I GSK 1771/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Salachna Sędzia NSA Piotr Pietrasz (spr.) Sędzia NSA Beata Sobocha-Holc Protokolant asystent sędziego Michał Mazur po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej W. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 24 listopada 2020 r. sygn. akt I SA/Kr 766/20 w sprawie ze skargi W. G. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 13 lipca 2020 r. nr 1201-IEE.711.2.121.2020.2.EP w przedmiocie wszczęcia postępowania w sprawie uchylenia czynności egzekucyjnych 1. oddala skargę kasacyjną; 2. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie (dalej: Sąd I instancji) wyrokiem z dnia 24 listopada 2020 r., sygn. akt I SA/Kr 766/20 oddalił skargę W. G. (dalej: skarżący) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 13 lipca 2020 r. nr 1201-IEE.711.2.121.2020.2.EP w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie uchylenia czynności egzekucyjnych. Skarżący reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zaskarżając go w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił: - naruszenie przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy tj.: a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej jako: "p.p.s.a.") poprzez oddalenie skargi skarżącego pomimo naruszenia przez organ administracyjny art. 7, art. 8 art. 77, 61a § 1 k.p.a. i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018r., poz. 2096 ze zm., dalej jako: k.p.a.) w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a polegające na niedostatecznym zbadaniu stanu faktycznego w sprawie, a w konsekwencji na ograniczeniu postępowania przez organ administracji publicznej jedynie do ustalenia, że w sprawie nie doszło do zawieszenia postępowania, a co zatem tym idzie brak było możliwości uchylenia czynności egzekucyjnych; b) art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak wyjaśnienia przez Sąd pierwszej instancji w dostateczny sposób wydanego rozstrzygnięcia, do czego Sąd ten był zobowiązany, co uniemożliwiło skarżącemu kontrolę zaskarżonego wyroku pod kątem faktycznym i prawnym; - prawa materialnego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie tj. a) art. 58 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2019r., poz. 1438 ze zm., dalej jako "u.p.e.a.") poprzez uznanie, że uchylenie czynności egzekucyjnych jest możliwe w przypadku złożenia wniosku o zawieszenie postępowania i koniecznym w sprawie jest wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, podczas gdy obowiązkiem organu było pouczenie skarżącego o takiej możliwości i wyjaśnienie podstaw prawnych, a brak prawidłowego ustawowego sformułowania żądania przez skarżącego nie mógł stanowić przesłanki uzasadniającej nierozpoznanie sprawy; Mając na uwadze powyższe zarzuty skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie, zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych, zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej na rzecz skarżącego z urzędu, oświadczając, że koszty te nie zostały uiszczone ani w całości, ani w części. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Na wstępie należy stwierdzić, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził aby w rozpoznawanej sprawie wystąpiła którakolwiek z przesłanek nieważności postępowania – określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a. – jak też aby zachodziły przesłanki wymagające uchylenia wydanego w sprawie orzeczenie oraz odrzucenia skargi lub umorzenia postępowania (art. 189 p.p.s.a.). Jak wynika z art. 193 p.p.s.a. (zdanie drugie), uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Zarzuty naruszenia przepisów postępowania okazały się nieuzasadnione. Zgodnie z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z kolei zgodnie z art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. W przypadku wniesienia zarzutu na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., konieczne jest zatem wykazanie, że zarzucane uchybienie przepisom postępowania mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Dla spełnienia tego wymogu nie wystarczy przytoczenie formuły o naruszeniu przepisów postępowania mającym wpływ na wynik sprawy, lecz konieczne jest wykazanie, który przepis postępowania został naruszony, w jaki sposób oraz wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy. O skuteczności zarzutów, postawionych w oparciu o podstawę kasacyjną określoną w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., nie decyduje bowiem każde stwierdzone uchybienie przepisom postępowania, lecz tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W realiach tej sprawy w skardze kasacyjnej nie wykazano, że zarzucane uchybienie przepisom postępowania mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Również niezasadny okazał sie zarzut naruszenia art. 58 § 2 u.p.e.a. Zgodnie z art. 174 pkt 1 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. W przypadku zarzutu naruszenia przepisu prawa materialnego, którego podstawę prawną stanowi art. 174 pkt 1 p.p.s.a., należy wskazać na czym polegała jego błędna wykładnia lub niewłaściwe zastosowanie oraz jaka powinna być wykładnia prawidłowa i właściwe zastosowanie. W przypadku błędnej wykładni przyjmuje się, że przejawia się ona w nieprawidłowym zrekonstruowaniu normy prawnej z konkretnego przepisu (przepisów), polegającym na mylnym zrozumieniu jej treści lub znaczenia albo zastosowaniu normy nieobowiązującej. Zarzut niewłaściwego zastosowania prawa materialnego wymaga wykazania i wyjaśnienia, jak dany przepis prawa powinien być stosowany ze względu na stan faktyczny sprawy albo dlaczego ze względu na ten stan faktyczny nie powinien być on stosowany, a w przypadku zarzutu niezastosowania tego przepisu, dlaczego powinien być on w sprawie zastosowany. Nie ma możliwości skutecznego powoływania się na zarzut niewłaściwego zastosowania prawa materialnego w sytuacji, gdy nie zakwestionowano równocześnie ustaleń stanu faktycznego, na których oparto zaskarżone rozstrzygnięcie. Wynika to z okoliczności, że błędne zastosowanie (niezastosowanie) przepisów materialnoprawnych zasadniczo pozostaje w ścisłym związku z ustaleniami stanu faktycznego sprawy i może być wykazane pod warunkiem wcześniejszego obalenia tych ustaleń czy też dowiedzenia ich wadliwości. Autor skargi kasacyjnej nie sprostał wyżej wymienionym wymaganiom. Ponadto z analizy postanowień art. 58 u.p.e.a. wprost wynika, że konstrukcja uchylenia dokonanych czynności egzekucyjnych jest ściśle powiązana z zawieszeniem postępowania egzekucyjnego. Odnosząc się do złożonego wniosku dowodowego należy zwrócić uwagę, że dowód z dokumentu w zamierzeniu wnioskodawcy miał być przeprowadzony na okoliczność ustalenia braku prawidłowego doręczenia skarżącemu tytułów wykonawczych, ustalenia podstaw do wszczęcia egzekucji oraz prawidłowości zastosowania środka egzekucyjnego, jak również podstaw do odmowy wszczęcia postępowania w sprawie uchylenia czynności egzekucyjnych. Nie można jednak tracić z pola wiedzenia tego, że tak sprecyzowany wniosek w istocie wychodził poza granice skargi kasacyjnej i abstrahował całkowicie od zarzutów w niej zawartych. W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny oddalił ww. wniosek dowodowy. Biorąc zatem pod uwagę, że skarga kasacyjna nie zawierała usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. Na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny odstąpił od zasądzenia na rzecz organu zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości, uwzględniając sytuację materialną skarżącego potwierdzoną przyznanym mu prawem pomocy. W odniesieniu do wniosku pełnomocnika skarżącego kasacyjnie ustanowionego w ramach prawa pomocy o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne, w niniejszym wyroku nie zawarto rozstrzygnięcia dotyczącego tej kwestii. Wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną należne od Skarbu Państwa (art. 250 p.p.s.a.) przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 254 § 1 i art. 258-261 p.p.s.a.