I OSK 710/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Przybysz Sędziowie Sędzia NSA Iwona Bogucka (sprawozdawca) Sędzia del. WSA Anna Wesołowska po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M.M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 17 grudnia 2024 r., sygn. akt III SA/Kr 1412/24 w sprawie ze skargi M.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia 12 czerwca 2024 r., znak SKO-NP-4115-53/24 w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę kasacyjną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 17 grudnia 2024 r., sygn. akt III SA/Kr 1412/24, po rozpoznaniu skargi M.M. (dalej: skarżący) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z 12 czerwca 2024 r., znak SKO-NP-4115-53/24, którą utrzymano w mocy decyzję GOPS.5222-1264/12/2023 Wójta Gminy M. z 27 grudnia 2023 r. o odmowie przyznania skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej z tytułu opieki nad matką, w punkcie pierwszym uchylił decyzje organów obu instancji, zaś w punkcie drugim orzekł o zwrocie kosztów postępowania na rzecz skarżącego. Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy. Skarżący wnioskiem z 21 listopada 2023 r. wystąpił o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad osobą niepełnosprawną, do wniosku załączając m.in. oświadczenie o rezygnacji z przysługującego mu specjalnego zasiłku opiekuńczego z dniem przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, oświadczenie o zaprzestaniu prowadzenia gospodarstwa rolnego, orzeczenie lekarza rzeczoznawcy KRUS o trwałej niezdolności matki skarżącego do samodzielnej egzystencji. Decyzją z 27 grudnia 2023 r. Wójt Gminy M. odmówił przyznania wnioskowanego świadczenia, uznając, że zakres i rodzaj czynności wykonywanych przez skarżącego w związku ze sprawowaną opieką nie wyklucza podjęcia zatrudnienia; czynności te w ocenie organu stanowią czynności dnia codziennego, niewykraczające poza standardowe obowiązki domowe. Organ zauważył, że przedstawione orzeczenie lekarza rzeczoznawcy zostało wystawione 5 kwietnia 2022 r., zaś skarżący zaprzestał pracy w gospodarstwie rolnym, wg. oświadczenia, z dniem 25 września 2023 r., zatem był w stanie godzić pracę z opieką nad matką. Ponadto, zdaniem organu, skoro skarżący ma rodzeństwo, które jest współzobowiązane do spełniania obowiązku alimentacyjnego wobec matki, to spełnianie tego obowiązku nie powodowałoby konieczności rezygnacji z zatrudnienia lub jego podejmowania przez którekolwiek z dzieci niepełnosprawnej. Dodatkowo organ zauważył, że nie może pomijać treści art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, gdyż pozostaje on obowiązującym przepisem prawa – wyrok Trybunału Konstytucyjnego w sprawie K 38/13 jest wyrokiem zakresowym, nadto do tej pory przepisy nie zostały zmienione przez ustawodawcę. W wyniku rozpatrzenia odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu, zwracając uwagę na dokonanie przez organ I instancji wadliwej wykładni przepisu art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, utrzymało ww. decyzję w mocy. Także bowiem w ocenie Kolegium, zakres opieki, jak i fakt, że skarżący może uzyskać pomoc w opiece nad matką ze strony rodzeństwa oraz w postaci usług opiekuńczych, wskazują, że możliwe jest takie zorganizowanie opieki aby nie musiał on rezygnować z pracy zawodowej czy z pracy w gospodarstwie rolnym. Kolegium zauważyło, że od czasu orzeczenia o niezdolności matki do samodzielnej egzystencji, skarżący pozostawał w zatrudnieniu (do 14 lipca 2023 r., a do 25 września 2023 r. prowadził gospodarstwo rolne. W tym czasie godził zatem opiekę nad matką z obowiązkami zawodowymi, przy czym w materialne dowodowym brak jest dokumentacji medycznej wskazującej na pogorszenie się stanu zdrowia matki i konieczność objęcia jej wzmożoną opieką. Czynności takie, jak pomoc w utrzymaniu higieny osobistej, podanie leków, przygotowanie posiłków, organizowanie wizyt lekarskich, czy powadzenie gospodarstwa domowego, to czynności, które nie mogą być uznawane za czynności wymagające całodobowej dyspozycyjności. Czynności takie wykonują osoby czynne zawodowo, poświęcając na nie czas przed lub po zakończeniu pracy. Z uwagi na wspólne zamieszkiwanie z matką, część tych czynności skarżący wykonuje także na własną rzecz. W ocenie Kolegium wykluczone jest przyznanie świadczenia także z tego względu, że skarżący nie jest jedynym członkiem rodziny, zobowiązanym do udzielania matce wsparcia i pomocy. Zgodnie z art. 129 § 2 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, krewnych w tym samym stopniu obciąża obowiązek alimentacyjny w częściach odpowiadających ich możliwościom zarobkowym i majątkowym. Przyznanie świadczenia byłoby niezgodne nie tylko z przepisami prawa, ale i zasadami współżycia społecznego, prowadziłoby do przerzucenia na wszystkich podatników kosztów realizacji obowiązku alimentacyjnego, który w pierwszej kolejności ciąży na dzieciach niepełnosprawnej. Ustalony stan faktyczny sprawy daje zatem podstawy do uznania, że decyzja organu I instancji, pomimo częściowo błędnego uzasadnienia, odpowiada prawu. Skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na powyższa decyzję, zarzucając jej naruszenie art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych przez uznanie, że stan matki skarżącego oraz zakres sprawowanej nad nią opieki nie wymaga rezygnacji z zatrudnienia oraz że w sprawie nie występuje związek pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia a sprawowaniem opieki nad matką. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyniku rozpoznania skargi uchylił decyzje organów, zobowiązując je do ponownej oceny stanu faktycznego sprawy. Sąd podkreślił, że sam fakt istnienia innych osób zobowiązanych do alimentacji matki skarżącego nie wyklucza przyznania mu świadczenia pielęgnacyjnego, jednak organ musi dokonać oceny, czy w okolicznościach konkretnej sprawy istotnie osoba sprawująca opiekę nie ma możliwości podjęcia zatrudnienia lub zmuszona jest zrezygnować z zatrudnienia. Powołując się na orzeczenie NSA z 14 lutego 2024 r., I OSK 229/23, Sąd stwierdził, że okoliczność zamieszkiwania dzieci osoby wymagającej opieki w tej samej miejscowości nie pozostaje bez wpływu na ocenę istnienia związku między rezygnacją z zatrudnienia a opieką nad osobą niepełnosprawną, gdyż obrazuje możliwości rodziny związane z organizacją opieki nad niepełnosprawnym. Dlatego Sąd zobowiązał organy do dokonania kluczowych dla sprawy ustaleń faktycznych, w szczególności: stanu zdrowia matki skarżącego w czasie rezygnacji przez skarżącego z zatrudnienia oraz w czasie, gdy skarżący łączył zatrudnienie z opieką nad matką, zakresu samodzielności matki skarżącego, stanu gospodarstwa rolnego skarżącego, możliwości uczestniczenia w opiece nad matką rodzeństwa skarżącego, a następnie do oceny, czy w odniesieniu do skarżącego zostały spełnione przesłanki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Sąd podkreślił, że prawidłowo interpretowana hipoteza normy wyrażonej w art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych obejmuje również konieczność poszukiwania związku - także czasowego - pomiędzy zaprzestaniem aktywności zawodowej (działań zmierzających do jej podjęcia), a wystąpieniem konieczności opieki nad osobą niepełnosprawną. Tymczasem, w zaskarżonej decyzji organ nie dokonał ustaleń w tym zakresie — nie ustalił bowiem, czy w dacie rezygnacji z zatrudnienia przez skarżącego zakres opieki nad matką był tego rodzaju, aby wykluczał podjęcie jakiegokolwiek zatrudnienia, nie ustalił również w jaki sposób skarżący godził opiekę nad matką z zatrudnieniem od 2022 roku. W ramach uchybień Sąd wskazał także na naruszenie przepisu art. 79a Kodeksu postępowania administracyjnego, ponieważ skarżący nie został zawiadomiony o przesłankach zależnych od strony, które mógłby wykazać w toku postępowania, jak w odniesieniu do stanu zdrowia matki. W skardze kasacyjnej skarżący wniósł o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie, odstąpienie od zasądzenia od skarżącego kosztów postępowania oraz o rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym. Sądowi I instancji zarzucono naruszenie prawa materialnego, tj. art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 28 grudnia 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 615; dalej: u.ś.r.) w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2023 r., przez jego błędną wykładnię i uznanie, że strona wnioskująca o świadczenie pielęgnacyjne, przed wystąpieniem o ustalenie prawa do tego świadczenia ma obowiązek rozważyć alternatywne scenariusze opieki nad osobą niepełnosprawną - a w szczególności kwestie angażujące osoby w tym samym stopniu zobowiązane do alimentacji podopiecznego. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyraził błędny pogląd prawny, że przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego zależy od rozstrzygnięcia przez organy możliwości udziału rodzeństwa skarżącego w sprawowaniu opieki. Tymczasem art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych wskazuje wyraźnie przesłanki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego i niedopuszczalne jest wprowadzanie przez organy administracyjne dodatkowych negatywnych przesłanek przyznania świadczenia. Nie ma więc podstaw do badania alternatywnych sposobów zapewnienia osobie niepełnosprawnej niezbędnej opieki poprzez weryfikację sytuacji rodzinnej i finansowej pozostałych osób zobowiązanych do alimentacji w sytuacji, gdy do sprawowania opieki zobowiązał się skarżący. Celem skarżącego jest uzyskanie odmiennego poglądu prawnego, niż wyrażony przez Sąd I instancji, skoro organy są związane rozstrzygnięciem sądowym. Zdaniem skarżącego dopuszczalna jest zatem skarga kasacyjna z wnioskiem o jej oddalenie z innym uzasadnieniem prawnym, które będzie wiążące. Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono. Naczelny Sąd Administracyjny rozważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143, dalej: p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę tylko nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie stwierdzono żadnej z przesłanek nieważności wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a., wobec czego rozpoznanie sprawy nastąpiło w granicach zgłoszonych podstaw i zarzutów skargi kasacyjnej. Stosownie do przepisu art. 176 p.p.s.a. skarga kasacyjna winna zawierać zarówno przytoczenie podstaw kasacyjnych, jak i ich uzasadnienie. Przytoczenie podstaw kasacyjnych oznacza konieczność konkretnego wskazania tych przepisów, które zostały naruszone w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną, co ma istotne znaczenie ze względu na zasadę związania Sądu II instancji granicami skargi kasacyjnej. Rozpoznana w tych granicach skarga kasacyjna nie podlega uwzględnieniu, albowiem wyrok Sądu I instancji, mimo wadliwego uzasadnienia, odpowiada prawu. Sąd I instancji uwzględnił skargę skarżącego i uchylił obie wydane w sprawie decyzje. Mimo tej okoliczności, skarżący wniósł skargę kasacyjną, kwestionując stanowisko Sądu I instancji zawarte w uzasadnieniu, a dotyczące konieczności zbadania alternatywnych sposobów zapewnienia opieki osobie niepełnosprawnej. Jak wynika z uzasadnienia skargi kasacyjnej, skarżący dąży do usunięcia związania oceną prawną i wskazaniami zawartymi w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Skarżący podważa zatem stanowisko Sądu I instancji co do zakresu koniecznych ustaleń faktycznych, jakie powinny mieć miejsce w sprawie o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Wyrok Sądu I instancji, co wynika z uzasadnienia, zostały wydany w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., a zatem ze względu na stwierdzone naruszenie przepisów postępowania, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd I instancji przedstawił, z jakich powodów uznał, że decyzje odmowne były przedwczesne i jakie, w jego ocenie, okoliczności wymagają weryfikacji. W skardze kasacyjnej nie postawiono zarzutu naruszenia przepisów postępowania. Zarzut kasacyjny dotyczy błędnej wykładni prawa materialnego. Zarzut ten poddaje się rozpoznaniu i okazał się uzasadniony. Zakres koniecznych w sprawie ustaleń faktycznych wyznaczają przesłanki prawa materialnego. Wykładnia przepisu prawa materialnego, przez określenie znaczenia i zakresu przewidzianych w nim przesłanek zastosowania skutku prawnego, wyznacza zakres ustaleń faktycznych. Z tego powodu zarzut błędnej wykładni art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., mimo przedstawionych przez Sąd I instancji powodów uchylenia decyzji, ma znaczenie dla oceny prawidłowości stanowiska Sądu I instancji. Zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. w brzmieniu mającym zastosowanie w sprawie, świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje, osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Prawidłowo przyjął Sąd I instancji, że warunkiem nabycia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego jest ustalenie związku przyczynowego między brakiem zatrudnienia a sprawowaną opieką, wobec czego opieka ta musi stanowić przeszkodę do wykonywania pracy i podjęcia zatrudnienia i konieczne jest ustalenie, czy opiekun ma