Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

I GSK 1545/23

Wyrok NSA z 6 grudnia 2024 r., I GSK 1545/23 – egzekucja należności pieniężnych

Wynik

Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia
6 grudnia 2024
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Beata Sobocha-Holc sędzia NSA Piotr Piszczek sędzia del. WSA Izabella Janson (spr.) po rozpoznaniu w dniu 6 grudnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 30 sierpnia 2023 r. sygn. akt I SA/Gl 751/23 w sprawie ze skargi B. L. na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach z dnia 13 marca 2023 r. nr COF.OUR.6375.564.2023 KA.PK.ZZ 06868180 w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach; 2. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Wyrokiem z 30 sierpnia 2023r., sygn. akt I SA/Gl 751/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a) i c) i art. 135 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023r., poz. 1634 ze zm., obecnie Dz.U. z 2024r., poz. 935 t.j., dalej: "p.p.s.a.") uwzględnił skargę B. L. (dalej też: "strona", "skarżąca", "zobowiązana") i uchylił postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach (dalej też: "Dyrektor COF", "wierzyciel") z 13 marca 2023r., nr COF.OUR.6375.564.2023 KA.PK.ZZ 06868180 oraz poprzedzające je postanowienie z 27 stycznia 2023r.,nr COF.OUR.6375.564.2023KA.WG.P06868180, w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, orzekając o kosztach postępowania. Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym. Dyrektor COF, w związku z brakiem realizacji należności z tytułu zaległych opłat abonamentowych przez zobowiązaną, przekazał do Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Gdańsku (dalej: organ egzekucyjny) tytuł wykonawczy nr 136118E1-67/GD/2022 z 26 października 2022r. obejmujący zobowiązanie z tytułu zaległych opłat abonamentowych za okres od stycznia 2017r. do lipca 2022r. w wysokości 1.555,10 zł, odsetek za zwłokę w wysokości 181,62 zł oraz kosztów upomnienia w wysokości 16,00 zł. Pismem z 10 listopada 2022r. skarżąca podniosła zarzut nieistnienia obowiązku. Wskazała, że nigdy nie rejestrowała numeru abonenckiego [...]. Natomiast miała zarejestrowany odbiornik pod numerem [...]. W piśmie z 9 grudnia 2020r. zgłosiła wyrejestrowanie klienta pod numerem [...]. Pismo zostało przez nią podpisane, więc uważa wypowiedzenie za skuteczne. Organ egzekucyjny pismem z 21 listopada 2022r. doręczył wierzycielowi na podstawie art. 34 § 1 u.p.e.a. zarzuty zobowiązanej z 10 listopada 2022r. Wierzyciel postanowieniem z 27 stycznia 2023r. oddalił zarzut nieistnienia obowiązku. Strona złożyła zażalenie na postanowienie wierzyciela z 27 stycznia 2023r. podtrzymując zarzut nieistnienia obowiązku za abonament o numerze [...], i wskazując, że Poczta Polska S.A. nie posiada dokumentu z jej podpisem, oraz nigdy nie otrzymała informacji o zmianie na jej koncie zarejestrowanym w dniu 7 maja 1990r. (któremu została nadana książeczka radiofoniczna o numerze [...]). Wskazała, że do czasu zameldowania pod adresem: [...] G. opłacała abonament pomimo tego, że już tam nie mieszkała, a dopiero z chwilą wymeldowania zaprzestała wnoszenia opłat. Jeszcze raz podniosła, że w piśmie z 9 grudnia 2020r. zgłosiła wyrejestrowanie klienta pod numerem [...] i naliczanie do tego dnia opłat. Podniosła, że 29 listopada 2022r. w porozumieniu z prawnikiem dokonała wyrejestrowania odbiornika o numerze [...] nie na swoim dokumencie (bo na numerze [...]). Rozpoznając ponownie sprawę Dyrektor COF wskazał, że na podstawie uregulowań zawartych w rozporządzeniu Ministra Transportu z 25 września 2007r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. z 2007r. Nr 187, poz. 1342) zobowiązanej został nadany indywidualny numer identyfikacyjny [...] a zawiadomienie informujące o wprowadzonej zmianie, będące dowodem zarejestrowania odbiorników radiofonicznego/telewizyjnego zostało jej przesłane pismem z 11 lipca 