I GZ 582/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Stanisław Gronowski po rozpoznaniu w dniu 3 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia "E." Spółki z o.o. w M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 7 grudnia 2015 r. sygn. akt I SA/Wr 463/13 w zakresie umorzenia postępowania w sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi "E." Spółki z o.o. w M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we Wrocławiu z dnia 12 lutego 2013 r. nr ... w przedmiocie podatku akcyzowego postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 7 grudnia 2015 r., sygn. akt I SA/Wr 463/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w pkt 1 umorzył postępowanie w sprawie wniosku E, Spółki z o.o. w M,(dalej: "spółka", "skarżąca") o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Sąd pierwszej instancji umarzając postępowanie w sprawie wniosku spółki wskazał, że złożony przez nią wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych jest kolejnym pismem w sprawie, po wydaniu przez Sąd pierwszej instancji postanowienia z dnia 22 września 2014 r., które stało się prawomocne na skutek oddalenia zażalenia spółki przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 8 września 2015 r. (sygn. akt I GZ 602/15). Sąd pierwszej instancji podkreślił, że we wniosku o przyznanie prawa pomocy wniesionym w terminie otwartym do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia skarżąca nie podała żadnych nowych informacji świadczących o zmianie jej dotychczasowej sytuacji finansowej, a w szczególności nie wykazała zmiany okoliczności uniemożliwiającej jej opłacenie kosztów sądowych w sprawie. Spółka wskazała jedynie na wyższą kwotę wpisów sądowych w stosunku do kwoty podawanej we wcześniejszych wnioskach o przyznanie prawa pomocy. Ponadto, skarżąca posiadając wiedzę o konieczności dokładnego przedstawienia swojej aktualnej sytuacji majątkowej we wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych ograniczyła się jedynie do słownych deklaracji w tym zakresie. Sąd pierwszej instancji uznał, że taki wniosek zmierza wyłącznie do wydłużenia postępowania sądowego w sprawie w sytuacji, gdy Naczelny Sąd Administracyjny wspomnianym postanowieniem z dnia 8 września 2015 r. oddalił zażalenie spółki na postanowienie Sądu pierwszej instancji odmawiające zwolnienia od kosztów sądowych. Kolejne rozpoznawanie sprawy już rozstrzyganej i analizowanej przez sądy administracyjne, w której skarżąca wnosiła przysługujące jej środki zaskarżenia i których rozpoznanie nie przyniosło oczekiwanych przez nią skutków rozpoznanie kolejnego wniosku spółki o przyznanie prawa pomocy stało się zbędne (bezcelowe). W tym stanie sprawy, Sąd pierwszej instancji na podstawie art. 249a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm. dalej ppsa) umorzył postępowanie w przedmiocie prawa pomocy. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła spółka, wnosząc o jego zmianę poprzez przyznanie prawa pomocy, ewentualnie uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Zarzuciła naruszenie przepisu postępowania, tj. art. 246 § 2 pkt 2 ppsa, poprzez jego błędne niezastosowanie i umorzenie postępowania w sytuacji, spółka nie posiada środków na pokrycie kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu ocenił wniosek o przyznanie prawa pomocy spółce w kontekście art. 165 ppsa, zgodnie z którym postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Chodzi zatem o taką zmianę w okolicznościach faktycznych sprawy objętej prawomocnym postanowieniem, która uzasadnia zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia. Przypomnieć w tym miejscu należy, iż odmienna ocena sprawy przez stronę bez wykazania zmiany okoliczności faktycznych, które legły u podstaw prawomocnego postanowienia nie może prowadzić do zmiany takiego orzeczenia w rozumieniu art. 165 ppsa. Obowiązek wykazania wspomnianej zmiany w stanie faktycznym w sprawie objętej postępowaniem wpadkowym obciąża, zgodnie z art. 246 § 2 ppsa, wnioskodawcę. Skoro spółka złożyła kolejny wniosek o przyznanie jej prawa pomocy, którego treść jest zbieżna z treścią uprzednio składanych wniosków rozpoznanych negatywnie, a jedyna różnica polega na podaniu wyższej kwoty wpisów sądowych, które spółka będzie zobowiązana uiścić w związku z wniesionymi skargami do sądu administracyjnego, to nie ulega wątpliwości, iż brak jest podstaw do zmiany dotychczasowego postanowienia o odmowie zwolnienia spółki z kosztów sądowych. W związku z tym, że postanowienie Sądu pierwszej instancji odmawiające zmiany wcześniejszego postanowienia w przedmiocie odmowy zwolnienia od kosztów sądowych było już zaskarżane przez spółkę a zapadłe w tym zakresie rozstrzygnięcia Sądu były dla niej negatywne, to taki stan powoduje, że dalsze prowadzenie postępowania w sprawie kolejnego wniosku spółki o przyznanie prawa pomocy należało uznać zbędne w szczególności, gdy kolejne pismo skarżącej nie różni się od poprzednich wniosków. Sąd pierwszej instancji dokonał wprawdzie analizy wniosku pod kątem art.165 ppsa lecz mając na uwadze, że sytuacja skarżącej nie uległa zmianie a kolejne składanie wniosków o zwolnienie z kosztów sądowych prowadzi w istocie do przedłużenia postępowania zasadnie przyjął, że dalsze procedowanie w tej kwestii jest bezcelowe i w tym kontekście, na podstawie art. 249a ppsa, umorzył postępowanie w sprawie. W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny uznał zaskarżone postanowienie za prawidłowe i na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ppsa orzekł jak w sentencji.