I GSK 625/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Bogdan Fischer Sędzia NSA Piotr Pietrasz Sędzia del. WSA Izabella Janson (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Piotr Kaczmarek po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej G. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 października 2022 r. sygn. akt V SA/Wa 3679/21 w sprawie ze skargi G. M. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] maja 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne oddala skargę kasacyjną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 7 października 2022r., sygn. akt V SA/Wa 3679/21 na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022r., poz. 329 ze zm., obecnie Dz.U. z 2024r., poz. 935 t.j., dalej: "p.p.s.a.") oddalił skargę G. M. (dalej też: "strona", "skarżący") na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej też: "ZUS") z 18 maja 2021r. nr UP-413/2021 w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek. W skardze kasacyjnej skarżący zaskarżył powyższy wyrok w całości wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, zasądzenie zwrotu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm przypisanych oraz rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. W oparciu o art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. przedmiotowemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie: 1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. i art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., art. 78 § 1 i 2 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. i art. 10 § 1 k.p.a., polegające na zaakceptowaniu przez Sąd nieprzeprowadzenia przez organ postępowania dowodowego okoliczności faktycznej sytuacji życiowej skarżącego w zaspokajaniu potrzeb życiowych i występowania rzeczywistego ubóstwa, przedstawiające się w szczególności na braku zasięgnięcia u biegłego wiadomości specjalistycznych z zakresu medycyny, jak również na zaniechaniu przeprowadzenia rozprawy administracyjnej, co pozwoliłoby prawidłowo zakwalifikować sytuację skarżącego z punktu widzenia spełnienia przez niego przesłanek określonych w treści § 3 ust. 1 pkt 1 i 3 Rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (dalej: "rozporządzenie"), podczas gdy, organ ograniczył postępowanie dowodowe wyłącznie do badania dokumentów i zaniechał sięgnięcia po środki dowodowe umożliwiające bezpośredni wgląd w sytuację życiową skarżącego, a to w konsekwencji doprowadziło do wydania decyzji, zgodnie z którą umorzenie zaległych składek w myśl art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (dalej: "u.s.u.s.") nie przysługuje; 2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 151 i art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77, art. 80 i art. 89 k.p.a. polegające na zaakceptowaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny błędnego przyjęcia przez organ administracji, że w sprawie nie zachodzi konieczność przeprowadzenia rozprawy administracyjnej, zarówno z urzędu jak i na wniosek skarżącego, niezbędnej dla prawidłowego oraz wyczerpującego ustalenia stanu faktycznego przedmiotowej sprawy, podczas gdy, pominięcie instytucji określonej w art. 89 k.p.a. uniemożliwiło Zakładowi dokładne i wszechstronne zapoznanie się z sytuacją życiową skarżącego oraz jego rzeczywistymi zdolnościami w zakresie możliwości spłacenia zaległych składek, co doprowadziło do wydania rozstrzygnięcia, w myśl którego umorzenie zaległości z tytułu ubezpieczeń społecznych nie znajduje zastosowania; 3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 151 i art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 11, art. 80 k.p.a. polegające na zaakceptowaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny błędnego i dowolnego ocenienia zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego przez organ, co w konsekwencji doprowadziło do stwierdzenia, że sytuacja skarżącego nie uzasadnia skorzystania z dobrodziejstwa określonego w art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, podczas gdy, okoliczności jak choroba skarżącego, niezdolność do samodzielnej egzystencji, brak perspektyw na zarobkowanie, konieczność sprawowania nad nim całodobowej opieki oraz szereg schorzeń wymagających odpłatnej rehabilitacji pozwalają w obiektywny sposób ocenić, że umorzenie należności z tytułu ubezpieczeń społecznych, pomimo braku całkowitej nieściągalności, jest w niniejszej sprawie zasadne; 4) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 151 i art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77, art. 80 i art. 89 k.p.a. polegające na zaakceptowaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny błędnego przyjęcia przez organ administracji, że w sprawie nie zachodzi