2008r. na adres: [...] G. tj. na adres, podany przy rejestracji odbiorników i aktualny w dacie jego wysłania (zobowiązana była zameldowana pod wskazanym adresem do sierpnia 2011r.). Jeżeli adres ten nie był już wówczas aktualnym adresem zamieszkania zobowiązanej, powinna ona dokonać aktualizacji danych adresowych i wnosić opłaty bądź zgłosić wyrejestrowanie odbiorników. Podkreślił, że obowiązek uiszczania opłat abonamentowych nie jest związany z rejestracją odbiorników w określonym miejscu, lecz z rejestracją odbiorników przez konkretnego abonenta. W przypadku zmiany miejsca zamieszkania użytkownik odbiorników radiofonicznego/telewizyjnego był zobowiązany zgłosić ten fakt i po aktualizacji danych adresowych kontynuować opłaty abonamentowe. Natomiast w sytuacji, jeżeli w nowym miejscu zamieszkania użytkownik nie używał odbiorników należało niezwłocznie dopełnić wymaganych przepisami formalności ich wyrejestrowania. Odnosząc się do twierdzenia zobowiązanej, że do czasu zameldowania pod adresem: [...] G. opłacała abonament, pomimo że już tam nie mieszkała i z chwilą wymeldowania zaprzestała wnoszenia opłat, ponieważ wiązała je z miejscem zamieszkania wskazał, że zgodnie treścią obowiązującego od 13 grudnia 2007r. § 4 rozporządzenia Ministra Transportu z 25 września 2007r. (Dz.U. z 2007 r. Nr 187, poz. 1342) w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych użytkownik zarejestrowanych odbiorników radiofonicznych/ telewizyjnych powiadamiał placówkę pocztową o zmianie nazwiska, miejsca zamieszkania, miejsca używania odbiorników radiofonicznych lub telewizyjnych, zgubieniu lub zniszczeniu książeczki oraz o zaprzestaniu używania odbiorników, niezwłocznie po powstaniu zmiany lub zaistnieniu zdarzenia składając "Formularz zgłoszenia zmiany danych". Podniósł, że nie posiada dokumentu potwierdzającego, iż zobowiązana dopełniła formalności związanych z wyrejestrowaniem odbiorników radiofonicznego/telewizyjnego przed dniem 29 listopada 2022r., a strona nie przedstawiła dokumentu potwierdzającego powyższy fakt. Wyłącznie okazanie dokumentu świadczącego o wyrejestrowaniu odbiorników w 2011r. w momencie wymeldowania spod adresu: [...] G. mogłoby mieć wpływ na stanowisko wierzyciela. Na powyższe postanowienie skarżąca wniosła skargę do WSA w Gliwicach. W skardze potwierdziła, że w dniu 7 maja 1990r. zarejestrowała odbiornik i otrzymała numer klienta [...]. Jednakże nie miała wiedzy, że z dniem zmiany wymeldowania z miejsca zamieszkania nie ustaje prawo opłaty bez wymeldowania odbiornika. Wskazała, że we wrześniu 2019r. otrzymała wezwanie do zapłaty nieznanego jej abonamentu o numerze [...]. Podkreśliła, że nie dostała powiadomienia, że jest klientem o innym numerze. Przez ostatnie lata opłaty dokonywała przez bank. Z przesyłanej jej przez wierzyciela korespondencji wynika, że w 2008r. zmieniło się konto, dlatego nie rozumie, że wówczas nikt jej nie szukał i opłaty były księgowane nie na konto wskazane na przelewie. Nie mogła zamknąć w trakcie trwania korespondencji od 2019r. konta na poczcie, bo taki klient nie istniał, a ona nigdy nie operowała tym nieswoim numerem. Poczta Polska S.A. ignorowała jej wnioski o zamknięcie konta. Sąd I instancji, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a) i c) i art. 135 p.p.s.a. uchylił postanowienie Dyrektora COF z 13 marca 2023r. oraz poprzedzające je postanowienie z 27 stycznia 2023r. W uzasadnieniu podkreślił, że w aktach sprawy znajduje się pismo skarżącej z 9 grudnia 2020r., skierowane do Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej - Wydziału Abonamentu, w którym prosi ona o wyrejestrowanie bezprawnie przypisanego jej numeru oraz zaprzestanie naliczania opłat (załącznik nr 13 akt administracyjnych). Stwierdził, że w powyższym piśmie strona zawarła oświadczenie woli o wyrejestrowaniu odbiorników, czego wierzyciel w ogóle nie dostrzegł. W takiej sytuacji wierzyciel winien był niezwłocznie wezwać