Sygnatura
I OSK 1689/25
I OSK 1689/25 - Postanowienie NSA z 2025-11-25
Wynik
Oddalono skargę kasacyjną
- Sąd
- Naczelny Sąd Administracyjny
- Data orzeczenia
- 25 listopada 2025
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Mariola Kowalska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Gminy Miasta Gdyni na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 28 lipca 2025 r. sygn. akt II SA/Gd 463/25 w sprawie ze skargi Gminy Miasta Gdyni na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia 6 maja 2025 r., nr NSP-VIII.7581.1.4.2025.AG w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie uchylenia decyzji dotyczącej odszkodowania z tytułu przejęcia prawa własności nieruchomości postanawia: oddalić skargę kasacyjną.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 28 lipca 2025 r., sygn. akt II SA/Gd 463/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę Gminy Miasta Gdyni na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia 6 maja 2025 r., nr NSP-VIII.7581.1.4.2025.AG w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie uchylenia decyzji dotyczącej odszkodowania z tytułu przejęcia prawa własności nieruchomości. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Sąd I instancji wskazał, że decyzją z dnia 15 czerwca 2018 r., nr RAAII.6740.239.2017.HNB-408/rozbud.ulicy, Prezydent Miasta Gdyni, wykonujący zadanie starosty z zakresu administracji rządowej, zatwierdził projekt budowlany i zezwolił na realizację inwestycji drogowej pn. "Rozbudowa ulicy [...] w Gdyni - odcinek [...] " (dalej "zrid"). Decyzją tą została objęta między innymi działka nr [...]. Decyzją z dnia 18 lutego 2020 r. nr 16/2020, Prezydent orzekł o ustaleniu odszkodowania na rzecz P. z tytułu przejęcia na rzecz Gminy Miasta Gdyni prawa własności nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] m2, położonej w [...] w obrębie [...] oraz o zobowiązaniu Prezydenta do zapłaty ww. odszkodowania, w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna. Następnie decyzją z dnia 29 września 2023 r., nr RAAII.6740.10.6.2023.AZ- 408/rozbud.ulicy, Prezydent wygasił decyzję zrid w części - w zakresie m.in. działki nr [...]. Po rozpatrzeniu wniosku P. z dnia 6 września 2024 r., Prezydent - decyzją z dnia 19 listopada 2024 r. nr RAAII.6740.12.3.2024.GK-408/rozbud.ulicy, odmówił uchylenia ww. decyzji ostatecznej. W związku z powyższym, w dniu 15 października 2024 r. Prezydent wznowił z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z dnia 18 lutego 2020 r. orzekającą m.in. o ustaleniu odszkodowania za działkę nr [...]. Decyzją z dnia 9 grudnia 2024 r. nr PNS.6833.41.2018.KD/PNO Prezydent Miasta Gdyni wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej orzekł o uchyleniu ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta Gdyni wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej nr 16/2020 z dnia 18 lutego 2020 r. oraz umorzeniu postępowania w sprawie o ustalenie i wypłatę odszkodowania. Wojewoda Pomorski, powołaną na wstępie decyzją z dnia 6 maja 2025 r. uchylili ww. decyzję Prezydenta Miasta Gdyni wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej z dnia 18 lutego 2020 r. nr 16/2020 oraz umorzył postępowanie I instancji w całości. Organ wskazał, że decyzja z dnia 9 grudnia 2024 r. nie znajduje oparcia w żadnym z przepisów powszechnie obowiązującego prawa, bowiem z art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. bezsprzecznie wynika, że przepis ten ma zastosowane jedynie w przypadku uchylenia lub zmiany decyzji a nie jej wygaśnięcia, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie. W złożonej do Sądu I instancji skardze Gmina zarzuciła błędne przyjęcie przez Wojewodę, że wygaszenie w części decyzji zrid nie było przesłanką do wznowienia postępowania, i że Gmina - mimo wygaszenia decyzji zrid względem działki nr [...], nadal zobligowana jest do zapłaty na rzecz P. odszkodowania. Wobec tego wniesiono o uchylenie decyzji Wojewody i utrzymanie w mocy decyzji Prezydenta z dnia 9 grudnia 2024 r. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie i skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej "P.p.s.a."), odrzucił skargę Gminy i zwrócił kwotę 200 zł tytułem uiszczonego wpisu od skargi. W uzasadnieniu Sąd przytoczył treść art. 50 P.p.s.a. wskazując, że Gmina Miasta Gdyni, której organ wykonawczy, tj. Prezydent, wydał w I instancji decyzję, uchyloną następnie zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją, nie ma legitymacji skargowej do wniesienia skargi do sądu administracyjnego, co uzasadniało odrzucenie skargi jako niedopuszczalnej. Okoliczność, iż organ wykonawczy Gminy był jednocześnie organem wydającym rozstrzygnięcie w I instancji, wyłącza bowiem możliwość zaskarżenia przez Gminę do sądu decyzji organu odwoławczego orzekającego w przedmiocie podjętej przez Prezydenta decyzji. Wydając decyzję w I instancji organ nie działa bowiem jako podmiot, którego własnego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy sprawa, lecz jako organ administracji publicznej, który na mocy przyznanych mu ustawowo kompetencji dokonuje władczego ustalenia praw i obowiązków obywateli. Istnienie interesu prawnego jest natomiast warunkiem niezbędnym do skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Skargę kasacyjną na powyższe rozstrzygnięcie wniosła Gmina Miasta Gdyni reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżając je w całości. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła: 1. naruszenie przepisów postępowania (mające istotny wpływ na wynik sprawy): - art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i przez to przyjęciu błędnych ustaleń, a dokładnie przyjęcie, iż pozostawienie w obrocie prawnym decyzji z dnia 18 lutego 2020 r. nr 16/2020, sygn. akt PNS.6833.41.2018.SŻ ma podstawy prawne i nie stoi w sprzeczności ze stanem faktycznym, a także, że Gmina Miasta Gdynia mimo wygaszenia decyzji zrid względem działki nr [...] nadal zobligowana jest do zapłaty na rzecz P. odszkodowania; - art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i błędną wykładnie, a mianowicie uznanie, że wygaszenie w części decyzji zrid nie było przesłanką do wznowienia postępowania w trybie tego artykułu; - art. 1 § 1 i 2 P.p.s.a. w zw. z art. 145 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 w zw. z art. 151 P.p.s.a. oraz art. 7, 8, 9, art. 77 i art. 80 i 107 § 3 k.p.a. poprzez: a) nieuwzględnienie skargi i nieuchylenie zaskarżonych decyzji pomimo, że decyzja ta została wydana w wyniku błędnej oceny zebranego materiału dowodowego, której sąd nie dostrzegł polegającej na nieprawidłowym przyjęciu, że: - skarżąca nie jest stroną postępowania, gdyż nie posiada legitymacji skargowej z uwagi na nieposiadanie interesu prawnego we wniesieniu skargi i Prezydent Miasta Gdyni nie działa jako podmiot, którego własnego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy sprawa, podczas gdy skarga była wnoszona przez Gminę Miasta Gdyni, która posiada interes prawny i faktyczny w przedmiocie rozstrzygnięcia skargi, gdyż to na skutek wydanych zaskarżonych decyzji doszło do zubożenia w jej majątku; 2. błędne ustalenia faktyczne, uznając, że skarżąca nie jest stroną postępowania, podczas gdy stronami postępowania winni być wszyscy współwłaściciele (lub ich spadkobiercy) pozostawionych na kresach nieruchomości. W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i rozpoznanie skargi oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm prawem przepisanych. W uzasadnieniu przytoczono argumentację na poparcie wskazanych w petitum zarzutów. W piśmie z dnia 15 września 2025 r. pełnomocnik oświadczył, że zrzeka się przeprowadzenia rozprawy w niniejszej sprawie. Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została złożona. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Na wstępie wskazać należy, że w świetle art. 182 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny może rozpoznać na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną od postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego kończącego postępowanie w sprawie. Zgodnie z art. 182 § 3 P.p.s.a., rozpoznając tego rodzaju sprawę na posiedzeniu niejawnym orzeka w składzie jednego sędziego. Ponadto, stosownie do art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 P.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 P.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną postanowienia. W tych okolicznościach w sprawie badaniu podlegały wyłącznie zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej. W świetle art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przypomnieć należy, że związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym - zdaniem skarżącego - uchybił sąd, określenia, jaką postać miało to naruszenie, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego - wykazania dodatkowo, że to wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ze względu na wymagania stawiane skardze kasacyjnej, usprawiedliwione zasadą związania Naczelnego Sądu Administracyjnego jej podstawami, sporządzenie skargi kasacyjnej jest obwarowane przymusem adwokacko-radcowskim (art. 175 P.p.s.a.). Opiera się on na założeniu, że powierzenie czynności sporządzenia skargi kasacyjnej wykwalifikowanym prawnikom zapewni jej odpowiedni poziom merytoryczny i formalny, umożliwiający Sądowi II instancji dokonanie kontroli zaskarżonego orzeczenia. Wychodząc z tego założenia, Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył swoje rozważania do oceny zagadnienia prawidłowości dokonanej przez Sąd I instancji wykładni i stosowania wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa. Przy czym do Naczelnego Sądu Administracyjnego nie należy wyciąganie z treści uzasadnienia skargi kasacyjnej przytoczonych tam zarzutów i wiązanie ich z powołanymi przepisami w celu uzupełnienia przytoczonej w petitum skargi kasacyjnej podstawy kasacyjnej (zob. wyrok NSA z 13 listopada 2007 r., sygn. akt I FSK 1448/06; CBOSA). Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie w swoim orzecznictwie podkreślał, że nie ma on obowiązku formułowania za stronę zarzutów kasacyjnych na podstawie uzasadnienia skargi kasacyjnej. Należy bowiem mieć na uwadze, że wyodrębnianie zarzutów z treści uzasadnienia skargi kasacyjnej zawsze niesie ryzyko nieprawidłowego odczytania intencji strony wnoszącej skargę kasacyjną. Konieczne jest przy tym oddzielenie podstawy kasacyjnej od jej uzasadnienia, które jest niezbędnym elementem skargi kasacyjnej (zob. wyroki NSA z: 19 marca 2014 r. sygn. akt II GSK 16/13; z 17 lutego 2015 r. sygn. akt II OSK 1695/13; CBOSA). Do autora skargi kasacyjnej należy zatem wskazanie konkretnych przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania, które w jego ocenie naruszył Sąd I instancji i precyzyjne wyjaśnienie, na czym polegało ich naruszenie. Złożona w niniejszej sprawie skarga kasacyjna, wbrew twierdzeniu jej autora, została oparta jedynie na jednej z podstaw kasacyjnych, tj. podstawie wynikającej z art. 174 pkt 2 P.p.s.a., a mianowicie naruszeniu przepisów postępowania w postaci - art. 1 § 1 i 2 P.p.s.a. w zw. z art. 145 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 w zw. z art. 151 P.p.s.a. oraz art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 oraz art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. Wszystkie z powołanych zarzutów skupiają się natomiast na przyjęciu przez Sąd I instancji błędnych ustaleń organów, iż pozostawanie w obrocie prawnym decyzji z dnia 18 lutego 2020 r. nie stoi w sprzeczności ze stanem faktycznym i pomimo wygaszenia decyzji zrid, Gmina nadal zobowiązana jest do zapłaty na rzecz P. ustalonego odszkodowania, a także, że poprzez dokonanie nieprawidłowych ustaleń błędne przyjęcie, że Gmina nie jest stroną toczącego się postępowania, bowiem nie posiada legitymacji skargowej z uwagi na nieposiadanie interesu prawnego w niniejszej sprawie. Zauważenia również wymaga, że skarga kasacyjna, zarówno w jej petitum jak i w uzasadnieniu, nie zawiera zarzutu naruszenia ani art. 50 P.p.s.a. ani art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a., a które to przepisy stanowiły podstawę prawną wydania zaskarżonego postanowienia. Natomiast powołane przez autora skargi kasacyjnej przepisy postępowania nie były w ogóle stosowane przez Sąd I instancji w rozpoznawanej sprawie. Nie ulega bowiem wątpliwości, że skarga kasacyjna w swej istocie skupia się de facto na zgodności z prawem wydanej przez Wojewodę Pomorskiego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. oraz art. 9a ugn, decyzji, nie zaś na legitymacji skargowej Gminy Miasta Gdyni. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, za prawidłowe należy uznać stanowisko Sądu I instancji, że skargę Gminy należało odrzucić jako niedopuszczalną, gdyż nie miała ona legitymacji procesowej do działania w niniejszej sprawie jako strona w rozumieniu art. 50 § 1 P.p.s.a. Zgodnie z art. 50 § 1 P.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Natomiast w myśl art. 50 § 2 P.p.s.a uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi. Interes prawny podmiotu wnoszącego skargę do sądu administracyjnego przejawia się w tym, że działa on bezpośrednio we własnym imieniu domagając się przyznania uprawnienia lub zwolnienia z nałożonego obowiązku (zob. M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda, Komentarz, [w]: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Red. R. Hauser i M. Wierzbowski. Warszawa 2021, s. 365–385). O tym, czy konkretny podmiot ma w danej sprawie chroniony interes prawny, decyduje norma prawa materialnego. Norma taka wynika z przepisów prawa materialnego, chociaż może być również zakodowana w przepisach procesowych lub ustrojowych. Od wykazania związku między chronionym przez przepisy prawa interesem prawnym a aktem lub czynnością organu administracji publicznej uzależniona jest legitymacja do złożenia skargi. Naczelny Sąd Administracyjny przyjmuje, że istotę interesu prawnego należy upatrywać w jego związku z konkretną normą prawną. Wniesienie skargi przez osobę, która nie ma legitymacji skargowej powoduje odrzucenie skargi jako niedopuszczalnej z innych przyczyn (art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a.). Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie były decyzje Prezydenta Miasta Gdyni wykonującego zadanie starosty z zakresu administracji rządowej oraz Wojewody Pomorskiego. Skoro zatem Prezydent Miasta Gdyni działał w sprawie jako organ administracji publicznej, to w takim przypadku Gmina Miasta Gdyni nie miała uprawnień strony w postępowaniu administracyjnym i sądowoadministracyjnym. Prezydent Miasta Gdyni występując jako organ administracji publicznej działał bowiem w zakresie kompetencji administracyjnych a nie w oparciu o interes prawny (art. 50 § 1 P.p.s.a.). Sytuacja prawna Prezydenta Miasta Gdyni w niniejszym postępowaniu nie była i nie mogła być wyznaczona interesem prawnym, ponieważ kategoria interesu prawnego nie dotyczy organów administracji publicznej, które działają na podstawie i w granicach kompetencji administracyjnych. Z tego względu z istoty rzeczy nie mogłoby w toku postępowania dojść do badania istnienia interesu prawnego, którego brak po stronie organu jest oczywisty i wynika z jego istoty jako podmiotu w strukturze organizacyjnej administracji publicznej, a nie podmiotu mającego status podmiotu stojącego na zewnątrz administracji publicznej (zob. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 kwietnia 2005 r., I OPS 1/04). Zagadnienie statusu podmiotów wydających decyzję jako stron postępowań administracyjnych, a dalej – jako ewentualnie uprawnionych do wniesienia skargi do sądu administracyjnego, na co słusznie zwrócił uwagę Sąd I instancji, było przedmiotem uchwały składu siedmiu sędziów NSA z dnia 16 lutego 2016 r., sygn. akt I OPS 2/15. Organy administracji publicznej są zobowiązane do działania na podstawie i w granicach prawa, a nie do obrony własnych interesów majątkowych kosztem zasad praworządności i zaufania obywateli do państwa. Gdyby przyjąć odmienne stanowisko, mogłoby dojść do sytuacji, w której organ władzy publicznej, który władczo rozstrzygnął o prawach i obowiązkach innych podmiotów, następnie kwestionowałby swoje własne rozstrzygnięcia, co byłoby sprzeczne ze standardami demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP). Jak wyjaśniono w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego (zob. postanowienie TK z dnia 23 lutego 2005r. sygn. Ts 35/04 oraz wyrok TK z dnia 24 marca 1998 r. sygn. K 40/97 i wyrok TK z dnia 29 października 2009 r. sygn. K 32/08) i Naczelnego Sądu Administracyjnego (zob. uchwała NSA z dnia 9 października 2000 r. sygn. OPK 14/00, uchwała NSA z dnia 19 maja 2003 r. sygn. OPS 1/03 oraz uchwała NSA z dnia 16 lutego 2016 r. sygn. I OPS 2/15), sądowa ochrona samodzielności jednostek samorządu terytorialnego nie wymaga zapewnienia im statusu strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym, ani też przyznania im prawa do wniesienia skargi na decyzje organu odwoławczego w sytuacji, gdy jednostka ta nie występuje jako adresat działań władczych innych organów publicznych, lecz sama podejmuje takie działania wobec innych podmiotów. Zarówno postępowanie administracyjne, jak i postępowanie sądowoadministracyjne zostały oparte na zasadzie praworządności. Organy administracji, w tym organy samorządu terytorialnego, które rozstrzygają o prawach lub obowiązkach obywatela w drodze decyzji administracyjnej obowiązane są działać na podstawie przepisów prawa. Zatem w procesie kontroli instancyjnej i sądowoadministracyjnej tych decyzji nie zachodzi potrzeba umożliwienia jednostkom samorządu terytorialnego artykułowania swoich interesów. Nie można podzielić stanowiska, że jednostka samorządu terytorialnego, której organ wydał decyzję administracyjną w pierwszej instancji, powinna mieć możliwość dochodzenia swoich praw w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Przyjęcie takiego założenia podważałoby bowiem zaufanie do organów władzy publicznej. Powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego. W demokratycznym państwie prawnym niedopuszczalna jest wykładnia przepisów prawa, zgodnie z którą jednostka samorządu terytorialnego realizując poprzez swoje organy powierzone jej zadania z zakresu administracji publicznej, najpierw jest władna w sposób władczy i jednostronny kształtować sytuację prawną podmiotów od niej niezależnych, a następnie jest uprawniona do wnoszenia środków zaskarżenia od podejmowanych przez te organy decyzji. W demokratycznym państwie prawa niedopuszczalna jest taka wykładnia przepisów odnoszących się do legitymacji procesowej do wniesienia skargi (art. 28 k.p.a. w związku z art. 50 § 1 i 2 P.p.s.a.), zgodnie z którą jednostka samorządu terytorialnego realizując przez swoje organy powierzone jej zadania z zakresu administracji publicznej, najpierw byłaby władna w sposób władczy i jednostronny kształtować sytuację prawną stron postępowania, a więc podmiotów od niej niezależnych, a następnie pozostawałaby uprawnioną do wnoszenia środków zaskarżenia od podejmowanych przez te organy decyzji. Pominięcie znaczenia kompetencji organu owej jednostki samorządu terytorialnego, a także samego faktu wydania przez ów organ decyzji w tej sprawie, oznaczałoby, iż jednostkom samorządu terytorialnego przysługuje znacząco szerszy zakres ochrony prawnej niż podmiotom, których interesom mają służyć. Pozostawałaby to nieakceptowalne na gruncie zasad demokratycznego państwa prawnego, stosownie do art. 2 Konstytucji RP (zob. uchwała NSA z dnia 9 października 2000 r., OPK 14/00; uchwała siedmiu sędziów NSA z dnia 19 maja 2003 r., OPS 1/03; uchwała siedmiu sędziów NSA z dnia 16 lutego 2016 r., I OPS 2/15, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Powyższe nie oznacza, iż jednostki samorządu terytorialnego pozbawione są w powyższych sytuacjach ochrony prawnej. Utrwalony jest bowiem pogląd prawny, iż jednostki samorządu terytorialnego mają uprawnienie do inicjowania działań przez prokuratora, będącego organem ochrony praworządności (zob. wyrok NSA z dnia 19 października 2023 r., I OSK 1489/22). Tożsamy pogląd o braku legitymacji procesowej do zaskarżenia przez Gminę decyzji Wojewody wydanej na skutek odwołania od decyzji Prezydenta Miasta wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej w przedmiocie odszkodowania za nieruchomość przejętą pod drogę publiczną został wyrażony w postanowieniach NSA z dnia: 26 listopada 2021 r. sygn. akt I OSK 1642/21, 15 grudnia 2021 r. sygn. akt I OSK 1698/21, 30 listopada 2021 r. sygn. akt I OSK 1585/21. Stanowisko to wyrażone zostało również w najnowszych orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego, np. w postanowieniach NSA z dnia: 26 listopada 2021 r. sygn. akt I OSK 791/21; 22 października 2021 r. sygn. akt I OSK 1563/21; 14 stycznia 2021 r. sygn. akt II OSK 3381/19; 19 października 2023 r. I OSK 1489/22; 10 lipca 2025 r. I OSK 1488/22; 24 lipca 2025 r. I OSK 1379/22; 12 sierpnia 2025 r. I OSK 1663/22. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie orzekającym w rozpoznawanej sprawie, powyższe stanowisko ma zastosowanie w niniejszej sprawie, bowiem to Prezydent Miasta Gdyni decyzją z dnia 9 grudnia 2024 r. uchylił decyzję ostateczną Prezydenta Miasta Gdyni wykonującego zadanie starosty z zakresu administracji rządowej z dnia 18 lutego 2020 r. orzekającą o ustaleniu odszkodowania za nieruchomość oraz umorzył postępowanie w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania a Wojewoda Pomorski zaskarżoną decyzją z dnia 6 maja 2025 r. uchylił w całości decyzję organu I instancji i umorzył postępowanie I instancji. Mając na uwadze powyższe, uznać trzeba, Gmina Miasta Gdyni nie jest podmiotem uprawnionym do zaskarżenia powyższej decyzji do sądu administracyjnego. Podsumowując, Sąd I instancji prawidłowo uznał, że wniesiona skarga jako niedopuszczalna, podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt. 6 P.p.s.a. W konsekwencji, brak jest podstaw do zarzucenia Sądowi I instancji naruszenia art. 1 § 1 i 2 P.p.s.a. w zw. z art. 145 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 w zw. z art. 151 P.p.s.a. oraz art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 oraz art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a., bowiem przywołane przepisy nie były w niniejszej sprawie w ogóle stosowane. W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za nieusprawiedliwioną i na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 1 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 16 października 2025
- Symbol z opisem
- 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
- Hasła tematyczne
- Odrzucenie skargi
- Skarżony organ
- Wojewoda
- Sędziowie
- Mariola Kowalska /przewodniczący sprawozdawca/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
art. 50 w zw. z art. 58 § 1 pkt 6 · Dz.U. 2024 poz. 935
Inne orzeczenia w tej sprawie
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny