DZP-1/2025

Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. +48 22 55 60 260 zatory @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 1 P REZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUM ENTÓW Warszawa, 9 kwietnia 2025 r. DZP.93.19.2023.PS Decyzja Nr DZP - 1/2025 I. Na podstawie art. 13v ust. 1, ust. 2, ust. 2a i ust. 2b ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych 1 , po przeprowadzeniu wszczętego z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie nadmiernego opóźniania się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych przez Rawicka Fabryka Wyposażenia W agonów „RAWAG” sp. z o.o. z siedzibą w Rawiczu (KRS: 0000219642, REGON: 411564552, NIP: 6991871086), obejmującego okres kwiecień, maj, czerwiec 2023 r oku. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów 1. stwierdza nadmierne opóźnianie się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych w okresie kwiecień, maj, czerwiec 2023 r oku przez spółkę działającą pod firmą Rawicka Fabryka Wyposażenia Wagonów „RAWAG” sp. z o.o. z siedzibą w Rawiczu , to jest działanie naruszające zakaz, o którym mowa w art. 13b ust. 1 i ust. 2 ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych, 2. nakłada na spółkę działającą pod firmą Rawick a Fabryka Wyposażenia Wagonów „RAWAG” sp. z o.o. z siedzibą w Rawiczu administracyjną karę pien iężną w wysokości 291 618 zł (słownie: dwieście dziewięćdziesiąt jeden tysięcy sześćset osiemnaście złotych) płatną do budżetu państwa w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna . II. Na podstawie art. 77 ust. 1 w związku z art. 80 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów 2 w związku z art. 13h ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom 1 Ustawa z dnia 8 marca 2013 r. o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych (Dz.U. z 2023 poz. 1790), dalej: „ustawa o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych” lub „Ustawa”. 2 Ustawa z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. z 2024 r. poz. 1616), dalej: „ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów”. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. +48 22 55 60 260 zatory @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 2 w transakcjach handlowych oraz art. 263 § 1 i art. 264 § 1 K odeksu postępowania administracyjnego 3 w związku z art. 13q ustawy o przeciwdzia łaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów 1. o bciąża spółkę działającą pod firmą Rawicka Fabryka Wyposażenia Wagonów „RAWAG” sp. z o.o. z siedzibą w Rawiczu kosztami niniejszego postępowania w wysok ości 209,90 zł (słownie: dwieście dziewięć złotych 90/100 ), 2. zobowiązuje spółkę działającą pod firmą Rawicka Fabryka Wyposażenia Wagonów „RAWAG” sp. z o.o. z siedzibą w Rawiczu do zwrotu Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów kosztów postępowani a w terminie 30 dni od dnia, w którym rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów stanie się ostateczne. 3 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572), dalej: „Kodeks postępowania admi nistracyjnego” lub „kpa”. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. +48 22 55 60 260 zatory @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 3 Spis treści I. Przebieg postępowania ................................ ................................ ................................ .............. 4 II. Przedmiot postępowania ................................ ................................ ................................ ........... 7 III. Ustalenia faktyczne ................................ ................................ ................................ .................... 7 1. Strona postępowania ................................ ................................ ................................ .................... 7 2. Zakres podmiotowy i przedmiotowy postępowania ................................ ................................ ..... 8 3. Zakwestionowane Świadczenia Pieniężne ................................ ................................ .................. 10 3a. Świadczenia pieniężne w transakcjach handlowych ................................ ............................... 11 3b. Terminy zapłaty Zakwestionowanych Świadczeń Pieniężnych ................................ ............... 12 3c. Daty spełnienia Zakwestionowanych Świadczeń Pieniężnych ................................ ................. 15 3d. Wartość Zakwestionowanych Świadczeń Pieniężnych i długość opóźnienia .......................... 17 IV. Ocena prawna ................................ ................................ ................................ ............................. 20 V. Kara pieniężna ................................ ................................ ................................ ........................... 26 1. Nałożenie administracyjnej kary pieniężnej ................................ ................................ .................. 26 2. Ustawowa przesłanka odstąpienia od wymierzenia kary ................................ ............................. 30 3. Wymiar administracyjnej kary pieniężnej ................................ ................................ ................... 35 3a. Maksymalna wysokość kary pieniężnej ................................ ................................ ................... 35 3b. Miarkowanie kary pieniężnej ................................ ................................ ................................ .. 37 3c. Wysokość kary pieniężnej ................................ ................................ ................................ ........ 43 VI. Koszty postępowania ................................ ................................ ................................ ................ 44 VI. Pouczenie ................................ ................................ ................................ ................................ ..... 45 VII. Wykaz zał ączników do decyzji ................................ ................................ ............................... 47 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. +48 22 55 60 260 zatory @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 4 Uzasadnienie I. Przebieg postępowania (1) Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej także: „ Prezes Urzędu ”), działając na podstawie art. 13c ust. 3 U stawy, oraz danych przekazanych przez Szefa Krajowej Administracji Skarbowej, przeprowadził analizę prawdopodobieństwa nadmiernego opóźniania się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych przez Rawicka Fabryka Wyposaż ania Wagonów „RAWAG” sp. z o.o. z siedzibą w Rawiczu (dalej także: „Strona ” lub „Strona postępowania”). (2) Przeprowadzona przez Prezesa Urzędu analiza prawdopodobieństwa wystąpienia opóźnień dała podstawę do przyjęcia, że szacowana wartość świadczeń pieniężn ych niespełnionych oraz spełnionych po terminie przez Stronę postępowania, w okresie kwiecień, maj, czerwiec 2023 roku , może wyczerpywać przesłanki nadmiernego opóźniania się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych. (3) Działając na podstawie art. 13c ust. 2 i ar t. 13e ust. 2 i 3 Ustawy , Prezes Urzędu postanowieniem z dnia 23 listopada 2023 roku, wszczął z urzędu postępowanie w sprawie nadmiernego opóźniania się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych przez Rawicka Fabryka Wyposażenia Wagonów „RAWAG” sp. z o.o. z siedzibą w Rawiczu , obejmujące okres: kwiecień, maj, czerwiec 2023 roku. (4) Pismem z dnia 30 listopada 2023 roku , Prezes Urzędu, działając na podstawie art. 13f ust. 1 i ust. 2 oraz art. 13g ust. 1 Ustawy, w celu pozyskania materiału dowodowego niezbędnego do ustalenia stanu faktycznego, wezwał Stronę postępowania do przekazania informacji i dowodów dotyczących zawieranych transakcji handlowych i rozliczeń z kontrahentami w okresie objętym postępowaniem, a także do przekazania informacji dotyczących okoli czności mogących mieć wpływ na odstąpienie od wymierzenia kary na podstawie art. 13v ust. 7 Ustawy oraz okoliczności mogących mieć wpływ na wymiar kary, o których mowa w art. 13v ust. 2b Ustawy. (5) Pism em z dnia 10 stycznia 2024 roku oraz pismem z dnia 1 lut ego 2024 roku, Strona postępowania odpowiedziała na wezwanie Prezesa Urzędu, przekazując żądane informacje i dowody. Udzieliła również wyjaśnień, że w okresie objętym postępowaniem ponosiła skutki siły wyższej mającej wpływ na zaburzenia produkcji spowodow ane nieterminową dostawą produktów niezbędnych w procesie produkcji. Jak wskazywała Strona, „ Siła wyższa przejawiała się w [Informacja prawnie chroniona] co spowodowane było [Informacja prawnie chroniona] i brakiem [Informacja prawnie chroniona] , a nadto [Informacja prawnie Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. +48 22 55 60 260 zatory @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 5 chroniona] , co również wywołało [Informacja prawnie chroniona] .” Przekazała również pisma i korespondencję z [Informacja prawnie chroniona] związaną z [Informacja prawnie chroniona] . Strona wskazała, że w celu zapobiegania powstałym zaległościom płatniczym, uregulowała wszystkie zobowiązania przeterminowane w terminie krótszym niż 60 dni od dnia wszczęcia niniejszego postępowania oraz przesłała pliki JPK_WB za okres od 28 listopada 2023 r. do 27 stycznia 2024 r. na potwierdzenia zaist niałych okoliczności oraz przykładowe oświadczenia dostawców o rezygnacji z roszczeń wynikających z opóźnień w płatnościach handlowych. (6) Następnie Prezes Urzędu wezwał kontrahentów Strony do złożenia oświadczeń w przedmiocie posiadanego statusu tj. duży prz edsiębiorca oraz przedsiębiorca z sektora MŚP (mikroprzedsiębiorca, mały oraz średni, dalej: „MŚP”). (7) W okresie od 25 stycznia do 25 marca 2024 roku kontrahenci strony, do których Prezes Urzędu wystąpił o złożenie oświadczenia o statusie udzielili odpowied zi, przedkładając stosowne oświadczenia. Odpowiedzi na wezwanie udzielili przedsiębiorcy prowadzący działalność gospodarczą pod następującymi firmami lub nazwami: 1) [ Informacja prawnie chroniona ] NIP: [ Informacja prawnie chroniona ], 2) [ Informacja prawnie chroniona ], NIP: [ Informacja prawnie chroniona ], 3) [ Informacja prawnie chroniona ] NIP: [ Informacja prawnie chroniona ], 4) [ Informacja prawnie chroniona ] NIP: [ Informacja prawnie chroniona ], 5) [ Informacja prawnie chroniona ], NIP: [ Informacja prawnie chro niona ], 6) [ Informacja prawnie chroniona ] NIP: [ Informacja prawnie chroniona ], 7) [ Informacja prawnie chroniona ] NIP: [ Informacja prawnie chroniona ], 8) [ Informacja prawnie chroniona ] NIP: [ Informacja prawnie chroniona ], 9) [ Informacja prawnie chroniona ] NIP: [ Informacja prawnie chroniona ], 10) [ Informacja prawnie chroniona ] NIP: [ Informacja prawnie chroniona ], 11) [ Informacja prawnie chroniona ] NIP: [ Informacja prawnie chroniona ], 12) [ Informacja prawnie chroniona ] NIP: [ Informacja prawnie chroniona ], 13) [ Informacja prawnie chroniona ] , NIP: [ Informacja prawnie chroniona ] , 14) [ Informacja prawnie chroniona ] NIP: [ Informacja prawnie chroniona ] , 15) [ Informacja prawnie chroniona ] NIP: [ Informacja prawnie chroniona ] . (8) Pismem z dnia 29 lutego 2024 roku Prezes Urzędu wezwał Stronę postępowania do uzupełnienia materiału dowodowego , w tym do przedłożenia uwierzytelnionych kopii: dowodów zakupu i potwierdzeń spełnienia wskazanych w wezwaniu świadczeń pieniężnych . (9) W odpowiedzi na wezwanie Prezesa Urzędu z dnia 29 lu tego 2024 r., Strona pismem z dnia 19 marca 2024 roku oraz pismem z dnia 2 kwietnia 2024 r. przedłożyła żądane wyjaśnienia oraz dokumenty. Nadto Strona złożyła wyjaśnienia dotyczące uregulowania wszystkich zobowiązań z okresu objętego postępowaniem przed d niem doręczenia postanowienia o Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. +48 22 55 60 260 zatory @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 6 wszczęciu postępowania tj. przed dniem 27 listopada 2023 roku. Wyjaśniła również, że dostawcy Strony, którzy otrzymali zapłatę swoich należności po terminie zapłaty, zrzekli się należnych im odsetek i nie domagają się ich za płaty od Strony postępowania. (10) Pismem z dnia 25 kwietnia 2024 r. Prezes Urzędu ponownie wezwał Stronę postępowania do uzupełnienia materiału dowodowego, w tym przedłożenia dowodów w zakresie dokonanych potrąceń i korekt. (11) W odpowiedzi na wezwanie Prezesa Urz ędu, Strona pismem z dnia 30 kwietnia 2024 r. przedłożyła żądane wyjaśnienia oraz dokumenty. (12) Pismem z dnia 25 czerwca 2024 r. Prezes Urzędu wezwał Stronę postępowania do uzupełnienia materiału dowodowego, poprzez uzupełnienie danych dotyczących świadczeń pieniężnych wyszczególnionych w tabeli stanowiącej załącznik do wezwania (tj. w zakresie daty dostawy, daty badania towaru/usługi) i przesłania dokumentów potwierdzających wystąpienie w/w okoliczności we wskazanej dacie. (13) W odpowiedzi na wezwanie Prezesa Urzędu, Strona pismem z dnia 1 sierpnia 2024 r. przedłożyła żądane wyjaśnienia oraz dokumenty. Nadto Strona wyjaśniła, że „ niezwłocznie dokona przeglądu swoich relacji handlowych z podmiotami z sektora MŚP w celu wyeliminowania wszelkich niezgodności w tyc h obszarach”. (14) Pismem z dnia 11 października 2024 r. Prezes Urzędu zawiadomił Stronę o zakończeniu zbierania w sprawie materiału dowodowego jak również poinformował, że Strona ma prawo wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie materiałów i dowodów w term inie 14 dni od doręczenia Stronie pisma. (15) Strona nie skorzystała z ww. prawa, przy czym w toku postępowania wystąpiła konieczność zebrania dodatkowego materiału dowodowego. Z tego względu pismem z dnia 5 listopada 2024 r. Prezes Urzędu wezwał Stronę postępowania do uzupełnienia materiału dowodowego, w szczególności poprzez przedłożenie poświadczonej za zgodność z oryginałem dokumentacji dotyczącej świadczeń pieniężnych wymienionych w załączniku do wezwania. (16) W odpowiedzi na wezwanie Prezesa Urzędu, Str ona pismem z dnia 6 grudnia 2024 r. przedłożyła część żądanych dokumentów. (17) Pismem z dnia 16 grudnia 2024 r. Prezes Urzędu wezwał Stronę postępowania do uzupełnienia materiału dowodowego żądanego w wezwaniu z dnia 5 listopada 2024 r. (18) W odpowiedzi na wezwan ie Prezesa Urzędu, Strona pismem z dnia 17 stycznia 2025 r. przekazała wszystkie żądane wyjaśnienia i dokumenty. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. +48 22 55 60 260 zatory @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 7 (19) Pismem z dnia 31 stycznia 2025 r. Prezes Urzędu ponownie wezwał Stronę postępowania do uzupełnienia materiału dowodowego, tj. do złożenia dokum entu niezbędnego do ustalenia stanu faktycznego. (20) W odpowiedzi na wezwanie Prezesa Urzędu, Strona pismem z dnia 12 lutego 2025 r. przedłożyła żądany dokument. (21) Stosownie do treści art. 10 § 1 kpa pismem z dnia 28 lutego 2025 roku, Strona została poinformow ana o możliwości wypowiedzeni a się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań w terminie 7 dni od dnia otrzymania tego pisma. Jednocześnie Prezes Urzędu, kierując się treścią art. 9 kpa przedstawił Stronie ustalenia faktyczne w zakresie naruszenia zakazu nadmiernego opóźniania się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych oraz podstawę prawną ich dokonania i poinformował o zamiarze nałożenia kary na Stronę postępowania oraz o okolicznościach m ających znaczenie dla obliczenia jej wysokości. (22) Strona postępowania w wyznaczonym przez Prezesa Urzędu terminie nie skorzystała z prawa zapoznania się z aktami postępowania, jak również nie wypowiedziała się co do zebranych dowodów i materiałów, czy też za prezentowanych w piśmie z dnia 28 lutego 2025 r. ustaleń. II. Przedmiot postępowania (23) Przedmiotem niniejszego postępowania było ustalenie, czy w okresie objętym postępowaniem, tj. w trzech następujących po sobie miesiącach: kwiecień, maj, czerwiec 2023 r. St rona postępowania nadmiernie opóźniała się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych w rozumieniu art. 13b ust. 2 Ustawy, a zatem ustalenie, czy doszło do naruszenia przez nią zakazu administracyjnego, o którym mowa w art. 13b ust. 1 Ustawy. W tym celu konieczn e było ustalenie sumy wartości świadczeń pieniężnych wymagalnych w okresie objętym postępowaniem, które Strona spełniła po terminie w okresie objętym postępowaniem, albo których nie spełniła w tym okresie, pomimo upływu terminu zapłaty. III. Ustalenia faktyczn e 1. Strona postępowania (24) Prezes Urzędu ustalił, że Rawicka Fabryka Wyposażenia Wagonów „RAWAG” sp. z o.o. z siedzibą w Rawiczu j est spółką prawa handlowego wpisaną do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego pod nr KRS 0000219642. Jej głównym pr zedmiotem działalności jest produkcja lokomotyw kolejowych i taboru szynowego. Kapitał zakładowy Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. +48 22 55 60 260 zatory @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 8 Strony należy w całości do podmiotu prywatnego. Od daty wszczęcia niniejszego postępowania do daty wydania niniejszej decyzji ww. dane rejestrowe Strony nie ul egły zmianie. Dow o d y : Odpis z rejestru przedsiębiorców KRS aktualny na dzień 22 listopada 2023 roku [dokument nr 001.] Odpis z rejestru przedsiębiorców KRS aktualny na dzień 9 kwietnia 2025 roku [dokument nr 073.] (25) Prezes Urzędu ustalił na podstawie oświadczenia złożonego przez Stronę, że Strona w okresie objętym postępowaniem posiadała status dużego przedsiębiorcy. Dowód: Oświadczenie Strony z dnia 9 stycznia 2024 roku [dokument nr 008.03.] 2. Zakres podmiotowy i przedmiotowy postępowania (26) Na podstawie art. 2, art. 3 oraz art. 13 b ust. 4 Ustawy, oraz w oparciu o zebrany materiał dowodowy, w tym: Tabelę nr 1, pliki JPK_V7, JPK_WB, skany faktur VAT i faktur korygujących VAT, rachunki, potwierdzenia przelewów, umowy h andlowe, zamówienia, dokumenty WZ, a także oświadczenia o kompensacie wzajemnych wierzytelności, Prezes Urzędu ustalił zakres podmiotowy i przedmiotowy postępowania. (27) Punktem wyjścia dla dokonywanych ustaleń faktycznych były informacje dotyczące świadczeń pieniężnych wynikających z zawartych przez Stronę postępowania transakcji handlowych. Informacje te zostały przedstawione przez Stronę, na żądanie Prezesa Urzędu w trybie art. 13f Ustawy, w formie Tabeli nr 1 zawartej w pliku MS Excel pod nazwą „6991871 086_2024_01_10.xlsx” (dalej: „Tabela nr 1”) przekazanej za pismem z 10 stycznia 2024 roku. (28) Informacje zawarte w Tabeli nr 1 podlegały weryfikacji w oparciu o dowody przedłożone przez Stronę postępowania w odpowiedzi na wezwanie Prezesa Urzędu, w szczególno ści: dane z jej ewidencji i deklaracji podatkowej (przesłane tut. organowi w formie plików JPK_V7), dane zawarte w wyciągach bankowych (przesłane tut. organowi w formie plików JPK_WB) ora z skany faktur VAT i faktur korygujących VAT, rachunki, potwierdzenia przelewów, umowy handlowe, zamówienia, dokumenty WZ , oświadczenia o kompensacie wzajemnych zobowiązań, Prezes Urzędu oparł również swoje ustalenia o oświadczenia o statusie przedsiębiorcy pochodzące od kontrahentów Strony postępowania , a także informacje z publicznie dostępnych rejestrów i baz (np. KRS, bazy sprawozdań finansowych), Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. +48 22 55 60 260 zatory @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 9 jak również informacje publikowane na stronie internetowej Narodowego Banku Polskiego ogłoszenia dotyczące średnich kursów walut. (29) Zawarte w Tabeli nr 1 informacje, uzupełnione w toku postępowania wyjaśnieniami Strony oraz przedłożonymi dokumentami, stanowiły podstawę do ustalenia stanu faktycznego. Ustalenia w tym zakresie były dokonywane sukcesywnie, w toku całego postępowania, na podstawie wyników analizy gromadzonego materiał u dowodowego. W przypadku stwierdzonych rozbieżności lub wątpliwości Prezes Urzędu zbierał w tym zakresie dodatkowy materiał dowodowy kierując stosowne wezwania. (30) Analizując zebrany w sprawie materiał dowodowy Prezes Urzędu miał na względzie zakres przedmi otowy określony w wezwaniu Prezesa Urzędu z dnia 30 listopada 2023 roku, w tym odnoszący się do świadczeń pieniężnych wynikających z transakcji handlowych zawartych od 8 grudnia 2022 r., a także przywołane poniżej przepisy Ustawy wskazujące, które świadcze nia pieniężne lub inne świadczenia o charakterze pieniężnym są wyłączone z zakresu stosowania Ustawy lub podlegają pominięciu w niniejszym postępowaniu, w tym: a) art. 2 Ustawy, który stanowi, że przepisy ustawy stosuje się do transakcji handlowych, których wyłącznymi stronami są podmioty wskazane w tym przepisie; b) art. 3 pkt 1 i 2 Ustawy, który stanowi, że przepisów Ustawy nie stosuje się do długów objętych postępowaniami prowadzonymi na podstawie ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe (Dz.U. z 202 4 r. poz. 794 ) oraz ustawy z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne (Dz.U. z 202 4 r. poz. 1428 ) odpowiednio od dnia ogłoszenia upadłości albo od dnia otwarcia postępowania restrukturyzacyjnego oraz umów, na podstawie których są wykonywane czynn ości bankowe w rozumieniu przepisów art. 5 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe (Dz.U. z 202 4 r. poz. 1646 ) c) art. 13b ust. 4 Ustawy, który stanowi, że przy ustalaniu wystąpienia nadmiernego opóźniania się ze spełnianiem świadczeń pi eniężnych Prezes Urzędu pomija: 1) niespełnione oraz spełnione po terminie świadczenia pieniężne, których termin spełnienia upłynął wcześniej niż 2 lata przed dniem wszczęcia postępowania ; 2) transakcje handlowe, których wyłącznymi stronami są podmioty należące do tej samej grupy kapitałowej 4 ; 4 Grupa kapitałowa – w rozumieniu art. 4 pkt 14 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów, obejmuje wszystkich przedsiębiorców, którzy są kontrolowani w sposób bezpośredni lub pośredni przez jednego prz edsiębiorcę, w tym również tego przedsiębiorę, dalej: „grupa kapitałowa”. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. +48 22 55 60 260 zatory @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 10 3) transakcje handlowe zawierane w zakresie działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej, o których mowa odpowiednio w art. 4 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 11 września 2015 r. o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej. (31) M ając na uwadze ramy czasowe niniejszego postępowania oraz brzmienie art. 13b ust. 2 Ustawy, z którego wynika, że nadmierne opóźniani e się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych dotyczy wymagalnych świadczeń pieniężnych niespełnionych oraz spełnionych po term inie, dokonując ustalenia sumy wartości tych świadczeń w niniejszym postępowaniu Prezes Urzędu pominął świadczenia pieniężne, które nie były wymagalne w okresie objętym postępowaniem, w tym: a) świadczenia pieniężne , co do których ustalił, że zostały spełnio ne w całości przed okresem objętym postępowaniem, tj. przed 1 kwietnia 2023 r. , b) świadczenia pieniężne, co do których ustalił, że stały się wymagalne po okresie objętym postępowaniem, tj. te, których termin zapłaty przypada ł 30 czerwca 2023 r. lub później, c) świadczenia pieniężne , co do których ustalił, że zostały spełnione w terminie w okresie objętym postępowaniem . Mając na uwadze powyższe, w szystkie podlegające pominięciu świadczenia pieniężne zostały wyłączone z analizy i nie zostały sklasyfikowane jako Zakwestionowane Świadczenia Pieniężne. 3. Zakwestionowane Świadczenia Pieniężne (32) Na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego Prezes Urzędu ustalił, które świadczenia pieniężne wymagalne w okresie objętym postępowaniem Strona postępowania spełniła (w całości lub w części) po terminie zapłaty , albo których (w całości lub w części) nie spełniła do ostatniego dnia okresu objętego postępow aniem pomimo upływu terminu zapłaty (dalej: „Zakwestionowane Świadczenia Pieniężne”). (33) Zakwestionowane Świadczenia Pieniężne zostały zaprezentowane w Tabelach A i B stanowiących załączniki do niniejszej decyzji . (34) Tabela A zawiera wykaz świadczeń pieniężnych spełnionych po terminie w okresie objętym postępowaniem i niespełnionych przez Stronę w okresie objętym postępowaniem, co do których terminowość ich spełnienia została oceniona względem termin ów zapłaty wynikających z treści stosunków prawnych łączących S tronę z jej kontrahentami. (35) Tabela B zawiera wykaz świadczeń pieniężnych spełnionych po terminie w okresie objętym postępowaniem i niespełnionych przez Stronę w okresie objętym postępowaniem, co do Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. +48 22 55 60 260 zatory @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 11 których terminowość ich spełnienia została oceniona wzglę dem terminu zapłaty ustalonego na podstawie art. 13 ust. 2 pkt 2 Ustawy, w związku ze stosowaniem przez Stronę postępowania umownych terminów zapłaty naruszających art. 7 ust. 2a , art. 7 ust. 4 i art. 9 ust. 2 Ustawy. (36) W Tabelach A i B w kolumnie oznaczonej nazwą „Kategoria zdarzenia” Prezes Urzędu zamieścił adnotacje, odnoszące się do szczególnych okoliczności dotyczących spełnienia danego świadczenia pieniężnego, które zostały szczegółowo opisane w treści niniejszej decyzji. 3a. Świadczenia pieniężne w transakcjach handlowych (37) Zgodnie z definicją ustawową zawartą w art. 4 pkt 1a Ustawy – świadczeniem pieniężnym jest wynagrodzenie za dostawę towaru lub wykonanie usługi w transakcji handlowej, czyli w umowie, której przedmiotem jest odpłatna dostawa towar u lub odpłatne świadczenie usługi, jeżeli strony, o których mowa w art. 2, zawierają ją w związku z wykonywaną działalnością (art. 4 pkt 1 Ustawy). (38) Na podstawie analizy oznaczeń form prawnych kontrahentów i ich numerów identyfikacji podatkowej wskazanych w Tabeli nr 1 Prezes Urzędu ustalił, że kontrahentami Strony postępowania w transakcjach handlowych, z których wynikają Zakwestionowane Świadczenia Pieniężne były podmioty, do których stosuje się przepisy Ustawy (art. 2). Dow o d y : Tabela nr 1 stanowiąca za łącznik do pisma Strony z dnia 10 stycznia 2024 roku [dokument nr 008.05.] Pliki JPK_V7 [dokument nr 008.02.] (39) Z zebranego materiału dowodowego, w tym: z ewidencji JPK_VAT_Zakup, faktur, rachunków, umów, zamówień wynika również, że wszystkie Zakwestionowan e Świadczen ia Pieniężne wynikają z umów, w których uzgodniono zapłatę sumy pieniężnej w zamian za spełnienie świadczenia niepieniężnego, tj. dostawę towaru lub wykonanie usługi. Wszystkie Zakwestionowane Świadczenia Pieniężne wynikają zatem z umów o charak terze odpłatnym i zostały zawarte w związku z prowadzoną przez strony tych umów działalnością. Dow o d y : Tabela nr 1 stanowiąca załącznik do pisma Strony z dnia 10 stycznia 2024 roku [dokument nr 008.05.] Umowy [dokumenty nr 054.05., 063.05.] Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. +48 22 55 60 260 zatory @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 12 Zamówienia [dokumenty nr 054.03., 063.06.] Pliki JPK_V7 [dokument nr 008.02.] Faktury VAT [dokumenty nr 042.02., 054.12., 054.15., 054.16, 054.22.] Rachunki [dokumenty nr 042.02., 050.03.] (40) W zakresie, w jakim otrzymane przez Stronę dowody zakupu nie były ujęte w plikach JPK_VAT_Zakup – Strona przedłożyła na żądanie Prezesa Urzędu odpisy dowodów zakupu, które stanowiły podstawę do czynienia ustaleń faktycznych w zakresie istnienia zobowiązan ia do zapłaty każdego z Zakwestionowanych Świadczeń Pieniężnych. Dow o d y : Faktury VAT [dokument nr 042.02.] Rachunki [dokumenty nr 042.02.] (41) Biorąc pod uwagę powyższe Prezes Urzędu ustalił , że wszystkie Zakwestionowane Świadczenia Pieniężne zaprezentowane w Tabelach A i B stanowią świadczenia pieniężne w transakcjach handlowych, o których mowa w art. 4 pkt 1a Ustawy. 