możliwość podjęcia pracy. Zasadnie w skardze kasacyjnej zarzucono jednak Sądowi I instancji, że omawiany przepis nie stanowi podstawy do stawiania warunku, zgodnie którym prawo do uzyskania świadczenia przez opiekuna uzależnione byłoby od braku możliwości współdziałania w opiece ze strony innych osób, w tym innych zstępnych osoby niepełnosprawnej. W przypadku istnienia kilku osób zobowiązanych do alimentacji osoby niepełnosprawnej w takim samym stopniu, ustawa nie uzależnia przyznania świadczenia od wywiązywania się z obowiązku alimentacyjnego przez wszystkich zobowiązanych do alimentacji, w konsekwencji nie daje podstaw do czynienia ustaleń, czy są osoby mogące także sprawować opiekę bądź przyczyniać się do jej sfinansowania i do uzależniania istnienia związku przyczynowego między opieką a brakiem możliwości wykonywania pracy od tej okoliczności. W orzecznictwie utrwalony jest pogląd, zgodnie z którym nie jest dopuszczalna odmowa przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego ze względu na to, że obowiązek alimentacyjny spoczywa także na innych osobach, oraz że osoba ubiegająca się o świadczenie pielęgnacyjne jak i pozostałe osoby, na których spoczywa obowiązek alimentacyjny wobec osoby niepełnosprawnej, mogłyby podzielić między siebie obciążenia związane z opieką nad osobą niepełnosprawną, co wnioskującemu o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego umożliwiłoby podjęcie zatrudnienia. Taka przesłanka negatywna przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego nie została przewidziana przez ustawodawcę w treści art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. Przepis art. 17 ust. 1 ustawy nie określa tego, która z osób, tj. czy skarżący czy też ktoś z rodzeństwa powinien sprawować opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny i jakimi kryteriami należy się kierować przy wskazaniu takiej osoby. W takiej sytuacji nie powinno być podważane, że rozstrzygnięcie tej kwestii należy pozostawić samej rodzinie. Wobec tego, gdy jeden z uprawnionych w pierwszej kolejności członków rodziny zwraca się o przyznanie takiego świadczenia, to nie ma podstaw do pozbawienia go tego prawa z tego powodu, że żyją inni członkowie rodziny w takim samym stopniu zobowiązani do alimentacji. Ustawodawca takiego wymogu nie przewidział w stosunku do osób należących do tej samej grupy alimentacyjnej. Wymóg ten dotyczy jedynie osób z różnych grup alimentacyjnych. W stosunku do pozostałych sytuacji znajdą zastosowanie ogólne zasady i przesłanki przyznawania tego świadczenia, a wśród nich przesłanka faktycznego sprawowania opieki. Zatem w sytuacji, gdy jedno z rodzeństwa, które w rzeczywistości sprawuje pełną opiekę nad krewnym i z tego tytułu zrezygnowało z pracy bądź nie podejmuje zatrudnienia, ubiega się o świadczenie pielęgnacyjne, nie ma podstaw do pozbawiania go tego prawa z tego powodu, że żyją inne dzieci osoby niepełnosprawnej, które również taki obowiązek alimentacyjny mogą wypełniać, ale nie zwróciły się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 stycznia 2026 r., I OSK 2556/24, z dnia 13 marca 2024 r. sygn. akt I OSK 378/23, z dnia 9 maja 2024 r. sygn. akt I OSK 1397/23, z dnia 7 czerwca 2024 r. sygn. akt I OSK 1313/23, z dnia 28 czerwca 2024 r. sygn. akt I OSK 1663/231 oraz I OSK 1594/23, z dnia 11 lipca 2024 r. sygn. akt I OSK 1703/23 oraz I OSK 2545/23, z dnia 2 sierpnia 2024 r. sygn. akt I OSK 2457/23, I OSK 2540/23, I OSK 1935/23 oraz I OSK 2659/23, z dnia 7 sierpnia 2024 r. sygn. akt I OSK 2229/23, I OSK 2181/23, I OSK 2086/23, I OSK 1941/23 oraz I OSK 1944/23, z dnia 19 września 2024 r. sygn. akt I OSK 2339/23, z dnia 5 grudnia 2024 r. sygn. akt I OSK 2974/23, z dnia 26 marca 2025 r. sygn. akt I OSK 606/24, z dnia 24 lipca 2025 r. sygn. akt I OSK 1615/24, z dnia 30 lipca 2025 r. sygn. akt I OSK 1568/24 oraz z dnia 27 sierpnia 2025 r. sygn. akt I OSK 1728/24). Skoro prawidłowa wykładnia art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. nie daje podstaw do przyjmowania powyższego warunku, to wadliwie Sąd I instancji uznał, że wymaga ustalenia w ponownym postępowaniu możliwość uczestniczenia w opiece nad matką rodzeństwa skarżącego. Na marginesie Naczelny Sąd Administracyjny zwraca jednak uwagę, że jakkolwiek do osób zobowiązanych do alimentacji należy dokonanie wyboru, w jaki sposób zrealizują swój obowiązek alimentacyjny, to nie jest trafna