I OSK 2470/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Piotr Przybysz po rozpoznaniu w dniu 16 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej M.R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z 1 sierpnia 2024 r. sygn. akt II SA/Bk 334/24 w sprawie ze skargi M.R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z 28 marca 2024 r. nr 406.222/E-9/22/2024 w przedmiocie odmowy umorzenia nienależnie pobranego świadczenia pielęgnacyjnego postanawia: umorzyć postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z dnia 1 sierpnia 2024 r., sygn. akt II SA/Bk 334/24, po rozpoznaniu sprawy ze skargi M.R. (dalej skarżąca) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku (dalej: Kolegium) z 28 marca 2024 r., nr 406.222/E-9/22/2024, w przedmiocie odmowy umorzenia nienależnie pobranego świadczenia pielęgnacyjnego, oddalił skargę. Od powyższego wyroku skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła skarżąca, zastępowana przez radcę prawnego. Pismem z 17 września 2025 r. Miejsko-Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w T. nadesłał Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu zawiadomienie o śmierci skarżącej. W dniu 3 października 2025 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego wpłynął odpis skrócony aktu zgonu, z którego wynika, że skarżąca zmarła 9 września 2025 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935, dalej: p.p.s.a.), sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania. Decyzją z 9 stycznia 2024 r., nr MGOPS.ŚR.8252.11.14.2013 Burmistrz T. odmówił umorzenia połowy kwoty nienależnie pobranego świadczenia pielęgnacyjnego wraz z odsetkami wynikającego z decyzji z 28 czerwca 2022 r., która na dzień 9 stycznia 2024 r. wynosiła 85.451,62 zł oraz odmówił rozłożenia na 48 rat pozostałej kwoty. Decyzją z 28 marca 2024 r. nr 406.222/E-9/22/2024, która jest przedmiotem niniejszego postępowania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Białymstoku utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W myśl art. 16 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.) zasiłek pielęgnacyjny, stanowiący świadczenie rodzinne, przyznawany jest w celu częściowego pokrycia wydatków wynikających z konieczności zapewnienia opieki i pomocy innej osoby w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji i przysługuje on niepełnosprawnemu dziecku, osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia, jeżeli legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności oraz osobie, która ukończyła 75 lat. Zgodnie zaś z art. 30 ust. 1 wskazanej ustawy, do zwrotu pobranych świadczeń rodzinnych obowiązana jest osoba, która je nienależnie pobrała. Stosownie do powołanych przepisów sporne świadczenie ściśle związane jest z osobą strony skarżącej. Celem zasiłku pielęgnacyjnego jest bowiem udzielenie pomocy pieniężnej na zaspokojenie potrzeb danej osoby, zaś do zwrotu tego świadczenia obowiązana jest jedynie osoba, która pobrała je nienależnie. Zatem w sprawie dotyczącej odmowy umorzenia nienależnie pobranego świadczenia pielęgnacyjnego przedmiot postępowania również odnosi się do praw i obowiązków ściśle związanych z tą osobą. Wobec śmierci M.R. nie było podstaw do zawieszenia postępowania, gdyż przeszkoda do prowadzenia postępowania nie ma charakteru przejściowego. Jak stanowi art. 124 § 3 p.p.s.a. nie zawiesza się postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego. W tej sytuacji należało zatem umorzyć postępowanie sądowe wywołane skargą kasacyjną. Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, w oparciu o art. 161 § 1 pkt 2 i § 2 w zw. z art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.