I GZ 531/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : sędzia NSA Lidia Ciechomska – Florek po rozpoznaniu w dniu 7 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia "A. Spółki z o.o. w M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 7 grudnia 2015 r., sygn. akt I SA/Wr 511/13 w zakresie odrzucenia zażalenia w sprawie ze skargi A. Spółki z o.o. w M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia 4 marca 2013 r., nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego postanawia: oddalić zażalenie

Postanowieniem z dnia 7 grudnia 2015 r., sygn. akt I SA/Wr 511/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu działając na podstawie art. 249a w zw. z art. 258 § 4 ppsa oraz art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej: ppsa umorzył postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych oraz odrzucił zażalenie w sprawie przyznania spółce z o.o. A. w M. prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu umarzając postępowanie w sprawie wniosku skarżącej Spółki wskazał, że spółka skorzystała już w toku niniejszego postępowania z możliwości złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Prawomocnym postanowieniem z dnia 22 września 2014 odmówiono jej przyznania prawa pomocy, a następnie prawomocnym postanowieniem z dnia 23 lutego 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odmówił zmiany postanowienia z dnia 22 września 2014 r. Kolejny już w sprawie wniosek należało więc konsekwentnie traktować jako wniosek o zmianę prawomocnego postanowienia z dnia 22 września 2014 r. Sąd I instancji wskazał następnie, że po uprawomocnieniu się postanowienia z dnia 8 czerwca 2015 r. o odmowie zmiany postanowienia z dnia 22 września 2014 r. odmawiającego przyznania prawa pomocy, skarżąca spółka wezwana została do uiszczenia wpisu od zażalenia, którego w terminie nie uiściła, składając kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy. Jego rozpoznanie Sąd I instancji uznał za zbędne wobec czego działając na podstawie art. 220 § 3 ppsa odrzucił zażalenie. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca Spółka, wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 220 § 3 ppsa skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd. Ponieważ skarżąca została wezwana do uzupełnienia braków fiskalnych skargi oraz poinformowana, jakie skutki wynikają z niedopełnienia tego obowiązku (zarządzenie do uiszczenia wpisu sądowego, karta 281 akt sądowych), Wojewódzki Sąd Administracyjny obowiązany był zażalenie odrzucić. Naczelny Sąd Administracyjny zwraca jednocześnie uwagę, że prawomocność postanowienia w sprawie odmowy zwolnienia od kosztów sądowych oznacza obowiązek uiszczenia wymaganego wpisu (por. postanowienie SN z dnia 9 grudnia 2002 roku w sprawie o sygnaturze akt III RN 144/02 oraz postanowienie NSA z dnia 10 lipca 2014 r., II OZ 667/14). Od obowiązku tego nie zwalnia ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy, do czego strona ma prawo w związku z art. 165 p.p.s.a. Ponowne złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, nawet dokonane w terminie określonym w ponownym wezwaniu do uiszczenia wpisu wystosowanym po wydaniu prawomocnego postanowienia odmawiającego zwolnienia od kosztów, nie uchyla skutków tego prawomocnego rozstrzygnięcia na toczące się postępowanie (por. postanowienie NSA z 10 maja 2010 r., II FZ 115/10, postanowienie NSA z 8 stycznia 2014 r., II GZ 761/13, postanowienie NSA z dnia 11 kwietnia 2013 r., I OSK 536/13). Ponadto, ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy, złożony w sytuacji gdy sąd prawomocnym postanowieniem ocenił, że nie zostały spełnione przesłanki zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania, nie przerywa biegu terminu do uiszczenia wpisu wskazanego przez sąd w wezwaniu do dokonania tej czynności oraz nie chroni przed skutkami niezastosowania się do treści wezwania we wskazanym przez sąd terminie. Dopiero bowiem wydanie przez Sąd prawomocnego postanowienia odmiennej treści w przedmiocie udzielania prawa pomocy skutkuje utratą mocy pierwszego postanowienia (por. postanowienie SN z dnia 24 kwietnia 1999 roku I CKN 146/98, OSNC 1999 Nr 11, poz. 196). Odmienne postępowanie sądu może prowadzić do uniemożliwienia prowadzenia postępowania wskutek rozpoznawania kolejnych wniosków o przyznanie prawa pomocy i skutkować nieuzasadnionym wydłużeniem postępowania, a nawet trudnością w jego zakończeniu orzeczeniem rozstrzygającym sprawę co do meritum. Należy także mieć na uwadze zasadę wyrażoną w art. 220 § 1 p.p.s.a., stosownie do której sąd nie podejmuje żadnej czynności w stosunku do pisma, od którego strona nie uiściła należnej opłaty. Zgodnie z art. 220 § 3 p.p.s.a. konsekwencją nieuiszczenia należnego wpisu od skargi kasacyjnej jest odrzucenie tego środka zaskarżenia. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza w świetle powyższego, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy prawomocne postanowienie sądu o odmowie zwolnienia skarżącej z obowiązku ponoszenia kosztów (postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 września 2016 r., sygn. akt I GZ 600/15; karta 268 akt sądowych) oraz ponowne wezwanie do uiszczenia należnej opłaty nie zwalnia strony od skutków niezastosowania się do tego wezwania, pomimo wystąpienia z kolejnym wnioskiem w tym przedmiocie (por. postanowienie NSA z dnia 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FSK 706/09 oraz z dnia 20 lipca 2011 r., II OSK 1380/11). Naczelny Sąd Administracyjny uznał zatem, że Sąd I instancji zasadnie odrzucił zażalenie skarżącej z uwagi na niewykonanie zarządzenia z dnia 9 listopada 2015 r., tj. nieuiszczenia w wyznaczonym terminie, pomimo prawidłowego pouczenia, wpisu od tego środka zaskarżenia. Zatem zarzut naruszenia art. 220 § 3 p.p.s.a okazał się nieusprawiedliwiony. Dlatego też Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 P.p.s.a. zażalenie skarżącej oddalił