skarżącą na zasadzie art. 64 § 2 k.p.a. do uzupełnienia wymogów formalnych, które wówczas obowiązywały, co do formy wyrejestrowania odbiornika rtn. Jednakże wierzyciel tego nie uczynił, na pismo skarżącej udzielił jedynie ogólnej odpowiedzi, a nastąpiło to dopiero 4 czerwca 2021r. Co więcej skarżąca aktualnie wyrejestrowała odbiorniki z dniem 29 listopada 2022r. W tej szczególnej sytuacji wierzyciel, w świetle jednoznacznego stanowiska zobowiązanej oraz swojego zaniechania, co do zastosowania art. 64 § 2 k.p.a. powinien uwzględnić wyrejestrowanie odbiorników z datą dojścia do wiadomości wierzyciela pisma skarżącej z 9 grudnia 2020r., zawierającego oświadczenie woli o wyrejestrowaniu odbiorników, a więc z datą 14 grudnia 2020r. Zdaniem Sądu I instancji, w realiach rozpoznanej sprawy kierując się zasadą praworządności oraz zasadą uwzględniania słusznego interesu obywateli, wywiedzioną z art. 7 w zw. z art. 18 k.p.a. należy uznać, że skarżąca wyrejestrowała odbiorniki z tą wcześniejszą datą. Reasumując w ocenie WSA częściowo zasadny okazał się zarzut nieistnienia obowiązku (art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a.). W skardze kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego organ, zaskarżył powyższy wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości i oddalenie skargi, ewentualnie uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach do ponownego rozpoznania, zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego oraz rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił: I. Naruszenie prawa materialnego tj. przepisów art. 2 ust. 1 - 3 oraz art. 3 ust. 4 oraz art. 5 ust. 5 a także art. 6 ust. 4 ustawy z 21 kwietnia 2005r. o opłatach abonamentowych (dalej: "ustawa abonamentowa", "u.o.a.") w zw. z § 9 oraz § 11 - § 18 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z 17 grudnia 2013r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że: 1) to na wierzycielu ciąży obowiązek wykazania, poprzez załączenie stosownych dowodów, braku podnoszonego a nie wykazanego i nieudowodnionego w żaden sposób przez zobowiązaną dokonania wyrejestrowania zarejestrowanych uprzednio odbiorników rtv i to w sposób wymagany ww przepisami a nadto, że wierzyciel był zobowiązany wezwać zobowiązaną do uzupełnienia wymogów formalnych przewidzianych co do formy wyrejestrowania odbiorników rtv w związku z pismem zobowiązanej z 9 grudnia 2020r. informującej o niezamieszkiwaniu pod adresem rejestracji odbiornika od roku 2005r. i chęci wyrejestrowania odbiornika a także zaprzestania naliczania opłat z jednoczesnym wnioskiem o korektę naliczonych do dnia 9 grudnia 2020r. opłat za użytkowanie odbiornika rtv, tym samym, że to na wierzycielu ciąży obowiązek wynikający zdaniem WSA w Gliwicach z art. 64 § 2 k.p.a., aby niejako "przymusić'' zobowiązaną do dokonania formalności wyrejestrowania odbiorników i łamiąc przepisy, zgodzić się na to, żeby wyrejestrowanie odbiorników obowiązywało od dnia otrzymania przez wierzyciela pisma zobowiązanej z 9 grudnia 2020r., mimo dokonania przez zobowiązaną formalnego wyrejestrowania odbiorników z dniem 29 listopada 2022r., 2) nawet jeśli zobowiązana nie wyrejestrowała odbiornika rtv w sposób wskazany w ww przepisach tj. w przewidzianej przepisami rozporządzenia formie to wierzyciel był zobowiązany wezwać zobowiązaną do uzupełnienia tego formalnego braku a contrario, że nie ciążył na zobowiązanej obowiązek formalnego zgłoszenia wyrejestrowania odbiornika rtv a końcowo, że zobowiązana powinna oczekiwać wezwania wierzyciela wskazującego w jaki sposób powinna dokonać wyrejestrowania odbiornika oraz, że brak takiego wezwania wierzyciela może skutkować uznaniem, że brak wyrejestrowania odbiornika rtv przez zobowiązaną obciąża wierzyciela a nie zobowiązaną oraz, że istnieją przepisy pozwalające na wyrejestrowanie odbiornika rtv z datą wsteczną t.j. 14 grudnia 2020r. - datą otrzymania pisma zobowiązanej z prośbą o