3b. Terminy zapłaty Zakwestionowanych Świadczeń Pieniężnych (42) Podstawę do ustalenia terminu zapłaty każdego Zakwestionowanego Świadczenia P ieniężnego oraz w konsekwencji długości opóźnienia w spełnieniu każdego z nich, stanowi termin zapłaty uzgodniony przez strony transakcji handlowych i wskazany w Tabeli nr 1, w zakresie, w jakim nie był on sprzeczny z przepisem art. 7 ust. 2a, art. 7 ust. 4 i art. 9 ust. 2 Ustawy . W odniesieniu do świadczeń pieniężnych, w stosunku do których nie ustalono sprzeczności umownego terminu zapłaty z art. 7 ust. 2a, art. 7 ust. 4 i art. 9 ust.2 Ustawy , Prezes Urzędu dokonywał ustaleń w zakresie terminu zapłaty o pierając się o dane zawarte w Tabeli nr 1, przy czym terminy te były weryfikowane z przedłożonymi do postępowania dowodami. Podkreślić należy, że Strona miała prawny obowiązek wskazania terminów prawidłowych, tj. wynikających z treści stosunków prawnych łą czących Stronę z jej dostawcami (towarów, usług). Wskazane przez Stronę terminy zapłaty zostały poddane weryfikacji w oparciu o zebrane w sprawie dowody, w tym umowy, Ogólne Warunki Zamówień, faktury, zamówienia. Na tej podstawie Prezes Urzędu zidentyfik ował przypadki, w których terminy Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. +48 22 55 60 260 zatory @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 13 wskazane przez Stronę w kolumnie 10 Tabeli nr 1 nie odpowiadały treści łączącego Stronę z dostawcami stosunku prawnego. Wobec powyższego, wskazane przez Stronę w Tabeli nr 1 terminy zapłaty, które zostały przez Stronę, po uczoną odpowiedzialności prawnej wynikającej z art. 13t ust. 1 pkt 1 Ustawy, wskazane nieprawidłowo, zostały przez Prezesa Urzędu skorygowane w oparciu o przywołany materiał dowodowy . Prezes Urzędu ustalał termin zgodnie z przedłożonymi dokumentami – w szczególności o przekazane Ogólne Warunki Zakupu RFWW RAWAG sp. z o.o. i względem tak ustalonego maksymalnego terminu zapłaty obliczył długość okresu opóźnienia. Świadczenia pieniężne, których dotyczą powyższe ustalenia zostały zaprezentowane w Tabeli A załączonej do niniejszego pisma. W Tabeli A zmienione terminy zapłaty zostały wyróżnione czerwoną czcionką. Dowody: Załącznik nr 1 do wezwania nr 5 [dokument nr 063.02.] Umowy [dokument nr 063.05.] Zamówienia [dokument nr 063.06.] Dokumenty WZ [dokume nt nr 063.04] Ogólne Warunki Zakupu RFWW RAWAG sp. z o.o. [dokument nr 070.01.] (43) W przypadku, w którym umowny /ustalony przez Prezesa Urzędu termin zapłaty przypadał na dzień uznany ustawowo za wolny od pracy lub na sobotę, Prezes Urzędu przyjął w swoich ust aleniach, że terminem zapłaty był następny dzień, który nie był dniem wolnym od pracy ani sobotą – stosownie do treści art. 115 Kodeksu cywilnego 5 . (44) Prezes Urzędu ustalił, że kontrahentami Strony postępowania w transakcjach handlowych, z których wynikają Za kwestionowane Świadczenia Pieniężne, poza dużymi przedsiębiorcami , byli również mikroprzedsiębiorcy, mali - i średni przedsiębiorcy. Prezes Urzędu dokonał tych ustaleń zarówno na podstawie informacji przekazanych przez Stronę postępowania w Tabeli nr 1 , jak również na podstawie ogólnodostępnych danych zawartych w rejestrach przedsiębiorców i sprawozdaniach finansowych, a także na podstawie oświadczeń złożonych przez kontrahentów Strony postępowania na wezwanie Prezesa Urzędu . Dow o d y : 5 Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. z 2024 r. poz. 1061 ze zm. ), dalej: „k.c . ”. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. +48 22 55 60 260 zatory @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 14 Oświadczenia 15 kontra hentów [dokumenty nr 024. - 027., 029. - 036., 040., 043., 044.] Adnotacja urzędowa dotycząca statusów kontrahentów [dokumenty nr 048., 048.01.] (45) W przypadku Zakwestionowanych Świadczeń Pieniężnych, wynikających z transakcji handlowych zawartych z kontrahentam i posiadającymi status MŚP, w których uzgodnione przez strony tych umów terminy zapłaty przekraczały 60 dni liczonych od daty doręczenia Stronie faktury lub rachunku potwierdzającej dostawę towaru lub wykonanie usługi albo od daty zakończenia badania towar u , Prezes Urzędu stosował treść art. 13 ust. 2 Ustawy, który stanowi, że zamiast postanowień umowy ustalających termin zapłaty z naruszeniem art. 7 ust. 2a , art. 7 ust. 4 lub art. 9 ust. 2 Ustawy , stosuje się termin zapłaty 60 dni liczonych od dnia doręcze nia dłużnikowi faktury lub rachunku, potwierdzających dostawę towaru lub wykonanie usługi, od dnia dostawy towaru lub wykonania usługi, albo od daty zakończenia badania towaru . Wobec powyższego, Prezes Urzędu zastąpił te terminy zapłaty terminem 60 dni lic zonym od daty doręczenia Stronie faktury potwierdzającej dostawę towaru lub wykonanie usługi, od daty dostawy towaru lub wykonania usługi albo od daty zakończenia badania towaru (z uwzględnieniem art. 115 k.c.) i względem tak ustalonego maksymalnego termin u zapłaty obliczył długość okresu opóźnienia . Świadczenia pieniężne, których dotyczą powyższe ustalenia zostały zaprezentowane w Tabeli B załączonej do decyzji. Dowody: Załącznik nr 1 do wezwania nr 4 [dokument nr 054.06.] Umowy [dokument nr 054.05.] Zamówienia [dokument nr 054.03.] Dokumenty WZ [dokumenty nr 054.08., 054.09., 054.11., 054.13., 054.14., 054.17., 054.18., 054.19., 054.20., 054.21.] Protokoły z kontroli dostaw towarów [dokument nr 054.10.] Ogólne Warunki Zakupu RFWW RAWAG sp. z o.o. [dok ument nr 054.04.] (46) W odniesieniu do wszystkich Zakwestionowanych Świadczeń Pieniężnych Prezes Urzędu przyjął przy tym, że daty wskazane przez Stronę w kolumnie: „Data wpływu dowodu zakupu/faktury” w Tabeli nr 1 są zgodne z rzeczywistym stanem rzeczy i dotyc zą doręczenia faktur potwierdzających dostawę towaru lub wykonanie usługi, co znajdowało potwierdzenie w przesłanych do postępowania plikach JPK_V7. Dowody: Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. +48 22 55 60 260 zatory @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 15 Tabela nr 1 stanowiąca załącznik do pisma Strony z dnia 10 stycznia 2024 roku [dokument nr 008.05. ] Pliki JPK_V7 [dokument nr 008.02.]. (47) W związku z tym, że terminy zapłaty wszystkich Zakwestionowanych Świadczeń Pieniężnych upływały najpóźniej w okresie objętym postępowaniem, Prezes Urzędu ustalił, że wszystkie Zakwestionowane Świadczenia Pieniężne były wymagalne w okresie objętym postępowaniem , a tym samym Strona postępowania była zobowiązana do zapłaty Zakwestionowanych Świadczeń Pieniężnych w terminach zapłaty wskazanych w Tabelach A i B. (48) Na podstawie tak ustalonych terminów zapłaty P rezes Urzędu dokonywał dalszych ustaleń w toku postępowania, tj. dotyczących terminowości zapłaty oraz długości opóźnienia. 3c. Daty spełnienia Zakwestionowanych Świadczeń Pieniężnych (49) Na podstawie zgromadzonych dowodów, w tym: danych zawartych w wyciągach bankowych w formie plików JPK_WB, a także: potwierdzeń przelewów/ umów/ zamówień/ dowodów księgowych, Prezes Urzędu ustalił, że część Zakwestionowanych Świadczeń Pieniężnych został a spełnion a przez Stronę postępowania po terminie zapłaty w okresie objęty m postępowaniem. Daty spełnienia tych świadczeń pieniężnych zostały wskazane Tabelach A i B. Dow ody : Pliki JPK_WB [dokumenty nr 008.01., 008.04., 008.06.] Potwierdzenia przelewów [dokumenty nr 042.03., 042.04.] Ogólne Warunki Zakupu RFWW RAWAG sp. z o.o. [dokumenty nr 054.04. 070.01.] Umowy [dokumenty nr 054.05., 063.05.] Zamówienia [dokumenty nr 054.03., 063.06.] Faktury VAT [dokumenty nr 042.02., 054.12., 054.15., 054.16., 054.22.]. Rachunki [dokument nr 042.02., 050.03.] (50) Strona postępowania, co do zasady, spełniała Zakwestionowane Świadczenia Pieniężne przelewem bankowym na rachunek bankowy partnerów biznesowych. Dow ody : Pliki JPK_WB [dokumenty nr 008.01., 008.04., 008.06.] Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. +48 22 55 60 260 zatory @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 16 Potwierdzenia przelewów [dokumenty nr 042.03., 042.04.] (51) Ponadto Strona postępowania spełniała Zakwestionowane Świadczenia Pieniężne przelewem bankowym na rachunek bankowy [ Informacja prawnie chroniona ] , na rzecz którego kontrahent Strony dokonał [ Informacja prawnie chroniona ] . Zakwestionowane Świadczen ia Pieniężne spełnione na rzecz [ Informacja prawnie chroniona ] zostały opatrzone w Tabeli A adnotacją [ Informacja prawnie chroniona ] . Dow o d y : Pliki JPK_WB [dokumenty nr 008.01., 008.04., 008.06.] [ Informacja prawnie chroniona ] [dokument nr 028.07.] (52) W prz ypadku zapłaty przelewem bankowym jako datę spełnienia Zakwestionowanego Świadczenia Pieniężnego (datę zapłaty) wskazano datę operacji na rachunkach bankowych zgodnie z informacjami zawartymi w plikach JPK_WB lub w potwierdzeniach dokonania pojedynczych pr zelewów. Dow o d y : Pliki JPK_WB [dokumenty nr 008.01., 008.0 4 ., 008.0 6 .] Potwierdzenia przelewów [dokumenty nr 042.03., 042.04.] (53) W przypadku zapłaty przelewem bankowym na rachunek bankowy [ Informacja prawnie chroniona ] , na rzecz którego kontrahent Strony dokonał [ Informacja prawnie chroniona ] , jako datę spełnienia Zakwestionowanego Świadczenia Pieniężnego Prezes Urzędu ustalił datę spełnienia świadczenia pieniężnego na rzecz [ Informacja prawnie chroniona ] wynikającą z d aty operacji z wyciągu bankowego JPK_WB. Dow o d y : Pliki JPK_WB [dokumenty nr 008.01., 008.04., 008.06.] [ Informacja prawnie chroniona ] [dokument nr 028.07.] (54) W odniesieniu do Zakwestionowanych Świadczeń Pieniężnych , co do których Strona nie przedstawiła żadnych dowodów ich spełnienia w okresie objętym postępowaniem ( albo wygaśnięcia w inny sposób zobowiązania do ich zapłaty) i zadeklarowała w Tabeli nr 1, że ich nie spełniła, Prezes Urzędu ustalił, że świadczenia te nie zostały spełnione w ok resie objętym postępowaniem. Dowód: Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. +48 22 55 60 260 zatory @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 17 Tabela nr 1 stanowiąca załącznik do pisma Strony z dnia 10 stycznia 2024 roku [dokument nr 008.05.] 3d. Wartość Zakwestionowanych Świadczeń Pieniężnych i długość opóźnienia (55) Prezes Urzędu ustalił, że Strona postępowan ia była zobowiązana do zapłaty na rzecz kontrahentów wynagrodzenia za dostawę towaru lub wykonanie usługi w transakcjach handlowych w wysokości wynikającej z zawartych z nimi umów i wystawionych na ich podstawie dokumentów do celów podatkowych (dowodów ksi ęgowych), w tym w szczególności faktur VAT , wskazanych przez Stronę w Tabeli nr 1, a także w ewidencji JPK_VAT_Zakup, oraz innych dowodach księgowych (rachunki, faktury korygujące VAT). Dow o d y : Tabela nr 1 stanowiąca załącznik do pisma Strony z dnia 10 stycznia 2024 roku [dokument nr 008.05.] Pliki JPK_V7 [dokument nr 008.02.] Faktury VAT [dokument nr 042.02., 054.12., 054.15., 054.16., 054.22.] Rachunki [dokument nr 042.02., 050.03.] Faktury korygujące VAT [dokument nr 042.01. 050.02., 050.05.] (56) Prezes U rzędu ustalił też, że w niektórych przypadkach wartość umówionego przez strony transakcji handlowej wynagrodzenia była zmieniana po zawarciu umowy, co zostało udokumentowane wystawionymi przez dostawców fakturami korygującymi wysokość pierwotnego świadczen ia. Prezes Urzędu uwzględnił wszystkie faktury korygujące, które zostały wystawione przez kontrahentów Strony w odniesieniu do Zakwestionowanych Świadczeń Pieniężnych. Stosownie do treści przepisów Ustawy Prezes Urzędu, w toku postępowania, obowiązany jest badać, czy doszło do nadmiernego opóźniania się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych w okresie trzech kolejnych miesięcy, w tym ustalać wartość wymagalnego (w tym okresie) świadczenia pieniężnego. W Tabelach A i B te przypadki zostały oznaczone adnotacją „uwzględniona korekta” w kolumnie pod nazwą: „Kategoria zdarzenia”. Dow o d y : Tabela nr 1 stanowiąca załącznik do pisma Strony z dnia 10 stycznia 2024 roku [dokument nr 008.05.] Pliki JPK_V7 [dokument nr 008.02.] Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. +48 22 55 60 260 zatory @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 18 Faktury korygujące VAT [dokument nr 042.01. 050.02., 050.05.] (57) Prezes Urzędu ustalił również, że w niektórych przypadkach część świadczenia pieniężnego z dowodu zakupu dotyczyła świadczenia pieniężnego wynikającego z zamówień wystawionych przed 8 grudnia 2022 r. do dostawców Strony postępowania. W Tabeli B te przypadki zostały oznaczone adnotacją „Część z dowodu zakupu dotycząca świadczenia pieniężnego wynikająca z transakcji handlowych zawartych od 8 grudnia 2022 r.”. Dow o d y : Zamówienia [dokumenty nr 054.03.] Umowy [dokumenty nr 054.05.] Załącznik nr 2 do wezwania nr 4 [dokument nr 054.07.] (58) Strona postępowania nie wykazała również, aby – w umowach, z których wynikają Zakwestionowane Świadczenia Pieniężne – po odebraniu towaru lub usługi, a przed upływem uzgodnionego terminu zapłaty kwestionowała ja kość (zgodność z umową) towarów lub usług, występując do kontrahenta z roszczeniem o obniżenie ceny i dokonując potrącenia tej wierzytelności z wierzytelnością z tytułu zapłaty pierwotnie uzgodnionego zobowiązania do zapłaty wynagrodzenia. (59) Ustalona w sposó b wskazany powyżej wartość zobowiązania do zapłaty wynagrodzenia w transakcji handlowej, z uwzględnieniem ewentualnych zmian wysokości tego wynagrodzenia, została dla każdego Zakwestionowanego Świadczenia Pieniężnego wskazana w Tabeli A i B. (60) W przypadku, gdy świadczenie pieniężne zostało w treści dokumentującego go dowodu zakupu wyrażone w walucie obcej, Prezes Urzędu ustalił wartość Zakwestionowanego Świadczenia Pieniężnego wyrażonego w walucie obcej na podstawie art. 13b ust. 3 Ustawy i obliczył jego rów nowartość przy zastosowaniu średniego kursu waluty obcej ogłoszonego przez Narodowy Bank Polski: - ostatniego dnia roboczego okresu objętego postępowaniem, tj. 30 czerwca 2023 roku – w przypadku świadczeń pieniężnych niespełnionych w okres ie objętym postępowaniem, - ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień spełnienia świadczenia pieniężnego – w przypadku świadczeń pieniężnych spełnionych po terminie w okresie objętym postępowaniem. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. +48 22 55 60 260 zatory @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 19 (61) W Tabeli A wskazano odpowiedni dla każdego Zakwestio nowanego Świadczenia Pieniężnego kurs danej waluty obcej ogłoszony przez Narodowy Bank Polski (dalej: „NBP”) na stronie internetowej NBP i dostępny w archiwum kursów średnich NBP – tabela A pod adresem: https://nbp.pl/statystyka - i - sprawozdawczosc/kursy/arc hiwum - kursow - srednich - tabela - a/. (62) Dla każdego Zakwestionowanego Świadczenia Pieniężnego ujętego w Tabeli A Prezes Urzędu obliczył liczbę dni opóźnienia liczoną od daty następującej po terminie zapłaty zgodnym z umową do dnia spełnienia świadczenia, a w przy padkach niespełnienia świadczenia w okresie objętym postępowaniem, do ostatniego dnia okresu objętego postępowaniem. (63) Dla każdego Zakwestionowanego Świadczenia Pieniężnego ujętego w Tabeli B Prezes Urzędu obliczył liczbę dni opóźnienia liczoną od daty nastę pującej po terminie zapłaty wynikającym z art. 13 ust. 2 pkt 2 Ustawy (z uwzględnieniem art. 115 k.c.) do dnia spełnienia świadczenia, a w przypadkach niespełnienia świadczenia w okresie objętym postępowaniem, do ostatniego dnia okresu objętego postępowani em. (64) W oparciu o tak ustaloną długość okresu opóźnienia, Prezes Urzędu zakwalifikował każde Zakwestionowane Świadczenie Pieniężne w Tabeli A i B do jednej z pięciu grup świadczeń, opisanych poniżej. (65) W związku z powyższym, suma wartości Zakwestionowanych Świadczeń Pieniężnych z Tabeli A i B , co do których Prezes Urzędu ustalił w niniejszym postępowaniu, że zostały one spełnione przez Stronę postępowania po terminie albo nie zostały przez nią spełnione do ostatniego dnia okresu objętego postępowaniem wynosi [Informacja prawnie chroniona] złotych. Przy czym, Prezes Urzędu obliczył poszczególne sumy Zakwestionowanych Świadczeń Pieniężnych, z uwzględnieniem liczby dni opóźnienia i przedziałów opóźnienia zgodnie z art. 13v ust. 2 Ustawy, tj.: (WŚ1) - nie przekra cza 30 dni – [Informacja prawnie chroniona] zł, (WŚ2) wynosi od 31 do 60 dni – [Informacja prawnie chroniona] zł, (WŚ3) wynosi od 61 do 120 dni – [Informacja prawnie chroniona] zł, (WŚ4) wynosi od 121 do 365 dni – [Informacja prawnie chroniona] zł, (WŚ5) p rzekracza 365 dni – [Informacja prawnie chroniona] zł. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. +48 22 55 60 260 zatory @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 20 IV. Ocena prawna (66) Zgodnie z treścią art. 13b ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych, zakazane jest nadmierne opóźnianie się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych przez podmioty, o których mowa w art. 2, niebędące podmiotami publicznymi . (67) Stosownie do art. 13b ust. 2 Ustawy, określającego znamiona deliktu administracyjnego, nadmierne opóźnianie się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych przez podmiot, o którym mowa w a rt. 2, niebędący podmiotem publicznym, ma miejsce w przypadku, gdy w okresie 3 kolejnych miesięcy suma wartości wymagalnych świadczeń pieniężnych niespełnionych oraz spełnionych po terminie przez ten podmiot wynosi co najmniej 2 000 000 złotych. (68) Zgodnie z art. 13c ust. 1 Ustawy , Prezes Urzędu prowadzi postępowania w sprawie nadmiernego opóźniania się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych wobec podmiotów, o których mowa w art. 2 Ustawy, niebędących podmiotami publicznymi. Mając na względzie treść powyższych przepisów oraz treść art. 2 pkt 1 Ustawy, do któr ego one odsyłają, należy stwierdzić, że podmiotami, w stosunku do których może być prowadzone postępowanie w sprawie nadmiernego opóźniania się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych i które są adresatem zakaz u, o którym mowa w art. 13b ust. 1 Ustawy są m.in. przedsiębiorcy w rozumieniu przepisów ustawy Prawo przedsiębiorców 6 , o ile nie są oni podmiotami publicznymi. (69) W treści art. 4 pkt 1 ustawa o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlow ych wskazuje, że transakcja handlowa oznacza umowę, której przedmiotem jest odpłatna dostawa towaru lub odpłatne świadczenie usługi, jeżeli strony zawierają ją w związku z wykonywaną działalnością. (70) Świadczenia pieniężne, w rozumieniu art. 4 pkt 1a ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych stanowią wynagrodzenie za dostawę towaru lub świadczenie usług w transakcjach handlowych. Pojęcie to wyznacza zatem zakres przedmiotowy postępowania i dokonywanych w nim ustaleń . (71) Zgodnie z art. 4 ust. 1 Ustawy Prawo przedsiębiorców - przedsiębiorcą jest osoba fizyczna, prawna lub jednostka organizacyjna nie będąca osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, wykonująca działalność gospodarczą. Działalnością gospodarczą 6 Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców (Dz.U. z 2024 r. poz. 236 ze zm.), dalej także: „Ustawa Prawo przedsiębiorców”. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. +48 22 55 60 260 zatory @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 21 z k olei – zgodnie z art. 3 Ustawy Prawo przedsiębiorców – jest zorganizowana działalność zarobkowa, wykonywana we własnym imieniu i w sposób ciągły. (72) Przez podmiot publiczny natomiast – zgodnie z definicją zawartą w art. 4 pkt 2 Ustawy - należy rozumieć podmiot y, o których mowa w art. 4 ustawy z dnia 11 września 2019 r. – Prawo zamówień publicznych 7 . (73) Dla stwierdzenia , czy doszło do nadmiernego opóźniania się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych przez Stronę postępowania, w toku niniejszego postępowania niezbędne jest wykazanie kumulatywnego spełnienia poniższych przesłanek: • posiadanie przez Stronę postępowania statusu przedsiębiorcy w rozumieniu art. 2 pkt 1 Ustawy w związku z 4 ust. 1 Ustawy Prawo przedsiębiorców; • nieposiadanie przez Stronę postępowania statusu podmiotu publicznego; • zawieranie transakcji handlowych w rozumieniu art. 4 pkt 1 Ustawy, w związku z prowadzoną przez strony tych umów działalnością; • nadmierne opóźnianie się przez Stronę postępowania ze spełnianiem świadczeń pieniężnych w okresie objęty m postępowaniem – stosownie do art. 13b Ustawy. (74) W toku niniejszego postępowania, Prezes Urzędu ustalił, że Rawicka Fabryka Wyposażenia Wagonów „RAWAG” sp. z o.o. jest spółką z ograniczoną odpowiedzialnością – a zatem osobą prawną, wpisaną do rejestru przed siębiorców KRS i prowadzi we własnym imieniu, w sposób ciągły, zorganizowaną działalność zarobkową. Strona postępowania jako spółka prawa handlowego prowadząca działalność gospodarczą , jest przedsiębiorcą w rozumieniu art. 4 ust. 1 U stawy Prawo przedsiębio rców , a zatem podmiotem, o którym mowa w art. 2 pkt 1 Ustawy. (75) Jednocześnie, kapitał zakładowy Strony postępowania należy w całości do podmiotu prywatnego, a zatem Strona postępowania nie należy do żadnej z kategorii podmiotów wymienionych w art. 4 Ustawy P rawo zamówień publicznych. W związku z tym nie posiada statusu podmiotu publicznego. (76) Biorąc pod uwagę powyższe, Rawicka Fabryka Wyposażenia Wagonów „RAWAG” sp. z o.o. jest adresatem zakazu, o którym mowa w art. 13b ust. 1 Ustawy, może być stroną prowadzone go przez Prezesa Urzędu postępowania w sprawie nadmiernego opóźniania się 7 Dz. U. z 202 4 r. poz. 1320 ; dalej: „Ustawa Prawo zamówień publicznych”. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. +48 22 55 60 260 zatory @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 22 ze spełnianiem świadczeń pieniężnych, a także adresatem - wydanej w wyniku jego przeprowadzenia - decyzji administracyjnej. (77) Jednocześnie należy stwierdzić, że ustalenie naruszenia zakazu nadmiernego opóźniania się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych przez Stronę postępowania wymaga wykazania, że Strona postępowania była zobowiązana do spełnienia Zakwestionowanych Świadczeń Pieniężnych, które: 1) stanowią świadczenia pieniężne (w trans akcjach handlowych) w rozumieniu art. 4 pkt 1a Ustawy, do których odnosi się zakaz nadmiernego opóźniania się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych (do których ma zastosowanie Ustawa), tj. takie, które: a. wynikają z transakcji handlowych zawartych przez Stron ę postępowania z podmiotami wskazanymi w art. 2 Ustawy; b. nie są wyłączone z zakresu zastosowania Ustawy na podstawie jej art. 3; 2) nie podlegały pominięciu stosownie do art. 13b ust. 4 Ustawy; 3) były wymagalne w okresie objętym postępowaniem; 4) zostały spełnione po terminie albo nie zostały spełnione w okresie objętym postępowaniem; 5) ich suma wynosi co najmniej 2 000 000 złotych. (78) Spełnienie wskazanych przesłanek jest konieczne do ustalenia naruszenia zakazu nadmiernego opóźniania się ze spełnianiem świad czeń pieniężnych przez Stronę postępowania. Popełnienie deliktu administracyjnego jest bowiem powiązane z obiektywnym stanem opóźnienia, niezależnym od jego przyczyn. (79) Jak podkreśla się w doktrynie i orzecznictwie - odpowiedzialność administracyjnoprawna (odpowiedzialność za delikt administracyjny) w odróżnieniu od odpowiedzialności karnej – ma charakter odpowiedzialności obiektywnej chyba , że ustawodawca zdecyduje się na wprowadzenie do deliktu administracyjnego znamienia winy 8 . Dla przyjęcia tej odpowied zialności wystarczający jest zatem sam fakt obiektywnego naruszenia obowiązków 8 M. Jabłoński, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, red. Wierzbowski 2020, wyd. 29, Legalis, I. Sepioło - Jankowska, Odpowiedzialność administracyjna jako odpowiedzialność alternatywna dla deliktów finansowych, Prokuratura i Prawo 1, 2020, s. 83 i nast., wyrok TK z dnia 4 lipca 2002 r., sygn. akt P 12/01, OTK - A 2002/4/50, wyrok TK z dnia 25 marca 2010 r., sygn. akt P 9/08, OTK - A 2010, nr 3, poz. 26. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. +48 22 55 60 260 zatory @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 23 administracyjnoprawnych, bez względu na przyczynę, która do tego doprowadziła. Podstawę zastosowania sankcji administracyjnej stanowi sam fakt naruszenia normy sankcjonowanej, b ez względu na winę podmiotu, który dopuścił się określonego zachowania. (80) Biorąc pod uwagę treść zakazu wyrażoną w normie prawnej zawartej w przepisach art. 13b Ustawy, odpowiedzialność za naruszenie tego zakazu ma charakter obiektywny. Zgodnie z jej treści ą , o naruszeniu zakazu decyduje spełnienie obiektywnych przesłanek wskazanych w Ustawie – osiągnięcie określonego pułapu opóźnień w spełnianiu świadczeń pieniężnych w okresie objętym postępowaniem. O obiektywnym charakterze odpowiedzialności decyduje m.in. odwołanie się w opisie znamion deliktu do obiektywnego zachowania polegającego na opóźnieniu. Na odpowiedzialność tą nie ma zatem wpływu stopień zawinienia podmiotu naruszającego prawo, okoliczności naruszenia zakazu, czy też motywacja sprawcy lub skala n aruszeń. (81) Zgodnie z art. 4 pkt 1a Ustawy, świadczenie pieniężne to wynagrodzenie za dostawę towaru lub wykonanie usługi w transakcji handlowej. Natomiast transakcją handlową w rozumieniu art. 4 pkt 1 Ustawy jest umowa, której przedmiotem jest odpłatna dost awa towaru lub odpłatne świadczenie usługi, jeżeli strony, o których mowa w art. 2 Ustawy, zawierają ją w związku z wykonywaną działalnością. (82) Mając na uwadze definicję transakcji handlowej wskazaną w treści art. 4 pkt 1 Ustawy, stwierdzić należy, że każda odpłatna dostawa towaru lub odpłatne świadczenie usługi – w przypadkach, w których dane zamówienie wynikało z uprzednio zawartej umowy ramowej również stanowi transakcję handlową. Odrębną transakcją handlową jest zatem każda umowa jednorazowa zawierana na podstawie umowy ramowej, każde zamówienie/zlecenie składane na podstawie takiej umowy i dostawa każdej partii towaru , etap wykonania usługi – za które uzgodniono wynagrodzenie. (83) Mając na uwadze powyższe, „ świadczenie pieniężne” stanowi zapłatę – a zatem wyrażony w pieniądzu ekwiwalent za spełnienie świadczenia niepieniężnego, tj. za każdą dostawę towaru lub wykonanie każdej usługi, czy też dzieła lub ich części, wynikający z (w wykonaniu) umów posiadających następujące cechy: • są odpłatne – ekwiwalentem świadczenia niepieniężnego jest w nich płatność, czyli wynagrodzenie wyrażone w pieniądzu; Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. +48 22 55 60 260 zatory @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 24 • przedmiotem uzgodnionego w nich świadczenia niepieniężnego jest dostawa towarów lub świadczenie usług; • ich stronami są podmioty, o których mowa w art. 2 Ustawy; • zostały zawarte w związku z prowadzoną przez te podmioty działalnością. (84) Z kolei, podmioty, o których mowa w art. 2 Ustawy, to przede wszystkim przedsiębiorc y w rozumieniu przepisów Ust awy Prawo przedsiębiorców oraz podmioty z nimi zrównane, m.in.: • podmioty prowadzące działalność, o której mowa w art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców; • oddziały i przedstawicielstwa przedsiębiorców zagranicznych; • przedsiębiorcy z państw członkowskich Unii Europejskiej, państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub Konfederacji Szwajcarskiej. (85) Z ustaleń Prezesa Urzędu wynika, że wszystkie Zakwestionowane Świadczenia Pieniężne wynikają z umów, w których uz godniono zapłatę sumy pieniężnej (wyrażonej zarówno w polskich złotych, jak i w walutach obcych) w zamian za spełnienie świadczenia niepieniężnego. Uzgodnione przez strony tych umów świadczenia niepieniężne polegały na odpłatnej dostawie towarów lub odpłat nym świadczeniu usług. Stronami tych umów były podmioty, o których mowa w art. 2 Ustawy. Prezes Urzędu ustalił ponadto, że Zakwestionowane Świadczenia Pieniężne zostały udokumentowane w ewidencji JPK_VAT_Zakup lub fakturami/rachunkami, co świadczy o tym, że wynikały one z umów (transakcji handlowych) zawieranych w związku z prowadzoną przez te podmioty działalnością. W związku z tym wszystkie Zakwestionowane Świadczenia Pieniężne stanowią świadczenia pieniężne w transakcjach handlowych. (86) Zakwestionowane Świ adczenia Pieniężne zostały ustalone przy uwzględnieniu przepisów Ustawy określających zakres podmiotowy i przedmiotowy, o którym mowa w pkt II I . 