I FSK 1199/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Izabela Najda-Ossowska, po rozpoznaniu w dniu 29 sierpnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej P. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 22 lutego 2024 r., sygn. akt I SA/Łd 866/23 w sprawie ze skargi P. J. na decyzję Naczelnika Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi z dnia 29 września 2023 r., nr [....] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2019 r. i 2020 r. postanawia: odmówić wstrzymania wykonania decyzji.

Wyrokiem z 22 lutego 2024 r., sygn. akt I SA/Łd 866/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę P. J. (dalej jako: Skarżący/Strona) na decyzję Naczelnika Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi z 29 września 2023 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2019 r. i 2020 r. Od powyższego wyroku Skarżący wniósł skargę kasacyjną, w której zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że za wstrzymaniem wykonania decyzji przemawia możliwość powstania nieodwracalnych skutków i niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody. Z uwagi na wysokość zobowiązania, tj. 393.581 zł natychmiastowe wykonanie decyzji, będzie miało negatywny wpływ na sytuację majątkową i rodzinną Skarżącego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Rozpoznawany wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634; dalej jako P.p.s.a.) sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Wprowadzona w omawianym przepisie ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady wynikającej z art. 61 § 1 P.p.s.a., w myśl której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Z treści przytoczonego przepisu wynika, iż sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek Skarżącego, zatem to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku, tak aby przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Podzielając w całości przedstawioną powyżej i ugruntowaną w orzecznictwie sądów administracyjnych wykładnię art. 61 § 3 P.p.s.a. oraz odnosząc ją do przedmiotowej sprawy stwierdzić należy, że Skarżący nie wykazał istnienia określonych w powołanym przepisie przesłanek, warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Wskazał co prawda, że wykonanie decyzji prowadzić może do wyrządzenie znacznej szkody finansowej co wpłynie negatywnie na jego sytuację majątkową i rodzinną . Tak ogólnikowe sformułowanie wniosku powoduje, iż nie można uznać, aby Skarżący przekonał Sąd o prawdopodobieństwie ziszczenia się w jego przypadku ww. zagrożeń. Nie przedstawił bowiem swojej obecnej sytuacji majątkowej i finansowej poprzez przedłożenie dokumentów źródłowych, które potwierdziłyby, iż znajduje się w trudnej sytuacji finansowej, która uniemożliwia jemu poniesienie wymaganych zobowiązań. Jednocześnie nie wskazał w szczególności stopnia dotychczasowego zadłużenia, wartości posiadanego majątku ruchomego i nieruchomości, wysokości środków zgromadzonych na rachunkach bankowych. Bez porównania wysokości opłaty objętej zaskarżoną decyzją z wielkością majątku i dochodów Skarżącego Naczelny Sąd Administracyjny nie mógł ocenić, czy zapłata objętej zaskarżoną decyzją kwoty 393.591,00 zł przed zakończeniem kontroli sądowoadministracyjnej może doprowadzić do znacznej szkody w majątku Skarżącego albo wywołać skutki, które byłyby trudne do odwrócenia. Tymczasem, jak to wielokrotnie podkreślano w orzecznictwie sądów administracyjnych, ocena przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji jest możliwa wyłącznie wtedy, gdy strona przedstawi konkretne dane dotyczące osiąganych przez nią dochodów, wydatków oraz posiadanego majątku i poprze je odpowiednimi dokumentami. Brak tych informacji uniemożliwia Sądowi pełną ocenę przesłanek ziszczenia się potencjalnego skutku w postaci zaistnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody. Powyższe przekłada się na brak możliwości dokonania pozytywnej oceny zaistnienia przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. Na marginesie Sąd wskazuje, że sama wysokość ciążącego na danym podmiocie zobowiązania podatkowego nie stanowi wystarczającej przesłanki do skorzystania z instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Konieczność zapłaty egzekwowanego świadczenia i związane z tym uszczuplenie majątku dłużnika są zwykłym następstwem takiej decyzji. Poza tym ewentualna szkoda powstała z tytułu wykonania świadczenia publicznoprawnego ma charakter restytucyjny, ponieważ wiąże się ze świadczeniem pieniężnym, które ze swej natury jest świadczeniem odwracalnym. Oznacza to, że w razie ewentualnego prawomocnego uwzględnienia skargi, po merytorycznym rozpoznaniu sprawy, jeśli strona poniesie szkodę z powodu niezgodnego z prawem działania organu, ma roszczenie o jej naprawienie (zob. postanowienie NSA z dnia 13 września 2017 r. sygn. akt I FSK 1456/17, dostępne na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Natomiast sam fakt istnienia obowiązku wykonania aktu lub czynności organu administracyjnego nie może stanowić przesłanki uzasadniającej wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Strona składając wniosek w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu powinna wykazać, że wykonanie ciążącego na niej zobowiązania, wypełnia przesłanki wskazane w powołanym na wstępie przepisie. W związku z powyższym skoro Skarżący w złożonym wniosku nie wykazał w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości, że w sprawie zachodzi realna możliwość zaistnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, brak było podstaw do udzielenia ochrony tymczasowej i wydania orzeczenia zgodnego z jego oczekiwaniami. W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.