wyrejestrowanie odbiornika rtv i zaprzestania naliczania opłat, mimo dokonania przez zobowiązaną wymaganego przepisami wyrejestrowania odbiorników z dniem 29 listopada 2022r., 3) wierzyciel powinien posiadać inny dowód niż zawiadomienie o nadaniu numeru identyfikacyjnego z 11 lipca 2008r. wysłane na posiadany przez niego adres zobowiązanej - rejestracji odbiornika rtv na dowód dalszego istnienia po stronie zobowiązanej obowiązku uiszczenia opłaty abonamentowej a także, że to wierzyciela obciąża brak wyrejestrowania odbiornika przez zobowiązaną w sposób przewidziany przepisami tylko dlatego, że w piśmie z 9 grudnia 2020r. znajduje się oświadczenie zobowiązanej o chęci wyrejestrowania takich odbiorników oraz, że obowiązek wymuszenia od zobowiązanej wymaganego przepisami wyrejestrowania odbiorników rtv ciąży na wierzycielu a nie na zobowiązanej, 4) z przepisów rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z 17 grudnia 2013 roku w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych, (dalej: "rozporządzenie"), tj. w szczególności § 11 i 13 rozporządzenia dokonanego przez Sąd wybiórczo poprzez odniesienie się jedynie do § 13 i związanego z nim § 11 pkt 2 wskazanego rozporządzenia z całkowitym pominięciem pkt 1 § 11 rozporządzenia oraz z pominięciem również §§ 12 i 14-17 rozporządzenia poprzez ich niezastosowanie i błędne przyjęcie tym samym, że jedyną drogą wyrejestrowania odbiorników rtv jest wykorzystanie elektronicznego formularza a nadto że jest to jedynie formalny wymóg wyrejestrowania odbiorników rtv, który może być korygowany w trybie art. 64 § 2 k.p.a., a w konsekwencji tego błędne przyjęcie, iż pismem z 9 grudnia 2020r. skarżąca złożyła "oświadczenie woli o wyrejestrowaniu odbiorników rtv" co wymagało podjęcia przez organ dalszych czynności a mianowicie jak stwierdza WSA w Gliwicach "w świetle jednoznacznego stanowiska zobowiązanej oraz swojego zaniechania, co do zastosowania art 64 § 2 k.p.a, powinien uwzględnić wyrejestrowanie odbiorników z datą korzystniejszą dla skarżącej czyli z datą dojścia do wiadomości wierzyciela pisma skarżącej z 9 grudnia 2020r., zawierającego oświadczenie woli o wyrejestrowaniu odbiorników, a więc z datą 14 grudnia 2020r." oraz, że brak takiego wezwania wierzyciela może skutkować uznaniem, że brak wyrejestrowania odbiornika rtv w sposób wymagany przepisami przez zobowiązaną obciąża wierzyciela a nie zobowiązaną oraz, że istnieją przepisy pozwalające na wyrejestrowanie odbiornika rtv z datą wsteczną tj. 14 grudnia 2020r. - datą otrzymania pisma zobowiązanej z prośbą o wyrejestrowanie odbiornika rtv i zaprzestania naliczania opłat, mimo dokonania przez zobowiązaną wymaganego przepisami wyrejestrowania odbiorników dopiero z dniem 29 listopada 11.2022r. II. Naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy: 1. art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. poprzez uwzględnienie skargi, i uchylenie postanowienia z 13 marca 2023r., nr COF.OUR.6375.564.2023 KA.PK.ZZ 06868180 oraz poprzedzającego je postanowienia z 27 stycznia 2023r., nr COF.OUR.6375. 564.2023 KA.WG.P 06868180 jako naruszającego przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy - art. 7 k.p.a. w zw. z art. 18 i art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a, w zw. z art. 18, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. oraz , polegające na błędnie ustalonym stanie faktycznym polegającym w szczególności na przyjęciu, że: 1) zarejestrowanie odbiornika przez zobowiązaną wobec nie wykazania przez nią jego wyrejestrowania aż do 29 listopada 2022r. t.j. w sposób określony w § 13 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z 17 grudnia 2013r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych nie jest wystarczające do uznania, że była ona zobowiązana do dalszego uiszczania w/w opłat w spornym okresie, 2) na zobowiązanej nie ciąży obowiązek wykazania, że do wyrejestrowania odbiornika rtv w okresie