2. decyzji. (87) Zakwestionowane Świadczenia Pieniężne wskazane w Tabeli A i B były wymagalne w okresie objętym pos tępowaniem. Jak wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z 30 sierpnia 2006 r., (sygn. akt II CSK 90/06, OSNC 2007, nr 6, poz. 92): „ Wymagalność roszczenia nie została w prawie cywilnym zdefiniowana, powszechnie jednak przyjmuje się, że wyraża ona stan, w którym, Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. +48 22 55 60 260 zatory @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 25 ob iektywnie rzecz ujmując, wierzyciel ma prawną możliwość żądania zaspokojenia przysługującej mu wierzytelności. Początek wymagalności roszczenia nie daje się formułować w regułę ogólną, ponieważ dla różnych stosunków prawnych i dla różnych roszczeń może być zróżnicowany. Określa go każdorazowo konkretna wierzytelność oraz treść, charakter lub właściwości zobowiązania, z którego wierzytelność się wywodzi .” (88) W ymagalność świadczenia pieniężnego w rozumieniu art. 13b Ustawy należy powiązać z upływem terminu spełn ienia świadczenia, czyli w przypadku świadczenia pieniężnego – z upływem terminu jego zapłaty. (89) Zgodnie z zasadą swobody umów, wyrażoną w przepisie art. 353 1 Kodeksu cywilnego i w jej granicach, strony zawierające umowę mogą uzgodnić termin spełnienia świa dczeń - w tym termin zapłaty świadczenia pieniężnego - według swego uznania, jednak nie może to naruszać obowiązujących ustaw (w tym przepisów ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych). (90) Uzgodnione terminy zapłaty nie mog ą zatem przekraczać maksymalnych terminów zapłaty, o których mowa w art. 7 ust. 2 i art. 7 ust. 2a ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych, które uzależniają zakres swobody kontraktowej stron transakcji handlowych w tym z akresie od wielkości prowadzonego przez te strony przedsiębiorstwa. Przepis art. 7 ust. 2 Ustawy formułuj e ogólną zasadę, zgodnie z którą termin zapłaty za towary i usługi nie może przekraczać 60 dni liczonych od dnia doręczenia dłużnikowi faktury lub rach unku potwierdzających dostawę towaru lub wykonanie usługi . (91) Zgodnie z treścią art. 7 ust. 2a Ustawy , gdy dłużnikiem zobowiązanym do zapłaty za towary lub usługi jest duży przedsiębiorca, a wierzycielem jest mikroprzedsiębiorca, mały przedsiębiorca albo śre dni przedsiębiorca (MŚP) termin zapłaty za towary lub usługi nie może przekraczać 60 dni liczonych od dnia doręczenia dłużnikowi faktury lub rachunku potwierdzających dostawę towaru lub wykonanie usługi . (92) Na podstawie art. 13 ust. 2 U stawy, zamiast postanowień umowy ustalających terminy zapłaty z naruszeniem ww. przepisów stosuje się terminy zapłaty ustalone zgodnie z zasadami określonymi w art. 13 ust. 2 pkt 1 i pkt 2 Ustawy, tzn. stosuje się terminy zapłaty wynoszące 60 dni liczonyc h od dnia doręczenia dłużnikowi faktury lub rachunku, potwierdzających dostawę towaru lub wykonanie usługi albo liczonych zgodnie z art. 7 ust. 4 lub art. 9 ust. 2 Ustawy (dalej: „maksymalny termin zapłaty”). (93) W odniesieniu do Zakwestionowanych Świadczeń P ieniężnych, w których ustalono, że Strona, jako duży przedsiębiorca, zawierała transakcje handlowe z podmiotami z sektora MŚP, a mimo to termin zapłaty uzgodniony przez strony transakcji handlowych przekraczał 60 dni Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. +48 22 55 60 260 zatory @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 26 liczonych od daty doręczenia faktury po twierdzającej dostawę towaru lub wykonanie usługi, Prezes Urzędu zastosował treść art. 13 ust. 2 pkt 2 Ustawy , przy uwzględnieniu art. 7 ust. 2a, ust. 4 oraz art. 9 ust. 2 Ustawy. (94) Mając na uwadze wyżej opisane ustalenia faktyczne oraz brzmienie przepisów Ustawy, Prezes Urzędu stwierdził, że w niniejszej sprawie występują kumulatywnie wszystkie przesłanki potwierdzające, że Strona naruszyła zakaz nadmiernego opóźniania się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych, tj.: • Strona posiada status przedsiębiorcy w ro zumieniu art. 2 pkt 1 Ustawy w związku z art. 4 ust. 1 Ustawy Prawo przedsiębiorców; • Strona nie posiada statutu podmiotu publicznego w rozumieniu art. 4 pkt 2 Ustawy; • Strona zawierała transakcje handlowe w rozumieniu art. 4 pkt 1 Ustawy; • Suma Zakwestionowa nych Świadczeń Pieniężnych wyniosła co najmniej 2 000 000 złotych. (95) Mając na uwadze powyższe , w niniejszej sprawie Prezes Urzędu stwierdził, że w okresie objętym postępowaniem, tj. kwiecień, maj, czerwiec 2023 roku Strona naruszyła zakaz ustawowy, o którym mowa w art. 13b ust. 1 Ustawy, a zatem popełniła delikt administracyjny polegający na nadmiernym opóźnianiu się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych w transakcjach handlowych. V. Kara pieniężna 1. Nałożenie administracyjnej kary pieniężnej (96) Zgodnie z art. 13v ust. 1 Ustawy - w przypadku stwierdzenia nadmiernego opóźniania się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych przez s tronę postępowania, Prezes Urzędu może nałożyć na nią , w drodze decyzji, administracyjną karę pieniężną. (97) U żyte przez ustawod awcę sformułowanie „ Prezes Urzędu może nałożyć” oznacza, że decyzje w tym względzie mieszczą się w ramach tzw. uznania administracyjnego. Uznanie administracyjne jest konstrukcją prawną pozwalającą organowi administracji publicznej na wybór konsekwencji prawnych zaistnienia stanu faktycznego , do które g o odnosi się hipoteza normy prawnej. A zatem , przedmiotem uznania w rozpoznawanej sprawie jest określenie skutku prawnego w postaci nałożenia kary pieniężnej bądź jej nienakładania . (98) Ocena, czy w konkretnej sprawie występują okoliczności uzasadniające nałoż eni e kary pieniężnej, została pozostawiona organowi prowadzącemu postępowanie . W tym przypadku Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. +48 22 55 60 260 zatory @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 27 to Prezes Urzędu kształtuje politykę wymiaru kar wobec przedsiębiorców, znając specyfikę rynku i problemy związane z nadmiernym opóźnianiem się ze spełnieniem św iadczeń pieniężnych. Nie oznacza to jednak dowolności, bowiem rozstrzygnięcie w tym zakresie wymaga uzasadnienia i podlega kontroli sądowo - administracyjnej. (99) Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 20 stycznia 2022 r., sygn. akt III OSK 4872/21 (opubl. LEX nr 3290511), uznanie administracyjne oznacza przyznanie organowi administracji publicznej przepisem prawa materialnego pewnego luzu decyzyjnego polegającego na możliwości wyboru sposobu rozstrzygnięcia danej sprawy administracyjnej. Działanie organu korzystającego z możliwości podjęcia decyzji w ramach uznania administracyjnego musi mieścić się w granicach zakreślonych przez art. 7 k.p.a., tj. organ powinien dążyć do wyjaśnienia prawdy obiektywnej i załatwić sprawę z uwzględnieniem interesu spo łecznego i słusznego interesu strony. Zarówno pojęcia interesu społecznego, jak i słusznego interesu strony nie zostały ustawowo zdefiniowane, co powoduje, że treść nadaje im organ orzekający. Z reguły interes indywidualny nie pokrywa się z interesem społe cznym. (100) Przy czym, zasada określona w art. 7 in fine k . p . a . nakazująca organom uwzględniać interes społeczny i słuszny interes obywateli przy wydawaniu decyzji uznaniowej , nie daje prymatu żadnej z powyższych wartości . Ustawodawca w art. 7 k.p.a. nie okreś lił hierarchii tych wartości, ani też zasad rozstrzygania kolizji pomiędzy interesem społecznym i słusznym interesem strony, (tak też: A. Wróbel [w:] M. Jaśkowska, M. Wilbrandt - Gotowicz, A. Wróbel , Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administra cyjnego, LEX/el. 2022, art. 7 ) . (101) Przesłanka słusznego interesu strony, aczkolwiek niezdefiniowana, wskazuje, że nie chodzi w niej o każdy interes strony (a więc chęć uzyskania rozstrzygnięcia organu administracji publicznej o treści zgodnej z wolą strony), ale wyłącznie o interes zgodny przede wszystkim z prawem i zasadami współżycia społecznego. Słuszny interes strony musi być interesem znajdującym oparcie w obowiązujących przepisach prawa, bowiem zasada praworządności, wyrażona w art. 6 k.p.a., zobowiązuj e organy administracji do działania na podstawie przepisów prawa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 lipca 2021 r., III OSK 3755/21, opubl. LEX nr 3217829). (102) Uznanie interesu za słuszny powinno wynikać z obiektywnej oceny sytuacji, a nie z wł asnego przekonania strony opartego na poczuciu krzywdy i nierówności (wyrok NSA z 20 maja 1998 r ., I SA/Ka 1744/96 , LEX nr 33416). Poza tym nie można uznać, iż interes strony jest słuszny, jeżeli godzi on zarazem w interes społeczny (wyrok NSA z 23 czerwca 1995 r., SA/Wr 2744/94 , LEX nr 26845). Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. +48 22 55 60 260 zatory @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 28 (103) Je dnocześnie należy podkreślić, że odstępstwo od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej jest instytucją o charakterze wyjątkowym, gdyż zasadą jest karanie za stwierdzony delikt administracyjny, a nie odstępowanie od ukarania. Możliwość zwolnienia z kary - pomimo naruszenia przepisów ustawy - może znaleźć uzasadnienie jedynie w wyjątkowych sytuacjach (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 grudnia 2020 r., sygn. akt II GSK 855/20, LEX nr 3115072). (104) Podobnie przyjmuje się w orzecznictwie sądowym n a gruncie decyzji Prezesa Urzędu o nałożeniu kar pieniężnych za naruszenie przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Zgodnie z art. 106 ust. 1 u stawy o ochronie konkurencji i konsumentów, kary pieniężne nakładane z tytułu naruszenia zakazów ok reślonych w ustawie mają wprawdzie charakter fakultatywny, jednak odstąpienie od nałożenia kary powinno następować w wyjątkowych przypadkach, gdy nawet wymierzenie kary w wysokości symbolicznej stanowiłoby dla przedsiębiorcy znaczącą dolegliwość, pozostają cą w rażącej sprzeczności ze stopniem winy przedsiębiorcy oraz szkodliwością stwierdzonej praktyki dla interesów konsumentów ( Wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 17 marca 2015 r. VI ACa 539/14 LEX nr 1667658 oraz wyrok S.A. z 26 kwietnia 2013 r. VI ACa 1539/12 LEX nr 1369418) . Zasady te – ze względu na zbliżoną konstrukcję normatywną kary - można odpowiednio odnieść do kar administracyjnych wymierzanych przez Prezesa Urzędu w postępowaniu w sprawie nadmiernego opóźniania się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych. (105) Prezes Urzędu zważył, że administracyjna kara pieniężna, o której mowa w art. 13v ust. 1 Ustawy pełni funkcję prewencyjno - wychowawczą, mającą na celu kształtowanie świadomości prawnej społeczeństwa i jego postaw wobec prawa poprzez wychowywan ie (prewencję pozytywną) i odstraszania od naruszenia prawa (prewencję negatywną) 9 . Związane jest to z realizacją celów Ustawy – kształtowania kultury terminowych płatności i przeciwdziałanie powstawaniu zatorów płatniczych w gospodarce. Nadto jej funkcja wyraża się również w zapobieganiu kredytowania się kosztem innych przedsiębiorców, poprzez uczynienie takiego zachowania nieopłacalnym. (106) W nauce prawa i orzecznictwie wskazuje się, że administracyjne kary pieniężne – w odróżnieniu od środków karnych - pełni ą przede wszystkim funkcję prew e ncyjną, a ich funkcja represyjna – chociaż nie jest negowana – nie pełni roli pierwszoplanowej 10 . Jak podkreśla się w orzecznictwie T rybunału K onstytucyjnego – administracyjne kary pieni ę żne są środkami mającymi na celu mobil izowanie podmiotów do terminowego 9 Zob. A. Piszcz, Sankcje w polskim prawie antymonopolowym, Białystok 2013 s. 59 – 60. 10 R. Stank iewicz, Komentarz do art. 189B (w:) R. Hausner, Kodeks Postępowania Administracyjnego Komentarz. Wydanie 7, Legalis/el. 2021. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. +48 22 55 60 260 zatory @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 29 i prawidłowego wykonywania obowiązków wobec pań s twa, zapewniają zatem realizacj ę wykonawczo - zarządzających zadań admin i stracji. Przez zapowiedź negatywnych konsekwencji, jakie nastąpią w wypadku naruszenia obowiązków określonych w ustawie albo w decyzji administracyjnej, motywują adresatów do wykonywania ustawowych obowiązków 11 . (107) Uzasadnieniem wprowadzenia karalnoś ci deliktu administracyjnego , jakim jest nadmierne opóźnianie się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych było przyjęcie skutecznych instrumentów ochrony wierzycieli. Z tych względów – oprócz instrumentów prywatnoprawnych - ustawodawca zdecydował się na wprowadzenie administracyjnych kar pieniężnych dla podmiotów, które nadmiernie opóźniają się ze spełnianiem swo ich świadczeń pieniężnych wobec kontrahentów. C elem przywołanej zmiany legislacyjnej była poprawa sytuacji nieokreślonego kręgu wierzycieli , poprzez wymuszenie za pomocą systemu represyjnego – przestrzegania przez dłużników umownych terminów zapłaty i niep rzekraczania terminów ustawowych, co ma sprzyjać budowaniu kultury terminowych płatności. (108) Biorąc pod uwagę powyższe, nałożenie kary w okolicznościach niniejszej sprawy jest w pełni uzasadnione. W toku niniejszego postępowania Prezes Urzędu ustalił bowiem , że Strona popełniła delikt administracyjny polegający na nadmiernym opóźnianiu się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych. W jego wyniku , w okresie objętym postępowaniem podmioty wymienione w Tabelach A i B nie otrzymał y bądź otrzymały po terminie zapłaty na leżne im świadczenia pieniężne za dostarc zone towar y lub wykonan e usługi. Łączna wartość Zakwestionowanych Ś wiadczeń P ieniężnych wyniosła [Informacja prawnie chroniona] złotych. (109) W ocenie Prezesa Urzędu, biorąc pod uwagę całokształt okoliczności sprawy, na łożenie kary w niniejszym postępowaniu jest uzasadnione i celowe. Biorąc pod uwagę powyższe, skala opóźniania się przez Stronę postępowania z zapłatą za dostarczone towary i usługi w analizowanym okresie – wyrażająca się kwotą zaległości, liczbą niezapłaco nych w terminie faktur oraz liczbą podmiotów dostawców/wierzycieli, których interes ekonomiczny został naruszony, pozwala na stwierdzenie, że zachowanie Strony naruszyło lub mogło naruszyć interes szerszego kręgu podmiotów/wierzycieli, a zatem stworzyło st an zagrożenia powstaniem zatorów płatniczych w gospodarce. Uzasadnione jest zatem wymierzenie Stronie kary, aby odstraszyć ją od popełniania tego czynu w przyszłości. W ten sposób realizuje się 11 Por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 25 marca 2010 r., sygn. akt P 9/08, OTK - A 2010, Nr 3, poz. 26. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. +48 22 55 60 260 zatory @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 30 jednocześnie pośrednia ochrona wierzycieli, którzy często – w obawie przed utratą zamówień - nie dochodzą swych wierzytelności w stosunku do dłużników. 2. Ustawowa przesłanka odstąpienia od wymierzenia kary (110) Zgodnie z art. 13v ust. 7 Ustawy - w przypadku, gdy do nadmiernego opóźniania się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych doszło na skutek działania siły wyższej , Prezes Urzędu odstępuje od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej. (111) Jak trafnie zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 27 października 2017 r., w sprawie o sygn. akt I OSK 3394/15 12 , p ojęcie siły wyższej nie jest definiowane normatywnie. W literaturze i judykaturze dominuje pogląd, że siła wyższa oznacza zdarzenie zewnętrzne w stosunku do powołującego się na nią podmiotu, którego to zdarzenia nie dało się przewidzieć ani mu zapobiec, na wet przy dołożeniu najwyższego stopnia staranności (wyrok NSA z 16 lutego 2018 r., I GSK 703/16; uchw ała pełnego składu Izby Cywilnej SN z 26 października 2007 r., III CZP 30/07, OSNC 2008, Nr 5, poz. 43). Najczęściej dotyczy to stanu klęski żywiołowej zwi ązanej z działaniem sił przyrody, lecz także może chodzić o zakłócenia porządku społecznego, jak zamieszki, wojna (wyroki NSA z 16 lutego 2018 r. o sygn. akt I GSK 703/16 13 i I GSK 170/16 14 ). Przez siłę wyższą rozumie się zdarzenie zewnętrzne (teoria obiekty wna), które ma charakter nadzwyczajny (nikły stopień prawdopodobieństwa jego wystąpienia) i którego skutkom w świetle aktualnego poziomu wiedzy i techniki nie można zapobiec (por. post. SN z 16 września 2011 r., sygn. akt IV CSK 77/11 15 ). (112) Zgodnie z treścią art. 13v ust. 7 Ustawy , zdarzenie o takich cechach powinno być przyczyną nadmiernego opóźniania się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych w okresie objętym postępowaniem. (113) Samo wystąpienie okoliczności, które można uznać za przejaw siły wyższej, nie jest wy starczające do przyjęcia, iż w danych okolicznościach mamy do czynienia z działaniem siły wyższej w stosunku do konkretnego podmiotu, gdyż dodatkowo należy brać pod uwagę także to, czy osoba, która z zaistnienia obiektywnych zdarzeń, składających się na si łę wyższą, wywodzi skutki prawne, mogła przeciwdziałać i zapobiec skutkom zaistnienia tych zdarzeń [T. Szanciło, Prawo przewozowe. Komentarz, Warszawa 2008, s. 303; por. wyr. SN z 9 kwietnia 1952 r., C - 962/51, OSNCK 1954, Nr 1, poz. 2; wyr. SN z 9 lipca 19 62 r., I CR 34/62, OSNC 1963, Nr 12, poz. 262; wyr. SN z 11.1.2001 r., IV CKN 150/00, OSNC 2001, Nr 10, 12 LEX nr 2407165 13 LE X nr 2546803. 