I GZ 48/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Salachna po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia T. F. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 16 grudnia 2024 r. sygn. akt I SA/Gd 506/24 w zakresie odrzucenia zażalenia w sprawie ze skargi T. F. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 6 marca 2024 r. nr SKO Gd/5837/23 w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia w sprawie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 16 grudnia 2024 r., sygn. akt I SA/Gd 506/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku (dalej: WSA lub Sąd I instancji) odrzucił zażalenie T. F. (dalej: skarżący) na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 7 października 2024 r., sygn. akt I SA/Gd 506/24 odrzucające skargę T. F. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 6 marca 2024 r., nr SKO Gd/5837/23 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że skarżący nie wykonał wezwania do uzupełnienia braku formalnego poprzez podpisanie zażalenia z 20 października 2024 r. kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym lub podpisem osobistym. Skarżący złożył zażalenie na powyższe postanowienie, wnosząc o jego uchylenie w całości. W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że skarżący wykonał wezwanie Sądu w zakreślonym terminie poprzez nadesłanie zeskanowanego zażalenia z własnoręcznym podpisem oraz podpisanie go podpisem zaufanym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 194 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935; dalej: p.p.s.a.) zażalenie powinno czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Jednym z wymogów pisma w postępowaniu sądowym jest jego podpisanie – przez stronę albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika, o czym stanowi art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. Zgodnie z art. 46 § 2a p.p.s.a., w przypadku gdy pismo strony jest wnoszone w formie dokumentu elektronicznego, powinno ponadto zawierać adres elektroniczny oraz zostać podpisane przez stronę albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. W świetle art. 46 § 2b p.p.s.a. zasady podpisywania przewidziane w § 2a dotyczą także załączników wnoszonych w formie dokumentu elektronicznego. Z art. 49 § 1 p.p.s.a. wynika, że jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Takim przepisem szczególnym jest art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Stosownie do jego treści, sąd odrzuca zażalenie, jeżeli w wyznaczonym terminie nie uzupełniono jego braków formalnych. Powyższy przepis ma charakter bezwzględnie obowiązujący, a zatem w przypadku nieuzupełnienia przez stronę skarżącą braków formalnych w wyznaczonym terminie, sąd jest zobowiązany do jego odrzucenia. W niniejszej sprawie skarżący wniósł zażalenie na postanowienie z 7 października 2024 r., sygn. akt I SA/Gd 506/24 drogą elektroniczną, przy czym zażalenie stanowiło załącznik do pisma przewodniego, zaś podpis elektroniczny został złożony wyłącznie pod pismem przewodnim. Zastępca Przewodniczącego Wydziału I WSA w Gdańsku wezwał skarżącego do usunięcia braku formalnego zażalenia z 20 października 2024 r. przez jego należyte podpisanie, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia zażalenia. W zakreślonym terminie skarżący nie uzupełnił poprawnie braku formalnego zażalenia. Należy w tym miejscu wskazać, że pismem wnoszonym w formie dokumentu elektronicznego w sprawie jest zarówno pismo przewodnie, jak i załącznik do niego. Ze względu zaś na kategoryczne brzmienie art. 46 § 2a i 2b p.p.s.a. nie można przyjmować, że samo opatrzenie pisma przewodniego kwalifikowanym podpisem elektronicznym lub podpisem zaufanym skutkuje podpisaniem całego dokumentu elektronicznego, tj. podpisaniem załącznika do pisma przewodniego. Elektroniczna Platforma Usług Administracji Publicznej (ePUAP) służąca do komunikacji obywateli z jednostkami administracji publicznej w ujednolicony, standardowy sposób nie jest systemem sądowym, ale systemem państwowym, na którego funkcjonowanie Sąd nie ma wpływu. Platforma ePUAP technicznie nie pozwala na podpisywanie załączników do wysyłanej korespondencji. W tym celu należy skorzystać z zewnętrznego narzędzia, do którego odwołuje sam ePUAP - użytkownik przed zalogowaniem otrzymuje informację: czy chce zalogować się na swoje konto, czy też podpisać plik. W sensie informatycznym ePUAP posługuje się określonym formatem pisma (pismo ogólne - w realiach niniejszej sprawy odpowiednik pisma przewodniego). Użytkownik może w takim piśmie zawrzeć swoje stanowisko i z poziomu ePUAP podpisać to pismo podpisem zaufanym czy podpisem kwalifikowanym. W przypadku dodania do tego pisma załącznika, z poziomu platformy ePUAP, nie da się tego załącznika podpisać - należy wcześniej skorzystać ze wskazanego rozwiązania - z zewnętrznego narzędzia. Taki obowiązek podpisywania załączników wypełnia znamiona art. 46 § 2b p.p.s.a. Strona która wnosi w formie dokumentu elektronicznego m.in. zażalenie może wpisać jej treść w formularz pisma ogólnego (dokument w formacie xml) lub załączyć w postaci pliku (doc, pdf itp.) do tego formularza jako załącznik. Nie ma technicznej możliwości podpisania samego załącznika z poziomu ePUAP. Nie wyklucza jednak to w ogóle możliwości podpisania takiego dokumentu w innym miejscu, a następnie dołączenie go do korespondencji. Należy zatem stwierdzić, że Sąd I instancji prawidłowo wezwał skarżącego do uzupełnienia braku formalnego zażalenia, poprzez podpisanie go (w sprawie: załącznika do pisma przewodniego) kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. Brak podpisania wnoszonego zażalenia - jako załącznika do pisma ogólnego - stanowi brak formalny uzasadniający wezwanie strony do jego uzupełnienia. W niniejszej sprawie, pomimo wezwania do uzupełnienia braku formalnego zażalenia poprzez jego podpisanie, skarżący nie zastosował się do wezwania sądu co skutkowało koniecznością odrzucenia zażalenia. W terminie wyznaczonym do uzupełnienia braków formalnych zażalenia skarżący przesłał bowiem pismo przewodnie za pośrednictwem ePUAP (z 8 listopada 2024 r.), nie opatrując jednak załącznika (zawierającego podpisane odręcznie zażalenie) kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. Warunku tego bowiem nie spełnia przesłany skan podpisanego odręcznie zażalenia. W zażaleniu na postanowienie WSA w Gdańsku z 16 grudnia 2024 r. skarżący błędnie wywodzi jakoby podpisał zażalenie z 20 października 2024 r. oraz jako odpowiedź na wezwanie do usunięcia braku formalnego z 8 listopada 2024 r., ponieważ podpis elektroniczny złożony pod pismem przewodnim e-PUAP odnosi się tylko do tego pisma, a nie do dołączonego do tego pisma załącznika, zawierającego treść zażalenia. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 p.p.s.a.