spornym tj. przed 9 listopada 2022r. doszło i uznania wyłącznie na podstawie oświadczenia zobowiązanej zawartego w piśmie z 9 grudnia 2020r. o chęci wyrejestrowania odbiornika a także wobec końcowo wyrejestrowania odbiornika rtv w dniu 29 listopada 2022r., że do dalszego uiszczenia opłat abonamentowych w spornym okresie nie była już zobowiązana, i oświadczenie z 9 grudnia 2020r. powinno zostać uznane przez wierzyciela za oświadczenie o wyrejestrowaniu odbiorników rtv i że wierzyciel tego nie dostrzegł a zatem, że doszło do wyrejestrowania odbiorników z datą otrzymania tego pisma przez wierzyciela tj. z datą 14 grudnia 2020r. i nie ma materiału dowodowego pozwalającego na jednoznaczne wskazanie ciągłości istnienia obowiązku uiszczenia opłaty za abonament rtv - zarejestrowany odbiornik, 3) powinien istnieć w aktach niniejszej sprawy posiadanych przez wierzyciela wezwanie do zobowiązanej "do uzupełnienia wymogów formalnych, które wówczas obowiązywały, co do formy wyrejestrowania odbiornika rtv" i tylko z tej przyczyny, że zobowiązanej nie obciąża dowód wyrejestrowania odbiornika i wystarczy do tego jedynie oświadczenie zobowiązanej zawarte w piśmie z 9 grudnia 2020r. i nie ma znaczenia fakt dokonania wyrejestrowania odbiornika rtv przez zobowiązaną w dniu 29 listopada 2022r. i dalej WSA w Gliwicach wywodzi z niego skutki prawne jak też, że to na wierzycielu ciąży obowiązek "wymuszenia" w chwili obecnej przeprowadzenia procedury wyrejestrowania odbiornika rtv przez skarżącą a w przypadku jego nie spełnienia zobowiązana może skutecznie nie opłacać abonamentu rtv co najmniej od 14 grudnia 2020r., mimo rejestracji odbiornika rtv i jednocześnie braku dopełnienia formalności związanych z jego wyrejestrowaniem aż do 29 listopada 2022r. a także, że może być to podstawą do uznania przez WSA częściowo za zasadny zarzut nieistnienia obowiązku podnoszony przez zobowiązaną, 4) dla skuteczności dochodzenia od zobowiązanej opłat abonamentowych powinien zostać przedstawiony przez wierzyciela - Sądowi inny dowód (dokument) niż zawiadomienia o nadaniu zobowiązanej indywidualnego numeru identyfikacyjnego z 11 lipca 2008r. przy jednoczesnym braku wykazania przez zobowiązaną dopełnienia formalności jego wyrejestrowania aż do 29 listopada 2022r. a nadto, że oświadczenie zobowiązanej zawarte w piśmie z 9 grudnia 2020r. mogłoby być równoznaczne w skutkach z oświadczeniem o wyrejestrowania odbiornika rtv mimo, że dokonała takiego wyrejestrowania w roku 2022r. i pomimo wiedzy o braku posiadania przez wierzyciela dowodu na dokonanie takiego wymaganego wyrejestrowania przez nią odbiornika, postanowiła nadal nic nie robić w tej sprawie aż do 29 listopada 2022r., pomimo wiedzy, że ona sama takiego dowodu nie posiada, 5) zarejestrowanie odbiornika bez jego późniejszego wyrejestrowania oraz nadanie użytkownikowi indywidualnego numeru identyfikacyjnego i jego przesłanie na wskazywany wierzycielowi przez zobowiązaną adres, aż do czasu wyrejestrowania odbiornika w sposób przewidziany przepisami w dniu 29 listopada 2022r. nie stanowi wystarczającej przesłanki istnienia wynikającego z obecnie obowiązującej ustawy abonamentowej i rozporządzeń wykonawczych do niej o obowiązku uiszczania opłat za jego używanie, który podlega egzekucji w trybie u.p.e.a. błędnie wskazującym, iż wierzyciel nieprawidłowo rozstrzygnął i ustosunkował się do podnoszonych przez zobowiązaną zarzutów albowiem wydane przez wierzyciela postanowienia nie naruszają w żadnym stopniu przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy a tym bardziej art. 2 ust. 1 - 3 oraz art. 3 ust. 4 ustawy z 21 kwietnia 2005r. o opiatach abonamentowych a także § 11 - § 18 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z 17 grudnia 2013r. a wobec tego Wojewódzki Sąd Administracyjny Gliwicach musiałby uznać, że wniesioną skargę przez zobowiązaną jako niezasadną należy oddalić; 2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 1, art. 64 § 2 i w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez uwzględnienie skargi i uchylenie postanowienia Poczty Polskiej S.A. z 13 marca 2023r., nr COF.OUR.6375.564.2023 KA.PK.ZZ 06868180 oraz poprzedzającego je postanowienia z 27 stycznia 2023r. nr COF.OUR.6375.564.2023 KA.WG.P 06868180 jako naruszających w inny sposób przepisy postępowania, oraz art. 65 i art. 66 § 2 k.p.a. które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez uznanie, iż organ naruszył art. 7 w zw. z art. 18 i art. 64 § 2 k.p.a., gdy przy prawidłowej wykładni tych przepisów wraz z przepisami ustawy o opłatach abonamentowych WSA w Gliwicach winien dojść do odmiennego wniosku bowiem organ nie miał podstawy prawnej do zastosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego wskazanych przez Sąd, bowiem żaden przepis ustawy z 21 kwietnia 2005 roku o opłatach abonamentowych a tym bardziej przepisy rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z 17 grudnia 2013 roku w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych nie dawał i nie daje podstaw do bezpośredniego stosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, przy dokonywaniu materialno-technicznych czynności związanych z rejestracją czy też wyrejestrowania odbiorników rtv, z czym mamy do czynienia w niniejszej sprawie, poprzez przyjęcie iż organ winien każde oświadczenie woli zobowiązanego korygować w trybie art. 64 k.p.a. a w konsekwencji tego błędne przyjęcie, iż pismem z 9 grudnia 2020r. skarżąca złożyła "oświadczenie woli o wyrejestrowaniu odbiorników rtv", co wymagało podjęcia przez organ dalszych czynności a mianowicie jak stwierdza WSA w Gliwicach, w takiej sytuacji "wierzyciel winien był niezwłocznie wezwać zobowiązaną na zasadzie art 64 § 2 k.p.a. do uzupełnienia wymogów formalnych, które wówczas obowiązywały, co do formy wyrejestrowania odbiornika rtv" a nadto, że wierzyciel "powinien uwzględnić wyrejestrowanie odbiorników z datą korzystniejszą dla skarżącej, czyli z datą dojścia do wiadomości wierzyciela pisma skarżącej z 9 grudnia 2020r. zawierającego oświadczenie woli o wyrejestrowania odbiorników, a więc z datą 14 grudnia 2020r. Dlatego też kierując się zasadą praworządności oraz zasadą uwzględniania słusznego interesu obywateli, wywiedzioną z art 7 k.p.a. w związku z art. 18 k.p.a. należy uznać, że skarżąca wyrejestrowała odbiorniki z tą wcześniejszą datą" ", a tym samym błędne przyjęcie, że do czynności zleconych organowi w zakresie rejestracji odbiorników rtv czy wyrejestrowania odbiorników, mają zastosowanie przepisy k.p.a. w tym art. 64 § 2, oraz przez błędne przyjęcie, iż organ naruszył art. 7 będzie nie tyko miało zastosowanie w niniejszej sprawie, ale będzie obciążało wierzyciela a nie zobowiązaną, która nie może wykazać się dowodem wyrejestrowania odbiornika rtv aż do 29 listopada 2022r. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podano argumenty na poparcie podniesionych zarzutów. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 182 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Wobec tego, że z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, z przyczyn określonych w § 2 powołanego artykułu. Z akt sprawy nie wynika, by zaskarżone orzeczenie zostało wydane w warunkach nieważności, z przyczyn określonych art. 183 § 2 pkt 1-6 p.p.s.a. Kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku sprowadzała się zatem do oceny czy Sąd I instancji naruszył przepisy wskazane w ramach podstaw kasacyjnych. Rozpoznając sprawę w tych granicach skład orzekający Naczelnego Sądu Administracyjnego uznał, że zawarty w skardze kasacyjnej wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku zasługiwał na uwzględnienie. Przed odniesieniem się do zarzutów skargi kasacyjnej złożonej w tej sprawie należy zauważyć, że problem prawny objęty tymi zarzutami był już przedmiotem rozważań m.in. w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 marca 2024r., sygn. akt I GSK 405/23 oraz z 22 sierpnia 2024r., sygn. akt I GSK 849/23. Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela zasadnicze motywy uzasadnień wskazanych orzeczeń, gdyż są one trafne również w okolicznościach tej sprawy. Zarzuty kasacyjne oparto na podstawie z art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., czyli na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy oraz na naruszeniu prawa materialnego, przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. W razie więc powołania w skardze kasacyjnej zarówno zarzutów naruszenia prawa materialnego jak i prawa procesowego, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty prawa procesowego. Dopiero bowiem przesądzenie o prawidłowości ustaleń faktycznych, przyjętych w toku postępowania za podstawę zaskarżonego orzeczenia, umożliwia ocenę procesu subsumpcji tego stanu faktycznego pod mające zastosowanie w sprawie przepisy prawa materialnego. Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela zaleceń Sądu I instancji kierowanych do organu egzekucyjnego w związku z uchyleniem zaskarżonego postanowienia organu egzekucyjnego, sprowadzających się do obowiązku wezwania w trybie art. 64 § 2 k.p.a. do złożenia oświadczenia o wyrejestrowaniu odbiornika w przepisanej do tego formie. Jako usprawiedliwiony ocenić należało przede wszystkim zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a – w powiązaniu z art. 7, art. 64 § 2 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. Sprowadza się on do zakwestionowania stanowiska Sądu I instancji, że wobec oświadczenie zobowiązanej zawarte w piśmie z 9 grudnia 2020r. o chęci wyrejestrowania odbiornika powinno zostać uznane przez wierzyciela za oświadczenie o wyrejestrowaniu odbiorników rtv, Poczta miała obowiązek podjąć działania określone co do formy i terminu prawem (przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego). Odniesienie się do tak stawianego zarzutu wymaga wskazania, że w myśl art. 1 pkt 1 i 2 k.p.a. ustawa ta normuje: 1) postępowanie przed organami administracji publicznej w należących do właściwości tych organów w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych albo załatwianych milcząco; 2) postępowanie przed innymi organami państwowymi oraz przed innymi podmiotami, gdy są one powołane z mocy prawa lub na podstawie porozumień do załatwiania spraw określonych w pkt 1. Oznacza to, że przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego znajdują zastosowanie do prowadzonych przez organy wskazane w art. 1 pkt 1 i 2 k.p.a. postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych albo załatwianych milcząco. Celem oceny czy na podstawie ustawy z 21 kwietnia 2005r. o opłatach abonamentowych prowadzone są postępowania określone art. 1 k.p.a. należy wyjaśnić, że art. 2 ust. 1 tej ustawy wprowadza zasadę, że za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe. W myśl zaś art. 5 ust. 1 odbiorniki radiofoniczne i telewizyjne podlegają, dla celów pobierania opłat abonamentowych za ich używanie, zarejestrowaniu w placówkach pocztowych operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z 23 listopada 2012r. - Prawo pocztowe. Możliwość rozstrzygnięcia w drodze decyzji administracyjnej przewiduje art. 7 ust. 6 u.o.a. Przepis ten stanowi, że w przypadku stwierdzenia używania niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego kierownik jednostki operatora wyznaczonego przeprowadzający kontrolę, wydaje decyzję, w której nakazuje rejestrację odbiornika oraz ustala opłatę za używanie niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego, o której mowa w art. 5 ust. 3. W kwestii wyrejestrowania odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, wobec zgłoszenia zaprzestania używania tych urządzeń, u.o.a. ani przepisy aktu wykonawczego - rozporządzenia z 17 grudnia 2013r. nie wskazują na konieczność wydania w tym przedmiocie decyzji administracyjnej. Uwzględnieniu zgłoszenia zaprzestania używania odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych i ich wyrejestrowaniu przypisać należy zatem charakter czynności materialno-technicznej. Czynnikiem odróżniającym tymczasem decyzje administracyjne od czynności materialno-technicznych jest konieczność dokonania w decyzji rozstrzygnięcia określonej sprawy, tj. ustalenia wiążących konsekwencji obowiązującej normy prawnej w drodze jej stosowania wobec określonych podmiotów (W. Dawidowicz, Zarys procesu administracyjnego, Warszawa 1989, s. 51). Wprawdzie zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie poglądem, przyjmuje się, że w przeciwieństwie do pozytywnego załatwienie sprawy poprzez podjęcie czynności materialno-technicznej odmowa dokonania takiej czynności powinna nastąpić w drodze decyzji (zob. uzasadnienie uchwały NSA z 9 grudnia 2013r., I OPS 4/13, ONSAiWSA 2014, nr 3, poz. 35). W rozpatrywanej sprawie, jednakże taka sytuacja nie zaistniała. Wniesiona skarga nie dotyczy braku wyrejestrowania, lecz jej przedmiotem są zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym, w którym skarżąca kwestionuje istnienie obowiązku. W tym stanie rzeczy nie powinno ulegać kwestii, że wyrejestrowanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych nie ma charakteru sprawy indywidualnej rozstrzyganej w drodze decyzji administracyjnych, wobec czego stosownie do przytoczonych wyżej regulacji art. 1 pkt 1 i 2 k.p.a. - do postępowania tego nie znajdują przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Wobec powyższego, w stanie faktycznym sprawy, gdy skarżąca pismem z 9 grudnia 2020r. poinformowała o chęci wyrejestrowania odbiornika w sprawie załatwianej czynnością materialno-techniczną nie mogło być wszczęte i prowadzone postępowanie na zasadach określonych k.p.a. W konsekwencji wadliwe jest stanowisko Sądu I instancji, że przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, określające zasady postępowania, gdy pismo strony w przedmiocie wyrejestrowania odbiornika zawiera braki formalne art. 64 § 2 tej ustawy mogą mieć zastosowanie. Zdaniem składu orzekającego Naczelnego Sądu Administracyjnego nie powinno jednak budzić wątpliwości, że przepis art. 64 § 2 k.p.a. nie może stanowić podstawy prawnej wezwania do złożenia oświadczenia o wyrejestrowaniu odbiornika w przepisanej formie prawnej, wobec jednoznacznej treści art. 1 pkt 1 i 2 k.p.a. W konsekwencji organ nie dopuścił się naruszenia przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a w powiązaniu z art. 7, art. 64 § 2 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., a zatem Sąd I instancji bezpodstawnie uchylił postanowienie z 13 marca 2023r. oraz poprzedzające je postanowienie z 27 stycznia 2023r. Stwierdzone uchybienie zaskarżonego wyroku nie pozwala też Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu na odniesienie się do pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej. Bez pełnego stanowiska Sądu I instancji co do zaskarżonego postanowienia w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, przedwczesnym jest wypowiadanie się w zakresie naruszenia przepisów prawa materialnego. Naczelny Sąd Administracyjny uznając, że skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok w całości oraz przekazał sprawę Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 i art. 182 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. Na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny, odstąpił od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości, uznając, że zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek, o którym mowa w tym przepisie.

Informacje o sprawie

Data wpływu
21 grudnia 2023
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Inne
Sędziowie
Beata Sobocha-Holc /przewodniczący/ Izabella Janson /sprawozdawca/ Piotr Piszczek

Powołane przepisy

Inne orzeczenia w tej sprawie

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny