuszczalnego poziomu promieniowania UV emitowanego przez łóżko Ergoline Excellence IQ (nr seryjny 808389) , potwierdzonego dwukrotnymi pomiarami, jak również mając na względzie nie podjęcie przez przedsiębiorcę działań zmierzających do wyeliminowania tej nieprawidłowości, Prezes UOKiK podziela stanowisko Wielkopolskiego Wo jewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej wyrażone w decyzji z dnia 9 listopada 2015 r. zarządzającej wstrzymanie świadczenia usługi opalania w przedmiotowym łóżku opalając ym i uznaje przedmiotowe rozstrzygnięcie za zasadne. Odnosząc się do zarzutów podniesionych przez stronę Prezes UOKiK stwierdza, co następuje: Ad 1. Dnia 27 października 2004 r. w ramach dyrektywy Rady 73/23/EWG w sprawie harmonizacji ustawodawstw Pa ństw Członkowskich odnoszących się do wyposażenia elektrycznego przewidzianego do stosowania w niektórych granicach napięcia: Bezpieczeństwo korzystania z solarium dla celów kosmetycznych (Dz. Urz. UE C 275/3 z 10.11.2004 r.) , Komisja Europejska wydała opinię, z której wynikało, że norma EN 60335 - 2- 27:1997 nie uwzględnia odpowiednio zagrożeń związanych z wystawieniem na działanie promieniowania UV, ponieważ nie określa wszystkich niezbędnych wartości granicznych 5 w zakresie rzeczywistego natężenia napromie niowania UV dla różnych solariów. Brak dostatecznej harmonizacji wskazanej normy nie zapewnia zatem użytkownikom łóżek solaryjnych odpowiedniego poziomu bezpieczeństwa związanego z d ziałanie m promieniowania UV, stwarzającego ryzyko oparzenia słonecznego, uszkodzenia rogówki i spojówki oka, przedwczesnego starzenia się skóry, jak również zwiększającego ryzyko niezłośliwego i złośliwego nowotworu skóry. W czerwcu 2006 r. Komitet Naukowy ds. Produktów Konsumenckich działający przy Komisji Europejskiej przyjął raport zatytułowany „Opinia dotycząca biologicznego wpływu na zdrowie promieniowania ultrafioletowego ze szczególnym uwzględnieniem promieniowania emitowanego przez lampy łóżek solaryjnych”, w którym wskazano, że maksymalna wartość natężenia napromieniow ania lamp stosowanych w łóżkach solaryjnych nie powinna przekroczyć 0,3 W/m 2 lub 11 dawek rumieniowych (dawek promieniowania jonizującego, SED) w ciągu godziny. Wartości te są równoważne promieniowaniu Słońca w strefie tropikalnej, które przez Światową Organizację Zdrowia (WHO) określane jest jako ekstremalne. W dniu 22 lipca 2007 r. weszła w życie rekomendacja Grupy Współpracy Administracyjnej Organów Nadzoru Rynku w UE dla dyrektywy LVD opierająca się na wskazanym raporcie, zgodnie z którą najwyższa wartość natężenia napromieniowania lamp stosowanych w łóżkach solaryjnych nie powinna przekroczyć wskazanych wyżej 0,3 W/m 2 lub 11 dawek rumieniowych (dawek promieniowania jonizującego, SED) w ciągu godziny. W efekcie, na gruncie prawa europejskiego, kwestia wy magań dla urządzeń opalających uregulowana została w dyrektywie 2006/95/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 grudnia 2006 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw państw członkowskich odnoszących się do sprzętu elektrycznego przewidzianego do stoso wania w określonych granicach napięcia (Dz. Urz. UE z dnia 27.12.2006 r. L 374/10) , a także normie zharmonizowanej PN-EN 60335-2-27:2004(U) Elektryczny sprzęt do użytku domowego i podobnego. Bezpieczeństwo użytkowania. Część 2- 27: Wymagania szczegółowe dotyczące urządzeń do naświetlania skóry promieniowaniem podczerwonym i nadfioletowym , stanowiących jednoznacznie, że maksymalna wielkość emitowanego promieniowania UV wynosi 0,3 W/m 2 . Mając na względzie bezpieczeństwo usług świadczonych przy użyciu urządzeń opalających, rekomendowany poziom emisji promieniowania UV dotyczy wszystkich urządzeń tego typu znajdujących się w użytku, niezależnie od daty ich wprowadzenia do obrotu. Przyjmując zatem, że promieniowanie UV na poziomie 0,3 W/m 2 , nie zagraża zdrowiu ludzkiemu , to kierując się dbałością o bezpieczeństwo użytkowników solariów 6 zasadne jest dostosowanie łóżek solaryjnych do uznanych za bezpieczne, wartości promieniowania UV. Nie oznacza to konieczności wymiany urządzeń , a jedynie uwzględnienia obowiązujących standardów i podjęcia dobrowolnych działań naprawczych polegających na wymianie lamp solaryjnych. Należy również podnieść, że przepis art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej, stanowiący podstawę wydania zaskarżonej de cyzji wstrzymującej świadczenie usług, z uwagi na interes i bezpieczeństwo konsumentów, obowiązywał zarówno przed 2006 r., jak i po tej dacie . Ad. 2 Odnosząc się do zarzutu strony , dotyczącego sposobu przeprowadzenia pomiarów promieniowania UV stwierdzić należy, iż pomiary dokonywane były przez przeszkolonych inspektorów czeskiej inspekcji handlowej , przy użyciu profesjonalnych przyrządów pomiarowych – spektroradiometr, skalibrowanych z wykorzystaniem odpowiednich procedur, w związku z czym brak jest podstaw do kwestionowania, czy też podważania , zarówno kwalifikacji inspektorów , jak i procedury przedmiotowego badania. Według zapisów zawartych w protokole kontroli z dnia 30 września 2015 r. pomiary natężenia promieniowania UV spektroradiometrem miały miejs ce w godzinach: 10:40 - godz.12:15, a procedura obejmowała nie tylko pomiar główny, ale również m.in. identyfikację punktów o największym natężeniu promieniowania na poszczególnych częściach łóżka, montaż przyrządów pomiarowych i wygenerowanie wyników . Zwa żywszy, że wskazana procedura trwała 1 godzinę i 35 minut , nie można mówić o długotrwałej i nieprzerwanej pracy badanego łóż ka solaryjnego , która mogłaby skutkować , sugerowanym przez stronę , przegrzaniem urządzenia. Nadto, ww. procedury, mając ej na celu ustalenie s pełniania określonych wymagań przez dane urządzenie nie należy utożsamiać z e standardowym sposobem korzystania z łóżka opalającego przez klientów solarium. Wskazać należy, ż e poza enigmatycznym stwierdzeniem, skarżąca nie wykazała na jakiego rod zaju szkody została narażona w związku z przeprowadzonymi pomiarami. Ad. 3 Organ odwoławczy nie znalazł również przesłanek dla uwzględnienia argumentacji strony, co do braku polskiej legalizacji przyrządów pomiarowych , mogącej skutkować błędnymi pomiarami. Legalizacja to zespół czynności obejmujących sprawdzenie, stwierdzenie i poświadczenie dowodem legalizacji, że przyrząd pomiarowy spełnia wymagania. Z materiału dowodowego znajdującego się w aktach kontroli jednoznacznie wynika, że przyrządy pomiarowe przy użyciu których inspektorzy czeskiej inspekcji handlowej 7 dokonywali pomiarów promieniowania UV ww. łóżka solaryjnego , posiadały legalizację Czeskiego Instytutu Metrologicznego, zatem spełniały odpowiednie wymagania, a w konsekwencji pomiary wykonywane przy ich użyciu są wiarygodne. Okoliczność legalizacji przyrządu pomiarowego przez organ do tego powołany lecz znajdujący się na terytorium innego państwa, będącego również członkiem Unii Europejskiej, nie może stanowić podstawy zakwestionowania wyników badań wykonanych za pomocą tego przyrządu. Dla wiarygodności dokonanych pomiarów istotny jest bowiem sam fakt legalizacji przyrządu pomiarowego , niezależnie od kraju dokonania legalizacji, zwłaszcza w dobie obowiązywania jednolitego prawodawstwa unijnego . Ad. 4 Za chybiony należy uznać także zarzut strony, co do braku zasadności powołania się na zagrożenie życia jako przesłanki wydania zaskarżonej decyzji, z uwagi na zbyt długi, zdaniem strony , upływ czasu . Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Han dlowej wydając decyzję z dnia 9 listopada 2015 r. zarządzającą wstrzymanie świadczenia usługi opalania powołał się na zagrożenie zdrowia konsumentów, wynikające z przekroczenia dopuszczalnego poziomu promieniowania UV , a nie zagrożenie życia, jak utrzymuj e strona. Pogląd o szkodliwym wpływie promieniowania UV na zdrowie ludzkie jest poglądem powszechnym, a w przypadku znacznego przekroczenia jego dopuszczalnego poziomu, potwierdzonego dwukrotnymi pomiarami, fakt zagrożenia zdrowia osób korzystających z ww. łóżka solaryjnego wydaje się być niezaprzeczalny . Odnosząc się do upływu czasu między przeprowadzonymi u przedsiębiorcy kontrolami , który, w ocenie strony, podważa istnienie faktycznego zagrożenia dla konsumentów jako przesłanki wydania zaskarżonej decyzji, stwierdzić należy, iż wynikał on z umożliwieni a stronie podjęcia dobrowolnych działań naprawczych w celu wyeliminowania stwierdzonego zagrożenia , czego skarżąca nie uczyniła, jak również z poddania przez stronę w wątpliwość sposobu przeprowadzenia badania przez inspektorów Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w Poznaniu. W tej sytuacji , kierując się zasadą bezstronności i rzetelności, organ I instancji uznał za zasadne powtórne wykonanie pomiarów natężenia promieniowania UV emitowanego przez przedmiotowe urządzeni e. Zważywszy na konieczność pozyskania odpowiednio przeszkolonych ekspertów w celu przeprowadzenia badania, które w ocenie strony skarżącej nie budziłoby żadnych wątpliwości, ponowna kontrola przedsiębiorcy miała miejsce we wrze śniu 2015 r. 8 Wynik badania potwierdził, że stan zagrożenia zdrowia , stwierdzony podczas pierwszej kontroli nie ustąpił. Konieczne stało się zatem, jego wyeliminowanie poprzez wydanie decyzji zarządzającej wstrzymanie świadczenia usługi opalania przy wyko rzystaniu zakwestionowanego łóżka solaryjnego. W świetle powyższe go, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów podziel ił stanowisko organu I instancji, co do istnienia uzasadnionej podstawy wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia i orzekł , jak w sentencji decyzji. Niniejsza decyzja jest ostateczna w trybie postępowania administracyjnego. Pouczenie Na decyzję zgodnie z art. 52 § 1, art. 53 § 1 i art. 54 § 1 w związku z art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) przysługuje skarga wnoszona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w terminie 30 dni od dnia doręczenia skarżąc emu niniejszej decyzji. z up. Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów DYREKTOR Departamentu Nadzoru Rynku Anna Mazurak