Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

I OSK 1983/22

Wyrok NSA z 12 czerwca 2025 r., I OSK 1983/22 – wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie

Wynik

Oddalono skargę kasacyjną

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia
12 czerwca 2025
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Maciej Dybowski (sprawozdawca) Sędziowie: sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska sędzia del. WSA Arkadiusz Blewązka Protokolant starszy asystent sędziego Anna Siwonia-Rybak po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Ministra Rozwoju i Technologii od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 maja 2022 r. sygn. akt I SA/Wa 750/22 w sprawie ze skargi J.S. na postanowienie Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 4 lutego 2022 r. znak DO.4.7613.229.2019.RF IK 1127774 w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy oddala skargę kasacyjną

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 27 maja 2022 r. sygn. akt I SA/Wa 750/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę J.S. na postanowienie Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 4 lutego 2022 r. znak DO.4.7613.229.2019.RF IK 1127774 w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy (k. 21, 35-41 akt sądowych). Skargę kasacyjną wywiódł Minister Rozwoju i Technologii (dalej Minister lub skarżący kasacyjnie), reprezentowany przez r. pr. R.R., zaskarżając w całości wyrok I SA/Wa 750/22, zarzucając wyrokowi naruszenie: I. prawa materialnego: 1. art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 1491, dalej nowelizacja kpa) w zw. z art. 105 § 1 w zw. z art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 735 ze zm., dalej kpa), przez błędną wykładnię polegającą na błędnym uznaniu, że umorzenie postępowania na mocy ww. przepisu wymaga potwierdzenia w drodze decyzji deklaratoryjnej, gdy z treści ww. przepisu wynika jednoznacznie, że skutek ten następuje z mocy prawa, a zarazem brak jest podstawy prawnej w nowelizacji kpa, jak i w samym kpa do wydania decyzji deklaratoryjnej stwierdzającej umorzenie postępowania; 2. art. 105 § 1 kpa w zw. z art. 2 ust. 2 nowelizacji kpa przez niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że organ winien umorzyć postępowanie (w formie decyzji), które wcześniej uległo umorzeniu z mocy samego prawa; 3. art. 104 § 1 kpa w zw. z art. 2 ust. 2 nowelizacji kpa przez niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że wystarczającą podstawę do wydania przez organ decyzji administracyjnej potwierdzającej umorzenie postępowania z mocy prawa stanowi potrzeba zapewnienia stronom postępowania możliwości domagania się kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne, podczas gdy brak jest przepisu mogącego stanowić podstawę wydania takiej decyzji, co jest wynikiem celowego działania ustawodawcy, natomiast organy administracji zobowiązane są do działania na podstawie przepisów prawa, a nadto strony mają możliwość domagania się kontroli działalności administracji publicznej przez składanie skarg na bezczynność organu; II. przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy: 1. art. 134 § 1 ppsa przez przekroczenie granic sprawy, co przejawiło się w dokonaniu oceny zachowania podjętego przez organ w zakresie dotyczącym umorzenia postępowania nadzorczego z mocy prawa, podczas gdy kognicja sądu winn[a] być ograniczona jedynie do zbadania zasadności i prawidłowości wydania zaskarżonego postanowienia, a więc do oceny zaskarżonego postanowienia przez pryzmat art. 134 kpa; 2. art. 141 § 4 w zw. z art. 133 § 1 ppsa przez niestaranne sformułowanie uzasadnienia wyroku, co przejawia się w: a. sformułowaniu skrajnie lakonicznego i nieprzekonującego uzasadnienia oceny konieczności wydania decyzji administracyjnej potwierdzającej umorzenie postępowania na mocy art. 2 