I GZ 330/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Michał Kowalski po rozpoznaniu w dniu 17 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia P. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 20 czerwca 2025 r. sygn. akt III SA/Wr 225/25 w zakresie stwierdzenia niewłaściwości i przekazania sprawy według właściwości Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie w sprawie ze skargi P. B. na postanowienie Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 31 marca 2025 r., nr 470000/71/2024-RED-6190005008/OE/KN/11-13 w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 20 czerwca 2025 r., sygn. akt III SA/Wr 225/25 rozpoznając skargę P. B. na postanowienie Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 31 marca 2025 r. w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym stwierdził swoją niewłaściwość i przekazał sprawę do rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Zażalenie na to postanowienie złożył skarżący. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 13 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 z późn. zm.), dalej jako "p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne rozpoznają wszystkie sprawy sądowoadministracyjne z wyjątkiem spraw, dla których zastrzeżona jest właściwość Naczelnego Sądu Administracyjnego. W postępowaniu sądowym obowiązuje zasada, że do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona, co wynika z art. 13 § 2 p.p.s.a. Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej, w drodze rozporządzenia, może przekazać wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu rozpoznawanie spraw określonego rodzaju należących do właściwości innego wojewódzkiego sądu administracyjnego, jeżeli wymagają tego względy celowości (art. 13 § 3 p.p.s.a.). Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej w rozporządzeniu z dnia 22 lutego 2017 r. w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (Dz. U. z 2024 r. poz. 777 ze zm.) – dalej rozporządzenie. Zgodnie z § 1 pkt 2 rozporządzenia rozpoznawanie spraw z zakresu działania Prezesa ZUS dotyczących: a) umorzenia, odroczenia terminu płatności lub rozłożenia na raty należności z tytułu składek, o których mowa w art. 28 i art. 29 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych ((Dz. U. z 2021 r. poz. 423), b) zwolnienia z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842, ze. zm.) - przekazuje się wojewódzkim sądom administracyjnym, na których obszarze właściwości strona skarżąca zamieszkuje lub ma siedzibę. Stosownie do treści art. 83c ust. 1a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 350) – dalej: u.s.u.s., do postanowień, od których przysługuje zażalenie, wydanych przez Zakład jako wierzyciela na podstawie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, przepis art. 83 ust. 4 stosuje się odpowiednio, z tym że termin do wniesienia zażalenia wynosi 7 dni od dnia doręczenia postanowienia. Zgodnie natomiast z art. 83 ust. 4 u.s.u.s., od decyzji przyznającej świadczenie w drodze wyjątku oraz od decyzji odmawiającej przyznania takiego świadczenia, od decyzji w sprawach o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, a także od decyzji w sprawie wykreślenia zastawu skarbowego z rejestru, stronie przysługuje prawo do wniesienia wniosku do Prezesa Zakładu o ponowne rozpatrzenie sprawy, na zasadach dotyczących decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego. W cytowanym wyżej rozporządzeniu nie zostały ujęte sprawy z zakresu działania Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dotyczące postępowania egzekucyjnego w administracji. W rezultacie w niniejszej sprawie zastosowanie ma przepis ogólny, art. 13 § 2 p.p.s.a. dotyczący właściwości miejscowej sądu. Skoro przedmiot sprawy nie dotyczy umorzenia, odroczenia terminu płatności, rozłożenia na raty należności z tytułu składek określonych w art. 28 i art. 29 u.s.u.s. ani zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, zaś zgodnie z art. 66 ust. 1 u.s.u.s. ZUS ma siedzibę w Warszawie sądem właściwym do rozpoznania sprawy jest sąd, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej wydający zaskarżone postanowienie (art. 13 § 2 p.p.s.a.). Zaskarżone postanowienie zostało wydane przez Prezesa ZUS. Organ ten ma siedzibę w Warszawie. Tym samym właściwym do rozpoznania niniejszej sprawy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.