I FSK 1455/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Bartosz Wojciechowski, Sędzia NSA Sylwester Golec (spr.), Sędzia NSA Zbigniew Łoboda, Protokolant Jan Żołądź, po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2025 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej M. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 23 lutego 2021 r. sygn. akt I SA/Gd 1056/20 w sprawie ze skargi M. R. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 14 września 2020 r. nr 2201-IOA.605.23.2020.7 w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej w przedmiocie podatku akcyzowego 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od M. R. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

1. Wyrokiem z 23 lutego 2021 r., sygn. akt I SA/Gd 1056/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku (sąd pierwszej instancji) oddalił skargę M. R. (skarżący) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 14 września 2020 r. nr 2201-IOA.605.23.2020.7 w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej z dnia z 13 stycznia 2015 r., określającej zobowiązanie w podatku akcyzowym (wyrok z uzasadnieniem dostępny jest w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych CBOSA na stronie orzecznia.nsa.gov.pl). 2. Od wyroku sądu pierwszej instancji M. R. wniósł skargę kasacyjną. W skardze kasacyjnej wyrokowi sądu pierwszej instancji na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm.; dalej: P.p.s.a.) zarzucił naruszenie: 1. Art. 145 § 1 pkt 3 P.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie i oddalenie skargi na podstawie błędnie zastosowanego art. 151 P.p.s.a., pomimo naruszenia przez organ: art. 120, art. 121 § 1 i art. 122 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2019 r. poz. 900 ze zm.; dalej: O.p.) poprzez naruszenie podstawowych zasad postępowania podatkowego przez organy podatkowe, w tym brak działania organów podatkowych na podstawie przepisów prawa, w sposób niebudzący zaufania do organów państwa oraz w sposób niemający na celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. 2. Art. 145 § 1 pkt 3 P.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie i oddalenie skargi na podstawie błędnie zastosowanego art. 151 P.p.s.a., pomimo naruszenia przez organ art. 187 § 1 w związku z art. 122, art. 191, art. 193 § 1 i art. 180 §1 O.p. poprzez brak zebrania materiału dowodowego w całości, prawidłowego ustalenia stanu faktycznego, analizy stanu faktycznego i prawnego. 3. Art. 145 § 1 pkt. 3 P.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie i oddalenie skargi na podstawie błędnie zastosowanego art. 151 P.p.s.a., pomimo naruszenia przez organ i niezastosowania art. 240 § 1 pkt. 11 oraz art. 245 § 1 pkt. 1 O.p. Skarżący wniósł o uchylenie zaskrzonego wyroku i uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji lub o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez sąd pierwszej instancji. W skardze kasacyjnej wniesiono też o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. 3. Organ złożył odpowiedź na skargę kasacyjną, w której wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej, zasądzenie od skarżącego na rzecz organu zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego i rozpoznanie skargi na rozprawie. 4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 4.1. Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu sprawy na rozprawie, w granicach wyznaczonych jej zarzutami i wnioskami (art. 183 § 1 w zw. z art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 176 P.p.s.a.) biorąc pod uwagę z urzędu przesłanki nieważności postępowania (art. 183 § 2 pkt 1-6 P.p.s.a.) stwierdził, że skarga kasacyjna jest niezasadna. 4.2. Nie stwierdzono też podstaw do odrzucenia skargi lub umorzenia postępowania przed sądem pierwszej instancji, które obligowałyby Naczelny Sąd Administracyjny do wydania postanowienia przewidzianego w art. 189 P.p.s.a. (zob. uchwała NSA z 8 grudnia 2009 r., sygn. akt II GPS 5/09; publ. CBOSA). 4.3. Niniejsze uzasadnienie wyroku ograniczone jest do oceny zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej, gdyż stosownie do art. 193 zdanie drugie P.p.s.a. uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Powołany przepis stanowi lex specialis wobec art. 141 § 4 P.p.s.a. i jednoznacznie określa zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok w przypadku, gdy oddala skargę kasacyjną (zob. wyrok NSA z 23 maja 2023 r., II OSK 1780/20; CBOSA). Z tego względu uzasadnianie wyroku oddalającego skargę kasacyjną, nie musi zawierać opisu przebiegu postępowania i wydanych w sprawie rozstrzygnięć, które to elementy są obligatoryjne w uzasadnieniu wyroku sądu pierwszej instancji. 4.4. W rozpoznanej sprawie skarżący złożył wniosek o wznowienie postępowania podatkowego zakończonego decyzją wymiarową z 13 stycznia 2015 r. powołując się na wydanie przez TSUE wyroku z 16 października 2019 r. w sprawie C-189/18. Wyrok ten dotyczy obowiązku zapewnienia stronie postępowania podatkowego prawa do obrony w sytuacji, gdy przepisy krajowe regulujące to postępowanie ustanawiają związanie organu podatkowego prowadzącego to postępowanie rozstrzygnięciem decyzji podatkowej wydanej w innym postępowaniu w stosunku do kontrahenta podatnika. W świetle tego wyroku podatnik powinien mieć prawo zapoznania się z dowodami stanowiącymi podstawę faktyczną decyzji wydanej w stosunku do jego kontrahenta, która wedle prawa krajowego ma być wiążąca w postępowaniu dotyczącym podatnika przy ocenie transakcji dokonanych przez podatnika z tym kontrahentem. Prawo to nie może być zastąpione zapoznaniem podatnika ze streszczeniem dowodów zebranych w postępowaniu, w którym wydana została decyzja w stosunku do kontrahenta podatnika. Podatnik ma mieć też zapewnione prawo podważenia tych dowodów oraz oceny ich znaczenia w postepowaniu dotyczącym podatnika. 4.5. Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym wyroku zasadnie stwierdził, że ocena prawa zawarta w powołanym wyroku TSUIE nie mogła mieć wpływu na wynik niniejszej sprawy, gdyż w sprawie zakończonej decyzją ostateczną, którą skarżący chciał wzruszyć składając opisanym powyżej wniosek o wznowienie postępowania, organ w uzasadnieniu nie odwoływał się do decyzji administracyjnej wydanej w innym postępowaniu, która miałby wiązać także w sprawie skarżącego. Wydana w stosunku do skarżącego decyzja wymiarowa z 13 stycznia 2015 r. nie została oparta na ustaleniach faktycznych wynikających z dowodów uzyskanych z innych postępowań. Decyzja wymiarowa z 13 stycznia 2015 r. w całości oparta została na dowodach zgromadzonych w postepowaniu podatkowym prowadzonym w stosunku do skarżącego w przedmiocie podatku akcyzowego należnego z tytułu sprzedaży samochodu osobowego wskazanego w sentencji tej decyzji. Z dowodami tymi pełnomocnik skarżącego został zapoznany. W tej sytuacji nie wystąpiły podstawy do uznania, że wyrok TSUE z 16 października 2019 r. wydany w sprawie C-189/18 stanowił orzeczenie, które gdyby było znane organowi w dacie wydania powołanej wyżej decyzji i uwzględnione przy rozstrzyganiu sprawy zakończonej tą decyzją, to spowodowałoby wydanie decyzji rozstrzygającej sprawę w inny sposób niż decyzja wymiarowa z 13 stycznia 2015 r. Oznacza to, że w rozpoznanej sprawie nie wystąpiła przesłanka do wznowienia postępowania określona w art. 240 § 1 pkt 11 O.p. Dlatego sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku zasadnie wskazując te okoliczność uznał, że nie było podstaw do wydania decyzji uchylającej powołaną wyżej decyzję wymiarową. Wobec tego stwierdzić należało, że nie był zasadny podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia przez sąd pierwszej instancji art. 145 § 1 pkt 3 i art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 240 § 1 pkt, 11 oraz art. 245 § 1 pkt. 1 O.p. 4.6. Nie są też zasadne podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 3 P.p.s.a. odwołujące się do naruszenia przez organ art. 120, art. 121 § 1,art. 187 § 1, art. 180 § 1, art. 191 i art. 193 § 1 O.p. Zaskarżona decyzja, którą odmówiono uchylenia wskazanej powyżej decyzji wymiarowej w sposób prawidłowy odnosiła się do okoliczności faktycznych występujących w niniejszej sprawie. Analiza tej decyzji prowadzi do wniosku, że organ ustalił w oparciu o akta sprawy wszystkie okoliczności faktyczne, które miały znaczenie dla rozstrzygnięcia w sprawie wniosku skarżącego o wznowienie postępowania. Skarżący mimo wskazania na naruszenie wymienionych przepisów O.p. oraz zawarcia w uzasadnieniu skargi kasacyjnej licznych odwołań do orzecznictwa sądowego dotyczącego stosowania tych przepisów, nie wskazał w skardze kasacyjnej w sposób jednoznaczny, w jaki sposób w rozpoznanej sprawie doszło do naruszenia tych przepisów. W szczególności nie wskazał, jakie konkretnie okoliczności faktyczne sprawy nie zostały wyjaśnione oraz na czym miało polegać działanie organu z naruszeniem zasady zaufania od organów podatkowych. W skardze kasacyjnej nie wskazano też okoliczności świadczących o naruszeniu art. 193 § 1 O.p., który reguluje moc dowodową ksiąg podatkowych. Uzasadnienie skargi kasacyjnej odnoszące się do naruszenia tych przepisów jest bardzo ogólne i nie odnosi się do okoliczności niniejszej sprawy. W tym stanie rzeczy omawiany zarzut nie mógł zostać uznany za zasadny. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za niezasadną i na podstawie art. 184 P.p.s.a. ją oddalił. O zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego, które w rozpoznanej sprawie stanowiły koszty zastępstwa procesowego w wysokości 480 zł, orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1, art. 205 § 2 i art. 209 P.p.s.a. | Sędzia NSA | Sędzia NSA | Sędzia NSA | | Zbigniew Łoboda | Bartosz Wojciechowski | Sylwester Golec |