ust. 2 nowelizacji kpa; b. powołanie się na nieprawomocne wyroki (wyroki WSA w Warszawie z 10.11.2021 r. I SAB/Wa 376/21; 25.2.2022 r. I SAB/Wa 360/21; 8.2.2022 r. I SAB/Wa 411/21) i nierelewantne wyroki (prawomocny wyrok WSA w Poznaniu z 22.2.2022 r. II SAB/Po 224/21; wyrok NSA z 9.11.2021 r. I OSK 1407/20) sądów administracyjnych w celu wykazania trafności stanowiska Sądu o konieczności wydania decyzji potwierdzającej umorzenie postępowania z mocy prawa, podczas gdy wyroki te nie tworzą linii orzeczniczej i nie zwalniają Sądu I instancji z obowiązku dokonania własnej wykładni przepisów nowelizacji kpa. Skarżący kasacyjnie wniósł o: uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie; zasądzenie [zwrotu] kosztów postępowania według norm przepisanych; rozpoznanie sprawy na rozprawie (art. 176 § 2 ppsa; k. 69-74 akt sądowych). Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono. Na rozprawie dnia 12 czerwca 2015 r. nikt się nie stawił, mimo prawidłowego zawiadomienia o terminie rozprawy (k. 86-90 akt sądowych). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W świetle art. 183 ppsa (Dz.U. z 2024 r. poz. 935, zm. poz. 1685), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania; bada przy tym wszystkie podniesione przez skarżącego zarzuty naruszenia prawa (uchwała pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26.10.2009 r. I OPS 10/09, ONSAiWSA 2010/1/1, dalej uchwała I OPS 10/09). W sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania. Art. 193 zdanie drugie ppsa wyłącza odpowiednie stosowanie do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wymogów dotyczących koniecznych elementów uzasadnienia wyroku, które przewidziano w art. 141 § 4 w zw. z art. 193 zd. pierwsze ppsa. Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną nie przedstawia opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji publicznej i Sąd I instancji. Zarzuty oparto na obu podstawach kasacyjnych, wymienionych w art. 174 pkt 1 i 2 ppsa, ale że pozostawały ze sobą w ścisłym związku, a w ramach pierwszej podstawy kasacyjnej wskazano powtarzające się wzorce kontroli pkt I.1-I.3 petitum skargi kasacyjnej, uzasadniało to ich łączne rozpoznanie. Niezasadne okazał się zarzut naruszenia art. 2 ust. 2 nowelizacji kpa zw. z art. 105 § 1 w zw. z art. 104 § 1 kpa - zarówno z oboma tymi przepisami kpa, jak i z każdym z tych przepisów odrębnie (art. 174 pkt 1 ppsa - odpowiednio - pkt I.1, I.2 i I.3 petitum skargi kasacyjnej). Istota kontrolowanej sprawy dotyczy oceny skutków nowelizacji Kodeksu postępowania administracyjnego, dokonanej ustawą z dnia 11 sierpnia 2021 r. (Dz.U. z 2021 r. poz. 1491). Sąd I instancji trafnie uznał, że dla oceny dopuszczalności wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy konieczne było rozważenie prawnej formy załatwienia sprawy administracyjnej przez Ministra Rozwoju i Technologii w związku z wnioskiem skarżącego z 6 sierpnia 2019 r. o stwierdzenie nieważności orzeczenia z dnia 9 lipca 1952 r. nr AA-35-66/49 Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Białymstoku o wywłaszczeniu zabudowanej nieruchomości położonej w B. przy ul. C. [...], składającej się z placu o pow. 937 m², stanowiącej własność R.N. (w teczce 1 błędnie nieponumerowanych akt administracyjnych). Słusznie Sąd I instancji słusznie uznał, że rozstrzygnięcia sprawy nie stanowiła informacja o umorzeniu postępowania z mocy prawa, udzielona skarżącemu pismem z 10 listopada 2021 r. znak DO.4.7613.229.2019.EK IK 1127774 (dalej pismo z 10 listopada 2021 r. - w teczce 1 błędnie nieponumerowanych akt administracyjnych). W doktrynie i orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalonym jest pogląd, że decyzja administracyjna jest to oświadczenie woli kompetentnego organu administrującego, podjęte w wyniku zastosowania normy materialnego prawa administracyjnego lub w określonym zakresie normy prawa procesowego do ustalonego stanu faktycznego, w trybie, formie, strukturze uregulowanej prawem procesowym, zakomunikowany stronie, w celu wywołania skutku prawnego w sferze stosunku materialnoprawnego (decyzja rozstrzygająca w sprawie co do jej istoty w całości lub części) bądź w sferze stosunku procesowego (decyzja w inny sposób kończąca sprawę w danej instancji (B. Adamiak, Wadliwość decyzji administracyjnej, Wrocław 1986, s. 22-23; Borkowski/Adamiak w: B. Adamiak/J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, C.H. Beck 2024, s. 687-688, nb 5). Pismo z 10 listopada 2021 r. ma charakter czysto informacyjny i nie stanowi decyzji administracyjnej w rozumieniu art. 104 kpa. Pismo to nie zawiera tenoru, nie rozstrzyga o wniosku z 6 sierpnia 2019 r., nie zawiera jakichkolwiek ustaleń faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy wszczętej wnioskiem z 6 sierpnia 2019 r., nie zawiera koniecznego dla decyzji pouczenia o odwołaniu bowiem jest czynnością materialno-techniczną (B. Adamiak w: B. Adamiak/J. Borkowski - op. cit. 2024, s. 873 nb 3; odpowiednio - wyrok NSA z 7.7.1992 r. SA/Gd 746/92 z glosą B. Adamiak OSP 1993/9/178, akceptowany przez Zespół pod red. A. Wróbla, Kodeks postępowania administracyjnego orzecznictwo piśmiennictwo Zakamycze 2002, dalej Kpa orzecznictwo piśmiennictwo Zakamycze 2002, s. 674 uw. 11). Decyzję administracyjną - jako oświadczenie woli - należy odróżniać od innych prawnie doniosłych czynności, które są oświadczeniami wiedzy organu administracji publicznej. Do oświadczeń wiedzy należą niewątpliwie udzielane przez organ informacje o stanie faktycznym i prawnym sprawy administracyjnej (w piśmie z 10 listopada 2021 r. Naczelnik Wydziału Rewindykacji Mienia Ministerstwa Rozwoju i Technologii przywołał jedynie art. 9 kpa w zw. z art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej). Minister ograniczył swe działania do skierowania do stron pisma z 10 listopada 2021 r. informującego o umorzeniu postępowania w związku z wejściem w życie nowelizacji kpa, podczas gdy umorzenie postępowania w warunkach objętych działaniem wskazanego przepisu wymagało wydania decyzji. Postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia, wszczęte po upływie trzydziestu lat od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji lub postanowienia i niezakończone przed dniem wejścia w życie tej ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem, umarza się z mocy prawa (art. 2 ust. 2 nowelizacja kpa). Ów przepis wprowadza unormowanie, zgodnie z którym w określonej w nim sytuacji, brak jest podstaw do orzekania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji i - z mocy prawa - dochodzi do umorzenia prowadzonego postępowania administracyjnego z dniem 16 września 2021 r. - wejścia w życie nowelizacji kpa. W art. 2 ust. 2 nowelizacji kpa nie wskazano expressis verbis, że umorzenie postępowania powinno być w tym przypadku potwierdzone decyzją administracyjną. NSA w postanowieniu z 14.12.2022 r. I OSK 1979/22 podniósł, że przepis ten w żadnej części swej dyspozycji nie zwalnia organu z obowiązku wydania aktu o mocy deklaratoryjnej. Umorzenie postępowania, w oparciu o art. 105 kpa każdorazowo, bez względu na przyczynę, o ile zaistnieją przesłanki prawem przewidziane, winno nastąpić w formie decyzji administracyjnej. Gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części (art. 105 § 1 kpa). Przepis ten ma charakter blankietowy - określa skutek pewnej sytuacji; przesłankę do zastosowania tego skutku określa przez odwołanie się do sytuacji bezprzedmiotowości postępowania z jakiejkolwiek przyczyny. Katalog przyczyn bezprzedmiotowości postępowania jest otwarty, natomiast przesłanka bezprzedmiotowości jest typizowana w oparciu o dorobek orzecznictwa. W konsekwencji dzieli się przyczyny na podmiotowe i przedmiotowe, te zaś na spowodowane "faktami naturalnymi" lub zdarzeniami prawnymi. Także zmiana stanu prawnego w toku postępowania administracyjnego prowadzi do umorzenia postępowania przede wszystkim wówczas, gdy wymaga tego wyraźny przepis ustawowy (A. Wróbel w: M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el 2023, art. 105). Art. 2 ust. 2 nowelizacji kpa nie uzależnia skutku umorzenia od okoliczności będącej zdarzeniem - niezależnym od woli i działania podmiotów. Upływ czasu nie jest jedyną przesłanką skutku umorzenia, warunkiem koniecznym jest także doręczenie lub ogłoszenie decyzji, czyli jej wejście do obrotu prawnego. W tej sytuacji regulacja art. 2 ust. 2 nowelizacji kpa może być identyfikowana jako przypadek ustawowego zdefiniowania przez ustawodawcę sytuacji bezprzedmiotowości postępowania, która wymaga stwierdzenia decyzją wydaną na podstawie art. 105 § 1 kpa. Wbrew stanowisku skarżącego kasacyjnie, pogląd o konieczności wydania na podstawie art. 2 ust. 2 nowelizacji kpa decyzji w oparciu o art. 105 § 1 kpa dominuje w orzecznictwie sądowoadministracyjnym i podziela go niniejszy skład. Jest to pogląd uzasadniony ze względu na potrzebę zachowania wartości pewności prawa i bezpieczeństwa prawnego (np. postanowienia NSA z: 10.8.2022 r. I OSK 716/22; 4.10.2022 r. I OSK1250/22; 11.10.2022 r. I OSK 1602/2022 r. 19.10.2022 r. I OSK 1546/22; 8.11.2022 r. I OSK 1548/22; 9.11.2022 r. I OSK 1284/22; 17.11. 2022 r. I OSK 1845/22; 18.11.2022 r. I OSK 1862/22; 24.11.2022 r. I OSK 1869/22; 1.12.2022 r. I OSK 1995/22; 14.12.2022 r. I OSK 1979/22; wyroki NSA z: 9.11.2021 r. I OSK 1407/20; 28.9.2022 r. I OSK 1511/19; 4.9.2023 r. I OSK 971/22; 10.10. 2023 r. I OSK 971/22; 20.10.2023 r. I OSK 1776/22; 10.11.2023 r. I OSK 1847/22, cbosa). W doktrynie wskazuje się, że "toczące się 16 września postępowania administracyjne niezakończone ostateczną decyzją lub postanowieniem, które w myśl art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. zostały umorzone z mocy prawa, organ prowadzący postępowanie musi formalnie "zamknąć" wydaniem "orzeczenia" [...], czyli musi wydać w tej materii deklaratoryjną decyzję administracyjną." (W. Chróścielewski, Wątpliwości dotyczące rozwiązań przyjętych w nowelizacji Kodeksu postępowania administracyjnego z 2021 r. odnoszących się do przedawnienia stwierdzenia nieważności decyzji, ZNSA 2021/5, s. 20). "[...] umorzenie postępowań w toku rażąco narusza szereg przepisów i zasad konstytucyjnych (R. Piotrowski, Ekspertyza w zakresie zgodności z Konstytucją nowelizacji ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (druk senacki 437; cyt. za R. M. Sarbińskim, Komentarz do Ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego, LEX/el 2021, uw. 6 do art. 1). Nie można zrównywać sposobu regulowania zagadnień prawnomaterialnych z unormowaniami procesowymi. Te pierwsze przyznają określonym podmiotom stosowne prawa (lub nakładają na nie pewne obowiązki) w zależności od woli ustawodawcy. Natomiast przepisy procesowe zawsze stanowią dla stron (a przynamniej winny stanowić) gwarancje realizacji przyznanych im prawem materialnym w danym przypadku uprawnień. Wartości pewności i bezpieczeństwa prawnego winny w sprawie być uwzględniane. Z wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich zawisło przed Trybunałem Konstytucyjnym postępowanie w sprawie o sygn. K 2/22 o stwierdzenie, że art. 2 ust. 2 nowelizacji kpa w zakresie, w jakim uniemożliwia stwierdzenie wydania decyzji administracyjnej z naruszeniem prawa, jest niezgodny z art. 2, art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2, a także z art. 64 ust. 1 i 2 Konstytucji RP. Zgodnie z art. 145a § 1 kpa, można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja. Instytucja wznowienia postępowania może jednak dotyczyć przypadków, gdy postępowanie zostało zakończone decyzją