konieczność zwrócenia się do biegłego odpowiedniej specjalności o wydanie opinii dotyczącej stanu zdrowia skarżącego koniecznej dla ustalenia istotnych okoliczności faktycznych sprawy, podczas, gdy przeprowadzenie badania dokumentacji medycznej przez fachowy podmiot pozwoliłoby na właściwe i zgodne z zasadami medycyny ocenienie zebranego w sprawie materiału dowodowego, w tym na uzyskanie rzetelnych informacji na temat obecnych kosztów rehabilitacji i leczenia, co umożliwiłoby prawidłowo ocenić sytuację skarżącego przez pryzmat przesłanek określonych w § 3 pkt 1 i 2 rozporządzenia; 5) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 151 i art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 153 p.p.s.a. polegające na błędnym przyjęciu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, że organ zastosował się do wytycznych wskazanych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 16 stycznia 2019r. (sygn. akt V SA/Wa/1042/18), podczas, gdy organ, wbrew jasnym zaleceniom Sądu, ponownie zaniechał wszechstronnego rozważenia sytuacji skarżącego i nie przeprowadził niezbędnych w sprawie dodatkowych ustaleń, co ostatecznie wpłynęło na utrzymanie wydanej wcześniej błędnej decyzji. Argumentację na poparcie powyższych zarzutów skarżący kasacyjnie przedstawił w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy wskazać, że jak wynika z art. 193 p.p.s.a. (zdanie drugie), uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną powinno zawierać ocenę przedstawionych w tej skardze zarzutów. Przepis ten określa tym samym zakres, w jakim NSA realizuje obowiązek uzasadnienia wyroku oddalającego skargę kasacyjną - modyfikując treść normy prawnej zawartej w art. 141 § 4 p.p.s.a. Norma zawarta w art. 193 p.p.s.a. (zdanie drugie) umożliwia zatem ograniczenie uzasadnienia wyroku NSA wyłącznie do oceny zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny, mając powyższe na uwadze, ograniczył rozważania w niniejszej sprawie do oceny zarzutów skargi kasacyjnej i wyjaśnienia istoty rozstrzygnięcia. W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi - zgodnie z art. 174 p.p.s.a. - może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą i nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich ani w inny sposób korygować. Skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach kasacyjnych wymienionych w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., tj. naruszeniu prawa materialnego oraz naruszeniu przepisów postępowania. Przede wszystkim zauważyć należy, że sprawa niniejsza została rozpoznana przez Sąd I instancji, w warunkach przewidzianego w art. 153 p.p.s.a. związania oceną prawną, wykładnią i wskazaniami co do dalszego postępowania, wynikającymi z prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 16 stycznia 2019r., sygn. akt V SA/Wa 1042/18. W wyroku tym WSA uchylił decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział ZUS w Warszawie z 30 kwietnia 2018r., nr RED/D/U-82/18 w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek. W uzasadnieniu wskazał, że wbrew stanowisku ZUS sytuacja skarżącego wypełnia przesłanki określone w treści § 3 ust. 1 pkt 1 i 3 rozporządzenia. Zdaniem WSA w Warszawie opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby skarżącego możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych, ponieważ okoliczności sprawy pozwalają na przyjęcie, że z braku oszczędności i dochodów te potrzeby już nie są zaspokajane oraz przewlekła choroba i stała niezdolność do pracy, jak też brak możliwości samodzielnej egzystencji, pozbawiają skarżącego możliwości uzyskania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. W ocenie WSA organ dokonując oceny zasadności wniosku ma obowiązek w tak szczególnej sytuacji w jakiej się znalazł skarżący, ocenić potencjalne możliwości spłaty zaległych składek w ramach istniejących okoliczności faktycznych sprawy. Oczywiste przy tym jest, że jak zauważył ZUS nawet w przypadku istnienia przesłanek umorzenia, organ może, ale nie musi dokonać umorzenia składek mając na uwadze interes publiczny rozumiany jako obowiązek dbania o ściąganie od zobowiązanych należnych składek, z których później wypłacane są różnego rodzaju świadczenia. Konieczność dbania o finanse Państwa nie może jednak być rozumiana jako podstawa odmowy umorzenia składek w każdej, nawet kwalifikującej się do tego sytuacji, bez wzięcia pod uwagę słusznego interesu strony. W ocenie WSA zgromadzony w sprawie materiał dowodowy został przez organ oceniony w sposób dowolny. ZUS został zobowiązany do wszechstronnego rozważenia sytuacji skarżącego w kontekście podnoszonych przez niego okoliczności, a następnie podjęcia decyzji znajdującej oparcie w przedmiotowych ustaleniach. Od powyższego orzeczenia organ nie wniósł skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego i tym samym przedmiotowy wyrok stał się prawomocny. Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 153 p.p.s.a. wyrażona w orzeczeniu Sądu administracyjnego ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także Sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Przez ocenę prawną rozumie się powszechnie wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie. Pojęcie to obejmuje zarówno krytykę sposobu zastosowania normy prawnej w zaskarżonym akcie (czynności), jak i wyjaśnienie, dlaczego stosowanie tej normy przez organ, który wydał ten akt (czynność) zostało uznane za błędne. Natomiast wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych. Związanie organów i Sądów w rozumieniu tego przepisu oznacza, że nie mogą formułować nowych ocen prawnych sprzecznych z wyrażonymi wcześniej poglądami, lecz zobowiązane są do podporzadkowania się im w pełnym zakresie. Ocena prawna i wskazania tracą moc wiążącą w przypadku zmiany stanu prawnego, jeżeli to spowoduje, że pogląd Sądu stanie się nieaktualny. Podobny skutek może spowodować zaistniała po wydaniu orzeczenia sądowego zmiana istotnych okoliczności faktycznych oraz wzruszenie orzeczenia Sądu. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wyrażone w zaskarżonym wyroku który zaakceptował ustalenia dokonana przez ZUS. Zgodnie z art. 28 ust. 1 u.s.u.s., należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład, z uwzględnieniem ust. 2-4. Według art. 28 ust. 3a u.s.u.s., należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Natomiast, zgodnie z art. 28 ust. 3b u.s.u.s., minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady umarzania, o którym mowa w ust. 3a, z uwzględnieniem przesłanek uzasadniających umorzenie, biorąc pod uwagę ważny interes osoby zobowiązanej do opłacenia należności z tytułu składek oraz stan finansów ubezpieczeń społecznych. Ta regulacja szczególna w stosunku do regulacji z art. 7 ustawy z 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2022r., poz. 775 ze zm., dalej: "k.p.a."),, nakazuje w sprawach umorzeniowych oprócz interesu społecznego i słusznego interesu obywateli uwzględnić także ważny interes osoby zobowiązanej do opłacenia należności z tytułu składek oraz stan finansów ubezpieczeń społecznych. Według § 3 ust. 1 pkt 1) wskazanego rozporządzenia, Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Wyrażenie "zobowiązany wykaże" oznacza, że na ZUS nie ciąży obowiązek aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie uprawnienia wnioskodawcy do umorzenia należności z tytułu składek. W postępowaniu w sprawie umorzenia należności z tytułu składek nastąpiło odejście od zasady prawdy obiektywnej, ustawodawca zastosował regulację odmienną od art. 7 k.p.a., zgodnie z którym to organy administracji publicznej podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. W postępowaniu tym przepis art. 77 § 1 k.p.a. (Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy) ma odpowiednie zastosowanie, organ administracji publicznej jest obowiązany rozpatrzyć cały materiał dowodowy przedstawiony przez wnioskodawcę. W postępowaniu w sprawie umorzenia należności z tytułu składek to nie ZUS, a wnioskodawca ma przedstawić wszystkie dowody niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. Jest to zatem oparcie postępowania dowodowego w znacznym stopniu na dowodach przedstawionych przez stronę w toku postępowania, a tym samym przeniesienie ciężaru dowodowego na osobę, która z faktu wywodzi skutki prawne. Ciężar wykazania spełnienia przesłanek, od których uzależnione jest umorzenie należności z tytułu składek obciąża osobę, która wnioskuje o umorzenie należności. Zgodnie z art. 80 k.p.a., organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. W rozpoznawanej sprawie zasadnie Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że stan faktyczny został ustalony przez organ administracji publicznej z zachowaniem reguł procedury przewidzianych w k.p.a. Organ szczegółowo przedstawił sytuację finansową, rodzinną i zdrowotną skarżącego. Wskazał, że pomimo że nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej, nie zachodzi przesłanka braku majątku, ponieważ zobowiązany otrzymuje świadczenie rentowe w wysokości pozwalającej na prowadzenie skutecznej egzekucji. Wysokość nieopłaconych składek, o których umorzenie zobowiązany wnosi przekracza kwotę kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym, Naczelnik Urzędu Skarbowego lub Komornik Sądowy nie stwierdził braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję, nie można też stwierdzić, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. Przymusowe dochodzenie należności jest prowadzone przez Dyrektora I Oddziału ZUS w Warszawie i zobowiązany posiada składnik majątkowy podlegający egzekucji w postaci świadczenia rentowego. W toku postępowania przedłożono obszerną dokumentację medyczną, w tym orzeczenie Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Warszawie z 21 maja 2018r. wydane do 21 maja 2023r., z którego wynika, że skarżący jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym i wymaga konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Opiekę nad skarżącym sprawuje matka. Lekarz orzecznik ZUS stwierdził u skarżącego trwałą niezdolność do pracy oraz samodzielnej egzystencji i z tego tytułu otrzymuje on świadczenie rentowe. Tym samym fakt istnienia przewlekłej i ciężkiej choroby nie rokującej poprawy został udowodniony. Jednakże skarżący uzyskuje dochód z tytułu świadczenia rentowego, z którego w okresie od lipca 2015r. do sierpnia 2016r. ZUS egzekwował zaległości składkowe. Skarżący otrzymuje świadczenie rentowe, dodatek pielęgnacyjny i świadczenie uzupełniające dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji w łącznej wysokości 2.011,74 zł brutto i po potrąceniach egzekucyjnych na rzecz Komornika Sądowego w kwocie 401,91 zł do wypłaty pozostaje 1.360,14 zł. Skarżący prowadzi gospodarstwo domowe z matką, która uzyskuje dochody w wysokości 2.160,63 zł netto miesięcznie. Aktualnie matka skarżącego otrzymuje świadczenie emerytalne i dodatek pielęgnacyjny w łącznej wysokości 3.253,99 zł brutto, tj. 2.747,70 zł netto. Miesięczny budżet gospodarstwa domowego skarżącego po potrąceniach egzekucyjnych wynosi 4.107,84 zł i jest on wyższy niż poziom minimum socjalnego w IV kwartale 2020r. określony przez Instytut Pracy i Spraw Socjalnych w kwietniu 2021r. na kwotę 2.086,62 zł netto dla dwuosobowego gospodarstwa emeryckiego. Zatem nie wskazuje on na stan ubóstwa i konieczność sięgania po pomoc z opieki społecznej, która dedykowana jest tylko osobom w bardzo trudnej, zagrażającej egzystencji sytuacji materialnej. Skarżący i jego rodzina nie korzysta z żadnych form pomocy socjalnej, skierowanej do osób znajdujących się w niedostatku. Zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z 11 lipca 2018r. (Dz. U. z 2018r., poz. 1358) w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej od 1 października 2018r. obowiązuje kwota kryterium dochodowego dla osoby w rodzinie w wysokości 528,00 zł. Według oświadczenia z 21 lipca 2015r. gospodarstwo domowe skarżącego ponosi stałe miesięczne wydatki w łącznej wysokości 1.400,00 zł, w tym z tytułu miesięcznych opłat - 900,00 zł i kosztów związanych z leczeniem - 500,00 zł. 8 października 2015 r. pełnomocnik oświadczyła, że Pana koszty rehabilitacji i leczenia wynoszą 1.500,00 zł miesięcznie. Natomiast koszty utrzymania w 2020 roku wyniosły łącznie 757,05 zł miesięcznie, w tym: 94,00 zł (za gospodarkę komunalną), 187,14 zł (za energię elektryczną), 366,75 zł (za gaz), 43,50 zł (za wodę), 65,66 zł (podatek od nieruchomości - kwartalnie 197,00 zł). Na realizację pozostałych wydatków pozostaje 3.350,00 zł. Z oświadczenie rehabilitanta z 24 stycznia 2018r. wynika, że skarżący wymaga codziennej rehabilitacji i koszt jednej godziny wynosi 110,00 zł, jednak aktualnie udokumentowano poniesione w styczniu i w lutym 2021r. koszty usług fizjoterapeutycznych w wysokości po 1.200,00 zł. Organ nie zanegował trudnej sytuacji zdrowotnej skarżącego oraz zrozumiał trud jaki jest związany z koniecznością sprawowania opieki nad osobą tak obłożnie chorą, co nie przemawia za spełnieniem przesłanki umorzenia składek o której mowa w § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia. Tym samym zasadnie WSA uznał, że organ wykazał, że sytuacja życiowa i majątkowa skarżącego nie wskazuje, by w sposób trwały nie posiadał możliwości płatniczych. Natomiast w wyroku z 16 stycznia 2019r. WSA nie zalecił organom administracyjnym dokonania ustaleń w zakresie stanu zdrowia skarżącego przez biegłego z zakresu medycyny, czy też przeprowadzenia rozprawy administracyjnej na czym kasator opiera zarzuty skargi kasacyjnej. Należy też wskazać, że decyzja administracyjna w przedmiocie umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne wydawana jest na podstawie stanu prawnego oraz stanu faktycznego istniejącego w dacie wydawania tego aktu administracyjnego. Co więcej, również decyzja w przedmiocie rozłożenia na raty zaległych należności z tytułu składek wydawana jest na podstawie stanu prawnego oraz faktycznego istniejącego w dacie wydawania takiego aktu administracyjnego. Ewentualne zaś zmiany w przyszłości mogą stanowić podstawę do wystąpienia z kolejnym wnioskiem o zastosowanie ulgi w spłacie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny skargę kasacyjną oddalił, stosownie do art. 184 p.p.s.a.