i uzasadniona teza skargi kasacyjnej, że w ramach tej swobody mieści się przekazanie kwoty świadczenia pielęgnacyjnego na zatrudnienie profesjonalnego opiekuna. Elementem koniecznym związku przyczynowego jest osobiste sprawowanie opieki w rozmiarze wykluczającym podjęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, z czym łączy się nie tylko wypłata kwoty świadczenia, ale także objęcie opiekuna ubezpieczeniem społecznym. Mimo zasadności postawionego zarzutu błędnej wykładni prawa materialnego, zarzut ten nie daje jednak podstawy do uwzględnienia skargi kasacyjnej i uchylenia wyroku, albowiem mimo wadliwego uzasadnienia, odpowiada on prawu. Prawidłowo Sąd I instancji ocenił, że organy nie dokonały oceny kluczowych dla sprawy okoliczności, a decyzje zostały wydane przedwcześnie. Wobec poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych, konieczne jest w szczególności uwzględnienie przy ocenie materiału dowodowego faktu, że w okresie bezpośrednio poprzedzającym złożenie wniosku o świadczenie pielęgnacyjne, skarżący pobierał specjalny zasiłek opiekuńczy. Porównanie treści art. 17 ust. 1 u.ś.r. (dotyczącego świadczenia pielęgnacyjnego) oraz art. 16a ust. 1 u.ś.r. (odnoszącego się do specjalnego zasiłku opiekuńczego) wskazuje, że w obu przypadkach ustawodawca wymaga istnienia bezpośredniego związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy brakiem aktywności zawodowej opiekuna a koniecznością zapewnienia opieki osobie niepełnosprawnej. Zgodnie z art. 16a u.ś.r. (w brzmieniu obowiązującym w dacie złożenia wniosku), specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, a także małżonkom, jeżeli: nie podejmują zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej - w celu sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Z treści tego przepisu wynika zatem, że podobnie jak w przypadku świadczenia pielęgnacyjnego, również przy ocenie przesłanek przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego istotne jest to, czy istnieje bezpośredni związek ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawną osobą a rezygnacją z zatrudnienia (niepodejmowaniem zatrudnienia) przez opiekuna. Okoliczność, że dana osoba rezygnuje z zatrudnienia albo nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej nie stanowi więc sama w sobie wystarczającej przesłanki nabycia prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego. Koniecznym jest bowiem, aby rezygnacja z zatrudnienia lub jego podjęcia była powiązana z celem, jakim jest sprawowanie opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Niezbędne jest zatem istnienie związku przyczynowego pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia, a koniecznością sprawowania opieki. Aby można było przyznać stronie specjalny zasiłek opiekuńczy, w rezultacie kluczowe znaczenie ma zbadanie okoliczności i powodów tej rezygnacji. Ponadto należy ustalić, że zachodzi wyraźny i bezpośredni związek czasowy pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia a sprawowaniem opieki nad osobą najbliższą. Tak więc zarówno w przypadku świadczenia pielęgnacyjnego, jak i specjalnego zasiłku opiekuńczego, tożsamą podstawową przesłanką jego przyznania jest to, że dana osoba rezygnuje z zatrudnienia albo nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą bliską. W tym zakresie przesłanka ta pozostaje identyczna (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 grudnia 2024 r. sygn. akt I OSK 2881/23, z dnia 6 grudnia 2024 r. sygn. akt I OSK 2888/23, z dnia 21 lutego 2025 r. sygn. akt I OSK 373/24 oraz z dnia 24 lipca 2025 r. sygn. akt I OSK 1615/24). Skoro zatem uprzednio skarżącemu przyznano prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, to właściwy organ administracji publicznej uprzednio pozytywnie zweryfikował istnienie związku przyczynowego w odniesieniu do sprawowania opieki. Oceniając wniosek skarżącego o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego organy administracji nie mogły pominąć faktu uprzedniego przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego i wynikających z tego konsekwencji prawnych i faktycznych. Mając na uwadze podane argumenty, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji o oddaleniu skargi kasacyjnej. Podstawą do rozpoznania skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym był przepis art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a.