14 LEX nr 2462825. 15 LEX nr 1084732. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. +48 22 55 60 260 zatory @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 31 poz. 153, z glosą A. Szpunara, Rejent 2001, Nr 12, s. 111 i M. Kolasińskiego, PiP 2002, Nr 7, s. 100; por. także w Z. Radwański, A. Olejniczak, Zobowiąz ania – część ogólna, Warszawa 2008, s. 213; W. Czachórski w: Z. Radwański (red.), System prawa cywilnego. Prawo zobowiązań – część ogólna, t. 3, cz. 1, Wrocław 1981, s. 614; W. Dubis, w: E. Gniewek (red.), Kodeks cywilny. Komentarz, Warszawa 2008, art. 435 , Nb 13; M. Safjan, w: K. Pietrzykowski (red.), Kodeks cywilny. Komentarz, t. 1, Warszawa 2005, art. 435, Nb 17] 16 . Przy czym, w orzecznictwie polskich sądów dominuje zapatrywanie opowiadające się za koncepcją obiektywną siły wyższej, zgodnie z którą do zda rzeń objętych kategorią siły wyższej zalicza się zdarzenia zewnętrzne w stosunku do przedsiębiorstwa. Ponadto, zwykle dodaje się, że działanie siły wyższej musi być nieuchronne – czyli niemożliwe do zapobieżenia oraz nadzwyczajne – czyli niemożliwe do prze widzenia 17 . Wymienione cechy musi wykazywać samo to zjawisko, które jest oceniane jako działanie siły wyższej. Samo w sobie musi być więc ono nadzwyczajne i w konsekwencji nieuchronne oraz w danym układzie stosunków niemożliwe do przewidzenia, czyli innymi słowy „przemożne”. Należy je zaś uznać za takie, jeżeli ze względu na tkwiącą w nim moc oddziaływania nie było przed nim, a ściślej – przed jego skutkami, żadnej obrony. W orzecznictwie podnosi się, że przy ocenie, czy mamy do czynienia z sił a ̨ wyższ ą ̨ , należy brać pod uwagę także element subiektywny – tzn. to, czy zainteresowana osoba mogła przeciwdziałać i zapobiec działaniu obiektywnych zdarzeń, składających się na siłę wyższą. Ta okoliczność podlega ocenie w konkretnym układzie faktycznym. (114) Również w doktrynie prawa administracyjnego podkreśla się, że w pojęciu siły wyższej należy wyróżnić zarówno elementy obiektywne: zewnętrzny, nadzwyczajny charakter zdarzenia, brak możliwości jego przewidzenia oraz zapobiegnięcia mu, jak i subiektywne: zachowanie pr zez podmiot obowiązany najwyższej staranności w celu zapobieżenia zdarzeniu lub jego skutkom. Wskazuje się, że pojęcie siły wyższej ulega subiektywizacji, zarówno gdy chodzi o wskazane elementy obiektywne, jak i wymóg, aby podmiot obowiązany, pomimo dochow ania należytej staranności, nie mógł zapobiec zdarzeniu i jego skutkom 18 . W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się również, że siła wyższa, 16 Zob. też: uchwała pełnego składu Izby Cywilnej Sądu Najwyższego z dnia 26 października 2007 r., III CZP 30/07, OSNC 2008/5/43; Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 września 2011 r., IV CSK 77/11, LEX nr 1084732. 17 Por. orzeczenia Sądu Najwyższego: z d nia 20 października 1936 r., C II 2086/36, Zb. Urz. OSN 1937/4/158, z dnia 9 kwietnia 1952 r., C 962/51, OSNCK 1954/1/2, z dnia 7 lutego 1953 r., I C 60/53, OSNCK 1954/2/35, z dnia 30 kwietnia 1960 r., I CR 54/62, OSNC 1963/12/262, z dnia 26 sierpnia 1992 r., I PRN 36/92, OSNC 1993/7 - 8/138, z dnia 11 lutego 1997 r., II CKN 78/96, z dnia 24 listopada 2000 r., III CZP 37/00, OSNC 2001/4/56, z dnia 16 stycznia 2002 r., IV CKN 629/00, z dnia 4 września 2004 r., IV CKN 420/01. Podobnie NSA np. w wyroku z dnia 30 września 2014 r., II GSK 299/13, Legalis nr 1087299. 18 M. Jaśkowska, M. Wilbrandt - Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego , art. 189e kpa, opubl. Lex. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. +48 22 55 60 260 zatory @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 32 jako przesłanka egzoneracyjna, powinna być przeszkodą o charakterze bezpośrednim 19 . W konsekwencji zatem t o samo zdarzenie, spełniające określone powyżej kryteria obiektywne, może w różny sposób oddziaływać na różne podmioty prawa, stanowiąc w niektórych przypadkach siłę wyższą, uniemożliwiającą spełnianie zobowiązań w terminie, a w innych nie stanowiąc przesz kody o takim charakterze. (115) Biorąc pod uwagę wskazane cechy siły wyższej należy dojść do wniosku, że również na gruncie regulacji administracyjnoprawnej adresat zakazu jest zobowiązany do zachowania najwyższej staranności w zakresie podjęcia działań, w celu odwrócenia negatywnych skutków zaistniałej przeszkody tak, aby nie dopuścić do naruszenia zakazu administracyjnego 20 . (116) Nadto, oczywistym jest, że pomiędzy zdarzeniem kwalifikowanym jako siła wyższa, a naruszeniem prawa musi istnieć bezpośredni związek przyc zynowy. Na gruncie prawa cywilnego podkreśla się, że wystąpienie siły wyższej wywołuje skutek egzoneracyjny jedynie w przypadku, gdy siła wyższa stanowi wyłączną przyczynę niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania, czy też szkody {tak: M. Zelek [w:] M. Gutowski (red.), Kodeks cywilny. Tom II. Komentarz. Art. 353 – 626. Wyd. 3, Warszawa 2022, Nb. V.3)}. Przyczyna ta musi zaistnieć faktycznie, a nie tylko potencjalnie uniemożliwić wykonanie zobowiązań, uprawnionemu do dochodzenia roszczeń oraz – co istotne – skutkowi temu uprawniony nie mógł zapobiec {P. Machnikowski [w:] E. Gniewek (red.), Kodeks cywilny. Komentarz, 2011 r., s. 281, t.5}. W orzecznictwie sądowym podkreśla się, że siły wyższej, a nawet nadzwyczajnych okoliczności w rozumieniu 357 1 k. c., w przypadku działalności gospodarczej nie stanową zjawiska takie jak spadek poziomu sprzedaży wynikający z przeobrażeń rynku, zwiększenia konkurencji, ewolucji zachowań konsumenckich, czy też zmiany legislacyjne oddziaływujące na warunki prowadzenia dz iałalności gospodarczej, które mają charakter powszechny i zostały wprowadzone drogą ustawy przez prawodawcę krajowego i jako takie wpisują się w ryzyko prowadzenia działalności gospodarczej (tak m.in. WSA w Gliwicach w wyroku z dnia 17 lutego 2022, I SA/G l 1438/21 21 ; SO w Płocku w wyroku z dnia 30 sierpnia 2019 r., I C 588/19 22 ). Przy czym nie można powoływać się na siłę wyższą, gdy naruszenie prawa stanowi konsekwencję nieusunięcia skutków jej działania lub gdy siła wyższa została poprzedzona czynnikiem prz yczyniającym się do powstania stanu niezgodnego z prawem 23 . 19 Wyrok NSA z 30 września 2014 r., II GSK 299/13, Lex nr 1572663. 20 Por. wyrok WSA w Warszawie z 26 lipca 2020 r., VI SA/Wa 2285/19, Lex 3050524, wyrok WSA w Rzeszowie z 20 września 2018 r., II SA/Rz 189/19, Lex nr 2557935. 21 Lex nr 3325402. 22 Lex nr 2766198. 23 H. Knysiak - Sudyka (red.), Kodeks postępowania admi nistracyjnego. Komentarz , art. 189e, wyd. II, WKP 2019. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. +48 22 55 60 260 zatory @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 33 (117) Należy zauważyć, że podstawowe koncepcje teoretyczne siły wyższej zostały rozwinięte na tle prawa zobowiązań przy jej rozważaniu jako przyczyny usprawiedliwiającej niewykonanie lub nienależyte wyko nanie zobowiązania 24 . W tym zakresie uznaje się, że na siłę wyższą (jako na okoliczność egzoneracyjną) może się strona zatem powoływać tylko wtedy, gdy ma ona wpływ na niemożność wykonania przez nią zobowiązania oraz gdy zachodzi bezpośredni związek przyczy nowy między siłą wyższą, a niewykonaniem zobowiązania 25 . W zakresie definicji pojęcia siły wyższej, o której mowa w art. 189e k.p.a. oraz innych przepisach prawa administracyjnego, doktryna prawa administracyjnego i orzecznictwo odwołują się do dorobku praw a cywilnego 26 . W przedmiotowym postępowaniu jest to tym bardziej uzasadnione, że naruszenie zakazu administracyjnego powiązane jest z opóźnianiem się w spełnianiu świadczeń pieniężnych, a zatem niewykonaniem zobowiązań cywilnoprawnych. Skoro popełnienie del iktu administracyjnego, o którym mowa w art. 13b ust. 1 Ustawy polega na niewykonaniu zobowiązania – niespełnieniu w terminie świadczenia pieniężnego - to oczywistym jest, że siła wyższa, o której mowa w tym przepisie, musi stanowić przeszkodę w spełnianiu świadczeń pieniężnych. (118) Analizowany przepis art. 13v ust. 7 Ustawy wyraźnie wskazuje, że siła wyższa jako przesłanka odstąpienia przez Prezesa Urzędu od wymierzenia kary administracyjnej, znajduje zastosowanie jedynie wówczas, gdy do naruszenia prawa dosz ło wskutek zdarzenia o takim charakterze. Konieczne jest zatem, żeby nadmierne opóźnienie się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych, które stanowi powód wymierzenia tej sankcji, pozostawało w bezpośrednim związku z wystąpieniem siły wyższej. Będzie się on wyrażał w tym, że do naruszenia prawa ponad wszelką wątpliwość nie doszłoby, gdyby nie nastąpienie takiego zdarzenia. (119) Biorąc pod uwagę cytowane wyżej orzecznictwo sądów powszechnych i Sądu Najwyższego dotyczące siły wyższej, jako przyczyny zwolnienia z odpowiedzialności cywilnej (w tym przeszkody w wykonaniu zobowiązań), jak również spójne z nim orzecznictwo sądów administracyjnych dotyczące siły wyższej, jako przesłanki zwolnienia z odpowiedzialności administracyjnej – należy stwierdzić, że zastosowanie art. 13v ust. 7 Ustawy wymaga spełnienia następujących przesłanek: 24 Uchwała pełnego składu Izby Cywilnej Sądu Najwyższego z dnia 26 października 2007 r., III CZP 30/07, OSNC 2008/5/43. 25 Tak również Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 28 września 1971 r., II CR 388/71, OS NCP 1972/3/58. Rozważania SN dotyczą wprawdzie odpowiedzialności deliktowej za szkodę, ale pozostają aktualne w analizowanej sytuacji. 26 M. Jaśkowska, M. Wilbrandt - Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego , ar t. 189e kpa, opubl. Lex. Por. też wyrok NSA z 30 września 2014 r., II GSK 299/13, Lex nr 1572663. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. +48 22 55 60 260 zatory @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 34 − wykazania, że w określonym czasie w okresie objętym postępowaniem w stosunku do strony postępowania działało obiektywne zdarzenie o cechach siły wyższej, tj. zewnętrzne i nadzwyczajne (czy li nagłe i nieprzewidywalne); − wykazania, że działanie siły wyższej stanowiło przeszkodę w spełnianiu świadczeń pieniężnych; − wykazania, że strona postępowania nie mogła zapobiec działaniu tej siły i jej następstwom, że nie było przed nią żadnej obrony, nie dawało żadnej alternatywy – tak, że nawet przy zachowaniu najwyższej staranności nie mogła ona zapobiec naruszeniu zakazu (przemożny charakter zdarzenia); − wykazania, że działanie siły wyższej doprowadziło do nadmiernego opóźniania się w spełnianiu świadcze ń pieniężnych – czyli do naruszenia zakazu ustawowego (związek przyczynowy), czyli wykazania, że gdyby nie działanie siły wyższej, do naruszenia zakazu by nie doszło. (120) Nie ulega przy tym wątpliwości, że wykazanie, że do naruszenia zakazu doszło wskutek dzia łania siły wyższej, należy do adresata zakazu – czyli do Strony postępowania 27 . (121) Oczywistym jest, iż wyjątków nie wolno interpretować rozszerzająco, co oznacza, że ich wykładnia powinna mieć ścisły charakter. Siła wyższa jako przesłanka zwolnienia z odpowied zialności cywilnej za niewykonanie zobowiązania jest wyjątkiem od zasady dotrzymywania umów. (122) Podobnie na gruncie niniejszego postępowania siła wyższa jako przesłanka odstąpienia od wymierzenia kary stanowi wyjątek od zasady nakładania przez Prezesa Urzędu administracyjnej kary pieniężnej za stwierdzony delikt administracyjny w postaci naruszenia zakazu, o którym mowa w art. 13b ust. 1 Ustawy, tj. zakazu nadmiernego opóźniania się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych. (123) Strona - domagając się odstąpienia od wymierzenia kary – podniosła, że w okresie objętym postępowaniem zmagała się nadal ze skutkami siły wyższej spowodowanej [Informacja prawnie chroniona] i [Informacja prawnie chroniona] . Prezes Urzędu nie znalazł podstaw, aby wskazane przez Stronę zdarzenia wpisywały się w pojęcie siły wyższej zwłaszcza, że zarówno [Informacja prawnie chroniona] i [Informacja prawnie chroniona] są zjawiskami, które w okresie objętym postępowaniem były już powszechnie znanymi faktami, trwającymi od relatywnie długiego czasu. Przedłożona przez Stronę korespondencja [Informacja prawnie 27 M. Jaśkowska, M. Wilbrandt - Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego , art. 189e kpa, opubl. Lex. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. +48 22 55 60 260 zatory @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 35 chroniona] nie potwierdza, jaki wpływ na działania Strony miały skutki [Informacja prawnie chroniona] . Żaden z dowodów nie potwierdza również wpływu [Informacja prawnie chroniona] na opóźnienia w transakcjach handlowych. (124) Mając na uwadze powyższe , nałożenie administracyjnej kary pieniężnej w niniejszym postępowaniu jest uzasadnione i nie zachodzi ustawowa przesłanka do odstąpienia od jej wymierzenia. 3. Wymiar administracyjnej kary pieniężnej (125) Wymierza jąc wysokość administracyjnej kary pieniężnej Prezes Urzędu w pierwszej kolejności ustalił wysokość kary maksymalnej w oparciu o wzór ustawowy, określony w art. 13v ust. 2, a następnie dokonał jej miarkowania w oparciu o dyrektywy wymiaru kary, określone w art. 13 ust. 2b pkt 1 - 5 Ustawy. W oparciu o przywołane przepisy prawa i mając na względzie całokształt materiału dowodowego Prezes Urzędu zbadał, czy w niniejszej sprawie występują okoliczności obciążające lub łagodzące i rozważył, jaki powinny mieć one wpływ na wysokość kary pieniężnej. W ten sposób następuje indywidualizacja kary. 3a. Maksymalna wysokość kary pieniężnej (126) Zgodnie z art. 13v ust. 2 Ustawy - w ysokość administracyjnej kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1, nie może być większa niż obli czona według następującego wzoru: WK = (WŚ1 x 1%) + (WŚ2 x 2%) + (WŚ3 x 4%) + (WŚ4 x 12%) + (WŚ5 x 24%) gdzie poszczególne symbole oznaczają: WK - maksymalną wysokość administracyjnej kary pieniężnej, WŚ1 - sumę wartości wymagalnych świadczeń pieniężnych niespełnionych oraz spełnionych po terminie lub ich równowartości - w przypadku , gdy zostały wyrażone w walucie obcej, w stosunku do których okres, który upłynął od dnia wymagalności niespełnionego lub spełnionego po terminie świadczenia pieniężnego do ost atniego dnia okresu objętego postępowaniem albo do dnia jego spełnienia, jeżeli świadczenie pieniężne zostało spełnione w okresie objętym postępowaniem, nie przekracza 30 dni, WŚ2 - sumę wartości wymagalnych świadczeń pieniężnych niespełnionych oraz spełni onych po terminie lub ich równowartości - w przypadku , gdy zostały wyrażone w walucie obcej, w stosunku do których okres, który upłynął od dnia wymagalności niespełnionego lub spełnionego po terminie świadczenia pieniężnego do ostatniego dnia okresu objęte go Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. +48 22 55 60 260 zatory @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 36 postępowaniem albo do dnia jego spełnienia, jeżeli świadczenie pieniężne zostało spełnione w okresie objętym postępowaniem, wynosi od 31 do 60 dni, WŚ3 - sumę wartości wymagalnych świadczeń pieniężnych niespełnionych oraz spełnionych po terminie lub ic h równowartości - w przypadku , gdy zostały wyrażone w walucie obcej, w stosunku do których okres, który upłynął od dnia wymagalności niespełnionego lub spełnionego po terminie świadczenia pieniężnego do ostatniego dnia okresu objętego postępowaniem albo do dnia jego spełnienia, jeżeli świadczenie pieniężne zostało spełnione w okresie objętym postępowaniem, wynosi od 61 do 120 dni, WŚ4 - sumę wartości wymagalnych świadczeń pieniężnych niespełnionych oraz spełnionych po terminie lub ich równowartości - w przypadku , gdy zostały wyrażone w walucie obcej, w stosunku do których okres, który upłynął od dnia wymagalności niespełnionego lub spełnionego po terminie świadczenia pieniężnego do ostatniego dnia okresu objętego postępowaniem albo do dnia jego spełnieni a, jeżeli świadczenie pieniężne zostało spełnione w okresie objętym postępowaniem, wynosi od 121 do 365 dni, WŚ5 - sumę wartości wymagalnych świadczeń pieniężnych niespełnionych oraz spełnionych po terminie lub ich równowartości - w przypadku , gdy zostały wyrażone w walucie obcej, w stosunku do których okres, który upłynął od dnia wymagalności niespełnionego lub spełnionego po terminie świadczenia pieniężnego do ostatniego dnia okresu objętego postępowaniem albo do dnia jego spełnienia, jeżeli świadczenie p ieniężne zostało spełnione w okresie objętym postępowaniem, przekracza 365 dni. (127) Odnosząc się do treści art. 13v ust. 2a Ustawy , Prezes Urzędu wskazuje, że dokonując ustaleń faktycznych w niniejszej sprawie, w tym ustalając wystąpienie nadmiernego opóźniani a się przez Stronę ze spełnianiem świadczeń pieniężnym w okresie objętym przedmiotowym postępowaniem, uwzględnił treść art. 13b ust. 4 Ustawy i pominął świadczenia pieniężne (o ile świadczenia te zostały zidentyfikowane w przekazanej przez Stronę Tabeli nr 1): 1) których termin spełnienia upłynął wcześniej niż 2 lata przed dniem wszczęcia postępowania; 2) wynikające z transakcji handlowych, których wyłącznymi stronami są podmioty należące do tej samej grupy kapitałowej; 3) wynikające z transakcji handlowych zawieran ych w zakresie działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej, o których mowa odpowiednio w art. 4 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 11 września 2015 r. o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. +48 22 55 60 260 zatory @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 37 (128) Prezes Urzędu przedstawił wartość Zakwestionowanych Świadczeń Pieniężnych w Tabeli A i B jednocześnie, wskutek wyliczenia dla każdeg o z nich liczby dni opóźnienia zakwalifikował każde z tych świadczeń do właściwej grupy opóźnień określanych symbolami o d WŚ1 do WŚ5. (129) Wartość Zakwestionowanych Świadczeń Pieniężnych w poszczególnych grupach opóźnienia wyniosła (w złotych): a) WŚ1 = [Informacj a prawnie chroniona] zł, b) WŚ2 = [Informacja prawnie chroniona] zł, c) WŚ3 = [Informacja prawnie chroniona] zł, d) WŚ4 = [Informacja prawnie chroniona] zł, e) WŚ5 = [Informacja prawnie chroniona] zł. (130) W celu obliczenia maksymalnej wartości administracyjnej kary pieniężnej (WK) Prezes Urzędu zastosował wzór określony w art. 13v ust. 2 Ustawy : WK = (WŚ1 x 1%) + (WŚ2 x 2%) + (WŚ3 x 4%) + (WŚ4 x 12%) + (WŚ5 x 24%) (131) W stanie faktycznym niniejszej sprawy, maks ymalna wysokość administracyjnej kary pieniężnej obliczona w oparciu o ustalenia poczynione w przedmiotowym postępowaniu, w tym przy uwzględnieniu ustalonych wartości WŚ maksymalna wartość administracyjnej kary pieniężnej obliczonej w sposób: WK = ( [Infor macja prawnie chroniona] x [Informacja prawnie chroniona] %) + ( [Informacja prawnie chroniona] x [Informacja prawnie chroniona] %) + ( [Informacja prawnie chroniona] x [Informacja prawnie chroniona] %) wynosi [Informacja prawnie chroniona] zł. 3b. Miarkowanie kary pieniężnej (132) Zgodnie z art. 13v ust. 2b Ustawy, p rzy ustalaniu wysokości administracyjnej kary pieniężnej, o której mowa w art. 13v ust. 1 Ustawy , Prezes Urzędu bierze pod uwagę następujące dyrektywy wymiaru kary : 1) wagę naruszenia; 2) okoliczności naruszenia wykazane przez stronę postępowania; 3) działania podjęte przez stronę postępowania z własnej inicjatywy w celu zaprzestania naruszenia; Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. +48 22 55 60 260 zatory @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 38 4) współpracę strony postępowania z Prezesem Urzędu w toku postępowania, w szczególności przyczynienie się d o szybkiego i sprawnego przeprowadzenia postępowania; 5) spełnienie przez stronę postępowania wszystkich niespełnionych w terminie świadczeń pieniężnych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w transakcjach handlowych, nie później niż w terminie 60 dni od dnia doręczenia stronie postanowienia o wszczęciu postępowania. (133) W powyższym zakresie Prezes Urzędu, w toku niniejszego postępowania, wzywał Stronę do opisania przywołanych okoliczności wraz z przedstawieniem materiału dowodowego wskazującego na ich wys tąpienie. (134) Organ administracji publicznej stosuje wskazane dyrektywy wymiaru administracyjnej kary pieniężnej stosownie do stanu faktycznego i prawnego występującego w sprawie. Wymaga tego zasada indywidualizacji kary (zob. M. Jaśkowska, M. Wilbrandt - Goto wicz, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. VIII, Opublikowano: WKP 2020). (135) Biorąc pod uwagę powyższe oraz mając na względzie treść art. 13v ust. 2b pkt 1 - 5 Ustawy, Prezes Urzędu rozważał odrębnie każdą z dyrektyw wymiaru kary w zakresie istnienia okoliczności łagodzących i obciążających. Zestawiał ze sobą te okoliczności w ramach każdej z dyrektyw, aby ocenić, czy dają one podstawę do złagodzenia lub zaostrzenia kary w ramach danej dyrektywy. Punktem wyjścia było ustalenie wagi naruszenia w ramach stosowania pierwszej dyrektywy wymiaru kary, na podstawie której Prezes Urzędu ustalił wysokość kary stanowiącą podstawę jej miarkowania w oparciu o kolejne dyrektywy wymiaru kary (podstawa miarkowania kary). Co do każdej kolejnej dyrek tywy wymiaru kary Prezes Urzędu rozważał, czy i w jakim stopniu wpływa ona na wysokość kary poprzez określenie, czy powoduje ona odpowiednio: podwyższenie, obniżenie lub brak wpływu na podstawę wymiaru kary. (136) W odniesieniu do p ierwsz ej dyrektyw y wymiaru ka ry, czyli wagi naruszenia (art. 13v ust. 2b pkt 1 Ustawy ) , Prezes Urzędu zważył, co następuje. (137) W niniejszym postępowaniu naruszenie prawa ma postać naruszenia ustawowego zakazu nadmiernego opóźniania się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych, określonego w art. 13b ust. 1 i 2 Ustawy. (138) W ag a naruszenia w konkretnej sprawie powinna być zatem oceniana w kategoriach stopnia naruszenia ustawowego zakazu. (139) Rozważając wagę naruszenia zakazu nadmiernego opóźniania się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych, należy wzią ć pod uwagę stopień naruszenia dóbr i wartości chronionych Ustawą Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. +48 22 55 60 260 zatory @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 39 przez sprawcę deliktu administracyjnego. Do dóbr i wartości chronionych przez Ustawę bez wątpienia należy dotrzymywanie przez przedsiębiorców, w obrocie handlowym zobowiązań umownych w zakre sie terminowego regulowania płatności oraz stosowanie w relacjach handlowych terminów zapłaty zgodnych z Ustawą. Ma to prowadzić do poprawy dyscypliny płatniczej, a co za tym idzie zapobiegać powstawaniu zatorów płatniczych, co jest kluczowe dla zapewnieni a ochrony konkurencji oraz stabilności gospodarki. W ten sposób ma się realizować pośrednia ochrona interesów ekonomicznych wierzycieli. (140) Jednocześnie, mając na względzie indywidualizację kary, przy ocenie tej należy również wziąć pod uwagę subiektywną str onę skali naruszenia zakazu, a zatem relatywizować ją do skali prowadzonej przez Stronę postępowania działalności, wyrażającej się w łącznej liczbie faktur lub wartości świadczeń pieniężnych analizowanych w okresie objętym postępowaniem. (141) Mając powyższe na uwadze, oceniając wagę naruszenia przywołanego zakazu, w niniejszym postępowaniu Prezes Urzędu wziął pod uwagę fakt, że ustalona liczba dni opóźnienia w [informacja prawnie chroniona] . W skazać należy, że jeżeli chodzi o liczbę Zakwestionowanych Świadczeń P ieniężnych to w prezentowanej Tabeli A wynosi ona [Informacja prawnie chroniona] , w tym w [Informacja prawnie chroniona] przypadkach [informacja prawnie chroniona] . W Tabel i B ogólna liczba świadczeń pieniężnych wynosi [Informacja prawnie chroniona] w tym w [Informacja prawnie chroniona] przypadkach ustalona liczba dni opóźnienia wykraczała poza przywołaną wartość. (142) Ponadto wskazać należy, że dokonując oceny w zakresie wagi naruszenia nie sposób pominąć okoliczności związanych z opóźnianiem się ze sp ełnianiem świadczeń pieniężnych na rzecz podmiotów (dostawców towarów/usług) z sektora MŚP. (143) Mając na uwadze powyższe, Prezes Urzędu uznaje tę okoliczność za niemającą wpływu na ustalenie wysokości kary pieniężnej. (144) Rozpatrując drugą dyrektywę wymiaru kary, czyli okoliczności naruszenia wykazane przez Stronę postępowania (art. 13v ust. 2b pkt 2 Ustawy ) , Prezes Urzędu ustalił, co następuje . (145) Należy przez to rozumieć okoliczności, w jakich doszło do naruszenia zakazu nadmiernego opóźniania się ze spełnianiem św iadczeń pieniężnych, składające się na sytuację faktyczną lub prawną, w której znajdowała się Strona postępowania, w okresie objętym postępowaniem. Nie ma przy tym wątpliwości, że okoliczności te powinny pozostawać w związku przyczynowym z naruszeniem zaka zu, a zatem z powstaniem stanu nadmiernego opóźniania się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych. (146) Strona wskazała na następujące okoliczności naruszenia zakazu: Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. +48 22 55 60 260 zatory @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 40 - [ I nformacja prawnie chroniona] ; - [Informacja prawnie chroniona] na [Informacja prawnie chroni ona] i [Informacja prawnie chroniona] spowodowały [Informacja prawnie chroniona] ; - płatności dokonane na [Informacja prawnie chroniona] spowodowały [Informacja prawnie chroniona] o [Informacja prawnie chroniona] złotych; - utrzymująca się przewaga [Inform acja prawnie chroniona] (za wyjątkiem stanu na dzień 31 grudnia 2022 r.) Jednocześnie Strona wykazała zaistnienie powyższych okoliczności za pomocą tabelarycznego zestawienia [Informacja prawnie chroniona] wg stanu na dzień 30 listopada 2022 r., 31 grudnia 2022 r., 31 stycznia 2023 r., 28 lutego 2023 r., 31 marca 2023 r., 30 kwietnia 2024 r., 31 maja 2023 r. oraz 30 czerwca 2023 r. Dowód: Pismo Strony z dnia 1 lutego 2024 r. [dokument nr 028.03.] (147) W celu zweryfikowania stanowiska prezentowanego przez Stronę postępowania w kontekście wskazan ych zależności Prezes Urzędu dokonał analizy dostępnych w otwartych źródłach informacji (e - KRS 28 ) dokumentów finansowych Strony. W oparciu o sprawozdania z działalności Strony za lata 2022 i 2023 ustalono, że o ile w roku 2022 Strona odnotowała wzrost przychodó w ze sprzedaży netto o 11,9% w stosunku do roku 2021, to w zakresie zysku netto wynik uległ obniżeniu o 35,62%. Strona wskazała także, że środki pieniężne netto uzyskane z działalności operacyjnej wyniosły 2.118.50 tys. zł i były niższe o 3.182.71 tys. Jeże li chodzi o rok 2023 to zgodnie ze sprawozdaniem z działalności Strony odnotowano wzrost przychodów ze sprzedaży netto o 20,4% w stosunku do roku poprzedniego. Odnotowano także zysk netto wyższy, w stosunku do 2022 r. o 11,1%, jak również odnotowano wzrost wartości środków pieniężnych netto z działalności operacyjnej, która to wartość była wyższa, rok do roku, o 26.411,64 tys. zł. (148) W kontekście oceny płynności finansowej w sprawozdaniu z działalności Strony z 2022 r. wskazano, że poziom środków pieniężnych uzyskanych z działalności operacyjnej był niższy od poziomu wygenerowanego w poprzedzającym roku. Spadek przepływów pieniężnych w obszarze operacyjnym był skutkiem: niższej rentowności sprzedaży oraz znacznego wzrostu poziomu zobowiązań z tytułu finansowa nia w g rupie kapitałowej, jak również wzrostu stanu należności na koniec roku. Dopiero w kolejnym sprawozdaniu z działalności 28 https://prs. ms.gov.pl/krs Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. +48 22 55 60 260 zatory @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 41 Strona wskazała, że w roku 2023 spółka znacząco poprawiła sytuację przepływów pieniężnych, co jest niezbędne do realizacji planowa nych w latach kolejnych inwestycji. (149) Na podstawie powyższego, wystąpienie w niniejszej sprawie wymienionych okoliczności zostało udowodnione, a co za tym idzie, zaistniała przesłanka pozwalająca na obniżenie wysokości administracyjnej kary pieniężnej. (150) Rozw ażając trzecią dyrektywę wymiaru kary: działania podjęte przez stronę postępowania z własnej inicjatywy w celu zaprzestania naruszenia ( art. 13v ust. 2b pkt 3 Ustawy ) , Prezes Urzędu zważył, co następuje. (151) Działania podjęte przez Stronę powinny stanowić real izację planu ukierunkowanego na zaprzestanie naruszenia (np. działania o charakterze organizacyjnym, technicznym, technologicznym, proceduralnym, ekonomicznym). (152) Strona wskazała na następujące działania, które zostały podjęte przez nią z własnej inicjatywy w celu zaprzestania naruszenia: - wdrożenie i korzystanie z [Informacja prawnie chroniona] ; - stosowanie [Informacja prawnie chroniona] ; - prowadzenie stałej korespondencji z wybranymi dostawcami w przedmiocie [Informacja prawnie chroniona] . (153) Jednocześnie, Strona wykazała zaistnienie powyższych okoliczności za pomocą następujących dowodów: - pliki JPK_WB potwierdzające korzystanie z [Informacja prawnie chroniona] w ramach [Informacja prawnie chroniona] ; - [Informacja prawnie chroniona] ; - korespondencja z k ontrahentami w przedmiocie bieżącego [Informacja prawnie chroniona] . Dowody: Pliki JPK_WB [dokumenty nr 008.01., 008.04., 008.06.] [Informacja prawnie chroniona] [ dokument nr 028.01.] Korespondencja z kontrahentami w przedmiocie bieżącego [Informacja prawnie chroniona] [dokument nr 028.04.] (154) Na podstawie powyższego , wystąpienie w niniejszej sprawie wymienionych okoliczności zostało udowodnione i Prezes Urzędu uwzględnił na korzyść Strony jako okoliczność Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. +48 22 55 60 260 zatory @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 42 łagodzącą działania podjęte przez Stronę z własne j inicjatywy w celu zaprzestania naruszenia. (155) Rozważając czwartą dyrektywę wymiaru kary: współpracę strony postępowania z Prezesem Urzędu w toku postępowania, w szczególności przyczynienie się do szybkiego i sprawnego przeprowadzenia postępowania (art. 13v ust. 2b pkt 4 Ustawy) , Prezes Urzędu wziął pod uwagę w szczególności: – zgodność przedkładanych przez Stronę dowodów z treścią wezwań Prezesa Urzędu i ich terminowość; – rzeczowość udzielanych odpowiedzi i zupełność przekazywanych danych . (156) Prezes Urzędu ust alił, że okolicznością łagodzącą w tym zakresie byłaby niewątpliwie aktywna współpraca Strony z Prezesem Urzędu, wykraczająca jednak poza zakres prawnego zobowiązania do przekazywania informacji i dokumentów na żądanie Prezesa Urzędu w wyznaczonym terminie (art. 13f ust. 1 Ustawy). Stąd Prezes Urzędu uznaje przedmiotową okoliczność za neutralną, tj. niemającą wpływu na ustalenie wysokości kary pieniężnej. (157) Rozważając piątą dyrektywę wymiaru kary, tj. spełnienie przez S tronę postępowania wszystkich niespełni onych w terminie świadczeń pieniężnych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w transakcjach handlowych, nie później niż w terminie 60 dni od dnia doręczenia stronie postanowienia o wszczęciu postępowania , Prezes Urzędu nie stwierdził w niniejszej spraw ie zaistnienia okoliczności, o której mowa w art. 13v ust. 2b pkt 5 Ustawy. (158) Powyższe ustalenie wynikało z wyjaśnień Strony, w których podniosła, iż uregulowała przeterminowane zobowiązania w terminie krótszym niż 60 dni od dnia doręczenia Stronie postanow ienia o wszczęciu postępowania oraz przekazała oświadczenia kontrahentów o zrzeczeniu się odsetek za nieterminową płatność. Tym samym Strona wykazała, że nie spełniła przesłanki, o której mowa w art. 13v ust. 2b pkt 5 Ustawy, albowiem bezwzględnym warunkie m możliwości złagodzenia wymiaru administracyjnej kary pieniężnej na tej podstawie, jest nie tylko spełnienie wszystkich wymagalnych świadczeń pieniężnych w przywołanym terminie, ale także zapłata odsetek ustawowych za opóźnienie w transakcjach handlowych. Wobec braku dowodów na uiszczenie odsetek ustawowych za opóźnienie w transakcjach handlowych nie później niż w terminie 60 dni od dnia doręczenia Stronie postanowienia o wszczęciu postępowania, Prezes Urzędu nie uznaje tej okoliczności za łagodzącą przy u stalaniu wymiaru kary. Jednocześnie należy wskazać, że niespełnienie tej przesłanki nie stanowi również okoliczności obciążającej Stronę, skutkującej zaostrzeniem kary. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. +48 22 55 60 260 zatory @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 43 3c. Wysokość kary pieniężnej (159) Biorąc pod uwagę powyższe, Prezes Urzędu ustalając wymiar kary za nadmierne opóźnianie się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych przez Stronę, uwzględnił na korzyść Strony opisane powyżej przesłanki łagodzące, tj. okoliczności naruszenia wykazane przez Stronę postępowania oraz działania podjęte przez Stronę postęp owania z własnej inicjatywy w celu zaprzestania naruszenia. (160) Mając na uwadze wyżej wskazane okoliczności, mające wpływ na wymiar kary pieniężnej, Prezes Urzędu dokonał miarkowania maksymalnej administracyjnej kary pieniężnej ustalając ją w wysokości 291 6 18 złotych i orzekł jak w punkcie 1.2. sentencji decyzji. (161) Jest to zarazem kara mieszcząca się w granicach kary maksymalnej, obliczonej w sposób określony w art. 13v ust. 2 Ustawy, z pominięciem świadczeń wskazanych w art. 13v ust. 2a Ustawy i uwzględniają ca dyrektywy wymiaru kary, o których mowa w art. 13v ust. 2b pkt 1 - 5 Ustawy. (162) Prezes Urzędu wskazuje, że kara pieniężna ma znaczenie edukacyjne dla samego przedsiębiorcy i ma zapobiec ponownemu naruszeniu przez Stronę przepisów Ustawy . W konsekwencji , kara ma zatem być nie tylko odczuwalną dolegliwością dla Strony, jako reakcja na naruszenie przepisów, ale także wyraźnym ostrzeżeniem na przyszłość, i to zarówno dla podmiotu karanego, jak i innych przedsiębiorców dopuszczających się naruszeniem nadmiernego op óźniania się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych. Kara ta ma za zadanie motywować adresatów norm prawnych do ich respektowania i służy zapobieganiu ponownemu naruszeniu przepisów Ustawy w przyszłości. Wymierzona Stronie kara pieniężna jest adekwatna do st opnia dokonanego przez Stronę naruszenia. (163) Stosownie do treści art. 13x ust. 2 Ustawy, administracyjną karę pieniężną uiszcza się w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna. (164) Stosownie do treści art. 13x ust. 1 Ustawy, środki finansowe pochodzące z administracyjnych kar pieniężnych, o których mowa w art. 13t i art. 13v Ustawy , stanowią dochód budżetu państwa i są wnoszone na rachunek bieżący dochodów Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. (165) Mając na uwadze powyższe, administracyjną karę pieniężną nałożoną przez Prezesa U rzędu niniejszą decyzją, Strona postępowania jest zobowiązana uiścić w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna na podany poniżej rachunek bankowy Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów: NBP o/o W arszawa 51 1010 1010 0078 7822 3100 0000 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. +48 22 55 60 260 zatory @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 44 VI. Koszty postępowania (166) Zgodnie z art. 80 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zw. z art. 13h Ustawy, Prezes Urzędu rozstrzyga o kosztach w drodze postanowienia, które może być zamieszczone w decyzji kończące j postępowanie. Natomiast stosownie do art. 77 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów , jeżeli w wyniku postępowania stwierdzono naruszenie jej przepisów, przedsiębiorca, który dopuścił się tego naruszenia, jest obowiązany ponieść koszty postępo wania. (167) Zgodnie z art. 263 § 1 k.p.a. , do kosztów postępowania zalicza się m.in.: koszty podróży i inne należności świadków i biegłych, koszty spowodowane oględzinami na miejscu, koszty mediacji, a także koszty doręczenia stronom pism urzędowych. (168) Zgodnie z art. 264 § 1 k.p.a. , jednocześnie z wydaniem decyzji organ administracji publicznej ustala w drodze postanowienia wysokość kosztów postępowania, osoby zobowiązane do ich poniesienia oraz termin i sposób ich uiszczenia. (169) Postępowani e zakończone niniejszą dec yzją zostało wszczęte z urzędu, a w jego wyniku Prezes Urzędu stwierdził naruszenie przepisów ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych. (170) W niniejszej sprawie jako koszty postępowania Prezes Urzędu wskazał koszty związane z korespondencją prowadzoną w toku postępowania i ustalił je na kwotę 209,90 zł otych . Dowód : Wykaz kosztów postępowania [dokument nr 072.] (171) Mając na uwadze powyższe, Prezes Urzędu postanowił obciążyć Stronę niniejszego postępowania kosztami postępowania w wys okości 209,90 zł otych i orzekł jak w punkcie II.1 sentencji decyzji. Ww. kwotę należy uiścić w terminie 30 dni od dnia, w którym rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów stanie się ostateczne, na podany poniżej rachunek bankowy Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów: NBP o/o Warszawa 51 1010 1010 0078 7822 3100 0000 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. +48 22 55 60 260 zatory @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 45 VI. Pouczenie 1. Od niniejszej decyzji nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z rozstrzygnięcia może zwrócić się do Prezesa Urzędu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy 29 w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji 30 . Przed upływem terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie s prawy decyzja nie ulega wykonaniu, zaś wniosek wstrzymuje wykonanie decyzji 31 . 2. Jeżeli w terminie 14 dni od dnia doręczenia niniejszej decyzji Strona postępowania uiści w całości karę pieniężną oraz zrzeknie się wobec Prezesa Urzędu prawa do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy - Prezes Urzędu obniża wysokość administracyjnej kary pieniężnej o 20%. 32 W takim przypadku Prezes Urzędu wydaje decyzję o zwrocie nadpłaconej kary pieniężnej. 3. Strona, bez konieczności skorzystania z prawa do złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, może wnieść skargę na decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w terminie 30 dni od dnia doręczenia stronie decyzji 33 . 4. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie należy wnieść za pośrednictwem Prezesa Urzędu 34 . 5. Wpis stosunkowy od skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zależy od wysokości należności pieniężnej objętej zaskarżonym aktem i wynosi: 1) do 10 000 zł – 4 % wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 100 zł; 2) p onad 10 000 zł do 50 000 zł - 3% wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 400 zł; 3) ponad 50 000 zł do 100 000 zł - 2% wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 1 500 zł; 4) ponad 100 000 zł - 1% wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mni ej jednak niż 2 000 zł i nie więcej niż 100 000 zł 35 . 29 Na podstawie art. 13v ust. 9 Ustawy 30 Na podstawie art. 129 § 1 i 2 w zw. z art. 127 § 3 kpa w zw. z art. 13q Ustawy 31 Na podstawie art. 130 § 1 i 2 z art. 127 § 3 kpa w zw. z art. 13q Ustawy 32 Na podstawie art. 13v ust. 3 Ustawy 33 Na podstawie art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935), dalej: „p.p.s.a.” 34 Na podstawie art. 54 § 1 p.p.s.a. 35 Na podstawie § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 gr udnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2021 r. poz. 535) Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. +48 22 55 60 260 zatory @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 46 6. Strona wnosząca skargę może w ramach prawa pomocy ubiegać się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika 36 . 7. W przypadku kwestionowania wyłącznie postanowienia w prz edmiocie kosztów postępowania, na które, stosownie do treści art. 80 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zw. z art. 13 h Ustawy , przysługuje zażalenie, wskazać należy, że: 1) strona niezadowolona z postanowienia może się zwrócić do Prezesa U rzędu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy 37 ; 2) wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy należy wnieść do Prezesa U rzędu w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia niniejszego postanowienia 38 ; 3) strona może wnieść skargę na niniejsze postanowienie bez konieczności wcześniejszego składania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy do Prezesa U rzędu , a skargę należy w takim przypadku wnieść do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie 39 ; 4) skargę wnosi się w terminie 30 dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie 40 ; 5) skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie należy wnieść za pośrednictwem Prezesa Urzędu 41 ; 6) od skargi na niniejsze postanowienie pobierany jest wpis stały w wysokości 100 zł 42 ; 7) strona wnosząca skargę może w ramach prawa pomocy ubiegać się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika 43 . 8. Stosownie do treści art. 13x U stawy: 1) środki finansowe pochodzące z administracyjnych kar pieniężnych, o których mowa w art. 13t i art. 13v Ustawy , stanowią dochód budżetu państwa, i są wnoszone na rachunek bieżący dochodów Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów; 2) administracyjną karę pieniężną, o której mowa w art. 13t i art. 13v Ustawy , uiszcza się w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja o jej nałożeniu stała się ostateczna; 3) w przypadku upływu terminu, o którym mowa w ust. 2, administracyjna kara pieniężna, o której mowa w art. 13t i art. 13v Ustawy , podlega ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji; 36 Na podstawie art. 243 i nast. p.p.s.a. 37 Na podstawie art. 127 § 3 w zw. z art. 144 kpa w zw. z art. 13 q Ustawy. 38 Na podstawie art. 141 § 2 w zw. z art. 144 w zw. z art. 127 § 3 kpa w zw. z art. 13q Ustawy. 39 Na podstawie art. 52 § 3 p.p.s.a. 40 Na podstawie art. 53 § 1 p.p.s.a. 41 Na podstawie art. 54 § 1 p.p.s.a. 42 Na podstawie § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2021 r. poz. 535). 43 Na podstawie art. 243 i nast. p .p.s.a. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. +48 22 55 60 260 zatory @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 47 4) w przypadku nieterminowego uiszczenia administracyjnej kary pieniężnej, o której mowa w art. 13t i art. 13v Ustawy , odsetek nie nalicza się. VII. Wykaz załączników do decyzji 1. Tabela A 2. Tabela B Z upoważnienia Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Ewa Matysiak Dyrektor Departamentu Postępowań w Sprawach Zatorów Płatniczych /podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym/ Otrzymuje : 1. Rawicka Fabryka Wyposażenia Wagonów „RAWAG” z siedzibą w Rawiczu, [ I nformacja prawnie chroniona] Niniejsza decyzja nie podlega doręczeniu w trybie art. 4 i 5 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1045), w związku z art. 147 ust. 5 tej ustawy i w konsekwencji jej doręczenie nastąpi poprzez nadanie korespondencji na konto jej adresata w ePUAP, zgodnie z dyspozycją art. 147 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręc zeniach elektronicznych.