ostateczną (art. 145 § 1 kpa). W sytuacji braku takiej decyzji i zakończenia postępowania w innej formie (nieznanej Kodeksowi), wznowienie nie jest możliwe, zatem w sytuacji ewentualnego stwierdzenia niezgodności art. 2 ust. 2 nowelizacji kpa z Konstytucją, strony umorzonych postępowań pozbawione byłyby ochrony nie tylko przewidzianej w Kodeksie, ale mającej umocowanie w art. 190 ust. 4 Konstytucji RP. Sędziowie podlegają tylko Konstytucji i ustawom (art. 178 ust. 1 Konstytucji), co nakłada na sądy obowiązek takiej wykładni ustaw, by nie niweczyły ochrony przyznanej obywatelom w Konstytucji RP. Sąd I instancji dokonał prawidłowej wykładni art. 2 ust. 2 nowelizacji kpa, trafnie przyjmując, że postępowanie w sprawie nie zostało zakończone w związku ze skierowaniem do stron informacji zawartej w piśmie z 10 listopada 2021 r. Zasadnie Sąd I instancji uznał, że choć umorzenie postępowania z przyczyny, o której mowa w art. 2 ust. 2 nowelizacji ppsa, następuje z mocy prawa, to jednak by można było sformułować tak kategoryczny wniosek, w danej sprawie muszą zostać spełnione określone przesłanki. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności winno być zainicjowane po upływie trzydziestu lat od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji lub postanowienia i niezakończone przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. ostateczną decyzją lub postanowieniem. Organ musi każdorazowo zbadać, czy zostały spełnione ustawowe przesłanki warunkujące umorzenie postępowania. Dochodzi do aktu stosowania prawa, dla którego należy domniemywać formę decyzji administracyjnej. W takiej sytuacji strona postępowania nie może zostać pozbawiona możliwości domagania się kontroli działalności administracji publicznej przez organy wyższej instancji i sądy administracyjne, czemu służyć ma właśnie wydanie decyzji administracyjnej, na którą stronie przysługuje prawo wniesienia odwołania a następnie skargi do sądu administracyjnego. "Przerwanie" już się toczącego się postępowania nieważnościowego na skutek działania art. 2 ust. 2 nowelizacji kpa, ogranicza nie tylko prawa procesowe strony, ale i pośrednio oczekiwaną ekspektatywę o charakterze materialnoprawnym. Przemawia to za potrzebą nadania jego zakończeniu formy decyzji administracyjnej.". Stanowisko takie zaprezentował NSA w wyroku z 9.11.2021 r. I OSK 1407/20 (nietrafnie uznanym za nierelewantny przez skarżącego kasacyjnie), w którym podkreślił, że jakkolwiek umorzenie nastąpiło z mocy samego prawa, to konieczne stało się potwierdzenie zaistniałego stanu rzeczy aktem stosowania prawa. Rozstrzygnięcia sprawy nie stanowiła informacja o umorzeniu postępowania z mocy prawa, udzielona stronie pismem z 10 listopada 2021 r. Pismo z 10 listopada 2021 r. ma charakter czysto informacyjny i nie stanowi decyzji administracyjnej w rozumieniu art. 104 kpa. Niezasadne okazały się zarzuty procesowe naruszenia art. 134 § 1 ani art. 141 § 4 w zw. z art. 133 § 1 ppsa. Sąd I instancji nie przekroczył granic sprawy (art. 134 § 1 ppsa). Sąd I instancji jednoznacznie wskazał, że w niniejszej sprawie istniały podstawy do stwierdzenia przez Ministra niedopuszczalności wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy na podstawie art. 134 kpa. Wniosek został wniesiony od pisma, które nie stanowi aktu administracyjnego (decyzji, postanowienia) w rozumieniu przepisów kpa, od którego przysługuje środek zaskarżenia w administracyjnym toku instancji. Art. 134 kpa wyłącza dopuszczalność złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy "zakończonej" pismem organu administracji publicznej - podjętym poza postępowaniem jurysdykcyjnym, w niewątpliwie niewłaściwej formie procesowej (pisma informującego zamiast decyzji). Sąd I instancji trafnie podniósł, że nie można uznać, że pismo Ministra z 10 listopada 2021 r. konkretyzuje uprawnienia i obowiązki wynikające z mocy prawa, gdy umorzenie postępowania na mocy art. 2 ust. 2 nowelizacji kpa, wymagało stwierdzenia w formie decyzji. Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy [...] (art. 133 § 1 ppsa). Brak podstaw do przyjęcia, że Sąd I instancji oparł zaskarżony wyrok na innym materiale dowodowym, niż ten, który wynikał z akt sprawy, albo, że nie uwzględnił dowodów, mających znaczenie dla rozstrzygnięcia. Uzasadnienie wyroku I instancji spełnia wymogi art. 141 § 4 ppsa. W szczególności Sąd I instancji prawidłowo wskazał, że skarżący może domagać się w dalszym ciągu wydania decyzji administracyjnej w wyniku rozpoznania wniosku z 6 sierpnia 2019 r., a w przypadku bierności organu - może skorzystać ze skargi na bezczynność organu (s. 6 uzasadnienia wyroku I SA/Wa 750/22). To, że stanowisko zajęte przez Sąd I instancji jest odmienne od prezentowanego przez skarżącego kasacyjnie nie oznacza, że uzasadnienie nie odpowiada wymogom ustawowym określonym w art. 141 § 4 ppsa. Sąd I instancji w uzasadnieniu wyroku stwierdził wyraźnie, że przedmiotem oceny Sądu była legalność postanowienia wydanego w trybie art. 134 kpa. Sąd I instancji jednoznacznie uznał, że w kontrolowanej sprawie brak podstawy do stwierdzenia przez Ministra niedopuszczalności wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy na podstawie art. 134 kpa. Sąd I instancji słusznie nie podzielił stanowiska Ministra wyrażonego w odpowiedzi na skargę co do oceny skutków nowelizacji Kodeksu postępowania administracyjnego, dokonanej ustawą z dnia 11 sierpnia 2021 r. (Art. 2 ust. 2 nowelizacji kpa nie wskazuje formy zakończenia postępowania administracyjnego, to jednak nie może to oznaczać, że w przypadku postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczętego po upływie trzydziestu lat od dnia doręczenia (ogłoszenia) decyzji, organ może ograniczyć się do stwierdzenia, że postępowanie uległo umorzeniu z mocy prawa. Dla zastosowania art. 2 ust. 2 nowelizacji kpa konieczne jest ustalenie, czy decyzja została prawidłowo doręczona odbiorcy lub należycie ogłoszona, co często jest przedmiotem sporu, jak również, kiedy doszło do wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji. Sąd nie uchylił się od rozpoznania istoty sprawy - od oceny, na podstawie akt sprawy, czy zaistniały okoliczności wskazane w art. 2 ust. 2 nowelizacji kpa, powodujące skutek w postaci umorzenia postępowania nadzorczego z mocy prawa. To na organie ciąży obowiązek dokonania stosownych ustaleń i dokonanie oceny, czy w kontrolowanej sprawie zaistniały przesłanki z art. 2 ust. 2 nowelizacji kpa, i przedstawienie owych ustaleń i oceny w decyzji deklaratoryjnej (W. Chróścielewski - op. cit., s. 20 zd. ostatnie), czego w kontrolowanej sprawie zabrakło. Dopiero wówczas Sąd będzie mieć możliwość ewentualnego zbadania prawidłowości dokonanych przez organ ustaleń faktycznych prowadzących do zastosowania art. 2 ust. 2 nowelizacji kpa. Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu z urzędu wiadomym jest, że w sprawie I OSK 1825/22 Minister Rozwoju i Technologii na podstawie art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej decyzją z 20 listopada 2023 r. stwierdził, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji [...] z 31 sierpnia 1959 r. [...] zostało umorzone z mocy prawa. Zdaje się to wskazywać, że Minister zmienił swe stanowisko co do konieczności wydawania decyzji deklaratoryjnej w tego typu sprawach. Skargę kasacyjną należało oddalić (art. 184 ppsa).

Informacje o sprawie

Data wpływu
21 października 2022
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Minister Rozwoju, Pracy i Technologii
Sędziowie
Aleksandra Łaskarzewska Arkadiusz Blewązka Maciej Dybowski /przewodniczący sprawozdawca/

Powołane przepisy

Inne orzeczenia w tej sprawie

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny